Postanowienie II C 405/15 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 31 marca 2015 r. skierowanym przeciwko pozwanemu Skarbowi Pa

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt II C 405/15 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 31 marca 2015 r. skierowanym przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Aresztowi Śledczemu w Ł., powód P. S. wniósł o zasądzenie od pozwanego zadośćuczynienia w kwocie 90.000 złotych z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych w trakcie izolacji penitencjarnej w Areszcie Śledczym w Ł. w okresie: od 28 stycznia 2013 r. do 3 grudnia 2013r. oraz w 2014r. i 2015 r. W uzasadnieniu podniósł następujące okoliczności, które w jego ocenie skutkowały naruszeniem jego dóbr osobistych: osadzenie w celach, w których był grzyb, brak możliwości trzepania koców, brak dwóch łaźni tygodniowo, otrzymywanie brudnej pościeli, brudne i podarte ręczniki oraz materace, zimna woda w celach, nakładanie posiłków przez wydających bez rękawiczek, niewyparzanie przyborów, którymi nakładane są posiłki, blendy w oknach, złe naświetlenie w celach, nieszczelne okna, brudne, pomazane ściany, brak zabezpieczenia górnych łóżek drabinkami, niezabudowane kąciki sanitarne, brak suszarki do odzieży po praniu oraz niegrzejące kaloryfery. P. S. wskazał, że z powodu złego oświetlenia cel doznał pogorszenia wzroku. (pozew – k. 2) Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Łodzi zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości. (postanowienie – k. 7) W odpowiedzi na pozew z dnia 20 maja 2015 r. pozwany Skarb Państwa – Areszt Śledczy w Ł. reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Odnosząc się do warunków osadzenia powoda w Areszcie Śledczym w Ł., pozwany wskazał, że cele mieszkalne w Areszcie Śledczym w Ł. spełniają wymogi rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 17 października 2003 r. oraz obecnie obowiązującego z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Wszystkie cele mieszkalne w Areszcie Śledczym w Ł. są zgodne z wytycznymi ogólnobudowlanymi. Wyposażone są w węzły sanitarne, w skład których wchodzi miska ustępowa, automat płuczący, umywalka z doprowadzeniem zimnej, bieżącej wody. Osadzeni mogli korzystać z grzałek nurkowych lub czajników elektrycznych zakupionych w kantynie lub dostarczanych z zewnątrz. W zakresie zarzutu powoda dotyczącego zamontowania przesłon okiennych pozwany wskazał, że zamontowane płyty poliwęglanowe posiadają Aprobaty Techniczne ITB i liczne certyfikaty zagraniczne potwierdzające możliwość ich stosowania w budownictwie, a ich odpowiednia przenikalność nie powoduje znacznego ograniczenia dopływu światła słonecznego do celi. Przesłony te zamontowane są zaś w taki sposób, że zapewniają odpowiednią wentylację grawitacyjną i możliwość wietrzenia cel. Jeśli chodzi o zawilgocenie i zagrzybienie ścian to pozwany podniósł, zdarzają się jedynie lokalnie zawilgocenia, które są usuwane na bieżąco i nie są równoznaczne z powstaniem grzyba, a brudne oraz porysowane ściany są wynikiem przede wszystkim działań samych osadzonych. Pozwany zapewniał i nadal zapewnia wszystkim osadzonym możliwość dbania o higienę osobistą. Zgodnie z wytycznymi wszystkie cele wyposażone są w kąciki sanitarne, które osłonięte są konstrukcją stalową pokrytą płytą HDF do wysokości 210-215 cm, a drzwi kącika mają wysokość ok. 150 cm. Znajduje się tam również szyb wentylacyjny. Pozwany sukcesywnie dokonuje też całkowitej zabudowy tych kącików. Drewniana stolarka okienna w sposób dostateczny spełnia swoje funkcje. Przeprowadzane są stałe konserwacje i naprawy doraźne, a corocznie przed sezonem grzewczym odbywa się dodatkowa wizytacja cel. Wszelkie zgłaszane przez osadzonych usterki są niezwłocznie usuwane. W przypadku wystąpienia zbyt niskiej temperatury w celi wydawane są dodatkowe koce lub osadzeni przenoszeni są do innych cel mieszkalnych. W celach zamontowane jest oświetlenie jarzeniowe, typowe w tego typu jednostkach, zapewniający dostateczny poziom jasności. Jeśli chodzi o łóżka to są one standardowe, a ich stan techniczny jest pod ciągła kontrolą i jest utrzymywany na poziomie gwarantującym funkcjonalność oraz bezpieczeństwo użytkowania. --- STRONA 2 --- Odnosząc się do twierdzeń powoda dotyczących złego stanu materacy, koców, ręczników i pościeli pozwany wskazał, że przy przyjęciu do jednostki rzeczy te wydawane są każdemu osadzonemu czyste, wyprane oraz zdezynfekowane, a w przypadku uzasadnionych uwag co do ich stanu rzeczy te wymieniane są na inne. Co do braku suszarki na prania pozwany stwierdził, że Areszt Śledczy umożliwia skazanym korzystanie z własnej odzieży, ale nie wykonuje jej prania i suszenia. Czynności te osadzeni wykonują we własnym zakresie, a administracja więzienna nie ma obowiązku wydzielać odrębnych pomieszczeń pralni i suszarni. Rozwożeniem i porcjowaniem posiłków w oddziałach mieszkalnych zajmują się osadzeni, którzy posiadają aktualne badania lekarskie i przechodzą szkolenie z zakresu BHP. Posiłki zawsze wydawane są w rękawiczkach jednorazowych, w obecności funkcjonariusza działu ochrony. Naczynia kuchenne, sztućce do serwowania, którymi nakłada się posiłki, po wydaniu posiłków są przekazywane do kuchni, gdzie następnie są myte i przygotowywane do następnego posiłku. Osadzeni funkcyjni zatrudnieni w oddziałach mieszkalnych nie mają wstępu do kuchni i nie wykonują żadnych czynności związanych z myciem i przygotowywaniem sprzętu stołowo – kuchennego do następnego użytku. Naczynia i sztućce dla osadzonych wydawane są każdemu przy przyjęciu do jednostki. Każdy osadzony ma też zapewniony dostęp do służby zdrowia i stomatologa. Jeśli odczuwa potrzebę wizyty u lekarza zgłasza ten fakt oddziałowemu, który zapisuje go w książce zgłoszeń do lekarza. Przyjęcia realizowane są według kolejności zgłoszeń lub w przypadku nagłym bez kolejności. Jeśli lekarz pierwszego kontaktu stwierdzi potrzebę konsultacji specjalistycznej zgłasza osadzonego do specjalisty. Mając na uwadze powyższe pozwany stwierdził, że opisane przez P. S. nieprawidłowości