Postanowienie II C 37/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 37/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa G. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Okręgowemu w K., Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Okręgowemu w B., Skarbowi Państwa - Prokuratorowi Prokuratury Apelacyjnej w K. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – na rzecz powoda G.K. kwotę 30.000,00 zł (trzydzieści tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 22 lutego 2013 roku oraz kwotę 2.200,00 zł (dwa tysiące dwieście złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 10 maja 2012 roku; 2. w pozostałej części powództwo oddala; 3. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.883,00 zł (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu części kosztów procesu. Sygn. akt II C 37/12 Uzasadnienie --- STRONA 2 --- Powód w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa (…), wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 115.362,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano, że powód został przyjęty do S. W.w dniu (…),. pełni służbę w dziale penitencjarnym. Był również kuratorem sądowym w Sądzie Rejonowym w Ż.. W dniu 3 kwietnia 2006r. Prokuratura Okręgowa w K. wszczęła przeciwko powodowi śledztwo (sygn. akt (…),), przedstawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. i zastosowano tymczasowe aresztowanie. W lutym 2008r. śledztwo zostało przekazane do Prokuratury Okręgowej w B (sygn.. akt (…),) – Biura do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej, a następnie do Prokuratury Apelacyjnej w K. (sygn. akt (…),). Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009r. postępowanie zostało umorzone. Powód zarzuca, że organy ścigania bezprawnie prowadziły postępowanie zarówno przygotowawcze, jak i na etapie popierania aktu oskarżenia; postępowanie było prowadzone bez zachowania zasad obiektywizmu, bezstronności i równego traktowania, bez jakichkolwiek podstaw faktycznych, zarzuty zostały postawione mimo, iż podejrzenie popełnienia przestępstwa nie było dostatecznie uzasadnione; zasadniczym źródłem dowodowym były zeznania jednego świadka - osadzonego w Areszcie Śledczym w B.. Przedstawiony przez osadzonego opis zdarzeń nie znalazł potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym jeszcze przed wydaniem postanowienia o przedstawieniu powodowi zarzutów na pierwszym etapie postępowania przygotowawczego i ten materiał był podstawą umorzenia postępowania. Przekazanie sprawy jednostce Prokuratury w K.po dwóch latach od przedstawienia powodowi zarzutów i zakończenie postępowania po upływie trzech lat jest następstwem nieefektywnego prowadzenia sprawy i braku należytej staranności, co wypełnia przesłanki bezprawności. W następstwie wytoczonego przez powoda powództwa, Sąd Okręgowy w K.Wydział (…), (sygn. akt (…),) zasądził na rzecz powoda kwotę 20 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w B.. Powód wskazał , że na dochodzoną w sprawie niniejszej należność składa się kwota 85.362,97 zł tytułem odszkodowania stanowiąca różnicę między wynagrodzeniem, które otrzymywałby powód w przypadku braku bezprawnego działania organów ścigania wraz z kwotą 8.000 zł – stanowiącą koszty reprezentacji prawnej oraz kwota 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wyjaśnił , że w okresie od (…), był zawieszony w czynnościach służbowych, co wiązało się z zawieszeniem wypłaty 50% wynagrodzenia, tj. 1.450 zł miesięcznie. Po umorzeniu postępowania niewypłacona część wynagrodzenia została przyznana powodowi. W powyższym okresie powód --- STRONA 3 --- nie mógł uczestniczyć w kursach zawodowych, których ukończenie gwarantowałby mu automatyczny awans na stanowisko wychowawcy i następnie starszego wychowawcy, które to kursy powód z pewnością by ukończył i uzyskałby wyższe wynagrodzenie. Dalej