Wyrok II C 400/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 400/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa G P przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w Warszawie kwotę 3.600,00 (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. przyznaje radcy prawnemu J M od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu kwotę 4.720,00 zł (cztery tysiące siedemset dwadzieścia złotych) obejmującą wynagrodzenie w wysokości 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) oraz podatek od towarów i usług oraz zwrot kosztów. Sygn. akt II C 400/09/5 Uzasadnienie: Powód wniósł o zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w B , Dyrektora Aresztu Śledczego w K oraz Dyrektora Zakładu Karnego w B tytułem zadośćuczynienia kwoty 100.000,- złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 stycznia 2006 roku oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu podał, że w czasie jego pobytu w jednostkach penitencjarnych nie miał zapewnionych minimalnych warunków socjalno-bytowych odpowiadających normom prawnym. Cele były przeludnione, niewłaściwie wyposażone, bez szczelnych okien i drzwi i sprawnej wentylacji. Osadzeni byli traktowani przez funkcjonariuszy w sposób obraźliwy i poniżający. Urządzenia sanitarne powodowały smród i nie zapewniały intymności. Powód podkreślił, że stosowanie wobec niego jako skazanego uznanej za niekonstytucyjną regulacji --- STRONA 2 --- wynikającej z art. 248 k.k.w. było przyczyną naruszenia jego dóbr osobistych. (pozew – k. 2- 3 akt, pismo powoda – k. 16 akt, pismo pełnomocnika powoda z dn. 9 grudnia 2009 roku – k. 219 – 220 akt, pismo pełnomocnika powoda z dn. 28 stycznia 2010 roku – k. 241 – 242 akt). Reprezentująca pozwanego Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zakwestionowała roszczenie pozwu tak co do zasady, jak i co do wysokości. Pozwana wskazała, iż powoływany przez powoda wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może być podstawą roszczeń powoda, ponieważ ma on charakter prospektywny i wywołuje skutki wyłącznie na przyszłość. Dalej podała, że w świetle orzecznictwa Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu jedynie przy kumulatywnej ocenie zaistniałych warunków oraz rygorów pobytu w jednostkach penitencjarnych można postawić zarzut niewłaściwego traktowania, który jednakże winien być poparty odpowiednimi dowodami. Podkreśliła, że zaistniałe cierpienie w każdym wypadku musi wykraczać daleko poza niezbędny element dolegliwości, który związany jest z danym rodzajem uzasadnionego prawnie traktowania i jednocześnie musi przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności. Odnosząc się do zarzutów stawianych poszczególnym pozwanym wskazała, że w trakcie pobytu powoda w Zakładzie Karnym w B osadzony był w warunkach przeludnienia jedynie okresowo przez 12 dni i nie zgłaszał żadnych skarg w zakresie objętym powództwem. Odnosząc się do pobytu w Areszcie Śledczym w K Prokuratoria podniosła, że choć w tej jednostce penitencjarnej występowało przeludnienie, to jednakże sytuacja powyższa miała charakter wyjątkowy, a wszelkie działania administracji aresztu były zgodne z normą wynikającą z art. 248 k.k.w. Natomiast w trakcie pierwszego osadzenia powoda w Areszcie Śledczym w B przebywał on w oddziale szpitalnym, w którym nigdy nie występowało przeludnienie, a w czasie drugiego pobytu we wspomnianej jednostce przeludnienie sięgało 108%. Wskazała, ze z uwagi na charakter popełnionego przez powoda przestępstwa nie mógł on zgodnie z posiadaną podgrupą przebywać w dowolnej celi. Ponadto zaprzeczyła by powód był traktowany w niewłaściwy sposób i podkreśliła, że cele były wyposażone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie normami prawnymi. (odpowiedź na pozew – k. 57 – 71 akt). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód uprzednio był wielokrotnie karany, spędził kilkanaście lat w warunkach osadzenia w jednostkach penitencjarnych . W okresie objętym niniejszym powództwem przebywał w Areszcie Śledczym w K od 6 września 2006 roku do 4 kwietnia 2008 roku, kiedy to został przetransportowany do Zakładu Karnego w B , w którym osadzony był do 28 października 2008 roku. W Areszcie Śledczym w B powód przebywał w dwóch okresach : od 3 stycznia 2006 roku do 6 września 2006 roku oraz od 29 października 2008 roku do 31 grudnia 2009 roku. (informacja Krajowego Rejestru Karnego – k. 441 – 442 akt, notatka służbowa Kierownika Działu Ewidencji Zakładu Karnego w B kpt. G B z 5.10.2009 – k. 46 akt, notatka służbowa Kierownika Działu Ewidencji Aresztu Śledczego w K R W z 12.10.2009 – k. 77 – 78, notatka służbowa Kierownika Działu Ewidencji Aresztu Śledczego w B kpt L J – k. 246 – 247 akt) W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym w K powód został osadzony zgodnie z klasyfikacją od dnia 6 września 2006 roku w celi nr 53, natomiast od dnia 26 marca 2008 roku w celi nr 60. Szczegółowe określenie zaludnienia w poszczególnych celach mieszkalnych w trakcie pobytu powoda we wskazanej jednostce penitencjarnej nie jest możliwe z uwagi na fakt, że w przedmiotowym okresie nie była ona zobowiązana do prowadzenia statystyki zaludnienia. W areszcie występowało zjawisko przeludnienia, jednakże miało ono charakter wyjątkowy, a działania administracji miały swoje oparcie w przepisach obowiązującego prawa –o umieszczeniu osadzonych w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m² w --- STRONA 3 --- każdym wypadku powiadamiany był sędzia penitencjarny. Ponadto podjęto działania mające na celu zwiększenie powierzchni mieszkalnej aresztu poprzez zaadoptowanie dwóch pomieszczeń gospodarczych. W latach 1992 – 1995 przeprowadzono kapitalny remont wszystkich pawilonów mieszkalnych w ramach którego wymieniono wszystkie okna, drzwi do cel, instalacje wodne, kanalizacyjne, elektryczne, radiowęzłowe oraz doprowadzono instalację azart z telewizją satelitarną oraz domofonową do cel. Pomieszczenia mieszkalne otrzymały wydzielone pomieszczenia wc oddzielone trwale od reszty celi zamykanymi drzwiami. W celach zamontowano odpowiednie oświetlenie, ogrzewanie oraz wentylację grawitacyjną. Ponadto systematycznie wykonywano prace remontowe obejmujące pomieszczenia mieszkalne w ramach których położono gładzie, wymieniono posadzki na płytki gresowe, malowano, wymieniono oświetlenie oraz dokonano naprawy i malowania sprzętu kwaterunkowego. W każdej celi znajduje się kratka wentylacyjna, a corocznie jest dokonywany przegląd instalacji wentylacyjnej. Pomieszczenia, w których przebywają osadzeni w Areszcie Śledczym w K wyposażone są zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dn. 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych – każdy osadzony ma swoje łóżko, przy czym górne łóżka posiadają pałąki zabezpieczające przed upadkiem, drabinki oraz są zakotwiczone w murze, taboret, stół, szafka, półki. Powód otrzymywał przysługujące mu środki czystości określone w w/w rozporządzeniu, tj. mydło toaletowe - 100 g/m-c, krem do golenia l tuba /m-c, nożyk do golenia l szt /m-c, proszek do prania 200g /m-c, pasta do zębów l tuba /m-c, papier toaletowy l rolka /m-c, szczoteczka do zębów l szt/ 6 m-cy. Ponadto wydawano bez ograniczeń środki do utrzymania czystości w celi, a wymiana pościeli odbywała się raz na dwa tygodnie; wymiana bielizny, ręczników i ścierek raz w tygodniu. Powód miał możliwość kąpieli pod prysznicem jeden raz w tygodniu, natomiast w celach mieszkalnych zapewniony jest dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody przez całą dobę. Stan sanitarny jednostki był przedmiotem corocznej kontroli pracowników Sanepidu, którzy nie wnosili uwag co do tych warunków zarówno obecnie jak i w latach ubiegłych. W Areszcie profilaktycznie przeprowadzano dezynsekcje, dezynfekcje i deratyzacje. Do dyspozycji osadzonych pozostawiono cztery kabiny telefoniczne, które