stanowią jego subiektywną ocenę porządku i warunków panujących w pozwanej jednostce penitencjarnej i nie mają potwierdzenia w rzeczywiści. Odbywane kary pozbawienia wolności przez powoda odbywało się bowiem zgodnie z przepisami k.k.w. i wydanymi na jego podstawie rozporządzeniami. (odpowiedź na pozew – k. 35-43) W piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2015 r. powód podniósł nowe okoliczności faktyczne, które w jego ocenie naruszyły jego dobra osobiste i wpłynęły na rozmiar doznanej krzywdy, a mianowicie stosowanie przez pozwanego tzw. zagłuszaczy na terenie całego zakładu od godz. 6:00 do 22:00. P. S. wskazał, że hałas ten jest bardzo piskliwy, intensywny i przenikliwy, słyszalny również w celach mieszkalnych i uniemożliwia skupienie się oraz porozumienie z innymi osobami osadzonymi w celi. (pismo procesowe powoda – k. 91) Pozwany wniósł o oddalenie powództwa również w zakresie wynikającym z jego rozszerzenia o nowe okoliczności faktyczne i podniósł, że stosowany w pozwanym Areszcie system sygnalizatorów akustycznych, których używanie nie wymaga specjalnego zezwolenia. Emitują one dźwięk nieprzekraczający 116 decybeli, a ich używanie jest sporadyczne, jedynie w przypadku, gdy zachodzi natychmiastowa konieczność uniemożliwienia nielegalnego kontaktu osadzonych. Sygnały nigdy nie są używane w porze nocnej, a nadawanie sygnału odbywa się w krótkim czasie. (pismo procesowe pozwanego – k. 146-148) Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Łodzi ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w Ł.. (postanowienie – k. 191) W toku procesu, strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. (protokoły – k. 176, 273, 340, 427, 441, 463 i 465) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód P. S., poczynając od 24 stycznia 2013r. do 3 grudnia 2013r., i ponowienia od 26 września 2014r., przebywał i nadal przebywa jako osadzony w Areszcie Śledczym w Ł.. W 2014r. i 2015r. powód był zakwaterowany w następujących celach: --- STRONA 3 --- - cela numer 32 w pawilonie A/I o powierzchni 12,04 m 2 w okresie 26.09-02.10.2014 r. (4 osoby zakwaterowane), - cela numer 110 w pawilonie B/III o powierzchni 12,05 m 2 w okresie 03.11-17.11.2014 r. (4 osoby zakwaterowane), - cela numer 105 w pawilonie B/III o powierzchni 12,04 m 2 w okresie 18.11-19.11.2014 r. (4 osoby zakwaterowane), - cela numer 7 w pawilonie C/I o powierzchni 11,46 m 2 w okresie 20.11-24.11.2014 r. (3 osoby zakwaterowane), - cela numer 72 w pawilonie C/II o powierzchni 12,04 m 2 w dniu 25.11.2014 r. (1 osoba zakwaterowana), - cela numer 56 w pawilonie C/II o powierzchni 4,76 m 2 w okresie 26.11.2014-12.03.2015 r. (1 osoba zakwaterowana), - cela numer 108 w pawilonie C/III o powierzchni 12,05 m 2 w okresie 13.03-17.03.2015 r. (w okresie 13.03-15.03 - 3 osoby zakwaterowane, a w okresie 16.03-17.03 - 4 osoby), - cela numer 50 w pawilonie A/II o powierzchni 12,03 m 2 w okresie 18.03-26.03.2015 r. (w okresie 18.03-19.03 3 osoby zakwaterowane w celi, a w okresie 20.03-26.03 4 osoby), (okoliczności niesporne, informacja z Aresztu Śledczego w Ł. - k. 82; zeznania powoda k.464v.) Wszystkie cele w Areszcie Śledczym w Ł. są skanalizowane i mają doprowadzoną zimną wodę. W części cel kąciki sanitarne są zabudowane całkowicie. W latach 2002-2007 przeprowadzono w jednostce generalny remont, który doprowadził do stałego oddzielenia kącików sanitarnych od reszty celi. Kwestia dostosowania pomieszczeń sanitarnych jest związana z jednej strony z potrzebą zapewnienia intymności, a z drugiej strony z potrzebą zapewnienia odpowiedniego monitoringu celi przez funkcjonariuszy, wobec czego nie ma możliwości całkowitego oddzielenia kącika sanitarnego od reszty celi. Wymiary drzwi (ok. 150 cm) zapewniają funkcjonariuszom możliwość kontroli osadzonych w celi, także w kąciku sanitarnym, a osadzonym w podstawowym stopniu intymność. Ponadto, kąciki sanitarne znajdują się zaraz przy wejściu do celi, z prawej albo lewej strony, w związku z tym zastosowanie pełnych drzwi w kąciku sanitarnym spowodowałoby (przy ich otwarciu) zasłonięcie całej celi, która jest kontrolowana przez funkcjonariusza poprzez wizjer umieszczony na drzwiach wejściowych. Z tych przyczyn drzwi do kącika są niższe niż poziom wizjera, aby nie można było go zasłonić. Kąciki sanitarne w celach mieszkalnych osłonięte są konstrukcją stalową pokrytą płytą HDF do wysokości 210-215 cm (w oddziałach pierwszych kąciki sanitarne są wymurowane do tej samej wysokości) zapewniając w ten sposób swobodne oraz intymne korzystanie z sanitariatu. Od 2013 r. trwa modernizacja zabudowy kącików sanitarnych. Ścianki podwyższane są do sufitu i montowane są pełnowymiarowe drzwi wejściowe. Okna w celach pawilonów mieszkalnych są drewniane, odpowiedniej wielkości i umożliwiają należyty dopływ światła dziennego. Na oknach cel pawilonów A, B i C zamontowano przesłony, które nie wpływają na jakość oświetlenia cel. Konieczność ich zamontowania wynika ze specyfiki aresztu, aby nie dopuszczać do nielegalnych kontaktów między osadzonymi i z osobami z zewnątrz. Przesłony okienne zamontowane są zgodnie z wymogami sztuki budowlanej i wykonane z materiałów dopuszczonych do stosowania w budownictwie. Wieczorem cele oświetlają świetlówki jarzeniowe odpowiednio zabezpieczone przed uszkodzeniem (2 lampy po 40W), a emitowane przez nie światło należy uznać za wystarczające do czytania i pisania. Okna są co roku przed sezonem grzewczym przeglądane. Sprawdzane są pod kątem szczelności i stanu technicznego, wstawiane są brakujące szyby oraz uzupełniane braki uszczelnienia. Ściany w celach są czasami pomazane, a tynk zniszczony, ale uszkodzenia te robione są przez osadzonych. Wszystkie łóżka piętrowe znajdujące się w celach wyposażone są obecnie w drabinki z barierkami. Montaż tych zabezpieczeń rozpoczęto w 2015 r. wraz ze zmianą przepisów w tym zakresie. Wcześniej nie było obowiązku montażu takich drabinek. --- STRONA 4 --- Zgodnie z wytycznymi ogólnobudowlanymi wszystkie cele mieszkalne wyposażone są w węzły sanitarne, w skład których wchodzi miska