§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
stwierdzenia niewaznosci deoyzji rozWa2enie,jaki charakter miaia przej eta nieruchomosé: czy roiny czy nie rolny, a takze jakie miaia przeznaczenie: czy byio to gospodarstwo rolne

Postanowienie II C 323

stwierdzenia niewaznosci deoyzji rozWa2enie,jaki charakter miaia przej eta nieruchomosé: czy roiny czy nie rolny, a takze jakie miaia przeznaczenie: czy byio to gospodarstwo rolne ozy tez dziaika byia przeznaozona pod in

Teza / krótkie omówienie

stwierdzenia niewaznosci deoyzji rozWa2enie,jaki charakter miaia przej eta nieruchomosé: czy roiny czy nie rolny, a takze jakie miaia przeznaczenie: czy byio to gospodarstwo rolne ozy tez dziaika byia przeznaozona pod in

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Na podstawie ustawy 2 dnia *6.E;€!.2€'1t\'t r. o dosteple do informacji pumiune: 191 U‘ M P54‘ "95 1 PM“ 1” przauazanu imarmaciap1:h!i¢2flQ\" i<1'“"B “f!‘T5‘|‘;‘_"‘i.“ ............ _ , R d WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ Pogs ‘mfigfio my ...........................é.&.é.S..%i.6.é£é.{l;m Dnia 2? lutego 2012 r. Sqd Okrqgowy W Warszawie — II Wydzia1 Cywilny W skladziez Przexvodniczqcy: SSO Mzflgorzata Mqczkowska Protokolant: Krzysztof Misarko po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa S.W. przeciwko Skarbowi Pafistwa — Wojewodzie (...) 0 zaphatq I. oddala powédztwo; II. zasqdza od S.W. na rzecz Skarbu Pafistwa — Wojewody (...) kwotrg 6562,98 (szeéé tysiqcy piqéset szeéédziesiqt dwa 981'} 00) z}otc, tytuh:m zwrotu kosztéw procesu; III. nakazuje pobraé od S.W. na rzecz Skarbu Pafistwa — kasy Sqdu Okrqgowego w Warszawie kwotq 495,65 (czterysta dziewiqédziesiqt piggé 65/100) zlotych, tytu1em zwrotu wydatkéw; IV. koszty oplaty sqdowej od pozwu przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa  kasy Sqdu Okrqgowego w Warszawie. Sygn. akt: II C 323,309 Uzasadnienie Powéd S.W. pozwem z dnia 2? kwietnia 2009 r. wnic'1s1 0 zasqdze11ie od pozwanego Skarbu Pafistwa — Wojewody (...) kwoty 950.000 2;}. wraz z ustawowymi oclsetkarni od dnia wniesienia pozwu do dnia zapiaty, z tytuhl szkody jakq poniési W zwiqzku z wydaniem wadliwego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia 4 marca 1972 r., ktérym orzeczono przejqcie gospodarstwa rolnego przy ul. (...) , rég ul. (...) w W. , 0 powierzchni 8.354 m2, na wiasnoéé Skarbu Pafistwa, a ktérego niewainoéé stwierdziio Samorzqdowe Kolegium Odw01awcze w W. decyzjq z dnia 21 kwietnia 2006 r. Podstawq dochodzonych roszczefi byi art. 160 k.p.a. Powéd dochodzi1 zap1aty odszkodowania zaréwno Za szkodg rzeczywistq, kt6r21by1a utrata udziaiu we w1asn0éci nieruchornoéci 0 wartoéci 700.000 zI., jak i za utracone korzyéci za okres 0d dnia 1'? paidziemika 199'? 1'. do dnia 2] kwietnia 2006 r. 0 wartoéci 200.000 zi. Qaozew — k. I5, sprecyzowanie daty na rozprmvfe z dnia 26 sierpnia 2009 r. — k J50). 4 Pozwany Skarb Pafistwa — Wojewoda (...) wniési 0 oddalenie powédztwa, podnoszqc, Ze powéd nie wska:za1 jednoznacznej podstawy prawnej dochodzonego roszczenia, nie wykazzd zwiaczku przyczynowego pomiqdzy dziaianiem organu administracji a szkodq, kwestion0wa1 takie wysokoéé szkocly (odpowiedé na pozew — k. 69 70). Sqd ustalil nastqpujqcy stan faktyczny: A _ Wiasnoéé nieruchomoéci poioionej przy ul. (...) , rég ul. (...) (obecnie) w W. , opisanej w ksiqdze wieczystej nr 11 nieruchomoéci ,,(...).” powiatu warszawskiego, dzialka nr 25, 0 powierzchni 3.3 54 m2, z czego 1.152 mg pod drogq, przyshlgiwaia J.R. (wypis aktu notarialnego z dnia 3 sierpnia 1 93 7 r. — k. 1014, zaiwiadczenie pisarza hllvotecznego 2 dnia 12 stycznia 1939 r. — k. J5). ’ ....... --- STRONA 2 --- _ Um0Wa,'sp_rzedazy z dnia 18 czcrwca 1956 r., zawartq W forrnie aktu notarialnego, J.R. s_przed_a1 A.P. i L.M. udzialy po ‘A czqéci W tej nieruchomoéci. Strony zawarly takze urnowq co do zarzagiu i spostabu korzystania z nieruchomoéci W ten sposéh, is A.P. i L.M.zarzqdzaé i korzystaé mieii z_ polowy dziaiki przylegajapej do dziaiki nr 26, zaé J.R. z drugiej poiowy tej nieruchomoéci (wypfs aktu notarialnego — In I619). Umowa, sprzedazy z dnia 28 kwietnia 1953 r., zawartai W formie aktu notarialnego A.P. i jego zona M.P. sprzedali S.W, udziai W Wysokoéci ‘A W Wyzej Wymienionej nieruchomoéci (wypis aktu notarialnego — k. 202]). Przedmiotowa nieruchomoéé by1a nieruchomoéciq opuszczona, ktérej nie uzytkowak ani ktfirzg nie zajmowai siq Zaden ze wspélwlaécicieli co najmniej ocl czaséw H Wojny §wiatoWe_j. Na dziaice byly chaszcze, chwasty, krzaki — samosiejki. Dopiero w latach 90tych zaczqto zabudowywaé nieruchomoéé (zeznania éwiadka WM — k. 384385, uzasadnienie decyzji z dnia 4 marca 1972 r. ~ k 23, uzasadnienie decyzji z dnia I5 mqfa 1972 r.  