w zupełności wystarczały na potrzeby realizacji rozmów skazanych. Powód w trakcie pobytu w Areszcie nigdy nie uskarżał się na warunki bytowe, przeludnienie, skład osobowy cel w których przebywał czy też niewłaściwe traktowanie. Miał możliwość spędzania czasu poza celą w ramach dostępnych zajęć kulturalno-oświatowych, korzystania z księgozbiorów zgromadzonych w bibliotece, uczestniczenia w zajęciach świetlicowych zgodnie z grafikiem, w okresie letnim z zajęć sportowych na boisku oraz z wydłużonych spacerów. Powód nie składał żadnych próśb czy wniosków w zakresie warunków odbywania kary pozbawienia wolności. W trakcie wizytacji cel oraz rozmowach indywidualnych z wychowawcą nie wnosił zastrzeżeń co do swojego osadzenia. (notatka służbowa Kierownika Działu Ewidencji AŚ w K R W z 12.10.2009 – k. 77 – 78, notatka służbowa kpt M M z 14.10.2009 – k. – k. 108 akt, notatka służbowa kpt D I z 12.10.2009 – k. 103 – 104 akt, notatka służbowa por. K G z 14.10.2009 – k. 136 akt, pismo z- cy Dyrektora Generalnego Służby Więziennej ppłk P N z 29.11.2006 – k. 79 akt, wykaz pomieszczeń w budynkach mieszkalnych Aresztu Śledczego w K na dzień 18.07.2003 r. – k. 80 – 81 akt, wydruki komputerowe miesięcznych sprawozdań o stanie osadzonych w A Ś w K w latach 2006 – 2008 – k. 82 – 87 akt, kopie 20 pism Dyrektora Aresztu Śledczego w K do sędziego penitencjarnego z lat 2006 – 2008 informujące o przeludnieniu cel – k. 888 – 107 akt, kopia indywidualnej karty należności powoda w AŚ w K z września 2006 roku – k. 111 – 113 akt, protokoły kontroli przewodów kominowych i wentylacyjnych w AŚ w K z 6.10.2008, 12.10.2007 i 31.10.2006 – k. 114 – 116 akt, protokoły dezynfekcji i deratyzacji w AŚ z lat 2006 – 2008 – k. 117 – 135 akt, sprawozdania z wizytacji sędziego penitencjarnego w AŚ przeprowadzonej w grudniu 2006 roku – k. 138 – 154 akt, w grudniu 2007 – k. 156 – 168 akt, w grudniu 2008 – k. 170 – 181 akt, protokoły kontroli sanitarnej w AŚ w K z 30.10.2006 – k. 182 – 192 akt, z 17.5.2007 – k. 193 – 212 akt). --- STRONA 4 --- W Zakładzie Karnym w B powód przebywał w warunkach przeludnienia w granicach obowiązującego porządku prawnego - na podstawie art. 248 § l k.k.w. z równoczesnym powiadomieniem sędziego penitencjarnego w następujących okresach: 14.04. -18.04.2008 r., 28.04. - 02.05.2008 r. oraz 12.05. - 13.05. 2008 r. Poza tym powód przebywał - z zachowaniem normy - w celi nr 138 o pow. 7,66 m 2 w dniach 04.04.-07.04.2008 r., następnie w celi nr 4 o pow. 7,91 m 2 do 08.04.2008 r., a w okresie od 10.05. do 28.10. 2008 r. w celi nr 10 o pow. 14, 09 m 2 . Cele, w których osadzono powoda wyposażone były w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający osobne miejsce do spania oraz spożywania posiłków, odpowiednią temperaturę i dostateczny dopływ powietrza, a także oświetlenie wg norm przewidzianych dla pomieszczeń mieszkalnych. W celach znajdowały się wygrodzone kąciki sanitarne (w celi nr 10 było to odrębne pomieszczenie), zapewniające możliwość utrzymywania higieny osobistej oraz załatwiania potrzeb fizjologicznych w sposób zapewniający poszanowanie intymności i godności ludzkiej. Cele, w których osadzany był powód miały zapewnioną odpowiednią wentylację grawitacyjną oraz możliwość wietrzenia poprzez uchylno – otwierane okna. Ponadto powód otrzymywał środki do utrzymania czystości i higieny osobistej, w postaci mydła, proszku i pasty, zgodnie z normami przewidzianymi w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w B nie zgłaszał związanych z obawą o własne bezpieczeństwo. (notatka służbowa Kierownika Działu Ewidencji Zakładu Karnego w B kpt G B z 5.10.2009 – k. 46 akt, notatka służbowa technika ds. kwaterunku mł. Chor. K S z 14.10.2009 r. – k. 47 akt, zeznania świadka T D – k. 352 akt) Powód przebywając w Areszcie Śledczym w B podczas pierwszego pobytu posiadał status prawny tymczasowo aresztowanego, a podczas drugiego od 26.03.2008r. odbywał karę