ustępowa, automat płuczący, umywalka z doprowadzeniem zimnej bieżącej wody, co jest podyktowane infrastrukturą obiektów oraz możliwościami technicznymi urządzeń produkujących ciepłą wodę użytkową. We wszystkich celach znajdują się gniazda elektryczne, co umożliwia osadzonym korzystanie z grzałek elektrycznych i podgrzewanie wody w miskach wydawanych do cel mieszkalnych. Obecnie trwa remont dwóch oddziałów mający na celu m.in. doprowadzenie ciepłej wody do cel mieszkalnych. W Areszcie Śledczym w Ł. nie ma możliwości trzepania koców. Poszewki i prześcieradła są wymieniane co dwa tygodnie na czyste. Koce nie są oblekane poszewkami. W trakcie użytkowania istnieje możliwość wymiany koców na uzasadnioną prośbę osadzonego. Takie prośby są realizowane. Osadzeni otrzymują przy przyjęciu koce nadające się do użytkowania. Pościel i ręczniki są również wymieniane, jeżeli są podarte. Ręczniki są wymieniane na czyste raz w tygodniu. W momencie przydziału ręczników i pościeli osadzeni mają możliwość sprawdzenia ich stanu i wymiany, jeżeli są uszkodzone. W celach mieszkalnych nie ma suszarek na pranie. Nie ma również zgody na rozciąganie sznurków, na których można byłoby wieszać odzież w celu jej wysuszenia. Jeżeli jednak sznurki te nie zasłaniają widoczności w celach to nie są przez funkcjonariuszy Służby Więziennej demontowane. Osadzeni mogą wieszać pranie na poręczach łóżek. Cele ogrzewane są z kotłowni znajdującej się w Areszcie Śledczym w Ł.. Przed sezonem grzewczym jest przeprowadzana kontrola sprawności grzejników. Są one odpowietrzane, jeśli zachodzi taka potrzeba. Wszystkie usterki są usuwane na bieżąco. Cele w Areszcie Śledczym w Ł. pozostają od stałą kontrolą Sanepidu, który nie stwierdził zagrzybienia. We wszystkich celach mieszkalnych jest wentylacja typu grawitacyjnego, a Areszt Śledczy w Ł. zleca co roku kontrolę tej wentylacji specjalistycznej firmie zewnętrznej. Wyniki kontroli potwierdzały sprawność wentylacji. (sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego w Ł. przeprowadzonej w dniach od 8 do 24 września 2014 r. – k. 54v.-57, zeznania świadka W. B. – k. 273v.-274) Posiłki dla osadzonych przygotowywane są w kuchni znajdującej się w budynku wielofunkcyjnym. Stan pomieszczeń kuchni oraz znajdujących się w niej urządzeń jest dobry. W kuchni zachowana jest odpowiednia czystość. Na stanowisku szefa kuchni zatrudniony jest funkcjonariuszu Służby Więziennej. Pod jego kierunkiem przy bezpośrednim przygotowywaniu posiłków pracują osadzeni, którzy zostali przyuczeni do zawodu kucharza. Prace pomocnicze wykonują osadzeni bez specjalistycznego przeszkolenia. Wszyscy dysponują aktualnymi książeczkami zdrowia. Posiłki do poszczególnych pawilonów dowożone są przez osadzonych zatrudnionych w kuchni w przeznaczonych do tego celi termosach i pojemnikach. Tam przejmują je porządkowi poszczególnych oddziałów i rozwożą je po celach. Przed podaniem na oddziały posiłki są nakładane porcjami według gramatury i ilości. Są one podawane trzy razy dziennie. Kontroli dokonuje szef kuchni, a bezpośrednio przed wydaniem z kuchni funkcjonariusze służby ochronnej. Dokonują ważenia porcji i ich przeliczenia. Porządkowi w trakcie wydawania posiłków ubrani są w białe fartuchy oraz białe czepki, których czystość nie budzi zastrzeżeń. Porządkowi posiadają ważne książeczki zdrowia i stanowią grupę potencjalnych pracowników kuchni. Mają jednorazowe rękawiczki. Ma je oddziałowy i wydaje je przy wydawaniu posiłków. Wszystkie sztućce są po ukończeniu posiłku dezynfekowane w kuchni. Osadzeni mają swoje naczynia i plastikowe sztućce, które są wydawane jeden raz przy przyjęciu. Z kuchni nie są wydawane żadne osobiste naczynia osadzonym. To do nich należy higiena własnych naczyń. (sprawozdanie z wizytacji Aresztu Śledczego w Ł. przeprowadzonej w dniach od 8 do 24 września 2014 r. – k. 56v.-57, zeznania świadka W. B. – k. 273v.-274, zeznania świadka M. M. (1) – k. 274v.). Powód skarżył się innym osadzonym, że okna są nieszczelne i nie domykają się, łuszczy się farba z sufitu i wpada do jedzenia, koce są stare i wytarte, ręczniki podarte, a łaźnia jest tylko raz w tygodniu. Wskazywał też, że w celi jest tylko zimna woda i ogólnie jest zimno. W celi, w której powód przebywał na przełomie lutego i marca 2015 r. przez tydzień było widać zacieki na suficie i można było wyczuć wilgoć w celi, ale było to spowodowane wieszaniem mokrego prania. Były wyrwane przewody, ale dokonali tego poprzedni osadzeni w celi. (zeznania świadka R. K. – k. 274v.-275, zeznania świadka K. W. – k. 464) --- STRONA 5 --- P. S. skarżył się również na grzyb na ścianie, głównie w celi nr 50. (zeznania świadka A. N. – k. 275-275v., zeznania świadka M. S. – k. 275v.-276) W tej celi był punkt sanitarny i bieżąca woda. Światło elektryczne było wystarczające do pisania lub rysowania. Koce były w miarę czyste i miały wystarczający rozmiar, aby się nimi przykryć. Ręczniki i ścierki do naczyń były zmieniane w każdy wtorek i czwartek. Ściany w celi były odrapane, ale wynikało to z dostawienia do nich łóżek i stołu. Nie było w niej za bardzo słychać zagłuszaczy, gdy były włączane. W czasie pobytu w celi z C. S. powód nie chorował. (zeznania świadka C. S. – k. 341). W końcu 2014 r. wzdłuż muru otaczającego Areszt Śledczy w Ł. została zainstalowana instalacja akustyczna tzw. zagłuszacze. Wiązało się to z likwidacją posterunków uzbrojonych, czyli funkcjonariuszy pełniących służbę na wieżyczkach ochrony. Wcześniej, w sytuacjach zagrożenia, to oni reagowali na niewłaściwe zachowanie osadzonych. Dotyczyło to głównie sytuacji, gdy osadzeni nawiązywali nielegalne kontakty z osobami przebywającymi pod murem aresztu, a także pomiędzy sobą przez okna cel mieszkalnych. Zagłuszacze zamontowane po likwidacji posterunków uzbrojonych służyły zapobieganiu nielegalnemu kontaktowaniu się osadzonych. Było ich sześć i były użytkowane na podstawie instrukcji Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł.. Instrukcja określała sposób ich stosowania oraz częstotliwość włączania. Były one włączane na 30 sekund w porze dziennej