Wyrok II C 357/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 357/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariola Czech Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Kotlarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2015r. w R. sprawy z powództwa S. D., małoletniej N. D., małoletniego D. D., W. D., E. D. (1) i B. P. (1) przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki S. D. kwotę 35.000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 5.04.2014 r. 2. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki małoletniej N. D. kwotę 35.000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 3. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda małoletniego D. D. kwotę 35.000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 10.04.2014 r. 4. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki W. D. kwotę 6.000 zł (sześć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 5. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda E. D. (1) kwotę 6.000 zł (sześć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 6. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki B. P. (1) kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 7. w pozostałej części powództwo oddala; 8. nakazuje pobrać o pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w R. 5.892 zł (pięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem części kosztów sądowych, a w pozostałej części nie obciąża stron kosztami sądowymi; --- STRONA 2 --- 9. zasądza od powodów S. D., małoletniej N. D. i małoletniego D. D. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. koszty zastępstwa procesowego w kwocie po 5.430 zł (pięć tysięcy czterysta trzydzieści złotych), łącznie 16.290 zł; 10. zasądza od powodów W. D. i E. D. (1) na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. koszty zastępstwa procesowego w kwocie po 4197 zł (cztery tysiące sto dziewięćdziesiąt siedem), łącznie 8394 zł; 11. zasądza od powódki B. D. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.963 zł (dwa tysiące dziewięćset sześćdziesiąt trzy złote). Przewodnicząca Sygn. akt II C 357/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariola Czech Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Kotlarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2015r. w R. sprawy z powództwa S. D., małoletniej N. D., małoletniego D. D., W. D., E. D. (1) i B. P. (1) przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki S. D. kwotę 35.000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 5.04.2014 r. 2. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki małoletniej N. D. kwotę 35.000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 3. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda małoletniego D. D. kwotę 35.000 zł (trzydzieści pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 10.04.2014 r. 4. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki W. D. kwotę 6.000 zł (sześć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 5. --- STRONA 3 --- zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda E. D. (1) kwotę 6.000 zł (sześć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 6. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powódki B. P. (1) kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 3.04.2014 r. 7. w pozostałej części powództwo oddala; 8. nakazuje pobrać o pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w R. 5.892 zł (pięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem części kosztów sądowych, a w pozostałej części nie obciąża stron kosztami sądowymi; 9. zasądza od powodów S. D., małoletniej N. D. i małoletniego D. D. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. koszty zastępstwa procesowego w kwocie po 1813 zł (jeden tysiąc osiemset trzynaście złotych), łącznie 5439 zł (pięć tysięcy czterysta trzydzieści dziewięć złotych); 10. zasądza od powodów W. D. i E. D. (1) na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. koszty zastępstwa procesowego w kwocie po 1630 zł (jeden tysiąc sześćset trzydzieści złotych), łącznie 3260 zł (trzy tysiące dwieście sześćdziesiąt złotych); 11. zasądza od powódki B. D. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. koszty zastępstwa procesowego w kwocie 546 zł (pięćset czterdzieści sześć złotych). Przewodnicząca Sygn. akt II C 357/14 UZASADNIENIE Powodowie S. D., N. D. i D. D. wnieśli o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa i (...) S.A. kwot po 135.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami odpowiednio od dnia: 5 kwietnia 2014 r., 3 kwietnia 2014 r. i 10 kwietnia 2014 r., tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych wskutek śmierci najbliższego członka rodziny – M. D. (1), który był ich mężem i ojcem. Na tej samej podstawie powodowie W. D. i E. D. (1), którzy byli rodzicami zmarłego, domagali się zasądzenia na ich rzecz od pozwanego po 41.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 kwietnia 2014 r. Powódka B. P. (2) wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 25.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 kwietnia 2014 r. tytułem zadośćuczynienia za śmierć brata. Powodowie wnieśli także o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu powodowie wskazali, iż w dniu 1 października 2006 r. miejscowości P. nietrzeźwy kierowca samochodu F. (...) doprowadził do wypadku drogowego, w którym zginął M. D. (1). Pojazd sprawcy był ubezpieczony w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym. Pismem z dnia 7 marca 2014 r. pełnomocnik powodów zgłosił pozwanemu roszczenie o wypłatę stosownych kwot tytułem zadośćuczynienia . Pozwany wypłacił S. D., N. D. i D. D. kwoty po 15.000 zł a W. D. i E. D. po 9.000 zł. Pozwany odmówił przyznania zadośćuczynienia B. P. (1). W ocenie powodów świadczenie z tytułu zadośćuczynienia zostało zaniżone. Powodowie jako podstawę prawną swojego roszczenia wskazali art. 448 w zw. z 23 i 24 k.c. M. D. (1) był bowiem dla powodów najbliższą rodziną, a tragiczny wypadek spowodował znaczne zmiany w życiu jego żony, dzieci, rodziców i siostry. N. i D. D. stracili ojca, który dbał --- STRONA 4 --- o nie i wychowywał. Dzieci bardzo za nim tęsknią. S. D. po śmierci męża podupadła na zdrowiu, nie mogła spać i opanować nerwów. Musiała udać się po pomoc do specjalisty, podobnie jak jej dzieci. Śmierć M. D. (1) dotknęła także jego rodziców i siostrę, z którymi zmarły miał bardzo dobry kontakt, pomagał im i udzielał wsparcia, zwłaszcza gdy E. D. (1) przeszedł udar mózgu, a B. P. (2) zachorowała na guz brzucha. Powodowie wskazali, iż domagają się odsetek od następnego dnia po wydaniu wobec nich ostatecznej decyzji przez pozwanego. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu. Pozwany przyznał istnienie swojej odpowiedzialności co do zasady oraz fakt wypłaty powodom wskazanych przez nich kwot. W jego ocenie wypłacone świadczenia stanowią ekonomicznie odczuwalną wartość i rekompensują w pełni rozmiar doznanych przez stronę powodową krzywd. Powodowie nie wykazali bowiem, by śmierć M. D. (1) odniosła tak istotne skutki w ich życiu, które uzasadniałyby przyznanie na ich rzecz tak wysokiej kwoty świadczenia. Pozwany podniósł, iż żaden z powodów nie przedłożył żadnego medycznego dowodu na doznanie takiego urazu psychicznego, który wiązałby się z zaburzeniami adaptacyjnymi wyłączającymi ich normalne funkcjonowanie. Powodowie nie wykazali także by relacja, która łączyła ich ze zmarłym odbiegała w jakikolwiek sposób od przeciętnej więzi istniejącej w rodzinie. Pozwany zakwestionował także żądanie powodów w zakresie odsetek, wskazując, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem uzasadnione jest ich przyznanie dopiero od chwili wyrokowania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 1 października 2006 r. w miejscowości P. kierowca samochodu F. (...), znajdujący się w stanie nietrzeźwości, w wyniku niezachowania należytej ostrożności, niedostosowania prędkości do panujących warunków drogowych oraz poruszania się z prędkością niezapewniającą panowanie nad pojazdem, zjechał na przeciwny pas ruchu, gdzie zderzył się z jadącym prawidłowo samochodem marki O. (...) kierowanym przez M. D. (1). Wskutek wypadku M. D. (1) poniósł śmierć na miejscu. Pojazd sprawcy zdarzenia był ubezpieczony w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym. Pismem z dnia 7 marca 2014 r. powodowie zwrócili się do pozwanego o wypłatę zadośćuczynienia. Pozwany decyzjami