pozbawienia wolności w systemie zwykłym. Podczas pierwszego z tych okresów, tj. od 29.06.2006r. do 06.09.2006r. przebywał w oddziale szpitalnym, w którym nigdy nie występowało zjawisko przeludnienia, a na jednego osadzonego przypadała zawsze powierzchnia mieszkalna minimum 5 m², co wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2005r. w sprawie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U Nr 116, poz. 985). W Areszcie w pierwszym z podanych przedziałów czasowych ogólnie przeludnienie wynosiło średnio 124%, co jednakże nie oznaczało że powód przebywał w przeludnionych celach, ponieważ we wskazanym okresie jednostka penitencjarna nie była zobowiązana do prowadzenia ewidencji rozmieszczenia osadzonych w poszczególnych celach. W czasie drugiego pobytu osadzony przebywał w celach w których występowało nieznaczne przeludnienie, które w ramach całej jednostki sięgało średnio 108%. W celach mieszkalnych systematycznie wykonywane były remonty, malowanie i usuwanie usterek. Kąciki sanitarne były wydzielone od reszty pomieszczenia konstrukcją z płyt wiórowych o wysokości200cm i zamkniętych drzwiami przesuwnymi lub zasłoną. Cele mieszkalne wyposażone były w odpowiednie oświetlenie, sprawną wentylację grawitacyjną, temperatura w nich panująca była odpowiednia do pory roku, a stan techniczny okien i drzwi cel był bieżącą kontrolowany. Pomieszczenia, w których przebywają osadzeni wyposażone były w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy (łóżko koszarowe osobne dla każdego osadzonego) oraz sprzęt zapewniający odpowiednie warunki higieny - zgodnie z dyspozycją rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2003r. Nr 186, póz. 1820). W przypadku występowanie łóżek piętrowych - były one odpowiednio zabezpieczone i pozwalały na bezpieczne korzystanie. W czasie swojego drugiego pobytu w tej jednostce penitencjarnej powód nie był uczestnikiem zdarzenia o charakterze wypadku nadzwyczajnego, w którym byłby ofiarą agresji ze strony współosadzonych czy też funkcjonariuszy i pracowników cywilnych służby więziennej. Na ogół wobec funkcjonariuszy odnosił się w sposób właściwy, jednakże wnioskowano wobec niego o --- STRONA 5 --- wymierzenie kary dyscyplinarnej za obrażanie personelu medycznego oraz wulgarne i agresywne zachowanie wobec funkcjonariuszy. W grupie współosadzonych funkcjonował na ogół prawidłowo, jednakże niejednokrotnie stwarzał niewychowawczą atmosferę w grupie osadzonych, z którymi przebywał w celi. W celu zniwelowania dolegliwości wynikających z przeludnienia w jednostce podejmowano działania w postaci codziennej wizytacji cel, wzbogacenia oferty kulturalno - oświatowej, inicjowania nowych form pracy wychowawczej opartych na grupowych programach resocjalizacyjnych. Ponadto wszyscy funkcjonariusze działu penitencjarnego posiadają aktualne badania, które nie wskazują na występowanie problemów, które mogłyby mieć wpływ na sposób wykonywania przez nich obowiązków służbowych. (notatka służbowa Kierownika Działu Ewidencji Aresztu Śledczego w B kpt L J – k. 246 – 247 akt, kopie 11 pism Dyrektora Aresztu Śledczego w B do sędziego penitencjarnego z lat 2008 – 2009 informujące o przeludnieniu cel – k. 888 – 107 akt, notatka służbowa Kierownika Działu Ochrony AŚ w B kpt. R O z dn. 13.10.2009 – k. 260 akt, notatka służbowa Kierownika Działu Kwatermistrzowskiego kpt. D M z 13.10.2009 – k. 261akt, notatka służbowa p.o. Kierownika Działu Penitencjarnego AŚ w B z dn. 15.10.2009 – k. 262 akt, sprawozdania z wizytacji AŚ w B przez sędziego penitencjarnego – k. 264 – 269 akt, protokoły kontroli sanitarnych – k. 270 – 277 akt, zeznania świadka Z D – k. 429 – 430 akt). Sąd zważył : Powód zarzucał, że doznał szkody niematerialnej przez to, że pozwany łamał jego prawa człowieka niezapewniając powodowi minimalnych warunków socjalnych i osądzając go w warunkach przeludnienia, zaś funkcjonariusze pozwanego traktowali powoda poniżająco. Podstawa