In 2425). Decyzja, Prezydium Rady Narodowej W. (...) z dnia 16 lutego 1972 r.  umorzono postqpowanie W sprawie przejgcia na wiasnoéé Pafisiwa dzialki nr 9 0 powierzchni 0,2095 ha, poiozonej przy ul. (...) , rég ul. (...) jako opuszczonej przez wlaéciciela J.R. . W uzasadnieniu podano, ze ciziaika jest przeznaczona pod inwestycje miejskie — uslugi turystyczne i zabudowa dla celéw piywatnych nie moze byé dopuszczona i dlatego postqpowanie uznano za bezprzedmiotowe (decyzja — in I43). Decyzja_ Prezydium Racly Narodowej W. (...) z dnia 4 marca 19?2 r. postanowiono przej a,é na wiasnoéé Pafistwa bez odszkodowania W stanie wolnym od obciqzefi gospoclarstwo rolne niezabudowane 0 powierzchni 0,2095 ha, Polozone przy ul. (...) , rég ul. (...) ,_jak0 opuszczone przez WSp0iWi'fl.§CiCi6lII spadkobiercéw LR. , L.M. i S.W. . W uzasadnieniu decyzji podano, ze W wyniku przeprowadzonego postqpowania oraz clokonanej wizji lokalnej, siwierdzono, ze przedmiotowe gospodarstwo rolne jest gospodarstwem opuszczonym, W rozumieniu przepiséw § 1 ust. 1 rozporzqdzenia Rady Minismfiw z dnia 5 sierpnia 1961 r. W sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych :‘Dz. U. Nr 39, poz. 198/, na nieruchomoéci nie zamieszkuje zaden ze wspé1w1a:‘§cicie1i ani ich nastgpcy prawni, a ponadto grunty nie sq poddawane od Wielu lat wfaéciwym zabiegom agrotechnicznym (decyzja wraz z uzasadnieniem — k. 23). Decyzjq Prezydium Rady Narodowej W. z dnia 15 maja 1972 1'. utrzymano zaskarzonq przez T.R. , L.M. i S.W. decyzjg z dnia 4 mama 1972 r. W uzasadnieniu podano, is grunt przedmiotowej nieruchomoéci stanowi grunt omy Vej klasy, ale z powodu diugotrwaiego pokrycia damia, jest zakwalifikowany jako pastwisko. Dzialka Iezy odiogiem 0d 1939 r., jest zaroénigta krzakami akacji i znaj dujq sig na niej doiy po wyburzonych budynkach. Ssgsiednia dziaika znaj duje siq p0d~uprawq rolna, i obecnie roénie na niej Zyto (decyzja wraz z uzasadnieniem — k. 2425). " Decyzjq z dnia ‘T marca 2003 r. Minister Rolniciwa i Rozwoju Wsi odméwii shvierdzenia niewaznoéci decyzji Prezydium Rady Nargdowej W. z dnia 15 maja 1972 r., utrzymujqcej W rnocy decyzjg Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. (...) z dnia 4 marca 1972 r. 0 przejqciu na rzecz Skarbu Pafistwa gospodarstwa rolnego 0 powiérzchni 0,2095 ha, polozonego przy ul. (...) , rég ul. (...) . --- STRONA 3 --- Decyzjq z dnia 27 pazclziernika 2003 r. Minister Rolnictwa i R0zW0ju Wsi utrzymai W mocy swojq decyzje z dnia 7 marca 2003 r. (wyrok wsa z dnia I4paz'dzierm'ka 2004 r. z uzasadnieniem — k. 2628). Wyrokiem z dnia 14 paidziernika 2004 r. Wojewédzki Sa_d Administracyjny W W. , W sprawie 0 sygn. akt: IV SA 48514852703, uchylil decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 pazdziernika 2003 r. i poprzedzajqca, jq decyzje Ministra Rolnictwa i RozWoju Wsi z dnia 7 marca 2003 r., uznajqc, is organ powinien z urzedu zbadaé, czy decyzja nie jest dotknieta jedha, z Wad Wymienionych W art. 156 § 1 k.p.a. Sqd wskazal, Ze nalezy rozwazyti fakt, ze W tej samej sprawie zostaiy Wydane dwie sprzeczne decyzje oraz rozwazyé kwestie charakteru przejetej nieruchomoéci, W szczegélnosci zweryfikowaé twierdzenia skarzqcych, ii nie bylo to gospodarstwo rolne, lecz dziaika przeznaczona na inne cele (wyrok wraz 2 uzasadnieniem — k. 2628). Decyzjzg z dnia 21 kwietnia 2006 1‘. Samorzqdowe Kolegium Ozlwoiawcze w W. stwierdziio niewaznosé decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. (...) z dnia 4 marca 1972 r. dotyczqcej przejeeiajako opuszczonej dziaiki 0 powierzchni 0,7095 ha poiozonej przy ul. (...) , rég ul. (...) na Wiasnosé Skarbu Pafistwa oraz decyzji Prezydium Rady Narodowej W. 2 dnia 15 maja 1972 r. utrzymujqcej W mocy wyzej wymienionq decyzje jako wyclanych z raiqcym naruszeniem prawa. W uzasatlnieniu decyzji podano, ze decyzje bedqce przedmiotern oceny zostaly Wydane W sprawie poprzednio zakoficzonej wydaniem decyzji z dnia 16 lutego 1972 _r., ktérq urnorzono postepowanie jako bezprzedmiotowe, gdyz stwierdzono, 2e dziaika byia przeznaczona pod inwestycje miejskie — usiugi turystyczne. W sprawie wydano zatem dwie clecyzje, czym naruszono zasade trwaiosci decyzji administracyjnej. Odpis tej decyzji zostai doreczony