czyli do godz. 6:00 do 22:00 i mogły być łącznie stosowane przez 30 minut w ciągu dnia. Były takie dni, że w ogóle nie były włączane, bo nie było takiej potrzeby. Kontrole nie stwierdziły nadużywania ich stosowania. Zlecona ekspertyza nie wykazała, aby instalacja akustyczna była szkodliwa dla zdrowia osadzonych i funkcjonariuszy. Poziom decybeli nie przekraczał norm. Od marca lub kwietnia 2016 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. po konsultacji z centralnym zarządem Służby Więziennej, podjął decyzję o zawieszeniu ich stosowania. (zeznania świadka S. C. – k. 340v., instrukcja Dyrektora Aresztu Śledczego w sprawie stosowania sygnalizatorów akustycznych – k. 149, dokumentacja techniczna systemu „zagłuszaczy” – k. 160-167) Powód ma problemy zdrowotne (astma oraz bark). Astmę powód nabył na początku 2014 roku i leczył się na nią jeszcze na wolności, gdzie zostały mu przepisane stosowne leki. Powód, w czasie pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej, miał atak astmy z powodu zbyt małej dawki przyjmowanych wówczas leków, które zostały mu przepisane przez lekarza u którego leczył się w warunkach wolnościowych. Lekarz w jednostce penitencjarnej, z powodu oceny stanu ogólnego powoda, odstawił powodowi na tydzień przyjmowane przez niego leki i skierował go do lekarza pulmonologa, który przepisał mu odpowiednie leki. W związku ze zwichnięciem barku powód przyjmuje leki przeciwbólowe. (zeznania świadka K. M. – k. 463v.; zeznania świadka K. W. – k. 464; zeznania powoda - k. 464v. - 465) Powyższe ustalenia faktyczne Sąd poczynił w oparciu o złożone do akt sprawy dowody z dokumentów związanych z osadzeniem powoda w Areszcie Śledczym w Ł.. Nadto, ustalając stan faktyczny sprawy, Sąd oparł się na zeznaniach stron oraz powołanych w sprawie świadków. Sąd uznał, iż zeznania powołanych w sprawie świadków, co do zasady nie są ze sobą sprzeczne i wzajemnie się nie wykluczają w kwestiach najistotniejszych z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z tym, że zeznania świadka A. W., K. W., jak również powoda, noszą znamiona subiektywnych ocen, formułowanych przez pryzmat osobistego stosunku do opisywanych okoliczności, wyznaczonego przez niezadowolenie z warunków bytowych panujących w miejscu, w którym osoby te przebywały wbrew swojej woli, a przez co, z natury rzeczy, odbiegających od oczekiwanych. Z powyższych względów, w tym zakresie, nie zasługują one na wiarę w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym w postaci dowodów z dokumentów, jak również z zeznań świadków W. B., M. M. (2) i S. C.. Sąd, nie przeoczając, iż zeznania świadków K. N., D. S. oraz R. S. dotyczą warunków panujących w celach mieszkalnych w czasie pobytu w nich powoda, pominął te dowody, z uwagi na okoliczność, iż dotyczą one okresu nie objętego żądaniem pozwu. Z tych samych powodów pominięciu podlegały także skargi powoda kierowane do Inspektora Służby Więziennej z dnia 3 sierpnia 2016 r., 3 października 2016 roku oraz 5 października 2016 roku wraz z odpowiedziami (k. 421-426). Z tych powodów Sąd oddalił również wniosek powoda o ponowne, uzupełniające przesłuchanie świadka D. S.. --- STRONA 6 --- Sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu akustyki, gdyż okoliczności na jakie dowód ten był wnioskowany zostały wykazane innymi środkami dowodowymi przeprowadzonymi w sprawie, toteż należało uznać, że dowód ten jest bezprzedmiotowy i zmierza wyłącznie do nieuzasadnionego przedłużenia postepowania. Jak bowiem zostało ustalone, sygnalizatory dźwiękowe były stosowane na zewnątrz budynków w odległości ok. 40 metrów od cel mieszkalnych, z których część pozostawała skierowana na zewnątrz obiektu na mur ogrodzeniowy i pustą przestrzeń za murem. Przed nadmiernym hałasem chroniły osadzonych zamknięte okna oraz przesłony okienne. Jak przyznał w zeznaniach sam powód sygnały te nie umożliwiały (niedozwolonej) komunikacji pomiędzy osadzonymi, a osobami z zewnątrz (k. 465), co pozwala wnioskować, że ich dźwięk nie uniemożliwiał normalnego funkcjonowania. Postępowanie dowodowe wykazało również, iż nie używano ich w porze nocnej, a nadto sygnał był nadawany przez krótki okres czasu, zaś dźwięk wydawany przez urządzenia nie przekraczał dozwolonych norm. Ponadto zagłuszacze te były stosowane od końca 2014r., kiedy instalacja została zamontowana do marca lub kwietnia 2016r. , a zatem w zakresie podstawy faktycznej powództwa, tylko w 2015r. Sąd pominął również dowód z dokumentu zatytułowanego „Raport przedstawicieli Krajowego Mechanizmu Prewencji z wizytacji w Areszcie Śledczym w Ł. (wyciąg)”, pobrany, wg oświadczenia pełnomocnika powoda z Internetu, bowiem nie nosi on żadnych cech dokumentu urzędowego, ani prywatnego, nie został opatrzony podpisem, ani nie został potwierdzony za zgodność z oryginałem, toteż brak dowodów na jego autentyczność. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : W niniejszej sprawie powód wystąpił o zadośćuczynienie za naruszenie jego dóbr osobistych. Podstawą prawną roszczenia powoda jest art. 417 k.c. Zgodnie z tym przepisem za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa. Przepis powyższy przyjmuje, że jedynymi przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa są: wykonywanie władzy publicznej niezgodnie z prawem oraz powstała z tego powodu szkoda. Na gruncie art. 417 k.c. należy przyjmować, że odpowiedzialność Skarbu Państwa ma miejsce wówczas, gdy wykonującemu władzę publiczną – bez względu na sposób i formę działania – można postawić zarzut działania z naruszeniem prawa. Przepis powyższy dotyczy wszelkich czynności (działania i zaniechania) związanych z wykonywaniem imperium, a więc zarówno czynności faktycznych, jak i indywidualnych rozstrzygnięć podejmowanych przy zachowaniu określonej procedury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że do sfery imperium państwa należy stosowanie środków przymusu związanych ze stosowaniem środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, czy z wykonywaniem kary pozbawienia wolności. Niezgodność z prawem na gruncie art. 417 k.c. oznacza „zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej” (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00). Chodzi tu o niezgodność z konstytucyjnie rozumianymi źródłami prawa, czyli Konstytucją, ustawami, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi oraz rozporządzeniami, a także dorobkiem prawnym Wspólnoty Europejskiej i prawem stanowionym przez Unię Europejską. Drugą przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 417 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., czyli obejmująca straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Pojęcie szkody powinno być rozumiane w sposób przyjęty na gruncie prawa cywilnego, jako tej gałęzi prawa, w której usytuowane są przepisy konkretyzujące mechanizm funkcjonowania odpowiedzialności odszkodowawczej. Należy w konsekwencji przyjąć, że chodzi tu o każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach danego podmiotu, zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym. Nie można zatem wykluczyć odpowiedzialności władzy publicznej z tytułu naruszenia dóbr osobistych obywatela, w tym także możliwości podniesienia przez pokrzywdzonego roszczeń z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę niemajątkową. Przez szkodę rozumie się nie tylko szkodę majątkową, ale także i szkodę niematerialną (uszczerbek niematerialny), jednakże Sąd podkreśla, że obowiązek wynagrodzenia (zadośćuczynienia) krzywdy powstaje tylko wtedy, kiedy przewiduje to wyraźnie przepis szczególny. Poszkodowany może zatem żądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych w ustawie. Roszczenia o zadośćuczynienie w niniejszej sprawie rozpatrywać należy przede wszystkim w oparciu o art. 448 k.c. Nie ulega wątpliwości, że dobra osobiste, których ochrony domaga się powód, mają charakter uniwersalny i podlegają ochronie prawnej na podstawie art. 38 Konstytucji i art. 23 k.c. --- STRONA 7 --- Zgodnie z art. 24 k.c., na zasadach przewidzianych w kodeksie, pokrzywdzony może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny. Zasady przyznawania przez Sąd zadośćuczynienia regulują art. 445 k.c. i 448 k.c. Treść art. 23 k.c. wskazuje na to, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego i to niezależnie od ochrony przewidzianej przez inne przepisy. W przepisie tym zawarto otwarty katalog chronionych dóbr osobistych, do których niewątpliwie należą również godność i prawo do intymności oraz humanitarnego traktowania w warunkach pozbawienia wolności. Przy czym ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych (tak też S.A. w Łodzi w wyroku z dnia 28 sierpnia 1996, I ACr 341/96, OSA nr 7-8 z 1997 r., poz. 43). Liczy się więc społeczny odbiór danego zachowania, oceniany według kryteriów właściwych dla ludzi rozsądnych i uczciwych. Ocena, czy dobro osobiste człowieka zostało zagrożone lub naruszone, wymaga zastosowania kryteriów o charakterze obiektywnym. Nie ma tu bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odczucia pokrzywdzonego, lecz istotny jest odbiór danego zachowania przez osoby trzecie i reakcja opinii publicznej (tak SN w wyroku z 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). Nie każde naruszenie dobra osobistego daje jednak prawo do skorzystania z ochrony prawa cywilnego. W myśl bowiem art. 24 k.c. ochrona taka przysługuje jedynie przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego. Bezprawne jest zachowanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Omawiany przepis wprowadził ponadto domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego. Każde więc naruszenie kwalifikowane jest jako bezprawne. Skutkuje to przerzuceniem ciężaru wykazania przyczyn, dla których nastąpiło naruszenie, na sprawcę i to jego obciąża ryzyko niewyjaśnienia wszystkich okoliczności. Dlatego w procesie o ochronę dóbr osobistych, pozwany ma obowiązek wykazać, że jego działanie nie było bezprawne. Okolicznościami kontratypowymi, wyłączającymi bezprawność, są np.: zgoda poszkodowanego, działanie w ramach obowiązku prawnego, wykonywanie własnego prawa podmiotowego, obrony koniecznej, czy wreszcie działanie podjęte w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego. W przypadku bezprawnego naruszenia dobra osobistego, art. 24 k.c. pozwala osobie, której dobro osobiste zostało naruszone, żądać, aby sprawca naruszenia dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, a w szczególności złożył oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. W przedmiotowej sprawie dobrami osobistym naruszonymi działaniem Administracji Aresztu Śledczego w Ł. były, jak wynika z zarzutów pozwu, godność i prawo do zachowania intymności i humanitarnego traktowania w warunkach pozbawienia wolności. Zgodnie z treścią art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Doniosłe znaczenie dla ochrony dóbr osobistych ma także konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) zawierająca katalog praw i wolności przysługujących każdemu człowiekowi. Natomiast w myśl postanowień Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, przyjętej w Nicei, godność ludzka jest nienaruszalna. Musi być szanowana i chroniona. Każdy ma prawo do poszanowania swej integralności fizycznej i psychicznej. O nakazie humanitarnego traktowania więźniów stanowi również art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), zgodnie z którym każda osoba pozbawiona wolności ma być traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem jej przyrodzonej godności. Standardy traktowania więźniów wyznaczone są również przez Wzorcowe reguły minimalne postępowania z więźniami, przyjęte w Genewie w 1955 r. oraz Europejskie reguły więzienne, przyjęte przez Radę Europy w 2006r. Na gruncie prawa polskiego sytuacja prawna osób pozbawionych wolności uregulowana jest w sposób ogólny w ustawie z dnia 6 czerwca 1997r. „Kodeks karny wykonawczy” (Dz.U. Nr 90 z 1997 r., poz. 557 z późn. zm.). --- STRONA 8 --- Ustawodawca, wśród naczelnych zasad k.k.w., wymienił w art. 4, zasadę humanitaryzmu, która zakłada, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Skazany zachowuje także prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. W myśl art. 5 k.k.w. skazany jest podmiotem określonych w kodeksie praw i obowiązków. Katalog praw skazanych wyliczony jest w art. 102 k.k.w., gdzie w pkt 1 mowa jest o tym, że skazany ma prawo do: odpowiedniego, ze względu na zachowanie zdrowia, wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. Warunki bytowe osadzonego w zakładzie karnym bądź areszcie śledczym określa m.in. art. 110 k.k.w., zgodnie z którym skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej (§ 1). Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 . Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy (§2). Realizacja spoczywających na administracji Aresztu Śledczego obowiązków w zakresie organizowania miejsc, w których przebywają osoby pozbawione wolności należy do działań władczych państwa i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. A zatem ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych w przepisach art. 102 - 120 i w innych przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.) a także z uwzględnieniem treści przepisów wykonawczych rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U. 2003 Nr 152, poz. 1493), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. 2003 Nr 186, poz. 1820 oraz Dz.U.2014.200 z dnia 2014.02.13), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów (Dz.U. 2006 Nr 65, poz. 459). Udzielenie powodowi cywilnoprawnej ochrony wymagało zatem ustalenia, że zachowania administracji pozwanego Aresztu Śledczego godziły w jego dobra osobiste w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. Z mocy art. 6 k.c. na powodzie ciążył zatem dowód wskazania konkretnych uchybień w postaci zaniechania podjęcia działań zapewniających mu realizację jego uprawnień w zakresie warunków bytowych wynikających ze wskazanych powyżej przepisów, naruszających sferę jego dóbr osobistych. Pozwanego obciążał zaś obowiązek udowodnienia, że działał zgodnie z prawem i nie naruszył dobra osobistego powoda (art. 6 k.c. w związku z art. 24 k.c.). Przechodząc do szczegółowej analizy zarzutów sformułowanych przez powoda i mających świadczyć o naruszeniu jego dóbr osobistych przez pozwanego, wskazać należy, że podniósł on szereg zarzutów odnośnie warunków bytowych urągających jego godności osobistej. Wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych zakładów karnych i aresztów śledczych uregulowane zostały w cytowanym art. 110 § 2 k.k.w., w sposób odpowiadający wskazanym powyżej normom prawa międzynarodowego i doprecyzowane w przepisie § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno- porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, który wskazuje, iż cela mieszkalna powinna być wyposażona w łóżko dla każdego skazanego, odpowiednią do liczby skazanych ilość stołów, szafek i taboretów oraz środków do utrzymania czystości w celi. Niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie, z zastrzeżeniem art. 110 § 3 k.k.w. W § 30 powołanego rozporządzenia określono również wymogi w zakresie warunków organizacji warunków do utrzymania higieny osobistej, wskazując między innymi, że skazany powinien mieć zapewnioną możliwość skorzystania co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli (ust. 3). --- STRONA 9 --- Zgodnie zaś z brzmieniem art. 111 § 1 k.k.w. skazany powinien otrzymać do użytku, z zakładu karnego, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie, o ile nie korzysta z własnych. Skazanemu zapewnia się warunki niezbędne do utrzymania higieny osobistej, w szczególności otrzymuje on z zakładu karnego pościel oraz inne środki do utrzymania higieny i czystości w celi. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy, pozwalał na ustalenie, że pozwany zapewnił powodowi w pełni zgodne z prawem warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Przechodząc do szczegółowej analizy zarzutów sformułowanych przez powoda i mających świadczyć o naruszeniu jego dóbr osobistych przez pozwanego, podnieść należy, iż przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby przebywanie w pozwanym Areszcie, w warunkach bytowych wyznaczonych okolicznościami towarzyszącymi izolacji penitencjarnej, a szeroko kwestionowanych przez P. S., wywołało u powoda negatywne skutki psychiczne, zdrowotne, bądź fizyczne powodujące poczucie krzywdy, innej niż wynikająca z samego faktu pozbawienia wolności i związanej z tym izolacji od świata zewnętrznego, ograniczenia swobody i wolnej woli decydowania o samym sobie. Podnoszone przez powoda okoliczności dotyczące niewłaściwej opieki zdrowotnej w czasie pobytu w jednostce penitencjarnej, nie znalazły odzwierciedlenia w ustalonym stanie faktycznym. Nie można mieć wątpliwości, że realizacja spoczywających na administracji Aresztu Śledczego obowiązków w zakresie opieki medycznej nad osobami pozbawionymi wolności należy do działań władczych i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej zawartym w dyspozycji art. 417 § 1 k.c. Ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych w art. 115 § 1 – 8 kkw oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia 10 września 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu współdziałania zakładów opieki zdrowotnej ze służbą zdrowia w zakładach karnych i aresztach śledczych w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności (Dz.U. Nr 171, poz. 1665) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu udzielania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności z dnia 31 października 2003 r. (Dz.U. Nr 204, poz. 1985). Zgodnie z przepisem art. 115 § 1 k.k.w., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2003 r. skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. W przepisie art. 115 § 4 k.k.w. wskazano, że świadczenia zdrowotne udzielane są skazanym przede wszystkim przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności. Natomiast pozawięzienne zakłady opieki zdrowotnej współdziałają ze służbą zdrowia w zakładach karnych w zapewnieniu skazanym świadczeń zdrowotnych, gdy konieczne jest m.in. natychmiastowe