stwierdził powód , że z powodu braku możliwości czynnego świadczenia pracy w (…), nie uzyskał dodatku służbowego w kwocie 70 zł miesięcznie, co na przestrzeni 5 miesięcy stanowi kwotę 350 zł. W (…),. z powyższego tytułu powód utracił kwotę 2.340 zł (przy dodatku wynoszącym 180 zł/mc). W (…),. powód uzyskałby awans na stanowisko wychowawcy, z tego tytułu uzyskałby kwotę 579,60 zł (za okres od lipca do grudnia (…), przy uposażeniu wyższym o 82,80 zł/mc). W (…),. wobec wzrostu dodatku służbowego (300 zł/mc) i uposażenia zasadniczego (o kwotę 100,05 zł/mc) powód uzyskałby dochód wyższy odpowiednio o 3900 zł i 1300,65zł. W marcu (…), powód awansowałby na stanowisko starszego wychowawcy, z tytułu czego, uwzględniając wzrost dodatku służbowego za wysługę lat do 20%, uposażenie powoda wzrosłoby o kwotę 1646,80 zł. Uposażenie zasadnicze w (…),. wzrosłoby w skali roku o kwotę 4341,35 zł (333,95 zł/mc), z tytułu dodatku służbowego o kwotę 3 250 zł (250 zł/mc) oraz z tytułu dodatku za stopień – 689 zł (53 zł/mc). W (…), kwota wynagrodzenia byłaby wyższa o 7510,70 zł, składałaby się na nią kwota 400 zł/mc dodatku służbowego. Łącznie, różnica między wynagrodzeniem, które powód otrzymałby, gdyby nie miało miejsce zawieszenie go w obowiązkach służbowych, a rzeczywistymi dochodami, stanowi kwota 37.702,97 zł. Obniżenie wynagrodzenia spowodowało pomniejszenie nagród za lata (…),, łącznie 5.980 zł. W następstwie przedstawienia zarzutów powód został też zawieszony w czynnościach kuratora społecznego – z tytułu pełnionej funkcji otrzymywał wynagrodzenie w kwocie co najmniej 842 zł miesięcznie, zatem powód nie uzyskał wynagrodzenia z tego tytułu w łącznej wysokości 33.680,00 zł. Nadto, poniósł koszty wynagrodzenia dla pełnomocników w wysokości 8.000 zł, pomniejszone o zwróconą mu kwotę. Wysokość żądanego zadośćuczynienia wynika z faktu, że powód musiał brać udział w postępowaniu ponad wymaganą potrzebę, z czym wiązały się negatywne odczucia związane z utratą poczucia bezpieczeństwa, spadkiem samooceny oraz obawą przed ewentualnością wymierzenia kary za niepopełniony czyn, szczególnie, gdy zastosowano wobec niego najbardziej represyjny środek zapobiegawczy. Ograniczeniu uległo życie towarzyskie i zawodowe powoda. Wskazano , że powód wywodzi odpowiedzialność pozwanego z art. 417 k.c. oraz art. 448 k.c. w zw. z art.23 i 24 k.c. Na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012r. powód podniósł, że w związku z przedłużającym się postępowaniem naruszone zostały jego dobra osobiste, jak godność i wiarygodność. Od 2007r. leczy się psychologicznie i psychiatrycznie, rozpoznano u niego zespół --- STRONA 4 --- stresu pourazowego. Ma problemy w pracy w kontaktach z osadzonymi, którzy wiedzą, jaki zarzut mu postawiono. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania od powoda na jego rzecz. W uzasadnieniu stwierdzono, że powództwo jest nieuzasadnione tak co do zasady, jak i co do wysokości. Działania organów prowadzących postępowanie nie były bezprawne, o czym świadczy fakt, że umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 5 § 2 k.k. oraz z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu, co oznacza, że zebrane w sprawie dowody nie pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie, że czynu nie było. Powód jako podejrzany cofnął złożone na ww. postanowienie zażalenie, w którym domagał się przyjęcia, iż brak było czynu przestępczego. Wskazano, że na etapie stosowania tymczasowego aresztowania, jak i rozpoznawania zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, sądy obu instancji badały, czy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany popełnił przestępstwo. Pozwany zakwestionował , jakoby ówcześnie obowiązująca regulacja prawna stanowiła o automatycznym awansie pracowników S. W., który był możliwy wyłącznie na wniosek bezpośredniego przełożonego