S.W. W dniu 17 maja 2006 r. {decyzja wraz z uzasadnienfem — k. 2930, dowdd dorqczenia — in I49). W dniu 10 lipca 2006 r. S.W. ziozyk Wniosek do Samorzqdowego Koiegium Odwoiawczego W W. 0 wypiate odszkodowania W Wysokosci ‘/4 wartosci dziaziki 0 powierzchni 0,7095 ha, po/iozonej przy ul. (...) , rég ul. (...) (a'ecyzja—k. 39). Decyzja, z dnia 24 stycznia 2007 r. Samorzqdowe Kolegium Odwoiawcze W W. odméwiio przyznania odszkodowania, na podstawie art. 160 § 1 k.p.a., WSI(aZlljE1_C ze Sam0rza,d0We Kolegiurn Oclwoiawcze, W zwiqzku ze zmianq przepiséw, nie jest Wiadne orzekaé 0 odszkodowaniu (decyzja wraz z uzasadnieniem — k. 3940). I  Obecnie przedmiotowa nieruchomoéé stanowi dziaike ewidencyjnzi nr 9 z obrebu 31408, dla nieruchomosci prowadzonesat obecnie przez Sqd Rejonowy dla W. (...) W W. ksiegi wieczyste 0 numerach: (...) , (...),(...),(...) i (...) (wyznaczenie geodezyjne dzialki dokonane przez geodetq uprawnionego KP. — k, J67J 69, odpisy z KW k. 82109, wypisy z rejestru gruntéw — k. I I0I 35). Zgodnie z planem ogélnym zagospodarowania przestrzennego W. , zatwierdzonym uchwaia, nr 4725 Prezydium Rady Narodowej W. W dniu 10 lipca 1969 r., ktéry obowiqzywai do czasu uchwalenia nowego pisiiu W 1982 r., przedmiotowa _ nieruchombsé znajdowaia sis; W strefie ograniczonego l'OZWOj1.1 miast i osadnictwa Wiejskiego  symbol IV, W rejonie urbanistycznym W. 0 przewadze terenéw rolnych W trefie IVe, terenéw rohiych z ograniczeniem zabudowy indywidualnej do wiascicieli gospodarstw roinych oraz dla oséh zwiqzanych z rolnictwern na miejscu, zgodnie 2 planem ,,w celu przeciwdziaiania zywioiowej zabudowie terenéw Wsi nalezy udzieiié prawa do zabuclowy tylko Wiaécicielom gospodarstw rolnych poiozqnych na tych terenach oraz osoborn --- STRONA 4 --- zWia_zanym "z praca, na miejscu”, dopuszczalne bylo rowniez lokalizowanie osrodkow obshigi rolnictwa (opinfa biegfego architekta W.C. — In 245251, opinia uzupeheiajqca  k. 310312, usma opfnia uzupelniajqca — k. 313314, opinia bieglego urbanisty M G. — k. 329339, usma opinia uzupefniajqca — J1: 361362, wyciqg z planu — In 222229, plan — k. 270299). Umowq z dnia 14 iutego 2002 r., zawartq W formie aktu notarialnego, Gmina W. oddaia W uzytkowanie Wieczyste D. i A. maizonkom Do. nieruchomoéé wydzielona, z dawnej nieruchomoéci ,,(...) ”, dziaika nr 25, 0 powierzchni 0,5276 I13 (wypis akfu notarialnego  k. 3138). Pismem z dnia 19 stycznia 2009 r. S.W. Wezwai (...) Urzqd Wojewodzki do zapiaty kwoty 769.487,50 21., tytuiem odszkodowania W wysokoéci odpowiadajapej udziaiowi W ‘/2 czesci aktualnej Wartosci przedmiotowej nieruchomoéci Qvismo —k. 176177). Powyzszy stan faktyczny Sqd ustalii na podstawie Wyzej wymienionych dowodow, a W tym 2iozonych do akt odpisow i kopii dokumentéw, takze decyzji administracyjnych znajdujapych sie W doiqczonych aktach Samorzqdowego Kolegium Odwoiawczego W W. . Sqd opari sWoje rozstrzygniecie takze o opinie biegiych architektow — urbanistow: Z.C. i M.G. , a takze na zeznaniach slwiadka W.M. . Zadna ze stron nie kwestionowaia autentycznosci ani prawdziwoéci ziozonych do akt dokurnentow i ich odpisow. Niebyiy kwestionowane rowniez zeznania éwiadka. Sqd takze nie miai podstaw, aby odmowié Wiary tym dowodom. Pozwany poczactkowo skiadai zastrzeienia do opinii biegiych, ale po Wydaniu uzupehiiajqcych opinii, nie skiadai dalszych uwag ani nie Wnosii 0 dopuszczenie kolejnyoh uzupeh1iaja_cyoh opinii czy tez opinii z innych biegiych. Strona powodowa zgiaszaia zarzuty do opinii pierwszego biegiego Z.C. , nie kwestionowaia opinii biegiej M.G. (Dismal pelnomocnika powoda z dnia 30 maja 2011 r. — la 352). Sa,d dai Wiare obu tym opiniom, ktore byiy zgodne ze sobq co do przedstawionych wnioskow. Bardziej dokiadna byia opinia bieglej M.G. , ktora jako urbanista jest biegiym specjaiizujqcym sie W okreélaniu przeznaczenia nieruchomoéci W planach zagospodarowania przestrzennego. Co do zasady zatem stan faktyozny nie by} sporny W niniej szej sprawie. ' Sa_d oddalii Wniosek powoda 0 dopuszczenie dowodu z opinii biegiego rzeczoznawcy majajckowego na okolioznoéé wyceny wartoéci przedmiotowej nieruchomosci oraz wyceny Wartoéci utraconych korzyéci jako nieprzydatny dla rozstrzygniecia sprawy. Sa_d uznai bowiem powédztwo za podlegajqce oddaleniu co do zasady. Zbednym byio zatem przeprowadzanie dowodu na okolicznosé Wysokosci szkody. Strona powodowa nie zgiosiia zastrzezenia, na podstawie art. 162 k.p.c., co do oddalenia tego wniosku dowodowego Qorotokél