Postanowienie II C 361/14 Postanowieniem z dnia 22.04.2015r. sprostowano niedokładność w oznaczeniu strony pozwanej

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 361/14 Postanowieniem z dnia 22.04.2015r. sprostowano niedokładność w oznaczeniu strony pozwanej w ten sposób, że w miejsce nazwy pozwanego: ” (...) S.A. Oddział w Polsce” wpisano prawidłowe brzmienie: (...) S.A. z siedzibą w S. Oddział w Polsce z siedzibą w W.” PONIŻEJ ZNAJDUJE SIĘ WYROK PO SPROSTOWANIU WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marta Kucharczyk-Gemza Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Pinior po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015r. w R. sprawy z powództwa J. H., A. H. przeciwko (...) S.A. Oddział w Polsce o zapłatę 1) zasądza od pozwanego na rzecz powódki J. H. kwotę 60 000 zł ( sześćdziesiąt tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 12 listopada 2013 roku do dnia zapłaty; 2) w pozostałym zakresie powództwo J. H. oddala; 3) zasądza od pozwanego na rzecz powódki A. H. kwotę 14.300 zł (czternaście tysięcy trzysta złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 12 listopada 2013 roku do dnia zapłaty; 4) w pozostałym zakresie powództwo A. H. oddala; 5) zasądza od pozwanego na rzecz powódki J. H. kwotę 5 802 zł ( pięć tysięcy osiemset dwa złote ) tytułem zwrotu części kosztów procesu; 6) zasądza od powódki A. H. na rzecz pozwanego kwotę 97 zł ( dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu części kosztów procesu. Sędzia: WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ --- STRONA 2 --- Dnia 10 marca 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marta Kucharczyk-Gemza Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Pinior po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015r. w R. sprawy z powództwa J. H., A. H. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w S. Oddział w Polsce z siedzibą w W. o zapłatę 1) zasądza od pozwanego na rzecz powódki J. H. kwotę 60 000 zł ( sześćdziesiąt tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 12 listopada 2013 roku do dnia zapłaty; 2) w pozostałym zakresie powództwo J. H. oddala; 3) zasądza od pozwanego na rzecz powódki A. H. kwotę 14.300 zł (czternaście tysięcy trzysta złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 12 listopada 2013 roku do dnia zapłaty; 4) w pozostałym zakresie powództwo A. H. oddala; 5) zasądza od pozwanego na rzecz powódki J. H. kwotę 5 802 zł ( pięć tysięcy osiemset dwa złote ) tytułem zwrotu części kosztów procesu; 6) zasądza od powódki A. H. na rzecz pozwanego kwotę 97 zł ( dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu części kosztów procesu. Sędzia: Sygn akt II C 361/14 UZASADNIENIE Powódka J. H. wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty 70.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 11 2013 r do dnia zapłaty w tym: -55.000 zł tytułem zadośćuczynienia - 15.000 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej . Powódka A. H. wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty 44.300 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 12 11 2013 r . Obie powódki domagały się zasądzenia zwrotu kosztów procesu według złożonego spisu kosztów. W uzasadnieniu obie powódki podniosły , że w dniu 25.07.2013 r w wypadku samochodowym zginął mąż J. H. i ojciec A. H. który jechał jako pasażer. Kierujący pojazdem K. L. jadąc w obszarze niezabudowanym na łuku drogi na podwójnej linii ciągłej wykonując manewr wyprzedzania jadącego przed nim samochodu marki P. (...) i będąc na lewym pasie drogi , widząc nadjeżdżający z naprzeciwka samochód gwałtownie zjechał