z dnia: - 4 kwietnia 2014 r. przyznał na rzecz powódki S. D. kwotę 15.000 zł - 2 kwietnia 2014 r. przyznał na rzecz powódki N. D. kwotę 15.000 zł - 9 kwietnia 2014 r. przyznał na rzecz powoda D. D. kwotę 15.000 zł - 2 kwietnia 2014 r. przyznał na rzecz powódki W. D. kwotę 9.000 zł - 2 kwietnia 2014 r. przyznał na rzecz powoda E. D. (1) kwotę 9.000 zł - 2 kwietnia 2014 r. odmówił przyznania zadośćuczynienia powódce B. P. (1). (okoliczności bezsporne) Powódka S. D. wyszła za mąż za M. D. (1) w 1999 r. Małżonkowie mieli dwójkę dzieci – N. i D., które w chwili śmierci ojca miały 7 i 6 lat. Małżonkowie mieszkali wspólnie z rodzicami M. W. i E. D. (1) oraz jego siostrą. W mieszkaniu zajmowali jeden pokój. Rodzina wzajemnie się wspierała i prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. S. D. i M. D. (1) dokładali się do opłat i pomagali finansowo rodzicom w miarę możliwości. Zmarły wspierał rodziców i pomagał im, zwłaszcza kiedy byli chorzy. M. D. (1) miał trudności ze znalezieniem stałej pracy, dlatego pracował dorywczo, a także pomagał swojej siostrze B. P. (1), która w U. prowadziła działalność handlową. W dniu swojej śmierci wracał właśnie z U.. Powódka S. D. niepokoiła się, że mąż nie wrócił do domu i po pracy pojechała wspólnie z koleżanką na poszukiwania. W komisariacie Policji w U. dowiedziała się, że mąż zmarł w wyniku wypadku drogowego. Następnego dnia powódka wspólnie z teściem – E. D. (2) udała się powtórnie do komisariatu Policji, gdzie poznała szczegóły --- STRONA 5 --- zdarzenia i dokonała identyfikacji zwłok męża. M. D. (1) był osobą bardzo lubianą. Miał wielu przyjaciół. Wspólnie z siostrą planował otworzyć lokal gastronomiczny. Rodzeństwo odkładało na ten cel środki. Śmierć M. D. (1) była dla całej rodziny wielkim dramatem. W. D. stała się nerwowa, zaczęła mieć kłopoty z ciśnieniem. E. D. (1) zażywał leki uspokajające. Również B. P. (1) przeżywała śmierć brata. Rodzice i siostra zmarłego nie korzystali z pomocy psychologa. Wpierali się wszyscy wzajemnie. Po dziś dzień bardzo często odwiedzają grób M. D. (1). Po śmierci męża S. D. zrezygnowała z pracy, aby zająć się dziećmi. Utrzymywała się z oszczędności, pomagali jej także teściowie. W związku z nerwami i stresem powódka zażywała leki psychotropowe przez około 3 miesiące. Zrezygnowała z nich, bo źle się po nich czuła. Powódka zgłosiła się po pomoc psychologiczną do (...) Centrum Terapii Nerwic, Depresji i Uzależnień Poradni Zdrowia Psychicznego w J., jednak przerwała terapię. W 2008 r. powódka ponownie podjęła zatrudnienie. Także N. D. i D. D. korzystali z wizyt u psychologa. Śmierć ojca była dla nich szokiem i ogromnym dramatem. Podczas pogrzebu M. D. (2) bardzo mocno płakał. N. z kolei zamknęła się w sobie. (dowód: przesłuchanie stron – rozprawa z dnia 25 marca 2015 r. nagranie od 00:10:30; przesłuchanie świadka J. G. – rozprawa z dnia 6 lipca 2015 r. nagranie od 00:07:04; dokumentacja medyczna k. 80; 181 -194) S. D., N. D. i D. D. pozostawali silnie emocjonalnie związani ze zmarłym, który zajmował w ich życiu i uczuciowości ważne miejsce. Dla S. D. pozostawał źródłem wsparcia emocjonalnego i satysfakcji życiowej. W uczuciowości małoletniej N. zmarły był osoba najważniejszą. Dla małoletniego D. pozostawał osobą równie istotną jak matka, a obecnie z uwagi na wiek, pomimo śmierci, osobą najistotniejszą. Powodowie na śmierć męża i ojca zareagowali naturalnymi reakcjami tj. smutkiem, rozpaczą lub złością. Małoletnie rodzeństwo nie miało okazji stale wzrastać w pełnej rodzinie, a przez to czerpać wzorce męskich zachowań bezpośrednio od ojca. U małoletniej N. D. poza okresowymi, naturalnymi po śmierci osoby bliskiej, zmianami w zachowaniu, zachwianiu poczucia bezpieczeństwa i obniżonym nastroju, nie wystąpiło pogorszenie stanu zdrowia psychicznego. Nie zdiagnozowano u niej negatywnych skutków śmiertelnego wypadku ojca wpływających na jej rozwój psychoemocjonalny. Jako jedyna w pełni przeszła okres żałoby. Zarówno S. jak I D. D. nadal doświadczają poczucia pustki, straty i rozpaczy po śmierci męża i ojca. Tłumienie przez nich przeżyć przyczynia się do utrwalenia stanu nieprzebytej żałoby. Małoletni D. D. ze względu na utratę ojca w okresie przedszkolnym nadal doświadcza zachwiania poczucia bezpieczeństwa, doznaje stanów niepokoju i lęku. Brak obecności ojca w jego życiu w tym szczególnie ważnym okresie adolescencji, generuje u niego cierpienia w sferze psychicznej i konieczność substytucyjnego sięgania po wzorce męskich zachowań z rodziny lub otoczenia. Małoletni wymaga objęcia psychoterapią. Podjęta w przeszłości przez S. D. pomoc specjalistów nie była skuteczna wobec braku jej wewnętrznej motywacji. Powódka w obawie przed intensywnością emocji unika tłumionych przeżyć związanych ze stratą męża. Wymaga podjęcia psychoterapii. Powódka po śmierci męża zmuszona była zająć się potomstwem, co wiązało się z koniecznością rezygnacji z pracy. Sytuacja materialna rodziny pogorszyła się. Dzieci nie mają uprawnień do renty rodzinnej z ZUS. Obecnie powódka utrzymuje rodzinę. Na stan psychiczny powódki nie mają wpływu inne okoliczności takiej jak nieudany związek partnerski czy też problemy finansowe. Podjęcie przez S. D. i D. D. psychoterapii pomogłoby w odpowiednim przejściu procesu żałoby i przyczyniłoby się do jej zakończenia. (Dowód: opinia biegłego k. 200-209 wraz z jej uzupełnieniem k. 243-244) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentacji medycznej, zeznań świadków, przesłuchania strony powodowej oraz opinii biegłego. Przedłożona dokumentacja medyczna nie była kwestionowana co do swojej autentyczności. Jeśli chodzi zaś o zeznania świadka oraz samych stron to stwierdzić należy, iż nie nasuwały one wątpliwości co do ich zgodności z prawdą. Wszystkie zeznania są ze sobą spójne, zbieżne i logiczne. W sprawie nie --- STRONA 6 --- ujawniły się żadne okoliczności, które mogłyby skłonić Sąd do odmowy przyznania im waloru wiarygodności. Sąd oparł się także na dowodzie z opinii biegłego psychologa albowiem była ona jasna , rzeczowa i rzetelna. Biegła wyczerpującą odpowiedziała na pytania zadane jej zarówno przez Sąd jak i stronę pozwaną. Wnioski wyciągnięte przez biegłą są logiczne i nie budzą zastrzeżeń. Sąd zważył, co następuje: Powództwo częściowo zasługiwało na uwzględnienie. Odpowiedzialność pozwanego za skutki wypadku komunikacyjnego z dnia 1 października 2006 r. była co do zasady pomiędzy stronami bezsporna. Podstawę prawną tej odpowiedzialności stanowią przepisy art. 822 k.c. w zw. z art. 34 ust. 1 , 35 i 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 124 poz. 1152 z późn. zm.) oraz art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. Należy w tym miejscu wskazać, iż obecnie w orzecznictwie nie budzi już żadnych wątpliwości, iż członkowi rodziny, którego najbliższy zmarł wskutek deliktu popełnionego przed 3 sierpnia 2008 r. (tj. przed nowelizacją art. 446 k.c. który wprost przyznaje najbliższym członkom rodziny roszczenie o zadośćuczynienie) przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie (por. uchwała SN z 22 października 2010 r. III CZP 76/10). Jako podstawę prawną w tym wypadku wskazuje się art. 448 k.c., który wiąże prawo do odpowiedniej rekompensaty z krzywdą w związku z naruszeniem dobra osobistego. W tym wypadku jest to dobro osobiste w postaci więzi rodzinnych, które stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny. W ocenie Sądu niewątpliwym jest, iż doszło do naruszenia wskazanego dobra osobistego powodów, a naruszenie to było bezprawne oraz zawinione. Spór w niniejszej sprawie koncentrował się wokół wysokości dochodzonego roszczenia. Pozwany uważał bowiem, iż wypłacone przez niego kwoty stanowią wystarczającą rekompensatę za doznane przez powodów cierpienia i krzywdy związane ze śmiercią osoby bliskiej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 stycznia 2011 roku (I PK 145/10) wysokość zadośćuczynienia musi być rozważana indywidualnie i przedstawiać dla poszkodowanego odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej. Na rozmiar krzywdy mają wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego z zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą, wiek pokrzywdzonego. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, żądania powodów w znacznej mierze uznać należy za wygórowane. Nie można jednakże w pełni zgodzić się z pozwanym, iż wypłacone przez niego kwoty stanowią wystarczającą rekompensatę. Niewątpliwie śmierć M. D. (1) była dla wszystkich powodów ogromnym szokiem i traumą. Najbardziej dotknęła ona jednak żonę i dzieci zmarłego. Dzieci, które miały w tym czasie zaledwie 6 i 7 lat mocno przeżyły to wydarzenie. Ma ono niewątpliwie wpływ na ich życie do dnia dzisiejszego, zwłaszcza w odniesieniu do D. D.. Małoletni ciągle nie przebył pełnej żałoby po ojcu, brakuje mu poczucia bezpieczeństwa, męskiego wzoru do naśladowania. Dzieci bardzo tęsknią za ojcem, który pozostaje dla nich ważną osobą. Śmierć ojca uniemożliwiła im dorastanie w pełnej rodzinie. Także S. D. nie może pogodzić się ze śmiercią męża. Podobnie jak dzieci korzystała z pomocy psychologa. Przerwała jednak terapię. Ciągle tłumi w sobie przeżycia związane ze stratą ukochanej osoby. M. D. (1) zginął nagle, w młodym wieku co niewątpliwie potęguje cierpienia bliskich, którzy nie mogą cieszyć się jego obecnością i pomocą. Z tych względów Sąd uznał, iż odpowiednią kwotą zadośćuczynienia dla S. D., N. D. i D. D. jest kwota 50.000 złotych. Z uwagi na fakt, iż pozwany dokonał wypłaty na rzecz powodów po 15.000 zł, Sąd zasądził dalsze 35.000 złotych. Nie ulega wątpliwości, iż strata syna jest także ogromnym przeżyciem dla rodziców. Cierpienie jest tym większe, im bliższe relacje łączyły zmarłego z bliskimi. M. D. (1) niewątpliwie pozostawał w bliskich i serdecznych stosunkach ze swoimi rodzicami. Wspólnie z rodziną mieszkał u rodziców, prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina wspierała się. Zmarły dbał o rodziców, pomagał im, zwłaszcza gdy dotykała ich choroba. W. D. i E. D. (1) ciągle --- STRONA 7 --- wspominają syna, odwiedzają jego grób i nie potrafią pogodzić się z jego śmiercią. W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy adekwatnym zadośćuczynieniem dla W. D. i E. D. (1) są kwoty po 15.000 zł. Z uwagi na wypłatę przez pozwanego 9.000 zł , Sąd zasądził dalsze 6000 zł. Zdaniem Sądu także powódka B. P. (1) doznała krzywdy wskutek śmierci brata. Sąd miał na względzie nie tylko okoliczność, iż rodzeństwo pozostawało w życzliwych stosunkach i wzajemnie sobie pomagało, ale także fakt, iż mieli wspólne plany. Zmarły i powódka zamierzali otworzyć wspólny lokal gastronomiczny. Poczynili już w tym celi pewne kroki i gromadzili oszczędności. Po śmierci brata plany te stały się nieaktualne, a powódka musiała radzić sobie sama. Wobec powyższego w ocenie Sądu powódce należy się rekompensata za doznane cierpienia w wysokości 10.000 zł. O odsetkach Sąd rozstrzygnął w oparciu o treść art. 481 k.c. zgodnie z żądaniami powodów. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem pozwanego, iż zasadą jest zasądzanie odsetek od zadośćuczynienia od chwili wyrokowania. Zadośćuczynienie za krzywdę jako świadczenie bezterminowe staje się wymagalne po wezwaniu do spełnienia świadczenia zgodnie z regułą zawartą w art. 455 § 1 k.c. Biorąc pod uwagę, iż rozmiar krzywdy powodów nie uległ zmianie (nie zwiększył się) od chwili wezwania pozwanego do spełnienia świadczenia tj. od 7 marca 2014 r., brak było podstaw do przychylenia się do stanowiska strony pozwanej. Należy bowiem stwierdzić, iż pozwany już w tej chwili mógł prawidłowo ocenić żądania powodów, gdyż były mu znane wszelkie okoliczności niniejszej sprawy. W pozostałej części powództwo jako niezasadne Sąd oddalił. O kosztach sądowych Sąd orzekł w oparciu o art. 113 ustawy o kosztach sądowych w zw. z art. 100 k.p.c. Powodowie S. D. , N. D. i D. D. wygrali proces w 26%, W. i E. D. (1) w 15% a B. P. (1) w 40% . W takiej zatem wysokości pozwany powinien ponieść zarówno nieuiszczone koszty sądowe. Na koszty te złożyły się: - w przypadku powodów S., N. i D. D. wynagrodzenie biegłej w wysokości 545,54 zł, nieuiszczone opłaty od pozwu w wysokości 20 250 zł (6750 zł x 3), łącznie 20795,54 zł; (z czego 26 % stanowi 5407 zł) - w przypadku powódki B. P. (1) : nieuiszczona opłata od pozwu w wysokości 1250 zł, (z czego 40% wynosi 750 zł). Łącznie pozwany powinien zatem uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 5892 zł. Pozostałą część powinni ponosić powodowie, jednak Sąd zdecydował o zwolnieniu ich z tego obowiązku mając na względzie ich sytuację majątkową. O kosztach procesu rozstrzygnięto w oparciu o art. 100 k.p.c.