rozprawy z dnia 27 lutego 2012 r. — lc. 390). Sqd zwaiyl, co nastgpuje: PoWodztWo byio niezasadne. Powéd wnosii 0 przyznanie odszkodowania za szkode rzeozyvvist:gjaka, poniosi W wyniku wydania’ wadliwej decyzji z dnia 4 marca 1972 r. i utrzymujqcej ja, W mocy decyzji 2 dnia 15 maja 1972 r., na mocy ktérych przejeto na Wiasnoslé Pafistwa bez odszkodowania gospodarstwo rolne ni6Zi1b1.I(1OW&I16 0 powierzchni 0,7095 ha, poiozone przy ul. (...) , tog ul. (I...) , jako opuszczone przez Wspolwiaécicieli. --- STRONA 5 --- Szkode swoja powod przedstawiai jako szkode stanowiaca utrate; Wartosioi rynkowej prawa Wiasnosci tej nieruohomoéci oraz utrate W3.l‘tO§CI korzysoi, jakie rnogiby czerpaé z przedmiotowej nieruchomoéci W okresie od dnia 17 pazdziemika 1997 1'. do dnia 21 kwietnia 2006 r. Kwestiq odpowiedzialnoéci odszkodowawozej organow administracji paiistwowej za szkode wyrzqdzona, decyzjq administracyjnq reguiuje W obecnie obowiazujacym stanie prawnym art. 4171 § 2 k.c., ktory Wszedi W Zycie W dniu 1 wrzeénia 2004 1'. W nastepstwie uchwalenia ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. 0 zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektoiyoh innych ustaW (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). Ustawa ta postanowieniem z art. 2 ust. 2 uchyliia art. 160 k.p.a. W oaioéci W jego dotychczasowym brzmieniu. Jednoczesnie jednak, zgodnie z art. 5 Wspomnianej ustawy nowelizuj acej z dnia 17 czerwca 2004 r., do zdarzefi i stanéw prawnych powstaiych przed dniem Wejscia W Zycie niniejszej ustawy stosuje sie przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 4201, art. 4202 i art. 421 ustawy kodeks cywilny oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 ustawy kodeks postqpowania administraoyjnego, W brzmieniu obowiazujapym do dnia Wejscia W Zycie niniejszej ustawy. W zwiazku z tym, iz zdarzenia prawne, ktérych dotyczy niniejsze rozstrzygnieoie miaiy miej see przed dniem 1 WfZ6§H1& 2004 r., zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie art. 160 k.p.a. W jego brzmieniu obowiazuj acym przed dniem 1 wrzeénia 2004 r. Dodatkowo zwrocié naiezy uwage, 2e Watpliwosci co do stosowania art. 160 k.p.a., nawet W przypadkach, W ktorych decyzja nadzorcza zostaia wydana po dniu 1 Wrzeénia 2004 r., zostaiy rozstrzygniete W uchwaie Sadu Naj wyzszego, podjetej W skiadzie Izby Cywilnej Sadu Najwyzszego W dniu 31 marca 2011 r., sygn. akt: III CZP 112/10 (OSNC 2011778775). W uchwale tej Sad Najwyzszy wyrazit poglad, ze do roszczefi o naprawienie szkody wyrza_dzonej ostateczna decyzja administracyj na Wydana, przed dniem 1 Wrzeénia 2004 r., ktérej niewaznofié lub Wydanie jej z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. oraz jezeli ostateozna Wadliwa deoyzja administracyjna zostata wydana przed dniem wejslcia W zycie Konstytucji RP odszkodowanie przysiugujace na podstawiei art. 160 § 1 k.p.a. nie obejrnuje korzysoi utraconyoh Wskutek jej Wydania, ohoéby utrata nastqpiia po dniu Wejéoia W zycie Konstytuoji. W niniejszej sprawie zarowno decyzie, co do ktérych stwierdzono niewaznoéé, jak i decyzja nadzorcza stwierdzaj qca niewaznoéé tych deoyzji, zostaiy Wydane po dniu 1 Wrzesnia 2004 r., a zatern niewatpliwie W zakresie roszczefl odszkodowawczych znajdzie zastosowanie art. 160 k.p.a. Z powodu ograniczenia odszkodowania, przewidzianego W art. 160 k.p.a., do szkody rzeczywistej, uznaé nalezalo, ze zadanie zasadzenia odszkodowania z tytuhl utracoriych korzyéci byio niezasadne W niniejszej sprawie (por. wyzej powolana, uchwaie Sadu Najwyzszego z dnia 31 marca 2011 1., sygn. akt: 111cz1> 112710). Ponadto oba zadania, to jest zasadzenia odszkodowania z tytuiu szkody rzeczywistej oraz z tytuiu utraconych korzyéci byly niezasadne z powodu nie wykazania adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiedzy szkoda a Wadliwa decyzjq.  Zgodnie Z art. 160 k.p.a., stronie, ktora poniosia szkode na skutek wydania decyzji 2 naruszeniemprzepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdzenia niewaznoéci takiej decyzji, siuzy roszczenie o odszkodowanie za poniesiona rzeczywistq szkode, chyba ze ponosi ona Wine za powstanie okolicznosci Wymienionych W tym przepisie. W myél art. 160 §_3 k.p.a., odszkodowanie przysiuguje --- STRONA 6 --- od organu, ktory Wydai decyzje z naruszeniem przepisu art. 156 § I k.p.a., chyba ze Wine za powstanie okolicznosci wymienionych W tym przepisie ponosi inna strona postepowania dotyczacego tej decyzji; W tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie siuzy W stosunku do strony Winnej powstania tyoh okolicznosci. Z kolei zgodnie z art. 160 § 4 k.p.a., 0 odszkodowaniu przysiugujacym od organu Wymienionego W § 1 orzeka organ administracji publicznej, ktory stwierdzilr niewaznosé decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdzii, W mysi art. 158 § 2 k.p.a., Ze zosta1a ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156.