na prawy pas drogi w wyniku czego K. L. stracił panowanie nad pojazdem i zjechał na prawe trawiaste pobocze , a następnie do przydrożnego rowu --- STRONA 3 --- uderzając prawym bokiem i dachem o drzewo , powodując tym samym śmierć M. H.. Sprawca wypadku został uznany winnym i skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z Dia 20 01 2014 r sygn II K 826/13. Pojazd sprawcy wypadku objęty był ubezpieczeniem OC u pozwanego. Po zgłoszeniu szkody pismem z dnia 18.11 2013 r pozwany przyznał zadośćuczynienie na rzecz powódki J. H. w wysokości 25.000 zl a na rzecz powódki A. H. 28.500 zł. Pozwany obniżył przyznane zadośćuczynienie o 80% z uwagi na przyczynienie się M. H. do powstania szkody i dlatego wypłacił J. H. zadośćuczynienie w wysokości 5.000 zł a A. H. w wysokości 5.700 zł. Zdaniem powódek wypłacone zadośćuczynienie jest rażąco zaniżone. Powódki należą do osób z najbliższego kręgu rodziny zmarłego M. H.. Powódka J. H. była bardzo silnie związana ze swoim mężem z którym pozostawała w związku małżeńskim przez 27 lat. Mąż powódki był człowiekiem pracowitym i zaradnym Pracował jako murarz. W dacie wypadku był czynny zawodowo. Przed śmiercią pracował na stanowisku pracownika ogólnobudowlanego. Byli zgranym małżeństwem . Wspólnie spędzali święta i uroczystości rodzinne. Chodzili na imprezy do znajomych i na dancingi. Dawał powódce poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji. Po śmierci męża powódka długo nie mogła dojść do siebie. Była załamana psychicznie nie dawała sobie rady w codziennym funkcjonowaniu. Lekarz internista przepisał powódce leki uspokajające. Powódka do dnia dzisiejszego nie pogodziła się ze śmiercią męża. W wyniku śmierci męża pogorszeniu uległa sytuacji życiowa powódki. Wynagrodzenie M. H. wynosiło 2.500 zł . Pracował w pełnym wymiarze godzin choć w umowie o pracę wpisano wynagrodzenie 375 zł brutto w wymiarze ¼ etatu. Liczył również na znalezienie pracy za granicą. Dotychczas kilkakrotnie pracował za granicą na terenie Francji , Niemiec, Czech , Rosji i Finlandii. Przed ślubem córki planował wyjechać za granicę aby zarobić na organizację ślubu. Małżeństwo H. z wynagrodzeniem powódki otrzymywało dochody 4.000 zł co pozwalało na dostatnie życie. Córka A. H. otrzymywała wynagrodzenie 1.237 zl netto i partycypowała w kosztach utrzymania domu. Obecnie do dyspozycji powódki J. H. pozostaje kwota 1.600 zł. Powódka A. H. w dacie wypadku miała 26 lat, mieszkała z rodzicami , planowała latem 2014 r zawarcie związku małżeńskiego. Miała bardzo dobre relacje z ojcem , była jego oczkiem w głowie. Codziennie razem jadali posiłki , oglądali telewizję . Ojciec był dumny z córki która zdobyła wyższe wykształcenie. Żal i smutek po śmierci ojca objawiał się u niej częstym płaczem i obniżeniem nastroju. Powódka wciąż doznaje stanów lękowych i poczucia bezradności. Boi się o przyszłość w której będzie pozbawiona oparcia jakie odnajdywała w ojcu. W domu powódki wciąż panuje atmosfera żałoby i wyciszenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : W dniu 25 lipca 2013 r w W. w wypadku komunikacyjnym zginął mąż powódki J. H. i ojciec powódki A. M. H.. W chwili wypadku był pasażerem samochodu marki O. (...) kierowanym przez K. L. będącego w stanie nietrzeźwości( 0,61 promila alkoholu w wydychanym powietrzu). Sprawca wypadku wykonując manewr wyprzedzania na podwójnej linii ciągłej na luku drogi będąc na lewy pasie jezdni widząc nadjeżdżający z naprzeciwka samochód gwałtownie zjechał na prawe trawiaste pobocze tracąc panowanie nad pojazdem , a następnie zjechał do przydrożnego rowu uderzając prawym bokiem i dachem w drzewo w