Wyrok II C 330/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliw

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 330/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Barbara Migas Protokolant: Ewa Kotyczka po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 roku w Rybniku sprawy z powództwa Z.T. przeciwko M.M. o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo. --- STRONA 2 --- Sygn. akt II C 330/11 UZASADNIENIE Powódka Z. T. pozwem z dnia 3 października 2011 roku wniosła o ochronę dóbr osobistych przez nakazanie pozwanej M.M. zaprzestania naruszania dóbr osobistych powódki poprzez jej wyzywanie lub ubliżanie, nakazanie pozwanej opublikowania tekstu przeprosin w formie płatnego ogłoszenia w dzienniku (…) o treści: „Przepraszam Panią Z. T. za obraźliwe słowa, które kierowałam pod jej adresem” oraz zapłatę w imieniu powódki sumy pieniężnej w wysokości 1.000 złotych na rzecz Stowarzyszenia (…) w B. Zarządzeniem przewodniczącego z 21 grudnia 2011 roku pozew został zwrócony na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. w części dotyczącej roszczenia majątkowego objętego żądaniem pozwu. Zarządzenie to nie zostało zaskarżone przez powódkę. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że z pozwaną zamieszkują w sąsiedztwie. Od wielu lat trwa między nimi i ich rodzinami konflikt. Pozwana bardzo często i bez powodu wyzywa powódkę i jej córkę A.S. Powódka wskazała na powtarzalność tych zachowań pozwanej. W szczególności latem, gdy strony korzystają ze swych ogrodów pozwana wyzywa powódkę w obecności rodzin stron. Powódka podkreśliła również, że nigdy nie prowokowała pozwanej ani nie odpowiadała na jej wyzwiska. Jako dobro osobiste, którego ochrony domaga się powódka, wskazała ona godność osobistą. Powódka podkreśliła nadto, że naruszenie dóbr osobistych należy oceniać z punktu widzenia obiektywnego, społecznego punktu widzenia, ale też nie można zupełnie wykluczyć subiektywnego odczucia osoby żądającej ochrony prawnej. W odpowiedzi na pozew M. M. wniosła o oddalenie powództwa, wskazała, że czuje się osobą skrzywdzoną i jest niewinna. Uważa, że to jej dobra osobiste i jej rodziny są naruszane przez powódkę. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony oraz ich rodziny od ponad 2 lat pozostają w konflikcie. Rodzina pozwanej ma pretensje, że powódka otwiera ich korespondencję, oczernia przed sąsiadami. Powódka zaś odczuwa przejawy wrogości ze strony pozwanej, zazdrości, negatywnego stosunku do całej jej rodziny. Ne mniej jednak nigdy nie doszło do osobistej rozmowy w której strony miałyby się wulgarnie do siebie odnosić. Jedną z przyczyn konfliktu stron jest bezzasadne zwrócenie --- STRONA 3 --- uwagi córce pozwanej w trakcie zabawy z wnuczką powódki, aby nie dotykała płotu i nie niszczyła go. Ponadto konflikt stron w ogóle zogniskowany jest wokół dzieci pozwanej i A. S. Wnuczka powódki popchnęła bowiem w szkole córkę pozwanej, z kolei pozwana sprawę tą wyjaśniała u dyrektora szkoły i wychowawcy klasy. Drugim istotnym dla konfliktu stron zdarzeniem było udanie się matki pozwanej wprost do powódki z żądaniem zapłaty kwoty 100 złotych, które powódka była winna zapłacić pozwanej tytułem reszty umówionego wynagrodzenia za opiekę pozwanej nad psem powódki w czasie, gdy powódka przebywała na wakacjach w E. Dowód: zeznania stron k. 50 v – 51; zeznania świadków A. K. k. 49, A. S. k. 49, J. M. k. 49 v., M. M. k. 49 v., I. Sz. k. 50) W dniu 9 września 2011 roku pozwana w swoim mieszkaniu, przy otwartym oknie, w toku prywatnej rozmowy z członkami swojej rodziny wyraziła opinię o niewskazanej z imienia i nazwiska osobie. Wskazała, że osoba ta jest „kurwą bo jeździ do E.” i „chodzi jak wymalowana kurwa”. Dowód: zeznania świadków A. K. k. 48 v., A. Sz. k. 49 ,I. Sz. k.50, zeznania powódki k.50 v; Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako niezasadne nie zasługuje na uwzględnienie. Problematykę ochrony dóbr osobistych reguluje art. 23 i 24 kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią art. 23 kc dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Z kolei art. 24 § 1 kc przewiduje, że ten, czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Podstawową przesłanką odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego jest to, aby działanie stanowiące naruszenie dobra osobistego było bezprawne. W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, aby działanie pozwanej M.M. było bezprawne. Pozwana co prawda wyraziła --- STRONA 4 --- się wulgarnie o pewnej osobie, nie oznacza to jednak, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki. Podkreślić przede wszystkim należy, że M.M. swoją wypowiedź wyraziła u siebie w domu prywatnym, kierując ją do któregoś z członków rodziny. Ponadto wypowiadając się nie wskazała konkretnie o jaką osobę chodzi, nie podając jej imienia oraz nazwiska. Okoliczność tą potwierdzają dowody z zeznań stron i świadków. A. K., A. S. z których jasno wynika, że w wypowiedzi pozwanej nie padło żadne imię lub nazwisko. Sąd nie uznał natomiast za wiarygodne zeznań męża pozwanej Marcina Mitko, jej teścia J. M. i samej pozwanej, którzy zaprzeczali zaistnieniu pomiędzy pozwaną i członkami jej rodziny opisanej wyżej rozmowy. W ocenie Sądu treść tych zeznań ukierunkowana była na obronę przed żądaniem pozwu. Przy wyjaśnianiu istoty dóbr osobistych i związanych z nimi praw osobistych należy mieć na uwadze, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17.09.2004, sygn. akt V CK 69/04. Również w wyroku z dnia 26.10.2001, sygn. akt V CKN 195/01 Sąd Najwyższy stwierdził, że „ocena, czy cześć człowieka została zagrożona bądź naruszona, musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. Istotne jest bowiem nie subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale obiektywna reakcja opinii publicznej.” Ponadto oceniając, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych chronionych prawem z mocy art. 23 k.c. Sąd odwołuje się do obiektywnych kryteriów i przyjętych w społeczeństwie ocen, co oznacza, że nie wystarczy samo subiektywne przekonanie powódki, że naruszono jej dobro. W niniejszej zaś sprawie naruszenie przez pozwaną dóbr osobistych powódki wynika jedynie z subiektywnego przypisania swojej osobie cech osoby, której dotyczyła wypowiedź pozwanej. Elementy rzekomo indywidualizujące osobę, do której odnosiła się wypowiedź pozwanej, nie pozwalają na ustalenie, że to właśnie o powódce pozwana się wypowiadała. W zasadzie jedynym zbieżnym elementem jest wskazane w tej wypowiedzi podróżowania do E. Jest to jednak okoliczność powtarzalna. W obecnym stanie stosunków społecznych podróżowanie do dalekich krajów, w tym do E., jest powszechne w społeczeństwie polskim. Zarazem podkreślenia wymaga, że takie przypisanie powódce okoliczności indywidualizujących przez pozostałych świadków przez nią wskazanych również należy ocenić jako subiektywne, podążające za oceną wyrażoną wcześniej przez powódkę. Zaznaczyć tutaj należy, że świadkowie ci są członkami rodziny oraz uczestnikami konfliktu pomiędzy rodzinami stron. Podkreślenia wymaga także fakt, co wynika z zeznań powódki i --- STRONA 5 --- świadka. A.K., że nigdy nie doszło do prywatnej rozmowy pomiędzy stronami, w której to M. M. i Z. T. miałyby się wulgarnie do siebie odnosić. Na marginesie należy wskazać, że żądanie usunięcia skutków naruszenia przez złożenie przez pozwaną oświadczenia w tygodniku (...) byłoby nieproporcjonalne do rzekomego naruszenia dóbr osobistych. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że o wypowiedzi pozwanej dowiedzieli się jedynie w normalnym toku rzeczy członkowie rodziny pozwanej oraz powódka, jej córka i siostra. Podkreślić również należy, że powódka wypowiedź tą nagłośniła i sama poruszała przy swojej siostrze i córce. Wypowiedź ta zatem nie uzyskała publicznego wymiaru. Wobec powyższego należy uznać, że nałożenie na pozwaną, w razie stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych, obowiązku złożenia wskazanego oświadczenia stanowiłoby niczym nie uzasadnioną represję, której środki ochrony dóbr osobistych służyć nie powinny. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 grudnia 1971 r., sygn. III CZP 87/71 stwierdził, że „nie zawsze jest konieczne uciekanie się do tak daleko idącego środka, jakim jest ogłoszenie w prasie. Co więcej, zastosowanie tego środka nie powinno być w zasadzie stosowane, gdy samo zajście, w toku którego doszło do naruszenia dobra osobistego, jest znane tylko wąskiemu gronu osób. Przy wyborze środka usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego należy też brać pod uwagę całokształt okoliczności, takich jak zachowanie się osoby, której dobro zostało naruszone, a w szczególności czy zajście zostało przez nią sprowokowane itp. W krańcowym wypadku może nawet jej żądanie być oddalone na podstawie art. 5 kc.” Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie zostały naruszone dobra osobiste wymienione w art. 23 k.c. i wobec niespełnienia przesłanek z art. 24 k.c. jako bezzasadne oddalił powództwo w całości.