prawna żądania powoda nie została wskazana. Należało jej upatrywać w normach art. 23 k.c. i 24 k.c. dotyczących ochrony dóbr osobistych. Stanowią one, że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zasądzenie zadośćuczynienia może nastąpić w oparciu o art. 448 k.c. , zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W kontekście przesłanek z art. 24 kc i art. 448 kc ocenie Sądu podlegało, czy w ogóle i jakim stopniu miało miejsce naruszenie dóbr osobistych powoda, czy nastąpiło w wyniku działań bezprawnych czyi jakiej krzywdy doznał powód , a także czy działanie pozwanego miało charakter zawiniony . Jak wskazano wyżej , z ustaleń faktycznych sprawy wynika, iż powód przebywał w warunkach przeludnienia tylko sporadycznie (np. w ZK w B przez 12 dni) . Poziom przeludnienia w przedmiotowych jednostkach penitencjarnych nie był wysoki. O fakcie przebywania powoda w powyższych warunkach informowany był sędzia penitencjarny. Powód nigdy nie skarżył się z powodu ciasnoty w celi i nie zgłaszał żadnych niedogodności fizycznych lub psychicznych z tym związanych. Zaznaczyć przy tym należy , że w uwagi na charakter przestępstw , jakich dopuścił się powód , sposób jego osadzenia , ilości i doboru współosadzonych był dokonywany ze szczególną starannością by zapewnić mu bezpieczeństwo (zeznanie świadka --- STRONA 6 --- Z D – k. 430 ). W kontekście powyższego wskazać należy , że jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia (por. wyrok SA we Wrocławiu z 6.12. 2007 r. , IACa 499/07 ,OSAW 2009/2/128 , LEX nr 488132 ). Podstawą odmowy zastosowania środka przewidzianego w art. 448 k.c. może być np. nieznaczny rozmiar krzywdy. (wyrok SN z 11 października 2002 r., I CKN 1032/00, LEX nr 78885; wyrok SN z 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004 nr 4, poz. 53 (vide – wyrok SN z dnia 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/05 , LEX 243923). Podkreślenia wymaga , że jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn.akt I CSK 553/09 , z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu płynie wniosek , że nie dochodzi do naruszenia dóbr osobistych , a zwłaszcza godności , automatycznie przez to , że osadzonemu przypada w celi mniej niż 3m 2 powierzchni. Dopiero kumulatywnie , w związku z innymi okolicznościami możliwe jest stwierdzenie , na podstawie indywidualnej oceny danego przypadku , czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego. Trybunał Praw Człowieka wyraźnie wskazuje , że każdorazowo dla przyjęcia czy doszło do zachowań opisanych w art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka , a tym samym czy naruszono określoną w tym artykule normę , należy badać nie tylko kwestie przeludnienia czy tez innych warunków bytowych , ale także inne okoliczności , które mogą mieć wpływa na ocenę zarówno stopnia dolegliwości , takich jak w szczególności właściwości i warunki osobiste pozwanego , pleć , wiek , czy też stan zdrowia , jak również zgodność działań pozwanego państwa z prawem krajowym . Trybunał wskazuje także , że dla przyjęcia , iż dane zachowanie wypełnia znamiona nieludzkiego traktowania w przypadku osadzenia niezbędne jest , aby dolegliwości związane z wykonywaną karą przekraczały próg dolegliwości immanentnie wpisanych w naturę odbywania kary pozbawienia wolności. W wyroku z dnia 19 kwietnia 2001 r. ( Peers przeciwko Grecji, 28524/95) Europejski Trybunał Praw Człowieka wskazał , że „ dokonując oceny , czy kara lub traktowanie jest poniżające w rozumieniu art. 3 Konwencji należy wziąć pod uwagę , czy w zamierzeniu ma poniżyć i upokorzyć daną osobę oraz czy w odniesieniu do następstw wywarło negatywny wpływ na jej osobowość w sposób sprzeczny z art. 3 .” --- STRONA 7 --- W tym kontekście wskazać należy, że : - po pierwsze: działanie jednostek penitencjarnych, w których przebywał powód nie było celowe, odbiegające od realiów działania tych ośrodków, ukierunkowane na wyrządzenie powodowi krzywdy. Podkreślenia wymaga, iż Areszty Śledcze w K i B przeszły generalne remonty, w wyniku których znacznie polepszyły się warunki socjalno – bytowe oraz sanitarne osadzonych. Warunki, w jakich powód odbywał karę były optymalnymi, jakie na obecnym etapie możliwości finansowych Państwa można osadzonym zapewnić. Były to takie same warunki , w jakich przebywali inni więźniowie . - po drugie: powód nie był w żaden sposób jednostkowo szykanowany lub traktowany gorzej od pozostałych. Nie miały miejsca działania stanowiące indywidualnie skierowaną przeciwko powodowi represję. Nie wykazano, aby kierownictwo placówek penitencjarnych mimo posiadanych możliwości (np. dysponowania większą liczbą cel) umieszczało go w warunkach przeludnienia. - po trzecie: czas odbywania przez powoda kary w warunkach przeludnienia i jego poziom nie były znaczne, - po czwarte: powód nie wykazał, aby warunki odbywania kary spowodowały u niego negatywne skutki w sferze psychicznej lub fizycznej. - w żaden sposób nie zostały udowodnione zarzuty powoda o złym traktowaniu go przez funkcjonariuszy . Przeciwnie , wskazany przez powoda świadek A Ż zeznał, że on był traktowany przez funkcjonariuszy dobrze . Natomiast to powód był karany za obrażanie personelu medycznego i funkcjonariuszy służby więziennej . Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia , że traktowanie powoda było ponadprzeciętnie upokarzające , nieludzkie czy poniżające , a tym samym bezprawne . Powód nie wykazał wiec , by w sposób bezprawny naruszono jego dobro osobiste w postaci godności. Za takie naruszenie nie może być uznamy sam fakt , że powód w przejściowych , niemożliwych zresztą do ustalenia okresach był osadzony przy niezachowaniu normy 3 m 2 na osadzonego . Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 2.10.2007 r. , II CSK 269/07 , samo umieszczenie skazanego w przeludnionej celi nie świadczy o naruszeniu jego godności ( niehumanitarnym traktowaniu ). Dodatkowo tylko wskazać można na aspekt moralny sprawy i ocenę roszczenia powoda w świetle zasad współżycia społecznego ( art. 5 kc ). Powód przez wiele lat przebywał w różnych jednostkach penitencjarnych z powodu przestępstw , których się dopuszczał , a za które skazany został aż osiem razy . Znaczący jest także charakter tych przestępstw , budzących szczególną odrazę , który determinował zresztą działania ochronne administracji jednostek penitencjarnych wobec G P , by nie doznał agresji ze strony współosadzonych . Powód nie tylko zatem nie był szykanowany lecz przeciwnie , traktowany ze szczególną starannością . Natomiast to , że znalazł się w zakładzie karnym i że z uwagi na to , jakich czynów się dopuścił, był potencjalnie zagrożony ze strony współwięźniów , jest wynikiem działania samego G P . Powszechnie wiadomym jest , że na skutek wieloletnich zaniedbań z czasów komunizmu , sytuacja finansowa Państwa Polskiego nie pozwala na dokonanie należytych inwestycji w różne sfery życia publicznego , w tym w zakresie ochrony zdrowia , edukacji , sztuki i kultury , ochrony środowiska itp. Wielu obywateli , którzy nigdy nie złamali prawa , mieszka w uciążliwych , bardzo skromnych warunkach , często mając do swej dyspozycji bardzo niewielki metraż . W tym kontekście uwzględnienie żądania pozwu jawiłoby się jako sprzeczne z zasadą sprawiedliwości. Z przedstawionych względów orzeczono jak w sentencji , wobec braku przesłanek z art. 24 kc i art. 448 kc . O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 98 kpc . Powód przebywa już na wolności , uczy się zawodu ( k. 412 ). Jego powinnością jest podjęcie pracy zarobkowej . Nie było wiec podstaw do 7 --- STRONA 8 --- odstąpienia od obciążenia powoda obowiązkiem zwrotu kosztów wygrywającemu przeciwnikowi . W pkt. 3-im sentencji orzeczono na zasadzie § 2 ust. 3 , § 6 pkt. 6 oraz § 15 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. ( Dz.U . Nr 163 z 2002 r. , poz.1349 ). 8