Postanowienie II C 382/07---STRONA 2---sygn. akt

--- STRONA 1 --- . W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 marca 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Turek Protokolant: st. sekr. sądowy Teresa Szczypińska po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2010 r. w Katowicach sprawy z powództwa A P , przeciwko Skarbowi Państwa - o zapłatę 1. powództwo oddala; 2. przyznaje adwokatowi A R od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w Katowicach tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu kwotę 8 784,00 ( osiem tysięcy siedemset osiemdziesiąt cztery) złote w tym 1584,00 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt cztery) złote tytułem podatku od towarów i usług. Sygn. akt: II C 382/07 --- STRONA 2 --- sygn. akt: II C 382/07 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 8 sierpnia 2007 roku powód domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego w kwoty 100 000 złotych tytułem odszkodowania. Na uzasadnienie swojego żądania wskazał, że odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w . W dniu 6 lipca 2007 roku bez uprzedniego poinformowania powoda, ani bez wyrażenia przez niego zgody został przewieziony na izbę chorych do Aresztu Śledczego w . Na miejscu nie otrzymał niezbędnych specjalistycznych leków, które zostały zlecone przy jego schorzeniach. Otrzymywał jedynie leki nieznanego mu pochodzenia. Nie podano mu również leków przeciwbólowych na bóle kończyny dolnej. Odmówiono podawania czwartego posiłku, który ze względu na otrzymywaną ilość insuliny jest niezbędny. Ponadto, odmówiono otrzymywania dodatkowych paczek żywnościowych. Z uwagi na to, że powód choruje na miażdżycę zarostową tętnic powinien otrzymywać dodatkowe spacery, mimo to nawet regulaminowe spacery były skracane lub ogólne nie było ich w "ogóle. Ani razu nie zmierzono powodowi ciśnienia pomimo tego, że choruje na nadciśnienie tęcze. Nadto, schorzenie powoda wymaga leczenia rehabilitacyjnego, skoro w jednostce penitencjarnej nie ma rehabilitacji to powinien on zostać przewieziony do instytucji świadczącej takie usługi, czego jednak nie uczyniono. Na rozprawie w dniu l kwietnia 2009 roku powód sprecyzował żądanie pozwu to jest wskazał, że domaga się zasądzenia od pozwanego kwoty 100 000 złotych tytułem zadośćuczynienia, (k.. 175) • Postanowieniem Sądu Okręgowego w z dnia 22 października 2007 roku powód został w całości zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. (k. 31) Następnie, postanowieniem Sądu Okręgowego w z dnia 8 listopada 2007 roku ustanowiono dla powoda pełnomocnika z urzędu, (k.41) W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego w wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przewidzianych prawem, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, iż faktem jest, że powód przebywał w pozwanej jednostce penitencjarnej w okresie od dnia 6 lipca 2007 roku do dnia 14 sierpnia 2007 roku. Strona pozwana zaprzeczyła jednak wszelkim twierdzeniom powoda. Wskazała, że z wnioskiem o --- STRONA 3 --- przetransportowanie powoda do jednostki z zapleczem lekarskim wystąpił zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w . W uzasadnieniu wskazując, że powód nie stosuje się do zaleceń lekarskich, nie współpracuje w procesie leczenia, a zakład ten nie posiada, całodobowej opieki medycznej. W związku z zaopiniowaniem przedmiotowego wniosku przez Naczelnego Lekarza Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w powód został w dniu 6 lipca 2007 roku przetransportowany do jednostki penitencjarnej w . Po przeprowadzeniu badań lekarskich otrzymał kontynuację leczenia farmakologicznego, w tym doraźne środki przeciwbólowe oraz stosowną dietę dla cukrzyków. Powód miał zleconą rehabilitację jednakże we własnym zakresie. Dokonano pomiaru ciśnienia krwi powoda oraz poinformowano go o możliwości przeprowadzania pomiarów kontrolnych. Ze względów na dolegliwe bóle kończyny dolnej lewej był dwukrotnie poddany konsultacji ortopedycznej w dniach 18 lipca. 