funkcjonariusza, a zatem przedstawione przez powoda wyliczenia o utraconych korzyściach z tytułu braku awansu pozostają hipotetyczne. Bezpodstawne jest także żądanie odsetek od dnia złożenia pozwu, gdyż wysokość odszkodowania może być ustalona jedynie w dacie wydania orzeczenia Odnośnie roszczeń o charakterze niematerialnym zarzucono, że powód nie wykazał niezgodnego z prawem działania pozwanego. Sprawa charakteryzowała się zawiłością, wielowątkowością, materiał dowodowy zebrano w 100 tomach akt, śledztwo obejmowało zdarzenia o charakterze korupcyjnym i protekcyjnym, mające miejsce w organach wymiaru sprawiedliwości, zarzuty popełnienia przestępstwa zarzucono łącznie 23 osobom, w kilku sprawach postępowanie doprowadziło do prawomocnego skazania. Z ostrożności procesowej pozwany zgłosił zarzut przedawnienia roszczeń powoda za okres przed dniem (…),. , na zasadzie art. 442 1 kc (odpowiedź na pozew – k.96-101). Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Powód był zatrudniony w charakterze młodszego wychowawcy Aresztu Śledczego w B.. Pełnił również funkcję kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym w Ż.. --- STRONA 5 --- Prokuratura Okręgowa w K. postanowieniem z dnia (…),. wszczęła śledztwo przeciwko powodowi, podejrzanemu o popełnienie przestępstw z art. 231 § 2 kk. Zarzucono powodowi, że w okresie od marca do maja (…),., ze z góry podjętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, jako funkcjonariusz publiczny – będąc zatrudnionym w Areszcie Śledczym w B. w charakterze wychowawcy, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przyjął od odsadzonego pieniądze w wysokości 1.000 zł w zamian za umożliwienie korzystania z telefonu komórkowego, czym przekroczył swoje uprawnienia, działając na szkodę interesu publicznego. Postępowanie przygotowawcze kontynuowane było w Prokuraturze Okręgowej w B.(sygn. akt (…),). Dnia (…), zatrzymano powoda, Policja dokonała przeszukania jego mieszkania. W okresie od (…), powód był tymczasowo aresztowany. Celem zabezpieczenia grożącej powodowi kary grzywny, dokonano zajęcia samochodu osobowego. Zlecono biegłemu odczytanie danych zapisanych w pamięci telefonów, z których korzystał powód. Dnia 13 października 2006r. postanowiono o zastosowaniu wobec powoda środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych oraz dozoru Policji z zobowiązaniem stawiennictwa raz w tygodniu w komisariacie Policji w Ł., a od 28 lipca 2008r. – raz w miesiącu. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2008r. uchylono zastosowane środki zapobiegawcze. Powód dwukrotnie pismami z dnia 4 marca i 4 maja 2009r. zwracał się z prośbą o udzielenie informacji o stanie śledztwa. Dnia 31 stycznia 2008r. sprawa została przekazana do dalszego prowadzenia do Biura ds. Przestępczości Zorganizowanej – Wydziału w K . (dowód: pismo Prokuratury Okręgowej w B.z 31.01.2008r. – k. 30). Prokuratura Apelacyjna w K. postanowiła w dniu 26 czerwca 2009r. o częściowym umorzeniu śledztwa przeciwko powodowi wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Powyższe postanowienie zaskarżył powód, domagając się ustalenia, że czynu nie popełniono. Powód cofnął zażalenie, kiedy został przywrócony do pracy na podstawie powyższego orzeczenia. (dowód: (…), – w załączeniu ). Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego zawieszono powoda w czynnościach kuratora społecznego. (dowód: pismo Prezesa Sądu Rejonowego w z 10.10.2006r.