udzielenie świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia skazanego, czy też przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia lub rehabilitacji skazanego (art. 115 § 5 k.k.w.). Pozwany zakwestionował stanowisko powoda co do uchybień w funkcjonowaniu Aresztu w zakresie zapewnienia osadzonym opieki medycznej. Jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń, każdy z osadzonych w Areszcie Śledczym w Ł. ma zapewniony dostęp do służby zdrowia i stomatologa. Przyjęcia do lekarza są realizowane według kolejności zgłoszeń. W tym miejscu zauważyć należy, że czas oczekiwania na wizytę u lekarza w warunkach wolnościowych zbliżony jest do czasu oczekiwania pacjentów pozbawionych wolności, a problemy kadrowe służby zdrowia w ogóle dotyczą także jednostek więziennych. Tym bardziej zatem osoba pozbawiona wolności musi liczyć się z pewnego rodzaju niedogodnościami w tym względzie. W tym zakresie zatem nie można dopatrywać się jakichkolwiek nieprawidłowości Wprawdzie bezsprzecznie zgromadzone dowody świadczą o tym, iż powód przeszedł atak astmy w celi, jednakże jak zeznał sam powód, sytuacja ta miała miejsce w związku z przyjmowaniem przez niego za słabych leków, przepisanych przez lekarza jeszcze podczas pobytu powoda na wolności - okoliczność ta nie pozostawała więc w związku z osadzeniem w jednostce penitencjarnej i czasowym odstawieniem leków przez lekarza POZ, zatrudnionego w pozwanym Areszcie. Powód nie dowiódł także, że inne niedogodności, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, miały cechy dręczenia lub upokarzania. --- STRONA 10 --- Sąd podziela również stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w orzeczeniu (sygn. akt V CSK 113/11; niepublikowane), w myśl którego, nie każde naruszenie dóbr osobistych osadzonego daje mu prawo do zadośćuczynienia. Jego przyznanie zależy bowiem od wielu okoliczności. Sąd zważył, iż przy dokonywaniu oceny, czy osadzenie powoda w warunkach bytowych, oferowanych przez pozwaną jednostkę, bez wątpienia skromnych, mogło mieć wpływ na naruszenie jego dóbr osobistych, nie może umknąć z pola widzenia okoliczność, że odbywanie kary pozbawienia wolności niesie ze sobą w sposób immanentny wiele dolegliwości wyrażających się nie tylko w pozbawieniu możliwości swobody i w dużej mierze intymności, z uwagi na konieczność przebywania i wykonywania czynności życia codziennego w ściśle określonych, niekomfortowych warunkach. Odnosząc się zatem do zarzutów powoda dotyczących braku należytego wyposażenia i utrzymania cel mieszkalnych i sprzętu kwatermistrzowskiego, braku możliwości utrzymania właściwej higieny osobistej, nieodpowiedniego nakładania posiłków przez porządkowych, a także uciążliwości związane ze stosowanie instalacji akustycznej, Sąd uznając je za nieudowodnione, nie uwzględnił ich. Z ustalonych faktów wynika bowiem, że stan cel mieszkalnych, w których przebywał powód, nie odbiegał od standardu innych cel w Areszcie Śledczym w Ł., i był zgodny z wymogami sanitarnymi, a cele wyposażone w regulaminowy sprzęt kwaterunkowy z węzłem sanitarnym określonym w treści załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. oraz zastępującego go rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Zimna bieżąca woda, grzałka i wiadro, czy miska umożliwiały zagrzanie wody, chociażby do codziennego umycia się. Raz na tydzień osadzeni korzystali z łaźni, gdzie była ciepła woda. Otrzymywali oni też odpowiednie środki pielęgnacyjne do zachowania higieny osobistej, jak również utrzymywania czystości w celi. W uzasadnionych przypadkach następowała wymiana ręczników, materacy, czy pościeli. Ich stan był dostateczny i przedmioty te właściwie spełniały swoje funkcje. Na oknach we wszystkich celach w pozwanej jednostce penitencjarnej zamontowane są przesłony okienne, które przepuszczają światło słoneczne. Cele są dodatkowo oświetlone zamontowanym sztucznym oświetleniem w postaci lamp jarzeniowych. Każda cela posiada wentylację typu grawitacyjnego. Tym samym powodowi zapewniony został pobyt w celi mieszkalnej pozwalającej na normalne, bezpieczne funkcjonowanie. Nie potwierdziły się także zastrzeżenia powoda co do stanu budowlanego samych cel, dotyczącego ich zagrzybienia. Nie potwierdziły tego kontrole i badania przeprowadzane przez Stację Sanitarno – Epidemiologiczną, a powód nie przedstawił żadnych dowodów dla potwierdzenia tej okoliczności. W kwestii sposobu wydawania powodowi posiłków wbrew jego twierdzeniom przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że porządkowi nakładali posiłki dla osadzonych mając założone jednorazowe rękawiczki, a sztućce używane do ich nakładania były po każdym wydaniu jedzenia myte w kuchni. W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia dóbr osobistych powoda wskutek stosowania w pozwanym Areszcie Śledczym w Ł. instalacji akustycznej. Po pierwsze wskazać należy, że instalacja ta stosowana była jedynie przez jeden rok, a sposób jej użycia był ściśle określony przez wydaną przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. instrukcję stosowania. Co istotne dźwięk wydawany przez urządzenia nie przekraczał dozwolonych norm, a ponadto był on stosowany jedynie sporadycznie, w porze dziennej i w krótkim czasie. Podkreślić należy, że osoby przebywające poza zamkniętą jednostkę penitencjarną, w życiu codziennym, są również narażone na dźwięki, które mogą być głośne bądź nieprzyjemne, takie jak syreny karetki pogotowia, Policji bądź straży pożarnej, ruch miejski (dźwięki wydawane przez silniki i klaksony samochodów, motorów, tramwajów, pociągów), ale tego typu okoliczności nie powodują naruszenia dóbr osobistych człowieka. Reasumując stwierdzić należy, że ustalone przez Sąd fakty nie dają podstaw do przypisania pozwanemu naruszenia dóbr osobistych powoda. Samo niezadowolenie powoda ze standardów pomieszczeń mieszkalnych nie daje jeszcze podstaw do przyjęcia istnienia uchybień w funkcjonowaniu Aresztu. Nie można oczekiwać, iż miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności, będą odpowiadały standardom hoteli czy innych zakładów prowadzących działalność komercyjną. Należy też dodać, że za stan techniczny --- STRONA 11 --- cel oraz jakość wyposażenia w pierwszej kolejności odpowiedzialni są sami osadzeni, którzy nie tylko nie dbają o wyposażenie i stan techniczny pomieszczeń mieszkalnych, ale wręcz je dewastują. Odwołując się z kolei do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazać należy iż osoba osadzona musi liczyć się z ograniczeniami i dolegliwościami wynikającymi z wykonywania kary pozbawienia wolności (por. wyrok SN z 02.10.2007r., II CSK 269/07, opubl. Monitor Prawniczy, rok 2007, Nr 21, str. 1172). W ocenie Sądu warunki w celi, aczkolwiek skromne, nie były niegodziwe. Także pozostałe dolegliwości, jakich doznawał powód w pozwanym Areszcie Śledczym, nie naruszały jego godności. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł żadnych podstaw do stwierdzenia, jakoby w Areszcie Śledczym w Ł. dochodziło do nieludzkiego traktowania powoda, czy też osadzenia w niehumanitarnych warunkach. Przedmiotowa jednostka penitencjarna korzysta, co prawda z budynków pochodzących z lat 60-tych, jednak zostały one poddane generalnemu remontowi na przestrzeni lat 2002 – 2007. Cele wyposażone są w odpowiednią ilość łóżek, ponadto znajdują się tam taborety i stół. Każda z cel jest skanalizowana i ma doprowadzoną zimną wodę. Należało również mieć na uwadze specyfikę aresztu śledczego, jako jednostki penitencjarnej o dużej rotacji pensjonariuszy, w której przebywają osoby tymczasowo aresztowane w różnych, pozostających w toku, postępowaniach karnych, co wyznacza konieczność stosowania grup izolacyjnych, celem uniemożliwiania nawiązywania kontaktu między podejrzanymi lub oskarżonymi w tych samych sprawach. Z powyższych względów zamontowane zostały również przesłony okienne. Z kolei, dla zapewnienia bezpieczeństwa więźniów, konieczna jest ograniczona zabudowa kącików sanitarnych, pozwalająca na kontrolę celi przez funkcjonariuszy. Ze wskazanych wyżej względów Sąd uznał powyższe zarzuty powoda za niezasadne. W tym miejscu należy dodatkowo wskazać, że przy ocenie przestrzegania przez pozwanego minimalnych norm w zakresie standardów wykonywania kary pozbawienia wolności i ewentualnego naruszenia dóbr osobistych osadzonych nie można abstrahować od realnej sytuacji i kondycji finansowej Państwa, ogólnej sytuacji gospodarczej, w tym poziomu życia ogółu obywateli - także tych, którzy nie mają zapewnionego minimum socjalnego nie będąc karanymi karą pozbawienia wolności. W zakresie zgłoszonych roszczeń z tytułu rzekomego pogorszenia wzroku P. S. z powodu zbyt słabego oświetlenia cel mieszkalnych podnieść należy, że nie zaoferował on żadnych dowodów na poparcie gołosłownych twierdzeń pozwu w tym zakresie. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ta zasada materialno - prawna znajduje odzwierciedlenie w przepisie procesowym art. 232 k.p.c., który z kolei stanowi, iż strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Są to naczelne zasady postępowania dowodowego, które zawsze w postępowaniu sądowym obciążają stronę, która z danego faktu wywodzi dla siebie określone skutki prawne. W przepisie art. 6 k.c. chodzi o fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc fakty prawotwórcze, czyli wykazujące istnienie prawa oraz fakty niweczące lub tamujące prawo. O tym co każda ze stron stosunku cywilnoprawnego ma udowodnić w sporze toczącym się przed sądem decydują przede wszystkim przedmiot sporu, prawo materialne regulujące określone stosunki prawne oraz prawo procesowe normujące zasady postępowania dowodowego. Uwzględniając treść art. 6 k.c. stwierdzić należy, iż do osoby występującej z pozwem należy udowodnienie faktów pozytywnych, które stanowią podstawę powództwa, gdyż z faktów tych wywodzi ona swoje prawo. Do przeciwnika natomiast należy wykazanie okoliczności niweczących to prawo lub uniemożliwiających jego powstanie. W sprawie o odszkodowanie ciężar dowodu i rozkład ciężaru zależą od tego co było przyczyną powstania szkody, czyli jaka jest podstawa materialnej odpowiedzialności pozwanego. W szczególności jeżeli szkoda powstała poza stosunkiem zobowiązaniowym łączącym strony, a więc pozwany ponosi odpowiedzialność na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych, na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej sprawcy, czego strona powodowa nie uczyniła. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż brak jest podstaw do uwzględnienia żądania pozwu i orzec o oddaleniu powództwa w całości. --- STRONA 12 --- Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu zapadło w oparciu o art. 102 k.p.c. Powód w całości przegrał sprawę, co w normalnym toku rzeczy oznaczałoby, że powinien on ponieść wszelkie związane z tym koszty, które pojawiły się po stronie jego przeciwnika procesowego. Ustawodawca przyznaje jednak Sądowi pewną swobodę w zasądzaniu kosztów procesu, gdy stosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 k.p.c.) sprzeciwiają się względy słuszności, co właśnie wyraża się stwierdzeniem, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może nie obciążać strony kosztami procesu w całości lub w części, do czego uprawnia go treść art. 102 k.p.c. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały te warunki. Sąd miał przede wszystkim na uwadze trudną sytuację życiową i majątkową powoda (długotrwałe osadzenie w zakładzie karnym, brak dochodów z wykonywanej pracy, brak wpływów finansowych z zewnątrz ), w związku z czym doszedł do przekonania, że po jego stronie zachodzą okoliczności pozwalające, wyjątkowo, na odstąpienie od ogólnych reguł rządzących problematyką kosztów procesu. Przeciwne zaś rozstrzygnięcie stanowiłoby dla niego nadmierną dolegliwość. Wysokość wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu powoda, które nie zostało uiszczone ani w całości ani w części, została ustalona w oparciu o § 11 ust. 1 pkt 25 w zw. z § 2 ust. 3 znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1348). Z/ Odpis uzasadnienia wraz z odpisem wyroku doręczyć stronom przez pełnomocników. 2017/10/27