2007 roku i 8 sierpnia 2007 roku. Powód stosownie do art. 112 kkw korzystał z przysługującego mu codziennie spaceru. Ponadto, zgodnie z art. 113 par. 3 kkw miał prawo otrzymywać raz na kwartał paczki żywnościowe. W dniu 14 sierpnia 2007 roku po zakończeniu obserwacji podjęto decyzję o przetransportowaniu powoda ponownie do Zakładu Karnego w . W świetle powyższego, w ocenie pozwanego, nie ma żadnych podstaw do zasądzenia odszkodowana. Brak jest bowiem po stronie administracji więziennej podejmowania działań -niezgodnych--z-prawem.-------------------------------------------------------------_____________ Bezspornym jest, że powód jest osobą schorowaną. Jest leczony z powodu cukrzycy typu I, nadciśnienia tętniczego. Ma przewlekłe zapalenie trzustki, miażdżycę tętnic kończyn dolnych. W 2003 roku przebył udar mózgu, w następstwie którego ma niedowład połowiczy prawostronny. Porusza się przy pomocy kuł łokciowych. W 2004 roku doznał złamania podudzia lewego. Był leczony operacyjnie przy pomocy zespolenia wewnętrznego, które usunięto w 2006 roku. Wymaga stałego leczenia. (sprawozdanie sądowo - lekarskie k. 8-10, k. 137-141, k 211-212, książeczka zdrowia powoda) Przed przetransportowaniem powoda do Aresztu Śledczego w odbywał on karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w . Z wnioskiem o przetransportowanie powoda do jednostki penitencjarnej z zapleczem lekarskim, jakim jest Areszt Śledczy w , wystąpił zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w . W jego uzasadnieniu wnioskujący wskazał, na fakt niestosowania się przez powoda do zaleceń lekarskich i jego niewłaściwego zachowania. Powód nie stosował się do zaleceń odnośnie sposobu ilości pobieranej insuliny, wartości giikemii, nadto nie współpracował z personelem, (wniosek zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego w z dnia. 27 czerwca 2007 roku k. 60) Powyższy wniosek został --- STRONA 4 --- zaopiniowany przez Naczelnego Lekarza Okręgowego Inspektoratu Więziennej w , (pismo z dnia 3 lipca 2007 roku k. 61). Wobec powyższego, w dniu 6 lipca 2007 roku powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w . Jak wynika z dokumentacji lekarskiej to jest książeczki zdrowia powoda w dniu 6 lipca 2007 roku znajduje się wpis kierownika ambulatorium Aresztu Śledczego w , w którym odnotowana została informacja o cukrzycy insulinozależnej i chorobie naczyniowej wymagającej dalszych badań. Wpisano, iż pacjent nie wymaga 24 godzinnej opieki medycznej, może być leczony ambulatoryjnie w każdej jednostce penitencjarnej. Dnia 9 lipca 2007 roku przepisano powodowi leki, odnotowano skargi na bóle kończyn dolnych, zmierzono cieśnienie. W dniu 13 lipca 2007 roku wobec zgłaszanych przez powoda dolegliwości zlecono konsultacje ortopedy, która odbyła się 18 lipca 2007 roku. W jej następstwie stwierdzono, że powód nie wymaga opieki ortopedy. W dniu 23 lipca 2007 roku po raz kolejny przepisano powodowi leki. W dniu 3 sierpnia 2007 roku powód skarżył się na ból kolana lewego. Wobec tego, że było ono obrzękłe zlecono zastosowanie altacetu i kolejną konsultację ortopedyczną. W dniu 6 sierpnia 2007 roku wypisano świadectwo o stanie zdrowia powoda z rozpoznaniem niedowładu prawostronnego, stanu po udarze, stanu