– k. 23). --- STRONA 6 --- Wyrokiem z dnia 17 lutego 2011r. Sąd Okręgowy w Katowicach, Wydział , zasadził od Skarbu Państwa na rzecz G. K. kwotę 20.000 zł jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłą z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania i tymczasowego aresztowania z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku. (dowód: wyrok SO w K. z (…), . wraz z uzasadnieniem – k. 49-55). Dnia 10.10.2006r. i 24.10.2006r. powód zgłosił się do Psychiatrycznego Zakładu Opiekuńczo- Leczniczego z rozpoznaniem reakcji sytuacyjnej. Skorzystał z porady psychiatry i psychologa. (dowód: zaświadczenie lekarskie – k. 24). Powód wypłacił reprezentującemu go w przed Prokuraturą Okręgową w B.adwokatowi wynagrodzenie w wysokości 4.000 zł brutto. Decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego przyznano powodowi kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów poniesionych na ochronę prawną. (dowód: zaświadczenie z 26.10.2009r. – k. 60, Decyzja nr (…), z 27.11.2009r. –k. 61). Zawieszenie powoda w czynnościach służbowych trwało od dnia (…), Po uchyleniu zawieszenia, do 4.06.2010r. nie wykonywał obowiązków służbowych w związku z koniecznością wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego. G. K. został przyjęty do Służby Więziennej dnia (…), Na dzień (…),. jego staż pracy wynosił 14 lat i 9 miesięcy i 4 dni. W dziale penitencjarnym pełnił służbę od (…), W (…), ukończył Szkołę Oficerską SW. Nie uczestniczył w kursie specjalistycznym. Zgodnie z harmonogramem szkolenia i doskonalenia zawodowego SW w (…),. odbyły się dwa kursy na stanowisko wychowawcy i 3 kursy na stanowisko starszego wychowawcy. W (…), - odpowiednio 1 kurs na wychowawcę i 2 na starszego wychowawcę, zaś w (…), po dwa kursy na każde stanowisko. W związku z zawieszenie, powoda w czynnościach służbowych i następnie usprawiedliwioną nieobecnością w pracy, powód nie był zgłaszany jako kandydat na ww. kursy. (dowód: zaświadczenie z 5.11.2010r. – k. 56-57, akta osobowe powodowe dołączone do akt, zeznanie powoda – k. 136-138,177-178). Sąd zważył : Jako podstawa prawna powództwa wskazany został art. 417 § 1kc , który stanowi , że za --- STRONA 7 --- szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Na wstępie ocenie podlegał zarzut przedawnienia , podniesiony przez pozwanego. Zarzut ten był chybiony. Zgodnie z art. 442 1 § 1 kc , roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Pozwany ograniczył się do stwierdzenia , że roszczenia dotyczące okresu przekraczającego trzy lata przed wniesieniem pozwu są przedawnione. Tymczasem istotny jest początek biegu trzyletniego okresu przedawnienia , albowiem przepis art. 442 1 § 1 k.c. statuuje dwie reguły, określające termin przedawnienia roszczeń deliktowych . Obie przesłanki powinny być spełnione łącznie . W konsekwencji, jeżeli poszkodowany dowie się o osobie zobowiązanej do naprawienia szkody później niż o samej szkodzie, to ta późniejsza data wyznacza początek biegu przedawnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27.10.2010 r., VCSK 107/10 , LEX nr 677913). W okolicznościach sprawy niniejszej istotną kwestią było natomiast ,w jakiej chwili powód dysponował wiedzą o zakończeniu i wynikach przedmiotowego postępowania karnego Nie można bowiem uznać za miarodajne dla początku biegu terminu przedawnienia istniejącego od początku subiektywnego przekonania powoda o bezzasadności prowadzonego przeciwko niemu dochodzenia . Dopiero z momentem umorzenia postępowania powstała sytuacja prawna i faktyczna , z której powód mógł wywodzić swe roszczenie . Nie może budzić wątpliwości , że (jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dn. 3.3.2005 r. , IICK 468/04) , bieg przedawnienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym wymaga nie tylko wiedzy o osobie, ale i przesłankach jej odpowiedzialności (LEX nr 380987). Z tego powodu , za początek biegu terminu przedawnienia należy uznać dzień (…), r. Pozew wniesiony został w dniu (…),. ( koperta – k. 65). Pozwany zakwestionował roszczenie powoda tak co do zasady , jak i co do wysokości. Przesłanki odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa z art. 417 kc , które powinny być wykazane w procesie przez stronę powodową są następujące : • szkoda , • bezprawność działania lub zaniechania osoby mającej przymiot funkcjonariusza państwowego , • związek przyczynowy pomiędzy działaniem lub zaniechaniem , o którym wyżej a powstaniem szkody , --- STRONA 8 --- • wyrządzenie szkody przy wykonywaniu przez funkcjonariusza państwowego powierzonej mu czynności . Nie ulegało wątpliwości , że prokuratorzy oraz sędziowie , podejmujący czynności procesowe w sprawie karnej powoda to funkcjonariusze publiczni , a ich działania mieściły się w ramach powierzonych im czynności . Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dn. 4 grudnia 2004 r. SK 18/2000 , z chwilą wejścia w życie nowej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , straciła swoją aktualność dotychczasowa wykładnia art. 417 kc , zgodnie z którą wina funkcjonariusza była jedną z przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa . W wyroku z dn. 8.1.2002 r. I CKN 581/99 Sąd Najwyższy stwierdził , że : " Skarb Państwa ponosi na podstawie art. 417 § 1 k.c. odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działania funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, przy czym odpowiedzialność ta nie jest uwarunkowana stwierdzeniem winy funkcjonariusza. Zasada ta znajduje zastosowanie także wówczas, gdy szkoda wynikła na skutek wydania zarządzenia lub orzeczenia" ( OSNC 2002/10/128 ). Sporną była kwestia , czy w niniejszym przypadku zaistniała niezbędna przesłanka odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu zadań z zakresu władzy publicznej , jaką jest bezprawność, którą ustawodawca określił w komentowanym przepisie jako zachowanie „niezgodne z prawem”. Taką samą konstrukcję przyjęto w art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Pojęcie "działanie niezgodne z prawem" ma ugruntowane znaczenie. W kontekście regulacji konstytucyjnej należy je rozumieć jako zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej. Nie jest istotne , czy działanie to było subiektywnie zawinione. Pojęcie to jest węższe niż tradycyjne ujęcie bezprawności na gruncie prawa cywilnego, które obejmuje obok naruszenia przepisów prawa również naruszenie norm moralnych i obyczajowych, określanych terminem "zasad współżycia społecznego" lub "dobrych obyczajów". Prezentowany jest również pogląd, że pojęcie „niezgodności z prawem” oznacza sprzeczność zachowania się władzy publicznej z prawem pozytywnym oraz zasadami współżycia społecznego. Koncepcja ta nawiązuje więc do cywilnoprawnego rozumienia bezprawności (por. J.J. Skoczylas, Odpowiedzialność Skarbu Państwa..., s. 24 i n.; zob. także autorzy wskazani przez Z. Banaszczyk (w:) Kodeks..., s. 1241). „ W szczególności nieprawidłowość w działaniu władzy publicznej może przybrać postać naruszeń --- STRONA 9 --- konstytucyjnych praw i wolności, konstytucyjnych zasad funkcjonowania władzy publicznej, uchybień wymaganiom określonym w ustawach zwykłych, aktach wykonawczych (uchybienia w sferze prawa materialnego i procesowego), jak i uchybień normom pozaprawnym, w różny sposób powiązanym z normami prawnymi. Jest oczywiste, że nie wszystkie te nieprawidłowości można kwalifikować jako przejaw bezprawności. W sferze odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej, przesłanka bezprawności oznacza naruszenie przez władzę publiczną przepisów prawa, przy czym nie każde naruszenie prawa będzie stanowiło podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej, ale jedynie takie, które stanowiło warunek konieczny do powstania szkody i którego normalnym następstwem w danych okolicznościach jest powstanie szkody ” ( vide uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dn. 26.4.2006 r. , IIICZP 125/05 , OSNC 2006/12/194). W piśmiennictwie podkreśla się, że w konkretnym przypadku przypisywania władzy publicznej odpowiedzialności za szkodę, tak rozumianą bezprawność należy ustalić, rekonstruując normy prawne, regulujące stosunek publicznoprawny, które organ naruszył swoim działaniem lub zaniechaniem. Jeżeli jednak obowiązujące przepisy prawne zawierać będą odesłania do norm pozaprawnych (np. zasad współżycia społecznego, dobrych obyczajów, etycznych standardów wykonywania zawodu), wówczas znajdą one zastosowanie przy kwalifikacji zachowań władzy publicznej jako niezgodnych z prawem (por. J. Kremis (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2008, art. 417, nb 30 i n.; Z. Radwański, Odpowiedzialność odszkodowawcza za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej w świetle projektowanej nowelizacji Kodeksu cywilnego, RPEiS 2004, z. 2, s. 13; M. Safjan, Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej (po 1 września 2004 roku), Warszawa 2004, s. 39-40). Zasady współżycia społecznego nie są źródłem prawa, ale na mocy prawa pozytywnego wypełniają one hipotezy przepisów mających postać klauzul generalnych i w istocie stają się wówczas treścią prawa. Zachowanie sprzeczne z tymi zasadami, w sytuacji gdy szczególny przepis nakazuje zgodnie z nimi postępować, narusza więc porządek prawny zapisany w aktach prawa pozytywnego. Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt okoliczności faktycznych sprawy niniejszej stwierdzić należało , że zasadnie podniosła strona pozwana , iż postępowanie przygotowawcze prowadzone przeciwko powodowi , które było częścią postępowania dotyczącego także innych podejrzanych , było bardzo obszerne , wielowątkowe , a w jego toku przeprowadzono bardzo dużo czynności dowodowych , zgromadzono ponad 100 tomów akt . Powstaje jednak pytanie , czy jest --- STRONA 10 --- to wystarczające dla oceny , że to postępowanie organów ścigania - niewątpliwie dokonywanie w ramach obowiązujących przepisów prawa - było całkowicie wolne od bezprawności w rozumieniu art. 417 kc . Aby to rozstrzygnąć , Sąd dokonał przeglądu tomów akt sprawy o sygn. (…), Prokuratury Apelacyjnej w K. dotyczących powoda , zwracając szczególnie uwagę na aspekty śledztwa wyszczególnione przez stronę powodową w piśmie z dn. 27.11.2012 r. (k.167-169) . Sam powód zeznał w sprawie niniejszej , że nie wystąpiłby z powództwem , „ gdyby prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne zakończyło się w rozsądnym czasie ale ono trwało 3 lata ”. Powód podkreślił, że tylko raz złożył wyjaśnienia a potem nie brał już udziału w żadnych czynnościach procesowych , nie mając informacji , co się dzieje w jego sprawie ( zeznanie powoda – k. 136). W świetle powyższego , rozważenia wymagało , czy materiał dowodowy sprawy daje podstawy do uznania , że poszczególne roszczenia powoda wskazane w pozwie winny być uwzględnione . Ciężar udowodnienia istnienia szkody i jej rozmiaru spoczywa na poszkodowanym (art. 6 k.c.). Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia tych faktów (art. 6 kc , art. 232 kpc). Powód obarczony był zatem ciężarem wykazania , że na skutek działania pozwanego poniósł szkody w takiej postaci i w takiej wysokości , jak wyszczególnione w żądaniu pozwu . Stwierdzić należy , że w odniesieniu do przeważającej części żądania powód tych niezbędnych przesłanek odpowiedzialności pozwanego nie wykazał. W pozwie przedstawionym zostało wyliczenie sum , jakich powód domagał się z tytułu utraconych zarobków , dodatków służbowych , nagród oraz wynagrodzenia kuratora sądowego za okres gdy był zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych . Łącznie była to suma 85.362,97 zł . Dla udowodnienia faktu i wysokości tej szkody zawnioskował powód następujące dowody : z zaświadczenia z 5.11.2010r. , z akt osobowych powoda z Aresztu Sledczego w B.oraz z Sądu Rejonowego w Ż. , z pisma Prezesa Sądu Rejonowego w Ż. z 10.10.2006r. , z zeznań podatkowych PIT-R za rok (…), Sąd dopuścił wszystkie te dowody w sprawie. Na ich podstawie , a także w oparciu o zeznania powoda i w świetle uregulowań