Wyrok II C 336/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 336/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Kozera Protokolant: st. sekr. sądowy Agata Grala po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa W M przeciwko M K o zapłatę 1) oddala powództwo; 2) nie obciążą powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt II C 336/12 UZASADNIENIE Powód żądał zasądzenia od pozwanego kwoty 100.000 zł na rzecz instytucji, Fundacji pomocy dzieciom niepełnosprawnym tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za poniesione straty moralne, upokorzenia i straty finansowe wynikłe z nieprawnego zablokowania konta powoda w (…). Na uzasadnienie swojego stanowiska powód podał, że Komornik Sądu Rejonowego w K zablokował mu konto, na które wpływało świadczenie z renty inwalidzkiej wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, pomimo że świadczenie z renty inwalidzkiej było już zajęte przez Komornika a Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonywał potrąceń z tego świadczenia. W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie żądania pozwu w całości i obciążenie powoda w całości kosztami postępowania. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu swojego pisma pozwany wskazał, że jako komornik prowadzi przeciwko W M 8 spraw egzekucyjnych, a jedynym częściowo skutecznym sposobem egzekucji są zajęte świadczenia z ZUS. W maju 2011 r. oraz w marcu 2012 r., na wniosek wierzycieli dokonał zajęcia rachunku bankowego dłużnika. Brak środków na zajętym rachunku uniemożliwił realizację zajęcia. Zajęty rachunek został zamknięty w dniu 14 maja 2012 r. W ocenie pozwanego powód nie poniósł żadnej szkody. Ponadto pozwany podniósł, że regulacje dotyczące egzekucji z rachunków bankowych nie dają możliwości jedynie częściowego zajęcia rachunku lub częściowego zwolnienia od zajęcia rachunku bankowego. W dalszych pismach procesowych powód podtrzymał swoje stanowisko. Natomiast pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. rozszerzył powództwo i zażądał zasądzenia kwoty 500.000 zł z czego kwota 250.000 zł ma być przeznaczona na rzecz instytucji, Fundacji pomocy dzieciom niepełnosprawnym, a pozostała kwota 250.000 zł ma zostać przeznaczona dla powoda na sprawy wynikłe z łamania prawa podczas orzekania o jego skargach. Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. powód oświadczył, że dochodzi odszkodowania za niesłuszne pobranie mu przez trzy miesiące renty oraz, że żąda kwoty 500.000 zł tytułem odszkodowania, tak żeby mógł zapłacić i spokojnie żyć. Wskazał, że ustalił kwotę 500.000 zł w ten sposób, że obliczył koszty życia w H gdzie ma zamiar łowić ryby i może tak dożyć do końca życia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, nr akt(…)z sierpnia 1997 r. powoda zaliczono do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Powód od 24 sierpnia 1999 r. posiada orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o częściowej niezdolności do pracy. W orzeczeniu Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 7 marca 2005 r. wskazano, że częściowa niezdolność do pracy jest spowodowana upośledzeniem funkcji narządu ruchu. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 21 maja 2007 r. pozwany został uznany za częściowo niezdolnego do pracy trwale, a niezdolność do pracy została wskazana jako pozostająca w związku ze stanem narządu ruchu. (Dowód: kopie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, k. 23-26, 28-30; kopia orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia, k. 31-32). Pozwanemu jest wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych renta z tytułu niezdolności do pracy. (Dowód: kopia decyzji o wznowieniu wypłaty, k. 27; kopia zawiadomień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, k. 56-60). W związku ze zdarzeniem z dnia 10 lutego 1995 r. powód doznał obustronnych, resorbujących się sińców okularowych z drobnym wylewem krwi podspojówkowym, dwóch sińców na prawym pośladku, stłuczenia głowy oraz perforacji błony bębenkowej lewej. (Dowód: kopie opinii sądowo-lekarskich, k. 33-42). W dniu 10 kwietnia 2003 r. powód uległ wypadkowi, polegającemu na tym, że jego prawa dłoń została wciągnięta do maszyny zgniatarki. W związku z tym zdarzeniem powód został poddany zabiegowi chirurgicznemu oraz dalszym zabiegom. (Dowód: kopia tłumaczenia wypisów ze szpitala oraz historii leczenia, k. 53-55). Pozwanemu, na mocy orzeczenia Sądu Okręgowego w K z dnia 14 stycznia 2005 r., zostało --- STRONA 3 --- przyznane odszkodowanie od Skarbu Państwa w wysokości 15.000 zł za brutalne traktowanie przez Policję. Na mocy Jednostronnej deklaracji Rządu przyznano powodowi kwotę 7.500 zł za ograniczenie jego prawa dostępu do sądu. (Dowód: kopia tłumaczenia postanowienia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 1959 50 2009, k. 6-11; kopia Jednostronnej deklaracji Rządu, k. 12-13). Pozwany jest Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w K . Powód z kolei jest dłużnikiem w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych w kancelarii powoda. Sprawy te prowadzone są od 2006 roku, z wniosku ośmiu wierzycieli. Egzekucja jest częściowo skuteczna, z uwagi na dokonane zajęcie świadczenia z tytułu renty przysługującej W M od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z uwagi, że wierzyciele powoda złożyli również wniosek o wszczęcie egzekucji z rachunku bankowego, pozwany dokonał zajęcia rachunku bankowego powoda w (…). Jednakże egzekucja z rachunku bankowego okazała się bezskuteczna gdyż z tego rachunku bank nie przekazał żadnych środków, a rachunek został zamknięty przez powoda. (Dowód: przesłuchanie M K w charakterze pozwanego, k. 131). Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie wskazanych powyżej dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których prawdziwość i autentyczność nie budziła wątpliwości oraz na podstawie przesłuchania M K w charakterze pozwanego. Sąd odstąpił od przesłuchania pozwanego W M gdyż będąc obecnym na rozprawie na której miał zostać przesłuchany nie reagował na wezwania Sądu do przesłuchania i złożył pismo, z treści którego wynika, że nie ma zamiaru udzielania ustnych odpowiedzi na pytania Sądu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się bezzasadne w całości. W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że powód dochodził zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia w związku z zajęciem przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K M. K . Zatem podnoszone przez powoda okoliczności dotyczące pobicia go przez Polcjantów w 1995 r. oraz wynikłej z tego szkody nie miały znaczenia w tym postępowaniu. Z uwagi, że powód jedynie ogólnie wskazywał, iż w jego sprawach doszło do licznych nadużyć przez policjantów, prokuratorów, sędziów i komorników, nie precyzując na czym miałyby polegać te nadużycia, nie mogły one stanowić podstawy do uwzględnienia powództwa. Powód nie podołał spoczywającemu na nim ciężarowi dowodu w zakresie udowodnienia swojego roszczenia i przesłanek odpowiedzialności pozwanego. Z uwagi na przepisy art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. rola Sądu w zakresie dowodzenia sprowadza się jedynie do oceny złożonego przez strony materiału dowodowego, o ile jest on dopuszczalny i zawnioskowany w należytym terminie, nie zaś do wyjaśniania czegokolwiek z urzędu, zarządzania w tym zakresie dochodzeń, czy też sugerowania stronom odpowiednich działań. W art. 6 k.c. została wyrażona zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zasada ta została powtórzona w art. 232 k.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Nadto jedna z najbardziej istotnych zasad postępowania cywilnego - zasada kontradyktoryjności (zwana inaczej zasadą sporności) zakłada, że między stronami procesu toczy się spór i to na nich ciąży obowiązek udowodnienia --- STRONA 4 --- swoich racji. W tak rozumianym procesie sąd odgrywa jedynie rolę arbitra, który wydaje wyrok zaś na strony uczestniczące w procesie sądowym nałożony został obowiązek przedstawienia materiału dowodowego na poparcie swojego stanowiska. Możliwość zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny została przewidziana w art. 24 § 1 k.c. oraz w art. 448 k.c. Przepisy te dotyczą naruszenia dóbr osobistych. Jednakże powód formułując roszczenie o zasądzenie kwoty 250.000 zł na rzecz instytucji, Fundacji pomocy dzieciom niepełnosprawnym nie powoływał się na naruszenie swoich dóbr osobistych. W szczególności powód nie wskazał, które konkretne jego dobro lub dobra osobiste zostały naruszone przez pozwanego. Powód wskazywał jedynie, że przez postępowanie pozwanego został pozbawiony środków do życia i możliwości leczenia oraz rehabilitacji po przebytych urazach, co wskazuje że opierał on swoje roszczenia na wyrządzeniu mu szkody, a nie naruszeniu jego dóbr osobistych. Wobec tego, w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania przepisy art. 24 § 1 