po złamaniu kości podudzia lewego, cukrzycy typu I, miażdżycy_ zarostowej tętnic kończyn dolnych, zespołu semi -- Lerische 3 a po stronie prawej, nadciśnienia tętniczego III stopnia i przewlekłego zapalenia trzustki. W dniu 8 sierpnia 2007 roku odbyła się kolejna konsultacja .ortopedyczna, w trakcie której odnotowano, że badany kwalifikuje się do otrzymania aparatu korygującego' ustawienie stopy. W dniu 10 sierpnia 2007 roku przepisano powodowi lek ketonal. Z kolei w dniu 13 sierpnia 2007 roku dostarczono dwa opakowania pasków gleukometru. W dniu 14 sierpnia 2007 roku odnotowano już badanie wstępne po przybyciu do Zakładu Karnego w . Ponadto, w dniu 31 sierpnia 2007 roku powód poświadczył odbiór gleukometru celem samodzielnego oznaczenia poziomu glikemii. (książeczka zdrowia powoda) W ocenie Sądu koniecznym stało się w niniejszej sprawie dopuszczenie dowodu z opinii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej na okoliczność prawidłowości świadczonej opieki medycznej przez pozwanego w stosunku do powoda w świetle zgłoszonych przez powoda schorzeń, a to: narządu ruchu, cukrzycy, miażdżycy i nadciśnienia tętniczego. Wskazania, czy powód był leczony właściwie, adekwatnie do zgłaszanych schorzeń, czy poprzez leczenie powoda u pozwanego uzyskano poprawę jego stanu zdrowia, czy wręcz przeciwnie stan zdrowia uległ pogorszeniu, a jeżeli tak to z jakich przyczyn to jest czy było to niewłaściwie leczenie, warunki pobytu, świadczona opieka, czy też z przyczyn' niezależnych od pozwanego. --- STRONA 5 --- Zgodnie z opinią sądowo - lekarską z dnia 10 lutego 2009 roku ustalono, iż aktualny stan zdrowia powoda wynika z występujących u niego procesów chorobowych o wieloletnim, przewlekle postępującym przebiegu. Powód był badany w tut. zakładzie w dniu 20 lutego 2006 roku (k. 8-10) i w porównaniu z wynikiem przeprowadzonego wówczas badania obecny stan zdrowia nie uległ istotnej zmianie. Okoliczność ta świadczy o właściwej opiece ze strony więziennej służby zdrowia. Tym bardziej, że, jak wskazuje sarn powód nie współpracuje on z personelem medycznym. Wielokrotnie odnotowano w jego dokumentacji informacje o niestosowaniu się do zaleceń dietetycznych i zaleceń dotyczących podawania insuliny, co tłumaczy trudności w opanowaniu cukrzycy. Ponadto pomimo pouczenia o szkodliwości pali papierosy. Pobyt w areszcie śledczym w miał na celu głównie uregulowanie cukrzycy. Dokumentacja z tego okresu jest stosunkowo niewielka, jednakże odnotowano przypisywanie leków właściwych do stanu zdrowia powoda. Nie wiadomo jednak jak kształtował się poziom cukru. Poza jednym pomiarem ciśnienia tętniczego nie ma też informacji o jego wartościach. Nie wynika jednak z dokumentacji powoda po pobycie u pozwanego, jak i z badania przeprowadzonego przez biegłych, aby w czasie pobytu w miesiącu lipcu i sierpniu 2007 roku w Areszcie Śledczym w nastąpiło wymierne pogorszenie stanu zdrowia powoda, (k. 137-141) Zgodnie z opinią uzupełniającą z dnia 10 sierpnia 2009 roku ustalono, że leczenie i rehabilitacja, powoda _są slasunkowa-trudne,—Tym---bardziej,--że— powód nie współpracuje z lekarzami, odmawia zgody na badania, pali papierosy. Jak ocenił biegły szansę na uzyskanie poprawy zdrowia powoda były znikome, a. nawet można pokusić się o stwierdzenie, że aktualny stan zdrowia powoda wobec jego zachowania jest i tak stosunkowo „poprawny". Nie został co prawda zrealizowany cel, dla którego powód został przewieziony do aresztu śledczego w , a to wyrównania cukrzycy. Brak jest bowiem dokumentacji, z której wynika, jak kształtował się poziom cukru w organizmie powoda, (k 211- 212). W oparciu o powyższe opinie biegłych Sąd dokonał ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy. Opinie te są jasne, klarowne i w ocenie Sądu nie budzą żadnych wątpliwości. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, a to w szczególności opinii biegłych oraz zapisów z książeczki zdrowia powoda, Sąd uznał, że twierdzenia powoda o pogorszeniu stanu zdrowia po pobycie w areszcie śledczym w na skutek nie przeprowadzania przez pozwanego badań lekarskich, nie podawania lekarstw, jak i innych zaniedbań ze strony pozwanego, nie polegają na prawdzie. Sąd nie dał wiary powyższym zeznaniom powoda, albowiem są one nielogiczne i niejednokrotnie niekonsekwentne. Przykładowo, raz powód wskazuje, że pozwany nie wykonywał wobec niego żadnych badań lekarskich, innym razem, że sam nie wyraził zgody na ich dokonanie. To samo dotj^czy choćby lekarstw to jest ich --- STRONA 6 --- przepisywania i zarazem zaniedbywania tego obowiązku oraz mierzenia ciśnienia. Co innego jednak wynika z dokumentacji lekarskiej powoda, która stanowi podstawę ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy. Powód dochodzi swojego roszczenia w oparciu o przepis art. 446 § l kc, zgodnie z którym w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Naprawienie szkody niemajątkowej - krzywdy może polegać zatem na przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia. Krzywda ujmowana jest jako fizyczne ( ból i inne dolegliwości) i cierpienia psychiczne ( ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciał lub rozstroju zdrowia). Zadośćuczynienie ma zatem na celu złagodzenie tychże cierpień. Zasądzenie stosownej sumy pieniężnej możliwe jest jedynie w sytuacjach unormowanych w art. 445 kc, a w szczególności w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Roszczenie o zadośćuczynienie przysługuje osobie przeciwko której skierowano zdarzenie związane z odpowiedzialnością deliktową. Poprzez szkodę na osobie zgodnie z art. 445 kc rozumie się uszczerbki wynikające z "uszkodzenia ciała, ""rozstroju zdrowia, pozbawienia życia oraz naruszeni innych dóbr osobistych. Uszkodzenie ciała polega na naruszeniu integralności fizycznej człowieka, w tym naruszenia narządów wewnętrznych. Z kolei rozstrój zdrowia wyraża się w zakłóceniu funkcjonowania poszczególnych organów, bez ich widocznego uszkodzenia tj. przykładowo można wskazać: zatrucie, nerwica, choroba psychiczna. Wskazać również należy, iż często to samo zdarzenie może wywołać zarówno uszkodzenie ciała, jak i rozstrój zdrowia. Odpowiedzialność pozwanego kształtuje się na zasadach określonych w art. 417 kc ,,za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osobd' : prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa". Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: powstanie szkody, zdarzenie oraz związek przyczynowy między powstaniem szkody a przedmiotowym zdarzeniem. Istotne jest jednak to, że to na stronie powodowej spoczywa obowiązek wykazania w/w przesłanek odpowiedzialności pozwanego zgodnie z dyspozycją art. 6 kc i art. 232 kpc. --- STRONA 7 --- W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że stan zdrowia powoda uległ nieznacznemu pogorszeniu, a zatem . wykazana została pierwsza przesłanka odpowiedzialności jaka jest szkoda. Jak ustalono jednak, w oparciu o wiarygodna opinię sądowo - lekarska z dnia 10 lutego 2009 roku oraz jej opinię uzupełniająca aktualny stan zdrowia powoda wynika z występujących u niego procesów chorobowych o wieloletnim i przewlekle postępującym przebiegu, a nie z bezprawnego zachowania pozwanego. Biegli porównując bowiem stan zdrowia powoda w dacie przed jego pobytem w Areszcie