§ 1 k.p.a. Strona niezadowolona Z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej wymieniony w § 4 moze Wniesé powodztwo do sadu powszechnego (art. 160 § 5 k.p.a.). W niniejszej sprawie powod Wyczerpal tryb dochodzenia roszczefi przewidziany W art. 160 k.p.a. Wystapfl bowiem najpierw o odszkodowanie do Samorzadowego Kolegium Odwoiawczego W W. , ktore decyzja, z dnia 24 stycznia 2007 1". odméWiio przyznania odszkodowania. Zatem dla powoda otwarta zostaia mozliwosé dochodzenia odszkodowania na drodze postepowania oywilnego. Wskazaé rowniez nalezy, ze zgodnie z obecna Wykiadnia art. 160 k.p.a., nie jest wymagane Wyczerpanie tego trybu postepowania, ozyli nie jest Wymagane tiprzednie wystepowanie o odszkodowanie do organu administracyjnego. Stwierdzenie niewaznoéoi decyzji Iub stwierdzenie Wydania decyzji z naruszeniem prawa przesadza W zasadzie o bezprawnosoi, natomiast rola strony jest wykazanie istnienia pozostaiych przesianek uzasadniajacych odpowiedzialnosé odszkodowawcza pozwanego, W postaci istnienia szkody, jej Wysokosci i normalnego zwiazku przyczynowego, miedzy Wadliwa decyzja a Wskazana szkoda. Ciezar dowodu W tym zakresie, zgodnie z ogolna reguia W3/razona, W art. 6 k.c., spoozywa na stronie doohodzaoej odszkodowania. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa Wiaze Sad o tyle tylko, o iie stanowi wypeinienie podstaWoWej przesianki odpowiedzialnoéci odszkodowawczej przewidzianej W art. 160 § 1 k.p.a. (uchwaia SN z dnia 21 marca 2003 r., III CZP 6703 ), ieoz nie przesadza o istnieniu normalnego zwiazku przyczynowego pomiedzy wadliwa decyzja a szkoda. Jak WS1{3.Z8I Sad Najwyzszy W wyzej Wymienionej uchwale, dla stwierdzenia istnienia przesianki normalnego zwiazku przyczynowego pomiedzy Wadiiwa decyzja a dochodzona szkoda, nieodzowne jest przeprowadzenie ooeny, 0 ktorej mowa W art. 361 § 1 k.c., czy szkoda nastapiiaby takze Wtedy, gdyby Wadliwa decyzja byta zgodna z prawem. ‘ Podobnie Wskazal Sad Najwyzszy W orzeczeniu z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt: IV CSK 5708 (lex nr 371827): ,,stWierdzenie niewaznoéci decyzji administracyjnej stanowi wypeinienie podstawowej przesianki odpowiedzialnosci odszkodowawczej jarzewidzianej W art. 160 § 1 k.p.a., nie przesadza jednak W sposob Wiazacy dla sadu o istnieniu pozostaiych przesianek odpowiedzialnosci wynikajacyoh z Kodeksu cywilnego, W szczegolnosci istriienia normalnego zwiazku przyczynowego pomiedzy Wadliwa decyzja a dochodzona szkoda. W zwiazku z tym przyjmowanie i stosowanie W tym zakresie jakiegokolwiek automatyzmu odpowiedzialnosoi jest niedopuszczalne. Za normalne nastepstwo danego zdarzeniauwaza sie taki skutek, ktory zazwyczaj, W zwykiym porzadku rzeozyjest --- STRONA 7 --- konsekwenoja tego zdarzenia. W sytuacjach granioznych rozstrzygajace znaczenie bedzie mieé sedziowskie poozucie prawne.” W niniejszej sprawie poWod powinien Wiec Wykazaé, ze gdyby nie zostaiy Wydane Wadliwe decyzje, ktorych niewaznosé nastepnie stwierdzono, powod nie poniosiby szkody, czyii powod powinien Wykazaé, ze W chwiii Wydawania Wadliwych decyzji nie byio przesianek do przejecia nieruohomosci na rzecz Skarbu Pafistwa i jedynie fakt, ze organ administracyjny naruszyi przepisy prawa spowodowai, ze zapadia deoyzja 0 przejeciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Pafistwa. Zdaniem Sadu, powéd nie wykazai speinienia powyzszych przesianek. Przede wszystkim zwrocié nalezy uwage, ze Sad rozpoznajac niniejsza sprawe 0 odszkodowanie na podstawie art. 160 k.p.a. by} zwiazany decyzja z dnia 21 kwietnia 2006 r. Samorzadowego Kolegium Odwoiawczego w W. , w ktorej SKO stwierdziio niewaznosé decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. (...) z dnia 4 marca 1972 r. dotyozacej przejecia przedmiotowej nieruchomosci na Wiasnosé Skarbu Pafistwa oraz deoyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia 15 maja 1972 r. utrzymujacej W mocy wyzej wymieniona decyzje  jako Wydanych z r:izahoym naruszeniem prawa. Przyezyna stwierdzenia niewaznosci decyzji byl fakt, ze decyzje to zostaiy