następstwie którego trzech pasażerów odniosło obrażenia ciała które u M. H. spowodowały zgon. ( dowód : Wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 stycznia 2014 r sygn akt II K 826/13 karta 26) M. H. podróżował w dacie wypadku na tylnej kanapie i nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa. Zajmował miejsce na tylnej kanapie wspólnie z trzema innymi jeszcze osobami a więc pojazdem było przewożonych więcej osób niż dopuszczalna liczba pasażerów .O. (...) był obciążony 6 osobami z czego 4 osoby siedziały z tyłu. Bezpośrednio przed wypadkiem M. H. spożywał wraz z kierowcą alkohol, a następnie zdecydował się na jazdę z nietrzeźwym kierowcą. (okoliczność bezsporna) J. H. w dacie śmierci męża miała 47 lat . Związek małżeński z M. H. zawarła w dniu 26 07 1986 r . M. H. zmarł mając 48 lat. Z ich małżeństwa pochodzi troje dzieci dwóch synów i córka A. H.. Najstarszy syn jest dorosły i mieszka poza --- STRONA 4 --- domem ale przyjeżdżał do domu na niektóre weekendy. Obecnie odbywa karę pozbawienia wolności Najmłodszy syn przebywa w Ośrodku Wychowawczym . A. H. mieszkała z rodzicami. Najstarszy syn nie pomagał finansowo rodzicom. Przyjeżdżał do rodziców na niektóre weekendy. M. H. interesował się dziećmi , był zaangażowany w problemy rodzinne . Młodszy syn sprawiał problemy wychowawcze. Ojciec chodził do szkoły na wywiadówki . M. H. planował wyjazd do Francji w celach zarobkowych. Ostatni raz M. H. pracował w Finlandii przez 3 miesiące. Zarabiał wówczas do 7.000 zł miesięcznie . J. i M. H. byli zgodnym małżeństwem. Razem pokonywali problemy. Mąż pomagał powódce w pracach domowych . Robił zakupy . Razem spędzali czas . Święta spędzali wszyscy razem. O śmierci męża dowiedziała się po przyjściu z nocnej zmiany. Policja przyjechała po powódkę w celu identyfikacji zwłok . Bardzo to przeżyła. Chciała w delikatny sposób poinformować córkę o fakcie zgonu ojca. Powódka bardzo przezywała śmierć męża. Przez dwa miesiące spała na balkonie bo miała lęk przed spaniem w domu . Miała lęki w pracy. Mimo to pracowała zawodowo. Skorzystała z pomocy internisty. Przez pół roku przyjmowała leki uspokajające przepisane przez internistę. Potem używała już tylko leków ziołowych Leki jej pomagały. Miała świadomość że nie chce się od tych leków uzależnić. Dlatego postanowiła się wziąć w garść .Powyrzucała i porozdawała rzeczy męża. Po wypadku przez miesiąc powódka schudła 8 kilo . S. pomagała jej sprzątać. Nie chciała korzystać z pomocy psychologa i psychiatry twierdząc że da radę sama. Wie że musi żyć dalej . Przyjaźni się z M. S. z którą najczęściej się spotyka. Inne spotkania towarzyskie ograniczyła. . Teraz odczuwa samotność bo sama musi wszystko przygotowywać. Tęskni za mężem. Wcześnie przygotowywała posiłki z mężem. Do tej pory raz w tygodniu odwiedza grób męża. Po półtorej roku od wypadku świadek M. S. namówiła powódkę do pójścia na dancing w towarzystwie tak jak kiedyś chodziła z mężem. Nadal spotykają się całą rodziną zwłaszcza w święta. Córka A. H. troszczy się o matkę . Robi jej czasem zakupy na własny koszt . Wspomaga kwotą 100 zl miesięcznie. Często ją odwiedza , robi zakupy pomaga finansowo. W mieszkaniu są zdjęcia M. H.. Wspomina męża ale obecnie już myśli o mężu nie przeszkadzają w codziennym funkcjonowaniu w domu i w obowiązkach zawodowych. Syn D. po powrocie z Ośrodka Wychowawczego ma nadal mieszkać z matką. Spodziewa się że będzie miała wsparcie ze strony syna który chce podjąć zatrudnienie. Wie że nie ma wyjścia i musi optymistycznie patrzeć w przyszłość. M. H. wykonywał w domu wszystkie prace remontowe. Wyremontował łazienkę.. Koszty utrzymania