wynikających z rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dn. 16.1.2003 r. w sprawie szczegółowego trybu nadawania stopni funkcjonariuszom Służby --- STRONA 11 --- Więziennej (Dz.U. z 2003r. Nr 14, poz.143) oraz rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dn. 16.1.2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze Służby Więziennej (Dz.U. z 2003r. Nr 14, poz.142) uznał Sąd za wykazane , że powód doznał szkody w postaci utraconych możliwości awansu i związanej z nim podwyżki zarobków . Jednakże szczegóły i wysokość tej szkody pozostały nieudowodnione , co skutkowało oddaleniem powództwa w tym zakresie. Powód nie wykazał, że utracił takie właśnie dochody jak wyliczone w pozwie. Sąd nie mógł oprzeć się wyłącznie na twierdzeniach powoda , że gdyby nie przedmiotowe zwieszenie , to awansowałby w takim tempie i uzyskałby właśnie takie zarobki , nagrody i dodatki , jak sam podał. Tabelka ujęta w zaświadczeniu Dyrektora Aresztu Śledczego w B z 5.11.2010 r. obrazuje tylko wynagrodzenie młodszego wychowawcy , wychowawcy i starszego wychowawcy ze stopniem porucznika wg stanu na dzień wystawienia zaświadczenia ( k.57 ). W żadnym razie nie jest to podstawa do zweryfikowania obliczeń utraconych hipotetycznych dochodów powoda w latach (…), przedstawionych w pozwie ( k. 7 verte-8 ). Podobnie ocenić należało przydatność dowodową dwóch zeznań podatkowych PIT-R złożonych przez powoda ( k. 58-59 ). Wynika z nich , że w (…), miesięczny dochód powoda z tytułu pełnienia funkcji kuratora sądowego wynosił od 842 zł , poprzez 187 zł , do kwoty 1.179 zł . W grudniu (…),. powód zarobił natomiast 440 zł. W oparciu o takie dane nie sposób przyjąć, że utracone przez powoda dochody wyniosły 33.680 zł , przy przyjęciu miesięcznego uszczerbku w wysokości 842 zł, jak postulował powód. Co więcej , nie sposób na tej podstawie ustalić z wystarczającym stopniem prawdopodobieństwa , jakiej wysokości dochody rzeczywiście utracił powód. Sąd nie miał danych by stwierdzić , jak kształtowały by się w przedmiotowym okresie zarobki powoda , co byłoby możliwe np. przez odniesienie się do stawek wynagrodzeń uzyskiwanych w tym czasie przez innych kuratorów , mających porównywalną liczbę podopiecznych . Szkoda w postaci utraconych korzyści ma zawsze charakter hipotetyczny i do końca nieweryfikowalny. Nie można bowiem mieć z reguły pewności, czy dana korzyść zostałaby osiągnięta przez poszkodowanego, gdyby nie zdarzenie szkodzące. Jednak szkoda taka musi być przez poszkodowanego wykazana z tak dużym prawdopodobieństwem, aby uzasadniała ona w świetle doświadczenia życiowego przyjęcie, że utrata korzyści rzeczywiście nastąpiła, a także , że dotyczyła korzyści mającej konkretny rozmiar (por. wyrok SN z dnia 3 października 1979 r., II CR 304/79, OSNCP 1980, nr 9, poz. 164; wyrok SN z dnia 28 stycznia 1999 r., III CKN 133/98, niepubl.; wyrok SN z dnia 21 czerwca 2001 r., IV CKN 382/00, niepubl.; wyrok SN z dnia 28 kwietnia 2004 r., III CK 495/02, niepubl.; wyrok SN z dnia 23 czerwca 2004 r., V CK 607/03, LEX nr 194103; wyrok SN z dnia 26 stycznia 2005 r., V CK 426/04, niepubl.). --- STRONA 12 --- Sąd uznał natomiast , że dysponuje wystarczającymi podstawami dla uznania , że zasługuje na uwzględnienie w całości roszczenie powoda o zadośćuczynienie w kwocie 30.000 zł . Wnioski o przesłuchanie świadków na okoliczność utraty dobrego imienia powoda naruszenia jego godności , wpływu postępowania karnego na jego relacje towarzyskie i zawodowe Sąd oddalił uznając, że dla oceny rozmiaru krzywdy powoda – w granicach żądania – wystarczające będzie rozważenie sytuacji w jakiej znalazł się powód na skutek przedmiotowego podejrzenia, w ramach sędziowskiej oceny , opartej na empatii i zasadach doświadczenia życiowego. W tej sytuacji przeprowadzenie rzeczonych dowodów byłoby zbędnym przedłużaniem postępowania (art. 6 kpc). Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości , że pozostawanie przez trzy lata w stanie zawieszenia , niepewności co do dalszych losów zawodowych i prywatnych , fakt , że przez trzy lata był podejrzanym o popełnienie przestępstwa , spowodowało dotkliwą krzywdę powoda. Podważało to bowiem jego dobre imię i pozycję w społeczeństwie , jako czlowieka , a także funkcjonariusza publicznego (członka służby więziennej). Przez długi okres trzech lat powód musiał żyć ze świadomością , że w oczach innych utracił walor osoby uczciwej , praworządnej , godnej zaufania. Z zasad doświadczenia życiowego wiadomym jest , że ludzie objęci czynnościami śledczym , podejrzani o popełnienie przestępstwa są izolowani towarzysko i zawodowo . Z pewnością miało to szczególne nasilenie w środowisku funkcjonariuszy więziennictwa , którzy z oczywistych względów nie chcieli być kojarzeni z dawnym kolegą , któremu zarzucano sprzeniewierzenie się obowiązkom i zasadom służby. Czas płynął , a powód nie miał nawet podstaw by szacować , kiedy jego sprawa zostanie w ten lub inny sposób rozstrzygnięta , czy będzie mógł powrócić do dawnego zawodu , jak ułoży się sytuacja bytowa jego i rodziny. Powód mieszka w małej miejscowości , gdzie jest powszechnie znany , powszechnie wiadomą też była niesława ciążąca na powodzie związana z przedmiotowym dochodzeniem karnym .Wiadomość ta dotarła też do osadzonych w Areszcie Śledczym, gdzie pracował i obecnie znów pracuje powód , pozbawiając go koniecznego autorytetu i narażając go na pogróżki ze strony podopiecznych . Osobną kwestią było niewątpliwie to , iż powód świadom był, iż jego sytuacja godzi także w jego najbliższych , na których też spadało odium rodziny podejrzanego o przestępstwo , powodując wstyd i przykrości. Doprowadziło to powoda do stanu długotrwałego stresu oraz stanów lękowych , przez co zmuszony był szukać pomocy psychologicznej i psychiatrycznej ( zeznanie powoda – k. 137 , zaświadczenie lekarskie – k. 24 ). Wszystkie te skutki działań organów śledczych pozwanego z pewnością powodowały --- STRONA 13 --- naruszenie dobrego imienia powoda oraz jego równowagi psychicznej. W świetle powyższego , zadośćuczynienie w wysokości 30.000 zł uznał Sąd za adekwatne i zasądził je w całości . Odsetki należne były od dnia wyrokowania , gdyż ocenna wysokość świadczenia odniesiona została do wartości pieniądza z chwili orzekania . Zaznaczyć należy , iż rzeczone wyżej zadośćuczynienie , zasądzone w sprawie niniejszej nie stanowi rekompensaty krzywdy za tymczasowe aresztowanie , która wyrównana już została zadośćuczynieniem przyznanym powodowi w wyroku Sądu Okręgowego w K. z 17.02.2011r. w sprawie (…),. Powód domagał się zwrotu kosztów wynagrodzenia dla pełnomocników reprezentujących go w postępowaniu karnym w wysokości 8.000 zł ( k.10 ). Dowodami przedstawionymi na tę okoliczność były : zaświadczenie adw. W. G., że przyjął od powoda 4.000 zł wynagrodzenia oraz decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego z dn. 27.11.2009 r. o przyznaniu powodowi kwoty 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów poniesionych na ochronę prawną (k. 60 i 61). Zasądzeniu podlegała zatem tylko kwota 2.200 zł , jako różnica pomiędzy wykazanymi poniesionymi kosztami na pomoc prawną , a kwotą uzyskanego zwrotu , gdyż w pozostałym zakresie szkoda nie została udowodniona. Odsetki od tej sumy należne były od dnia doręczenia odpisu pozwu . Orzeczono zatem jak w sentencji , na mocy art. 417 kc i 448 kc w zw. z art. 24 kc oraz art. 481 kc , oddalając powództwo w części , z powodu niewykazania wysokości szkody. O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 100 kpc . Koszty powoda wyniosły 8.217 zł (1.000 zł opłaty od pozwu i 7.217 zł wynagrodzenia adwokackiego) , zaś koszty pozwanego wyniosły 7.200 zł – koszty zastępstwa procesowego . Powód wygrał w ok. 28% .