Wydane W sprawie poprzednio zakofiozonej Wydaniern decyzji z dnia 16 lutego 1972 r., ktora umorzono postepowanie jako bezprzedrniotowe. Przyczyna stwierdzenia niewaznosci decyzji byi Wieo fakt, ze W sprawie wydano dwie decyzje, czym naruszono zasade trwaiosci decyzji administracyjnej. W przyczynaoh stwierdzenia niewaznosoi nie przeanalizowano natomiast przesianek zwiazanych z sarna prawidiowoscia przejecia nieruchomosci na rzecz Skarbu Pafistwa. Decyzja Samorzadowego Koiegium Odwoiawczego W W. z dnia 21 kwietnia 2006 r. stwierdzajaca niewaznosé decyzji z dnia 4 marca 1972 r. i z dnia 15 maja 1972 r. zostaia poprzedzona Wydaniem wyroku z dnia 14 pazdziernika 2004 r. przez Wojewodzki Sad Administracyjny W Warszawie (sygn. akt: IV SA 43514852/03). Wyrokiem tym Sad uchyiii decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Z dnia 27 paidziemika 2003 1'. i poprzedzajaca ja_ decyzje z dnia 7 marca 2003 r. ~ o odmowie stwierdzenia niewaznoéci decyzji Z dnia 4 matca 1972 r. i z dnia 15 maja 1972 r., uznajao, ze organ powinien z urzedu zbadaé, czy decyzja nie jest dotknieta jedna z Wad Wymienionych W art. 156 § 1 k.p.a. Przy ozym Sad wskazai, ze naiezy rozwazyé fakt, ze W tej samej sprawie zostaiy Wydane dwie sprzeozne decyzje oraz rozwazyé kwestie charakteru przejetej nieruchomosci, W szczegolnoéci zweryfikowaé twierdzenia skarzacych, iz nie bylo to gospodarstwo rolne, lecz dziaika przeznaczona na inne cele. Innymi siowy, Wojewodzki Sad Administracyjny W Warszawie polecii Samorzadowemu Koiegium Odwoiawczemu W W. przy ponownym rozpoznaniu sprawy W przedmiocie stwierdzenia niewaznosci deoyzji rozWa2enie,jaki charakter miaia przej eta nieruchomosé: czy roiny czy nie rolny, a takze jakie miaia przeznaczenie: czy byio to gospodarstwo rolne ozy tez dziaika byia przeznaozona pod inne cele. Wojewodzki Sad Adrninistracyjny W Warszawie uznai zatem, ze powyzsze kwestie nie zostaiy nalezycie zbadane przy wydawaniu decyzji z 1972 r. W celu ustalenia, ozy poW6d poniosiby szkode takze Wowczas, gdyby organy adrninistracyj ne Wydaiy deoyzje zgodne z prawem nalezy zatem ustalié, ezy W dacie Wydawania Wadiiwych decyzji --- STRONA 8 --- byiy podstawy do przejecia nieruchomosoi na rzeoz Skarbu Paristwa. W oelu ustalenia z kolei podstaw do przejecia nieruchomosci na rzecz Skarbu Panstwa nalezaio ustalié, jakie byio przeznaczenie nieruohornosci. Zgodnie z art. 2 ust. I ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwiaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, zwiazanych z reforma rolna i osadnictwem rolnym (Dz. U. N1‘ 39, poz. 174), gospodarstwa rolne i dziaiki okreslone W art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwlaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw zwiazanych z reforma roinai osadnictwem rolnym (DZ. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78),jeze1i zostaiy opuszczone przez Wiasoiciela po dniu 28 kwietnia 1955 r., oraz Wszelkie inne gospodarstwa rolne opuszczone przez Wiascicieli moga byé przejqte na wiasnosé Pafistwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciazeri, 2. wyjatkiem siuzebnosci gruntowych, ktorych utrzymanie uznane zostanie za niezbadne. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporzadzenia Rady Ministrow z dnia z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszezonyoh gospodarstw roinych (Dz. U. Nr 39, poz. 198), za gospodarstwo roine opuszczone uwaza sir; gospodarstwo, na ktoiym nie zamieszkuje Wlasciciel ani jego maizonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie jest W caiosci lub W wiekszej czeéci uprawiane oraz poddawane Wiasciwym zabiegom agrotechnicznym przez Wlasciciela badz uzytkownika albo dzierzawce. Zgodnie z wyzej powoianymi przepisami, rnozna byio przejaé na Wiasnoéé Skarbu Pafistwa kazde gospodarstwo roine, ktore zostaio opuszczone przez Wiaécicieli. Gospodarstwo byio uwazane za opuszczone, jeéli nie zamieszkiwai na nim Wlasciciel lub jego rodzina orazjesli nie byio W oaiosci lub W Wiekszej czesoi uprawiane oraz poddawane wiasciwym zabiegom agrotechnicznym przez Wiasciciela badz uzytkownika albo dzierzaWcQ. Nie budziio W sprawie watpiiwoéci, Ze nieruchomosé przy ul. (...) , rog ul. (...) W W. byia nieruchomosgiagpuszczona. Nie kwestionowaia tego faktu zadna ze stron. Okolioznosé ta zostaia potwierdzona przez zawnioskowanego przez strone powodowa swiadka. Takze z uzasadniefi decyzji i Wizji lokainej, powoianych W stanie faktycznym, wynika, ze nieruchornosé byia opuszczona