powódki J. H. obecnie wynoszą miesięcznie : 1.008 zł ( w tym czynsz , energia, gaz) Opłaca telefony 60 zł. Zarabia 1.500 zł . Spłaca pożyczkę 200 zł ( do lipca 2015) . Mieli plany żeby po ślubie córki na 30 rocznicę ślubu wyjechać na wczasy we dwoje. Nie jest w stanie nic zaoszczędzić. Planowali że M. H. będzie pracował tak długo jak mu zdrowie pozwoli. M. H. w dacie zgonu był czynny zawodowo . Pracował w firmie budowlanej (...) na ¼ etatu z wynagrodzeniem zasadniczym 375 zl brutto. Był zatrudniony na czas określony od 1 06 2012 r do 31 05 2014 r . M. H. po zasadniczej szkole zawodowej był murarzem . Ukończył kurs operatora średniego sprzętu budowlanego . Otrzymywał wynagrodzenie miesięcznie ale wybierał co tydzień wynagrodzenie zaliczkowo. Wynagrodzenie wypłacano według ilości przepracowanych godzin licząc 12 zł za godzinę. M. H. pracował jako pomocnik zbrojarza i cieśli. Jak był potrzebny to przychodził np. na tydzień w miesiącu. W okresie małżeństwa wyjeżdżał do pracy czasowo za granicę. Miesięcznie zarabiał maksymalnie od 400- 600 zl miesięcznie. Nie miał możliwości dorabiania w firmie (...) . Mógł dorabiać na tzw „ fuchy” gdzie indziej. W 2011 r do opodatkowania M. H. zgłosil przychód 4.471 zł , a w 2012 r 4.140 zł. Za 2013 r J. H. zgłosiła do opodatkowania przychód 36.071 zł ( dowód: dowód umowa o pracę z dnia 1 06 2012 r k 59 , zaświadczenie i świadectwo ukończenia szkoły zawodowej k 60-61, odpis skrócony aktu urodzenia J. H., odpis skrócony aktu małżeństwa, odpis skrócony aktu zgonu M. H. k 54-56, przesłuchanie stron, zeznania świadków M. M., A. S. , M. S., K. S. , informacje o dochodach i pobranych zaliczkach k 177-184) Powódka J. H. jest zatrudniona jako portier –sprzątaczka z wynagrodzeniem 1.563 zl ( dowód lista plac k 62-64) --- STRONA 5 --- Powódka A. H. w dacie zgonu ojca miała 26 lat. Ukończyła studia wyższe które sama sobie opłacała. W dacie wypadku była zaniepokojona tym, że ojca nie ma jeszcze w domu. Bardzo przeżyła śmierć ojca. Przesunęła datę ślubu z uwagi na żałobę z lipca na wrzesień 2014 r. . Wyszła za mąż we wrzeniu 2014 r. Mieszka oddzielnie razem z mężem. Za życia ojca nie musiała angażować się w wydatki domowe i dlatego mogła opłacać studia. Skończyła studia jeszcze za życia ojca. Po studiach też nie opłacała opląt bo rodzice nie chcieli. M. H. planował wyjazd do Francji w celach zarobkowych. Powódka przeżywała śmierć ojca , okoliczności zdarzenia oraz starała się być wsparciem dla swej matki . Przez tydzień po wypadku nie jeździła autem bo miała lęk przed wejściem do auta. Po leki uspokajające ogólnodostępne sięgnęła po pogrzebie ojca . Cały czas po wypadku pracowała chcąc być z ludźmi. W pracy dostała na okres 2 tygodni lżejszą pracę. Teraz już potrafi mówić o śmierci ojca choć zawsze ze wzruszeniem . Przez okres do stycznia 2014 r nie angażowała się towarzysko. W styczniu 2014 r pierwszy raz wyszła do znajomych na sylwestra. Obecnie wróciła do równowago psychicznej. Powódka A. H. jest zatrudniona w firmie (...) na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem 1.237 zł. ( dowód odpis skrócony aktu urodzenia A. H. k 58, zaświadczenie z dnia 4 03 2014 - k 65 , przesłuchanie stron , zeznania świadków M. M., A. S. , M. S., K. S. ,) Pismem z dnia 4 10 2013 r powódka J. H. wezwała ubezpieczyciela do zapłaty odszkodowania 30.000 zł z powodu pogorszenia się sytuacji życiowej po śmierci męża oraz 100.000 zl tytułem zadośćuczynienia. Pismem z dnia 4 10 2013 r powódka A. H. wezwała ubezpieczyciela do zapłaty odszkodowania 20.000 zł z powodu pogorszenia się sytuacji życiowej po śmierci męża oraz 100.000 zl tytułem