Śledczym w to jest w dniu 20 lutego 2006 roku (k.8-10) a aktualnym stanem zdrowia wskazali, iż nie uległ on istotnej zmianie. Ewentualne zaś zmiany chorobowe powoda są następstwem pogorszenia stanu zdrowia normalnego dla tego typu schorzeń. Tym - samym brak jest związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pozwanego a powstałą szkodą niematerialną. Jedynie na marginesie wskazać jeszcze należy, na co zresztą słusznie wskazuje pozwany, że niewykluczone jest, że pogorszenie stanu zdrowia powoda może być spowodowane niejako jego własnym zachowaniem to jest odmową współpracy z personelem medycznym, nie wyrażaniem zgody na badania, nie stosowaniem się do zaleceń lekarzy oraz paleniem papierosów. Reasumując, nie istnieje zatem związek przyczynowy pomiędzy aktualnym stanem zdrowia powoda, a zdarzeniem polegającym na opiece medycznej pozwanego. Ponadto, odnosząc się w tym miejscu do zachowania pozwanego wskazać należy, iż bezwątpienia nie miało ono bezprawnego charakteru. Bezprawność rozumiemy jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, który obejmuje nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej, norm moralnych i obyczajowych. Co prawda, jak ustalono, pobyt powoda w areszcie śledczym w miał na celu głównie uregulowanie jego cukrzycy, co jednak w istocie nie zostało osiągnięte, jednakże pozwany w sposób prawidłowy a przede wszystkim zgodny z prawem wykonywał opiekę lekarską nad w/w. Pozwany przepisywał powodowi leki właściwe do jego stanu zdrowia i schorzeń, w. tym również leki przeciwbólowe. Zapewniał powodowi wizyty lekarskie, konsultacje ortopedyczne. Stosował wobec powoda dietę dla cukrzyków oraz zaopatrzył go w gleukometr celem samodzielnego oznaczania poziomu glikemii. Co do rehabilitacji, to powód był zobowiązany wykonywać ją we własnym zakresie. Odnosząc się w tym miejscu do prawa do godzinnego spaceru wynikającego z art. 112 kkw wskazać należy, że powód w żaden sposób nie wykazał, by takie naruszenie przepisów prawa przez pozwanego miało w istocie miejsce. To samo dotyczy prawa do otrzymywania paczki żywnościowej, która przysługiwała powodowi raz na kwartał, a jedynie w uzasadnionym wypadku skazany mógł otrzymać, za zgodą dyrektora --- STRONA 8 --- zakładu karnego, paczkę przekraczającą dopuszczalny ciężar. ( art. 113 a kkw). Na marginesie -wskazać należy, że powód nie może dochodzić roszczeń z tytułu zadośćuczynienia jedynie dlatego, że warunki w jakich odbywał karę pozbawienia •wolności w Zakładzie Karnym w w systemie półotwartym były w jego ocenie lepsze niż w Areszcie Śledczym w , co niejako wynika z treści jego zeznań. Reasumując, w świetle powyższych okoliczności pozwanemu Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w nie sposób przypisać odpowiedzialności za pogorszenie stanu zdrowia powoda — zarówno uszkodzenia ciała, jak i wywołania rozstroju zdrowia - podczas pobytu w Areszcie Śledczym w w okresie od dnia 6 lipca 2007 roku do dnia 14 sierpnia 2007 roku. Brak jest bowiem po stronie pozwanego po pierwsze niezgodnego z prawem działania, a nadto brak przesłanki adekwatnego związku przyczynowego między tym zachowaniem a powstałą szkodą. Ustalono bowiem, że pogorszenie stanu zdrowia powoda jest normalnym następstwem tego typu schorzeń. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił powództwo w całości. Na mocy pan. 2 i par. 6 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd przyznał od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu^Okręgowego w na rzecz pełnomocnika powoda koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w wysokości 8684,00 złotych (wraz z podatkiem VAT).