k.c. oraz w art. 448 k.c. i z tego względu Sąd oddalił powództwo we wskazanym powyżej zakresie. Zgodnie z art. 415 k.c., kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Szkoda na gruncie przepisów o odpowiedzialności deliktowej jest rozumiana jako szkoda majątkowa. Natomiast przesłankami odpowiedzialności deliktowej są szkoda, zdarzenie oraz związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem a wystąpieniem szkody. Ciężar wykazania tych przesłanek w procesie o naprawienie szkody spoczywa na powodzie. Jednakże powód w niniejszym postępowaniu spośród trzech wskazanych przesłanek odpowiedzialności deliktowej wykazał jedynie zdarzenie, które w niniejszej sprawie polegało na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego powoda. Powód nie wykazał, że zdarzenie to spowodowało wystąpienie po jego stronie szkody w wysokości 250.000 zł. Na tę okoliczność nie przedstawił żadnego dowodu lecz wskazał jedynie, że jest to kwota która pozwoli mu spłacić długi i utrzymać się do końca życia. Co więcej, powód w ogóle nie wykazał, że skierowanie postępowania egzekucyjnego do jego rachunku bankowego spowodowało powstanie jakiejkolwiek szkody majątkowej po jego stronie. Wskazał jedynie, że pozbawiło go to środków do życia i możliwości leczenia oraz rehabilitacji po przebytych urazach. Jednakże pozwany w sposób dostateczny wykazał, że w momencie zajęcia na rachunku bankowym powoda nie znajdowały się żadne środki oraz że w krótkim czasie po zajęciu tego rachunku został on zlikwidowany. Powód nie przedstawił żadnego dowodu aby wykazać, że na zajęty rachunek wpływały jego świadczenia emerytalne i że w związku z zajęciem nie miał do nich dostępu, nie zgłosił w tym zakresie chociażby wniosku o dopuszczenie dowodu z odpowiednich dokumentów znajdujących się w aktach komorniczych, czy informacji z banku o dokonanym zajęciu i odmowie wypłaty środków. Ponadto nie było podstaw do uznania, że działanie pozwanego w tym zakresie było bezprawne. Powód nie wykazał aby te postępowania toczyły się bez należytych wniosków o wszczęcie egzekucji i skierowanie egzekucji do jego rachunku bankowego, czy też że brak było tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę egzekucji. Słusznie zauważył pozwany, że wśród przepisów regulujących zasady prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego brak jest regulacji umożliwiającej wyłączenie spod tej egzekucji reszty świadczenia rentowego wypłacanego powodowi przez ZUS. Powód nie wykazał również, że pomiędzy działaniem pozwanego a rzekomą szkodą zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. Należy również zwrócić uwagę, że powód dopatrywał się przyczyny swojej złej sytuacji majątkowej w pobiciu przez policjantów, co w jego przekonaniu doprowadziło go do inwalidztwa i niesłusznie łączył to zdarzenie z podstawą roszczenia dochodzonego w niniejszej sprawie. Otóż powództwo w niniejszej sprawie było kierowane --- STRONA 5 --- przeciwko Komornikowi, a nie Skarbowi Państwa czy innemu podmiotowi i było oparte na zdarzeniu polegającym na zajęciu jego konta przez komornika, a nie na pobiciu go przez policjantów. Co więcej, powód otrzymał już z tego tytułu odszkodowanie od Skarbu Państwa. Inną kwestią natomiast pozostaje, że pozwany nie zgadza się z wysokością tego odszkodowania i wysuwa w związku z tym dalsze roszczenia. Na marginesie należy zauważyć, że w wyniku rzekomego pobicia przez policjantów w dniu 10 lutego 1995 r. powód doznał obustronnych, resorbujących się sińców okularowych z drobnym wylewem krwi podspojówkowym, dwóch sińców na prawym pośladku, stłuczenia głowy oraz perforacji błony bębenkowej lewej. Natomiast w wyniku wypadku z dnia 10 kwietnia 2003 r. doznał urazu ręki. Z kolei przyczyną orzeczenia o trwałym, częściowym braku zdolności powoda do pracy był wyłącznie stan narządu ruchu jakim niewątpliwie jest ręka, a nie obrażenia okolic głowy, oka czy narządu słuchu. Powód nie wykazał także aby pozwany w jakikolwiek sposób przyczynił się do naruszenia jego praw w innych sprawach, o których wspominał w swoich pismach. Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów Sąd oddalił również roszczenie o zapłatę 250.000 zł na rzecz powoda, a w konsekwencji całe roszczenie o zapłatę kwoty 500.000 zł. Z uwagi, że powód był w całości zwolniony od ponoszenia kosztów procesu i jego powództwo zostało oddalone w całości, Sąd w punkcie 2 wyroku odstąpił od obciążania go obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.