zadośćuczynienia. (dowód pisma k 35-40) Pozwany ubezpieczyciel pismem z dnia 18 11 2013 r przyznał J. H. zadośćuczynienie w wysokości 25.000 zł i wypłacił powódce zadośćuczynienie w wysokości 5.000 zł po potrąceniu 80 % w związku z przyczynieniem się M. H. do wypadku. Pismem z tej samej daty pozwany przyznał powódce A. H. zadośćuczynienie w wysokości 28.500 zl i wypłacił po potrąceniu 80% przyczynienia kwotę 5.700 zl . Ustalenie przyczynienia uzasadnione było, zdaniem pozwanego tym, że poszkodowany M. H. podróżował z nietrzeźwym kierowcą z którym spożywał wcześniej alkohol oraz jechał pojazdem jako pasażer na tylnej kanapie bez zapiętych pasów bezpieczeństwa. ( pismo pozwanego z dnia 18 11 2913 r k 41 i 42) Sąd zważył : Przepis art. 446 § 4 k.c. przewiduje zadośćuczynienie najbliższym członkom rodziny osoby zmarłej w wyniku czynu niedozwolonego doznanej przez nich krzywdy, a więc naprawienie szkody niemajątkowej, w odróżnieniu od przewidzianego przepisem art. 446 § 3 k.c. odszkodowania za szkodę majątkową wynikającą ze śmierci bezpośrednio poszkodowanego. Zadośćuczynienie przewidziane w art. 446 § 4 k.c. nie jest zależne od pogorszenia sytuacji życiowej osoby bliskiej w wyniku śmierci bezpośrednio poszkodowanego, lecz ma na celu złagodzenie cierpienia psychicznego wywołanego śmiercią osoby najbliższej i pomoc członkom jego rodziny w dostosowaniu się do zmienionej sytuacji życiowej. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że na rozmiar krzywdy, o której mowa w art. 446 § 4 k.c., mają wpływ przede wszystkim: wstrząs psychiczny i cierpienia moralne wywołane śmiercią osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobę zmarłą, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej, wiek pokrzywdzonego i jego zdolność do zaakceptowania nowej rzeczywistości oraz umiejętność odnalezienia się w niej (porównaj miedzy innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2011 r. III CSK 279/10, niepubl.). --- STRONA 6 --- Niewątpliwie krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej bardzo trudno ocenić i wyrazić w formie pieniężnej. Rozmiar zadośćuczynienia może być odnoszony do stopy życiowej społeczeństwa, która pośrednio może rzutować na jego umiarkowany wymiar. Przesłanka "przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa" ma więc charakter uzupełniający i ogranicza wysokość zadośćuczynienia tak, by jego przyznanie nie prowadziło do wzbogacenia osoby uprawnionej, nie może jednak pozbawiać zadośćuczynienia jego zasadniczej funkcji kompensacyjnej i eliminować innych czynników kształtujących jego rozmiar (porównaj między innymi wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2002 r. IV CKN 1266/00 i cytowany już wyrok z dnia 3 czerwca 2011 r. III CSK 279/10). Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki mające wpływ na wysokość zadośćuczynienia przewidzianego w art. 446 § 4 k.c. trzeba uznać że nagła i niespodziewana śmierć M. H. wywołała u obu powódek dotkliwa krzywdę. Krzywda wywołana śmiercią współmałżonka, jest - oceniając według kryteriów obiektywnych - jedną z najbardziej dotkliwych i najmocniej odczuwalnych z uwagi na rodzaj i siłę więzów rodzinnych oraz rolę pełnioną w rodzinie przez męża i ojca. W rozpoznawanej sprawie krzywda jest tym bardziej dotkliwa, że śmierć nastąpiła nagle w wypadku komunikacyjnym i dotknęła mężczyznę w wieku 48 lat w pełni sił, zaangażowanego zawodowo i rodzinnie, czyniącego plany na przyszłość i stanowiącego oparcie dla rodziny. Poczucie krzywdy powódki wynika z osobistego żalu, bólu, osamotnienia. W wyniku śmierci M. H. powódka przeżyła silny wstrząs . Nie przerwała co prawda pracy