i nieuzytkowana od okoio 1939 r. Nieruohomosé nie byla Wykorzystywana W zaden sposob. Nikt na jej terenie nie mieszkai. Poprzednie, przedwojenne zabudowania zostaiy zniszczone jeszoze przed II Wojna 8WiatoWa. Nieruchomosé nie byia W zaden sposob uprawiana ani poddawana jakimkolwiek zabiegom agroteohnicznym ani zadnym innym. Jak wynika natorniast z uzasadnienia decyzji z dnia 15 maja 1972 r., sasiednia dziaika znajdowata sie pod uprawa rolnai W ohWi1i Wydawania deoyzji roslo na niej zyto. Pozostaio zatem do ustalenia, czy przejqta nieruchomoéé mozna by1o zakwaiifikowaé jako gospodarstwo rolne. Jak siusznie Wskazai Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 1998 r., sygn. akt: II SA 1328797 (Lex nr 41798): ,,c11a oceny, czy dana nieruchomoslé mogia byé W ogole uznana za gospodarstwo rolne, niezbedne byio zatem Wykazanie, ze miaia ona charakter rolny. W tym celu nie mozna poprzestaé na stwierdzeniu, ze nieruchomosé ta byia czy mogia bye’: uzytkowana na oele rolnicze. Nieruchomosé rolna traciia bowiem swéj dotyohczasowy charakter, jezeii W trybie stosownych przepisow zostaia przeznaczona na cele nie zwiazane bezposrednio z produkcja roina oraz Wowczas, gdy byia poiozona W obrebie zwartej zabudowy miasta.” W uzasadnieniu do tego wyroku, --- STRONA 9 --- Sad Wskazai, ze ,,nieruchomosé uwaza sie za rolna, jezeli jest lub moze byé uzytkowana na cele produkcji rolnej, nie Wyiaczajac produkcji ogrodniczej, sadowniozej i rybnej, chyba ze stosownie do przepisow o terenach budowlanych na obszaraoh Wsi albo stosownie do przepisow o planach zagospodarowania przestrzennego zostaia przeznaczona na iime oele, nie zwiazane bezposlrednio 2 produkoja rolna.” Przedmiotowa nieruohomosé zanim zostala nieruchomoscia opuszczona byia Wykorzystywana rolniczo, podobnie jak sasiednie nieruchomosoi. Sasiednia nieruchomosé byia rowniez wykorzystywana pod uprawy rolne W chwiii wydawania decyzji W 1972 r. Przedmiotowa nieruchomosé nie byia niewatpliwie polozona W obrqbie zwartej zabudowy miasta. Zgodnie z obowiazujacym W 1972 r. planem ogolnym zagospodarowania przestrzennego W. , zatwierdzonym uchWa1a nr 4/25 Prezydium Rady Narodowej W. w dniu 10 Iipca 1969 r., przedmiotowa nieruchomosé znajdowala sie W strefie ograniczonego rozwoju miast i osadnictwa Wiejskiego, W rejonie urbanistycznym Warszawy o przewadze terenow rolnyoh, z ograniczeniem zabudowy indywidualnej do Wiascicieli gospodarstw rolnyoh oraz dla osob zwiqzanych z rolniotwem na rniejscu. W. planie zapisano wytyczne, zgodnie 2 ktérymi ,,w celu przeciwdzialania zywioiowej zabudowie terenow wsi nalezy udzielié prawa do zabudovvy tylko wiascioielom gospodarstw rolnyoh poiozonych na tych terenach oraz osobom zwiazanym z praca na miejscu”. Plan dopuszczai takze iokalizowanie osrodkow obsiugi rolnictwa. Zgodnie z opiniarni dwooh bieglych, ktorzy wydali opinie W przedrniocie przeznaozenia nieruchomosoi W planach zagospodarowania W dacie wydawania decyzji z 1972 r., przedrniotowa nieruchomoéé miaia przeznaczenie rolnicze. Zatem plan zagospodarowania przestrzennego takze Wskazuje na rolnioze przeznaczenie nieruchornosci. _ Nieruchomosé miaia Wiec przeznaczenie rolnioze, sasiednia dziaika nadal byia Wykorzystywana gdfluprawy rolne, zaé nieruchomosé, ktorej Wspdlwiaécicieiem by} powod byia niemchomoscia opuszczona, niewykorzystywana W zaden sposob przez Wspolwiaécicieli. Istniaiy zatem przesianki do przejeoia tej nieruchomosci na rzecz Skarbu Pafistwa, bez odszkodowania, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia I3 lipca 1957 1'. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwiaszozeniu i o uregulowaniu innyoh spraw, zwiqzanych z reforma rolnai osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174). Pomimo zatem, ze wydajac decyzje o przejeciu nieruchomosci na rzecz Skarbu Pafistwa, organy administracyjne dopusoiiy sie naruszenia prawa, to jednak istnialy przesianki do zgodnego z owczesnie obowiazuj aoym prawem przejqcia nieruchomoéci na rzecz Skarbu Pafistwa. Gdyby organ administracyjny W’)/(I31 prawidiowe orzeczenie, byioby ono rowniez niekorzystne dla powoda, ozyli bylaby to decyzja o przejeciu nieruchomosci — gospodarstwa rolliego na rzecz Skarbu Paiistwa. Brak jest zatem adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiedzy szkoda W postaci utraty Lldziaiu W prawie Wlasnosci nieruchomosci a Wydaniem wadliwego orzeczenia administraoyjnego. Chociaz orzeozenie tohnaruszalo prawo, to jednak nie spoWodoWa1o powstania szkody po stronie powoda. A l Ponownie nalezy podkreslié, ze jak Wskazal réwniez Sad Najwyzszy W innych orzeczeniach, powoianych dla przykiadu We Wczesniejszej czesci uzasadnienia, rozpoznajap spraWQ o zasadzenie --- STRONA 10 --- odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a., Sad musi badaé adekwatny zwiazek przyczynowy pomiedzy szkoda_ a niewaznym orzeczeniem. W przeciwnym Wypadku, odszkodowanie naiezaioby sie zawsze W przypadku stwierdzenia niewaznosci orzeczenia, takze W przypadkach takich jak stwierdzenie niewaznoéci z powodow proceduralnych, takich jak na przykiad nie doreczenie odpisu orzeczeniajednej ze stron. Tak tez przyjai Sad Apelacyjnyw Warszawie rozpoznajac sprawe o sygn. akt: I ACa 254/09 (niepub1.). ' W niniejszej sprawie decyzje, o przejeciu gospodarstwa roinego zostaly uznane za niewazne, gdyz zapadiy dwie decyzje W tej samej sprawie, zas organ nie zbadal prawidlowo, jakie byio przeznaczenie nieruchomosci. Chociaz powod Wykazai sama szkode, to z uwagi na brak adekwatnego zWia_2ku przyczynowego pomiedzy niewaznymi decyzjami a szkoda, powodztwo byto niezasadne. Majac na uwadze powyzsze rozwazania faktyczne i prawne, Sad orzeki jak W sentencji, oddalaj ac powodztwo W calosci.  O kosztach postepowania Sad orzekl na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z ktorym strona przegrywajaca sprawe obowiazana jest zwrocié przeciwnikowi na jego zadanie koszty niezbedne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Z uwagi na fakt oddalenia powodztwa, strona xvygrywajaea sprawe jest pozwany. Na koszty postepowania poniesione przez pozwanego skiadaiy sie koszty Wydatkow poniesionych na Wynagrodzenie biegiego W iaoznej wysokosci 1.462,98 z1.'(k. 314, 342) oraz koszty zastepstwa procesowego, ktore Sad ustaiil na podstawie § 6 pkt 7 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie oplat za czynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieoptaconej pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Naiezy rowniez zauwazyé, ze zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowyoh W sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398), zwolnienie od kosztow sadowych nie zWalnia\stQ1y od obowiazku zwrotu kosztow przeciwnikowi. Postanowieniem z dnia 14 maja 2009 1'. powod zostai zwolniony od kosztow sadowych W czesoi, to jest od opiaty od pozwu W caiosoi (postanowienie  k. 65). ~ Biorac pod uwage trudna sytuaoje majajkowa powoda, na podstawie art. 102 k.p.c., Sad zasadzii od powoda na rzecz pozwanego zamiast stawki minimalnej kosztow zastepstwa procesowego W Wysokosci 7.200 z1., jedynie polowe tej stawki, czyli 3.600 z1. Jednoczesnie Sad nie znalazl podstaw, aby na podstawie art. 102 k.p.c. dokonaé dalszego zwolnienia powoda od obowiazku poniesienia kosztow postepowania. Zauwazyé bowiem nalezy, ze art. 102 k.p.c. jest wyjatkiem umozliwiajacym W sytuacjaoh szczegoinych nie obciazanie strony obowiazkiern pokrycia W czeéci lub w caiosci kosztow procesu. Zwrocié zas nalezy uwage na fakt, ze powod do koiica nie cofnai powodztwa W czesci dotyczacej zadania zasadzenia utraconych korzyéci, pomimo utrwalonego obecnie orzecznictwa, W zwiazku z Wydaniem uchwaly Sadu Najwyzszego, podjetej W skiadzie Izby Cywilnej W dniu 31 marca 2011 r., sygn. akt: III CZP 112710 (OSNC 201177 8775). ’ Na podstawie art. 113 ust. 1 (a contrario) ustawy z dnia 28 Iipca 2005 r. o kosztach sadowych W spraWa.c11_9yW_ilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) Sad przejai opiate od pozwu na rachunek Skarbu Par'1stjv_a'~ kasy Sa_du Okregowego W Warszawie, gdyz nie byio podstaw do obeiazania opiata pozwanego, zaé jJoWod zostai zwolniony od obowiazku uiszczenia opiaty od pozwu. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowyoh W sprawach cywilnych, Sad nakazai pobraé od powoda na rzecz Skarbu Panstwa — kasy Sadu Okrqgowego W Warszawie kwote 495,65 z1., tytuiem zwrotu wydatkéw poniesionych tymczasowo przez Skarb Pafistwa na Wynagrodzenie dla biegiego (k. 316, 364).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#II C 323#art. 160 k.p.a.#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 160 § 1 k.p.a.#art. 162 k.p.c.#art. 4171 § 2 k.c.#art. 2 ust. 2 uchyliia#art. 5 Wspomnianej#art. 421 ustawy#art. 161 § 5 ustawy#art. 160 § 4 k.p.a.#art. 158 § 2 k.p.a.#art. 160 § 5 k.p.a.#art. 6 k.c.#art. 361 § 1 k.c.#art. 2 ust.#art. 15 ust. 1 dekretu#art. 2 ust. 1 ustawy#art. 98 k.p.c.#art. 108 ustawy#art. 102 k.p.c.#art. 113 ust.#art. 113 ust. 1 ustawy