zawodowej chcąc przebywać wśród ludzi – co jej pomagało - jednak w domu miała lęk przed położeniem się do łóżka . O śmierci męża dowiedziała się nad ranem kiedy odsypiała nocną zmianę. Przez dwa letnie miesiące powódka spała na balkonie . Dopiero przepisane przez internistę leki uspokajające które powódka zażywała przez pół roku od wypadku pomogły jej powrócić do równowagi psychicznej. Powódka stopniowo przystosowywała się do nowej sytuacji , odstawiła leki wspomagając się czasami ziołami oraz usunęła z mieszkania rzeczy męża pozostawiając jedynie pamiątki i wspólne zdjęcia. Obecnie powódka przystosowała się do nowej sytuacji choć nadal odczuwa brak męża który był jej oparciem. Powódka wraz z mężem przechodziła trudy wychowywania dzieci . Najstarszy syn obecnie przebywa w zakładzie karnym . Młodszy w Ośrodku Wychowawczym. Teraz z problemami została sama. Z kolei dla powódki A. H. strata ojca u progu jej dorosłego życia wywołała silny stres. Powódka dotąd wykazywała się już dużą samodzielnością . Studiowała , pracowała zawodowo i sama opłacała koszt studiów. Jednak mieszkała w domu z rodzicami w których miała oparcie. Ojciec dawał jej poczucie bezpieczeństwa. Spędzali razem czas. Ojciec był z niej dumny i troszczył się o córkę. Chciał wyjechać za granicę aby zarobić pieniądze na jej wesele. W wyniku śmierci ojca powódka nagle utraciła jego wsparcie ale te musiała przejąć opiekę nad matką która przeżywała traumę po śmierci męża. Powódka miała wsparcie w swym narzeczonym który pomagał jej przejść przez trudny czas po śmierci ojca. Z uwagi na żałobę powódka przesunęła o kilka miesięcy termin ślubu. Obecnie powódka powróciła do równowagi psychicznej chociaż odczuwa brak ojca. Wyprowadziła się z domu rodzinnego i zamieszkała z mężem. Wszystko to prowadzi do wniosku, że ustalona przez powódki kwota zadośćuczynienie na poziomie 120.000 zł na rzecz J. H. i 100.000 zł dla A. H. jest kwotą zawyżoną. Ustalając wysokość zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę fakt przyczynienia się M. H. do powstania szkody poprzez podróżowanie bez zapiętych pasów bezpieczeństwa , w ponadnormatywnej ilości osób w pojeździe , z kierowcą pod wpływem alkoholu czego zmarły miał świadomość . Fakt przyczynienia nie był pomiędzy stronami sporny. Przyczynienie się osoby bliskiej zmarłego poszkodowanego uzasadnia obniżenie świadczeń przewidzianych w art. 446 § 3 i 4 k.c na zasadzie art. 362 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że przyczynienie się do szkody osoby bezpośrednio poszkodowanej, która zmarła, uzasadnia obniżenie świadczeń przewidzianych w art. 446 § 3 i 4 k.c., należnych osobom jej bliskim ( tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 1985 r. IV CR 398/85, niepubl., z dnia 6 marca 1997 r. II UKN 20/97, OSNP 1997/23/478, z dnia 19 listopada 2008 r. III CSK 154/08 i z dnia 12 lipca 2012 r. I CSK 660/11, niepubl.). --- STRONA 7 --- Pomiędzy stronami sporny był stopień przyczynienia się M. H. bowiem powódki twierdziły że wynosi on 50% a pozwany że 80% . W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu stopień przyczynienia M. H. do powstania szkody wynosi 50% , nie może być bowiem wyższy niż stopień przyczynienia samego kierowcy który podjął się manewru wyprzedzania w miejscu niedozwolonym , zdecydował o prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwym i pozwolił na obciążenie samochodu ponadnormatywną ilością osób do czego samochód nie był przystosowany. Brak pasa bezpieczeństwa dla czwartego pasażera. Zdaniem Sądu zakres zaniedbań i stopień lekkomyślności poszkodowanego M. H. i kierowcy był jednakowy. Ustalając wysokość zadośćuczynienia uwzględnić należało że powodów łączyły ze zmarłą nie tylko formalne więzi pokrewieństwa , ale i faktyczna bliska więź. Powódki na co dzień byli razem, tworzyli wspólnie zamieszkującą i gospodarującą rodzinę. Łączyły ich dobre relacje, zmarły był pomocny wspierał najbliższych .Bez wątpienia tragiczne były również okoliczności, w jakich zmarł co spotęgowało krzywdę powodów . Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia miał na uwadze, fakt że finansowa rekompensata powinna służyć nie tylko wyrównaniu krzywdy, jaką niewątpliwie jest tak gwałtowne zerwanie więzi, ale także powinna mieć na względzie inne czynniki wpływające na jej wysokość. W niniejszej sprawie niewątpliwie długi upływ czasu od chwili wypadku wpływa na mniejszą obecnie intensywność negatywnych przeżyć związanych ze śmiercią M. H. . Po długotrwałych cierpieniach psychicznych obecnie objawy stresu pourazowego u powódek utrzymują się jedynie w niewielkim nasileniu. Powódki choć nadal odczuwają pustkę i smutek po śmierci ojca i męża przezwyciężyły trudności i skupiły się na problemach własnych rodzin. Nadto, jak dotąd powódki ze wsparcia psychoterapeutycznego nie korzystały . W okolicznościach niniejszej sprawy, należy zatem uznać, że ustalona kwota zadośćuczynienia 45.000 zł tytułem zadośćuczynienia na rzecz powódki J. H. i 14.300 zł na rzecz powódki A. H. będzie adekwatna do rozmiaru krzywdy. Dalej idące żądania powódek z tytułu zadośćuczynienia Sąd oddalił jako , że nie zostały wykazane inne okoliczności, które dawałyby podstawy do przyznania im świadczeń w wyższym rozmiarze. Ustalając wysokość zadośćuczynienia dla J. H. Sąd uznał , ze zadośćuczynienie powinno wynosić 100.000 zł które należy pomniejszyć o 50% przyczynienia się M. H. do powstania szkody. Uzyskane w ten sposób zadośćuczynienie należy pomniejszyć o wypłaconą dobrowolnie przez pozwanego kwotę 5.000 zł . Zadośćuczynienie dla J. H. wynosi więc 45.000 zł. Ustalając wysokość zadośćuczynienia dla A. H. Sąd przyjął że powinno ono wynosić 40.000 zl które należy pomniejszyć o 50% przyczynienia . Z kwoty 20.000 zł należy odjąć kwotę wypłaconego dobrowolnie przez pozwanego zadośćuczynienia 5.700 zł. Stąd zasądzono w pkt 3 wyroku na rzecz A. H. zadośćuczynienie w wysokości 14.300 zł. W pkt 1 wyroku na kwotę 60.000 zł składa się 45.000 zł zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz J. H. na podstawie art. 446 § 4 kc oraz 15.000 zł odszkodowania zasądzonego na podstawie art. 446 §3 kc. W myśl art. 446 § 3 kc sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie , jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej . Powódka wykazała , że śmierć jej męża spowodowała pogorszenie jej sytuacji życiowej Zmarły miał 48 lat pracował jako robotnik budowlany. Był zatrudniony na ¼ etatu z wynagrodzeniem 357 zł brutto. Z zeznań świadka K. S. – pracodawcy M. H. – wynika że rzeczywiście pracował on w wymiarze ¼ etatu i zarabiał maksymalnie do 600 zl miesięcznie. Powódka zeznała , że mąż przynosił wynagrodzenie do 600 zł tygodniowo bo w rzeczywistości zarobki jej męża były wyższe niż te wynikające z umowy. Faktem jest że wysokość dochodów na poziomie ok. 300 zł miesięcznie wynika także z zeznań podatkowych. K. S. stwierdził jednak że M. H. mógł mieć tzw „fuchy „ u innych osób . Jego stan zdrowia pozwalał na dodatkową pracę . Nie można zatem wykluczyć że M. H. faktycznie dorabiał sobie pracami --- STRONA 8 --- dorywczymi skoro powódka twierdziła , że pozwany zarabiał do 2.500 zł miesięcznie. Pośrednio świadczy o tym również fakt , że powódka z trudem sama utrzymuje się ze swojej pensji a więc nie byłaby w stanie utrzymać z tej pensji 3 osób tj siebie , męża i córki. A. H. była na utrzymaniu rodziców skoro zeznała , że z zarobionych przez siebie pieniędzy opłacała studia i nie dokładała się do kosztów utrzymania. Niewątpliwie M. H. wyjeżdżał też kilkakrotnie na kilka miesięcy do pracy za granicę gdzie jego zarobki sięgały kwoty do 7.000 zl miesięcznie. Z pewnością był to dla rodziny spory zastrzyk pieniędzy pozwalający podreperować budżet domowy . Znaczenie ma fakt że M. H. wciąż miał możliwość wyjazdu za granicę i chciał z niej skorzystać ponownie. W tej sytuacji należało uznać że powódka wraz z mężem dysponowała kwotą ok. 4.000 zl miesięcznie. Jej zarobki wynoszą 1.500 zł z czego 1.000 zl musi przeznaczać na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania , media telefon. Żyje bardzo skromnie. Na zakup wielu rzeczy nie może sobie pozwolić co wcześniej za życia jej męża nie miało miejsca. Obecnie córka wspomaga ja kwotą 100 zl miesięcznie oraz drobnymi zakupami. Mąż pozwalał powódce na poczynienie oszczędności bowiem sam wykonywał w domu remonty. Biorąc jednak pod uwagę wysokość zarobków M. H. ich sezonowość oraz fakt że przyczynił się do wypadku sąd ustalił wysokość odszkodowania na poziomie 15.000 zł . O odsetkach od zasądzonej kwoty orzeczono na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c oraz art. 14 ustawy z dnia 22 05 2003 r o ubezpieczeniach obowiązkowych . W myśl tego przepisu zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia zawiadomienia o wypadku , a gdyby wyjaśnienie w tym przedmiocie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania stało się niemożliwe , w terminie 14 dni licząc od dnia kiedy przy zachowaniu należytej staranności było możliwe nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie. Pozwany został zawiadomiony o szkodzie pismami z dnia 4.10 2013 r . Przy przyjęciu średniego czasu doręczenia pisma 30 dni upłynęło w dniu 11 listopada 2013 r . Sąd uznał za zasadne zasądzenie odsetek zgodnie z żądaniem pozwu od dnia 12 listopada 2013 r . O kosztach orzeczono zgodnie z art. 100 kpc przyjmując , że powódka J. H. utrzymała się ze swoimi roszczeniami w 86% a powódka A. hep ner w 32 %. Na wszystkie koszty w sprawie z powództwa J. H. składają się 3.500 zł opłata sądowa, 3600 zl wynagrodzenie pełnomocnika , 2x 17 zł opłata od pełnomocnictwa , 3.617 zł koszty zastępstwa pełnomocnika strony pozwanej , 201,42 zl (jako ½ kosztów wspólnych dojazdu pełnomocnika na rozprawę) . W sumie suma wszystkich kosztów wyniosła 10.952 zł Udział pozwanego w kosztach wynosi więc 9.419 zł ( 10.952 x 86 % ). Pozwany poniósł jedynie kwotę 3.617 zł a zatem powinien zwrócić powódce J. H. kwotę 5.802 zł. Na wszystkie koszty w sprawie z powództwa A. H. składają się 2.215 zł opłata sądowa , 2400 zł koszty zastępstwa prawnego , 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa , 201,42 zł (jako ½ kosztów wspólnych dojazdu pełnomocnika na rozprawę) , 2.417 zł koszty zastępstwa prawnego strony pozwanej . W sumie wszystkie koszty wyniosły 7.250 zł . Udział pozwanego w kosztach wyniósł 2.320 zł z czego pozwany poniósł 2.417 zł . Stąd należało zasądzić od powódki na rzecz pozwanego kwotę 97 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd ustalając wysokość kosztów zastępstwa prawnego wbrew żądaniu powódek przyjął jednokrotną stawkę wynagrodzenia przyjmując że sprawa nie należała do skomplikowanych pod względem prawnym .Wyrok ogłoszono po przeprowadzeniu dwóch rozpraw na których przeprowadzano dowody z dokumentów zgromadzonych głownie w toku postępowania likwidacyjnego oraz zeznań świadków i przesłuchania stron. Sędzia: