Postanowienie II C 304/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 304/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa L. P. przeciwko J. Z. o nakazanie 1. zobowiązuje pozwanego do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez opublikowanie na stronie internetowej Urzędu Miasta a ponadto przesłanie w formie pisemnej następującym podmiotom: P.U., D. T., T. T., Z.S., Zarządowi Powiatu (…)RP w K , Klubowi Radnych „(…)” Rady Miasta K , Klubowi Radnych (…)RP Rady Miasta K , Klubowi Radnych (…)Rady Miasta K - oświadczenia o następującej treści: − „Niniejszym przepraszam Pana L. P. (…) RP za kierowane pod jego adresem zniesławiające, nieprawdziwe wypowiedzi, godzące w jego dobre imię, które rozpowszechniałem bez podstawy prawnej oraz wnikliwego zbadania sprawy”, w terminie 21 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. w pozostałej części powództwo oddala; 3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 977,00 zł (dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt II C 304/11/5 Uzasadnienie: Powód w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu domagał się zobowiązania pozwanego do opublikowania na stronie internetowej urzędu miasta K oraz prywatnej stronie internetowej radnego oświadczenia o następującej treści: „Niniejszym przepraszam Pana L. P. (…) RP za kierowanie pod jego adresem zniesławiające nieprawdziwe wypowiedzi, godzące w jego dobre imię, które rozpowszechniałem bez podstawy prawnej oraz wnikliwego zbadania sprawy" oraz przesłanie w formie pisemnej przesyłkami poleconymi oświadczenia o w/w treści wszystkim osobom, którym przesłano odpis pisma z dn. 29 kwietnia 2011 roku. Nadto wniósł o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając swoje żądanie stwierdził, że w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta K umieszczona została interpelacja pozwanego nr (…)zawierająca sformułowania, które czytane w kontekście całości wypowiedzi sugerują, iż powód „nie świeci przykładem", a także nie załatwia spraw z poszanowaniem prawa i zasad współżycia społecznego. Choć J.Z. nie użył wprost w swoich pismach sformułowań zniesławiających czy znieważających, to użycie konstrukcji niedopowiedzenia, znaków przestankowych czy wielokropków ma wywołać u odbiorcy negatywną ocenę zachowania powoda. Dodatkowo powód zaznaczył, iż skierowanie interpelacji z dn. 14 kwietnia 2011 roku było działaniem bez podstawy prawnej, ponieważ nie dotyczyła ona zagadnienia o charakterze publicznym, lecz sprawy ściśle indywidualnej. Natomiast sformułowanie zawarte w piśmie pozwanego do Przewodniczącego (…)w K A.G. z dn. 29 kwietnia 2011 roku dotyczące „szantażu ze strony wysokiego funkcjonariusza publicznego" stanowi pomówienie w rozumieniu art. 212 k.k. i narusza dobra osobiste powoda w postaci czci, dobrego imienia i godności osobistej. Analogiczny wniosek w ocenie powoda należy wyciągnąć w odniesieniu do stwierdzenia przez pozwanego, że usunięcie interpelacji ze strony BIP Urzędu Miasta przez A. G. mogło mieć na celu ukrycie przed opinią publiczną dwuznacznych, nieetycznych zachowań partyjnego kolegi. Nie bez znaczenia, pozostaje również fakt przesłania odpisu pisma z dn. 29 kwietnia 2011 roku do licznych podmiotów i instytucji. Powód zaakcentował, iż przekroczone zostały przez pozwanego granice krytyki i ingerencji w sferę życia. prywatnego, (pozew -k. 2-5 akt) --- STRONA 3 --- W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu wedle norm przepisanych. Podkreślił, iż złożenie interpelacji było realizacją podmiotowych uprawnień określonych w art. 23 ust. l ustawy z dn. 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, w e d l e k t ó r e g o r a d n y o b o w i ą z a n y j e s t p r z y j m o w a ć z g ł a s z a n e przez mieszkańców gminy postulaty i przedstawiać je organom gminy do rozpatrzenia. Dalej podał, iż ocena zachowania powoda dokonana przezeń w interpelacji z dn. 14 kwietnia 2011 roku była w pełni uzasadniona i stanowiła realizację prawa pozwanego do wyrażania swoich poglądów . --- STRONA 4 --- Stwierdzenia zawarte w interpelacji miały charakter hipotetyczny i wskazywały jedynie na możliwość zaistnienia zdarzeń polegających na szantażu. Dodatkowo pozwany nie prezentował własnych poglądów, a jedynie opierał się na stanowisku przedstawionym przez N. S . Wedle J. Z. nie naruszył on w żadnym razie sfery życia prywatnego powoda, a odniósł się jedynie do jego relacji z otoczeniem zewnętrznym - sąsiadami , którzy zwrócili się do pozwanego pomoc. Powód swoim zachowaniem naruszył elementarne zasady współżycia społecznego . Zasadność zarzutów sformułowanych wobec powoda potwierdza postanowienie sądu , mocą którego zezwolono sąsiadowi powoda – L. J. - na wykonanie instancji gazowej w budynku , którego współwłaścicielem jest powód . Kierując odpisy pisma z dn. 29 kwietnia 2011 roku do różnych osób i instytucji pozwany liczył na zainteresowanie podmiotów wskazanych w rozdzielniku niestosownym zachowaniem L. P. . Dodatkowo pozwany podniósł, że nie miał żadnego wpływu na opublikowanie na stronie internetowej Urzędu Miasta treści interpelacji. Działał jako radny miasta , w obronie społecznie uzasadnionego interesu , bowiem sprawa dotyczyła senatora RP , który jest osobą publiczną (odpowiedź na pozew - k. 20 - 23 akt, pisma procesowe z dn. 11 sierpnia 2011 roku i 2 kwietnia 2012 r. - k. 25 - 28,103-107 akt). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. Z. jest radnym Rady Miasta K. . Pełni tę funkcję już trzecią kadencję. Wielokrotnie składa interpelacje radnego , dot yc zą ce róż nyc h sp raw mie sz ka ńc ów Ka t owic i i nnyc h m i as t . W przedmiotowym dla sprawy okresie L. P. pełnił funkcję senatora RP (którym jest także obecnie). Bezspornym było , że pozwany złożył w dniu 14 kwietnia 2011 r. interpelacje radnego nr (…) „w sprawie podjęcia interwencji i uzyskania zgody od p. L. P. na wykonanie instalacji gazowej w budynku przy ul. (…) w K ". W treści rzeczonego dokumentu pozwany napisał, iż „jest to sytuacja zgoła dziwna (niewyrażenia przez L. P. zgody na wykonanie instalacji gazowej - uzupełn. Sądu), albowiem p. L. P, jest senatorem RP i byłym wiceprezydentem miasta K , który powinien świecić przykładem, a wszelkie sprawy załatwiać w poszanowaniu prawa i zasad współżycia społecznego, chęcią współpracy i dobrą wolą". Dalej zawarte zostało stwierdzenie , że „drugim współwłaścicielem tej posesji jest p. L J przedsiębiorca i obywatel Zjednoczonego Królestwa (...), który posiada --- STRONA 5 --- wszelkie zezwolenia na wykonanie tej instalacji i tu trafia na przypadek szczególny.... Przy znam, że brakuje mi słów komentarza na zaistniałą sytuację... - p. L. P. warunkuje wydanie zgody po spełnieniu jego kolejnych żądań". W przedmiotowym piśmie podano pełne dane osobowe powoda, przy jednoczesnym ograniczeniu się do wskazania pierwszych liter imienia i nazwiska drugiego ze współwłaścicieli i jego pełnomocnika (L J i N S), (interpelacjapozwanego (…) z dn. 14 kwietnia 2011 roku - k. 8, 77 akt) . --- STRONA 6 --- Do interpelacji dołączone zostało pismo N. S. z dn. 7 kwietnia 2011 roku, skierowane do pozwanego z prośbą o pomoc i interwencję w kwestii uzyskania zgody od współwłaścicieli części wspólnej nieruchomości, L. P. i K P (uzupełnienie Sądu: K. P.) na wykonanie instalacji gazowej. N. S. napisała tam , że „L J wykazywał się od początku remontu dobrą wolą i chęcią współpracy, gotów był również rozważać uregulowanie kwestii wspólnego użytkowania nieruchomości, lecz nie zgadza się na dyktat ze strony L. P. (...) boli fakt, że (L J) spotyka się w naszym mieście z zakamuflowanym szantażem oraz skrajnie złą wolą, zwłaszcza jeśli działania te prowadzi senator RP, p. L. P . W pewnym sensie, w oczach L J szantaż p. P. wystawia jak najgorszą wizytówkę zarówno miastu K., jak i państwu polskiemu." (pismo N.S. z dn. 7 kwietnia 2011 roku skierowane do pozwanego - k. 9 -10, 33 - 34 akt) . Przedmiotowa interpelacja pozwanego ukazała się w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta K , gdzie była opublikowana do dnia (…) roku , kiedy to Przewodniczący Rady Miasta Katowice A. G. zwrócił ją pozwanemu z wyjaśnieniem , że nie spełnia ona wymogów interpelacji w rozumieniu § 16 ust. 2 Regulaminu Rady Miasta K. (pismo Przewodniczącego Rady Miasta do Prezydenta z dn. 19 kwietnia 2011 roku - k. 68 akt, pismo Prezydenta Miasta K. do Przewodniczącego Rady Miasta z dn. 26 kwietnia 2011 roku - k. 79 akt, zeznania pozwanego J. Za. -k. 109-110 akt). Wedle § 16 ust. 2 Regulaminu Rady Miasta K. (stanowiącego załącznik nr 3 do statutu Miasta K.) interpelacja składana przez radnych winna dotyczyć sposobu lub możliwości realizacji istotnych dla miasta problemów o charakterze publicznym. (Regulaminu Rady Miasta K. -k. 115-124 akt) Pozwany skierował w dn. 26 kwietnia 2011 roku do Prezydenta Miasta K. P. U. interpelację nr (…) w sprawie podania przyczyn wycofania interpelacji o numerze 32 ze strony internetowej Rady Miasta K., (pismo pozwanego z dn. 26 kwietnia 2011 roku - k. 78 akt). W odpowiedzi na powyższe pismo Przewodniczący Rady Miasta K. w piśmie z dn. 27 kwietnia 2011 roku poinformował pozwanego o wycofaniu jego interpelacji nr (…)z biuletynu informacji publicznej z przyczyn podanych we wcześniejszym piśmie z dn. 19 kwietnia 2011 roku. (pismo przewodniczącego rady Miasta K. do pozwanego z dn. 27 kwietnia 2011 roku - k. 81 akt) --- STRONA 7 --- W związku ze zwrotem interpelacji z dn. 14 kwietnia 2011 roku pozwany w dn. 29 kwietnia 2011 roku zwrócił się do A. G.z pismem, w którym „wyraził (swoje) zdziwienie i sprzeciw wobec sposobu załatwienia tej sprawy". J. Z. pokreślił, iż nie zgadza się z przekonaniem Przewodniczącego Rady Miasta K., iż przedmiot interpelacji wykracza poza zakres uregulowany (...) przepisami regulaminu rady miasta. W ocenie pozwanego „treść pisma N. S. z dn. 7 kwietnia 2011 roku, jak i treść interpelacji z dn. 14 kwietnia 2011 roku wskazują na możliwość zaistnienia zdarzeń, które nie powinny być obojętne władzom miasta, ponieważ godzą w wizerunek K. jako gminy, w której --- STRONA 8 --- wszystkich mieszkańców obowiązują równe prawa, a szantaż ze strony wysokiego funkcjonańusza publicznego spotyka się z odpowiednią, stanowczą reakcją właściwych instytucji i organów". Dalej pozwany stwierdził że "w zdarzenia opisane przez Panią N. S., pełnomocnika L. J. (...) uwikłany jest były wiceprezydent K., a obecnie senator Rzeczypospolitej Polskiej, Pan L. P. - członek (…) RP". Wedle J.Z. Jest to okoliczność o tyle istotna, że Pan Przewodniczący (do którego skierowane zostało przedmiotowe pismo pozwanego z dn. 29 kwietnia 2011 roku) przynależy do tej samej formacji politycznej, co rodzi uzasadnione obawy, że zwrot (...) interpelacji z dn. 14 kwietnia 2011 roku - i jej pospieszne usunięcie ze strony intemetowej BIP Urzędu Miasta K. mógł mieć na celu ukrycie przed opinią publiczna dwuznacznych, nieetycznych zachowań partyjnego (...) kolegi" . Pismo adresowane do A. G. zostało ponadto przesłane przez pozwanego w odpisach do następujących osób i instytucji : Prezydenta Miasta K. P. U., przewodniczącego (…)RP D. T., przewodniczącego Regionu (…)T. T., przewodniczącego Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw (…)RP Z.S., (…)- Zarządu Powiatu w K., Klubu Radnych Forum Samorządowe i P.U., Klubu Radnych (…) RP oraz Klubu Radnych (…)w Radzie Miasta K . (pismo pozwanego do A. G. z dn. 29 kwietnia 2011 roku - k. 11 -12 akt). W reakcji na powyższe powód skierował do wszystkich osób i instytucji, którym J. Z. wysłał odpisy pisma z dn. 29 kwietnia 2011 roku, swoje pismo datowane 5 maja 2011 r., w którym przedstawił przebieg sprawy dotyczącej wyrażenia przez niego zgody na dokonanie przez innego współwłaściciela nieruchomości wymiany instalacji gazowej (kopia pisma - k. 63-67). Po publikacji interpelacji pozwanego na stronie internetowej powód odbierał telefony od przedstawicieli mediów .którzy pytali go o przedmiotową sprawę . Gazeta „(…)" napisała o powodzie , że jest przykładem polityka , który nie umie współżyć z sąsiadami ( zeznanie powoda - k. 84). Powód i jego matka K. P. są właścicielami lokalu m ie s z kal ne go nr 2 po łoż o ne go w bu dyn ku prz y ul. (…)w K , natomiast do lokalu mieszkalnego nr 2 położonego w w/w budynku prawo własności od dnia 2 sierpnia 2010 roku przysługuje L. J . W związku faktem iż nabyty lokal nr 2 wymagał gruntownego remontu po sporządzeniu niezbędnej dokumentacji technicznej nowy właściciel lokalu przystąpił do wykonywania prac --- STRONA 9 --- remontowych. Jednym z elementów była konieczność wymiany instalacji gazowej z piwnicy do mieszkania nr 1. W związku z powyższym L. J. udzielił N.S. prawa do dysponowania swoim lokalem mieszkalnym oraz części nieruchomości wspólnej na cele budowlane. (wniosek z dn. 23 marca 2011 roku - k. 2 - 5 akt Sądu Rejonowego w K o sygn. (…) --- STRONA 10 --- , oświadczenie - k. 70 akt) W piśmie z dn. 8 października 2010 roku K. P. oraz L. P. udzielili zgody współwłaścicielowi nieruchomości L. J. na wymianę stolarki okiennej w mieszkaniu i piwnicy w budynku mieszkalnym przy ul. (…)w K , (zgoda z dn. 8 października 2010 roku - k. 71 akt) Decyzją Prezydenta Miasta K nr (…)z dn. 21 października 2010 roku zatwierdzono projekt b u d o w l a n y p r z e b u d o w y m i e s z k a n i a p o ł o ż n e g o w K p r z y u l . (…)i u d z i e l o n o L . J . p o z w o l e n i a na przebudowę lokalu mieszkalnego nr l, polegającą na rozbiórce ścian działowych pomiędzy pokojami, wykonaniu nowych otworów w ścianach nośnych wraz z zabudowaniem nadporoży, zamurowaniu istniejących otworów drzwiowych oraz wymianie stolarki okiennej i drzwi balkonowych. W toku postępowaniu odstąpiono od zawiadomienia o wszczęciu postępowania z uwagi na fakt, iż jedyną stroną postępowania oprócz w n i o s k o d a w c y s ą w sp ó ł w ł a ś c i c i e l e n i e r u c h o mo ś c i , k t ó r z y w p i ś m i e z dn. 8 października 2010 roku wyrazili zgodę na wykonanie robót w obrębie części wspólnych nieruchomości, (decyzja nr (…) Prezydenta miasta K z dn. 21 października 2010 roku - k. 69 akt) Powód pismem z dn. 4 listopada 2010 roku odwołał się od powyższej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na przebudowę lokalu z uwagi na uch ybienia proceduralne polegające na zaniechaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania wobec faktu, iż zakres zgody udzielonej L. J. dotyczył jedynie wymiany stolarki okiennej. Jednocześni e podkreśli ł, iż brak zgod y wsz ystk ich w s półw łaś cic ieli na realizację inwestycji w kształcie zaproponowanym przez inwestora wyklucza możliwość wydania przez właściwy organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę, (odwołanie powoda z dn. 4 listopada 2010 roku -k. 73-74 akt) Decyzją Wojewody Śląskiego z dn. 21 grudnia 2010 roku uchylono w / w z a s k a r ż o n ą d e c y z j ę w c a ł o ś c i i p r z e k a z a n o s p r a w ę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji i podał, iż organ pierwszej instancji nie miał podstaw do odstąpienia od obowiązku zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie. Nadto podkreślona została niezgodność pomiędzy złożonym przez inwestora –L. J. - wnioskiem o pozwolenie na budowę, który dotyczył tylko w y m i a n y s t o l a r k i o k i e n n e j o r a z p r o j e k t u t e c h n i c z n e g o n a d p r o ż y nad otworami drzwiowymi w mieszkaniu przy ul. (…)a zakresem zaskarżonej decyzji udzielającej pozwolenia na przebudowę lokalu mieszkalnego nr l (...) polegającą na rozbiórce ścian działowych, wykonaniu nowych otworów w ścianach nośnych wraz z zabudowaniem nadporoży, --- STRONA 11 --- zamurowaniem istniejących otworów drzwiowych oraz wymianie stolarki okiennej i drzwiowej drzwi balkonowych, (decyzja Wojewody Śląskiego z dn. 21 grudnia 2010 roku -k. 75- 76 akt) Wobec konieczności wymiany instalacji gazowej w mieszkaniu nr l sporządzony został w listopadzie 2010 roku projekt budowlany instalacji gazowej, który w kształcie zaproponowanym początkowo przez inwestora L . J . n a s t r o n i e 5 . p r z e w i d y w a ł , i ż p r z e b i e g i n s t a l a c j i dla mieszkania nr 2 będzie zmieniony (gazomierz zostanie przeniesiony do piwnicy, będzie przeprowadzona nowa instalacja od gazomierza poprzez --- STRONA 12 --- piwnicę i pokój na parterze mieszkania nr l do I piętra - do istniejącej instalacji gazowej), (projekt budowlany instalacji gazowej z listopada 2010 roku -k. 29 - 43 akt Sądu Rejonowego w K. o sygn. (…) ) W kwestii wymiany instalacji gazowej właściciele lokali nr l i 2 prowadzili negocjacje w celu zawarcia porozumienia, które miało określać szczegółowe zasady prowadzenia prac remontowych. Pomimo wymiany propozycji różnych projektów porozumienia ostatecznie do jego zawarcia nie doszło. L. P. zgłosił zastrzeżenia dotyczące terminu przeprowadzenia prac związanych z wymianą instalacji gazowej (do 5 marca 2011 roku), które wedle propozycji L. J.miały odbyć się w sezonie grzewczym. Argumentował, iż oznaczałoby to pozbawienie możliwości ogrzania posesji. Po zakończeniu okresu grzewczego powód za pośrednictwem swojego pełnomocnika skierował do właściciela mieszkania nr l pismo w sprawie zajęcia przezeń stanowiska co do możliwości zapewniania wyrażenia oceny co do zakresu i sposobu prowadzonych prac. Powód wyraził swój sprzeciw wobec zaproponowanego przez inwestora przebiegu instalacji, który zakładał zmianę jej przebiegu, a w konsekwencji wydatki po stronie właścicieli lokalu nr 2. (odpowiedź uczestników postępowania na wniosek z dn. 26 kwietnia 2011 roku -k. 67 - 70 akt Sądu Rejonowego w K o sygn. (…) ) W dn. 24 marca 2011 roku do Sądu Rejonowego w K.wpłynął wniosek L. Jo. o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu co do nieruchomości położonej przy ul. (…)w K polegającej na wykonaniu prac remontowych niezbędnych do wykonania instalacji gazowej, (wniosek z dn. 23 marca 2011 roku - k. 2 - 5 akt Sądu Rejonowego w K. o sygn. (…) ) W toku postępowania przed Sądem Rejonowym ustalono, iż zawarte na stronie 5. projektu technicznego uwagi dotyczące zmiany przebiegu instalacji gazowej dla mieszkania nr 2 dotyczyły jedynie sytuacji, gdyby powód przy okazji remontu mieszkania nr l zdecydował się na wymianę swojej instalacji gazowej. Wobec wyjaśnienia, iż możliwym jest wykonanie prac związanych z wymianą instalacji gazowej w mieszkaniu nr l w taki sposób, by nie powodowało to konieczności wykonania prac w mieszkaniu należącym do powoda i jego matki i związanych z tym wydatków, powód w toku posiedzenia w dn. 31 maja 2011 roku wyraził zgodę na wykonanie remontu instalacji gazowej bez ingerencji w jego mieszkanie, (protokół rozprawy z dn. 12 maja 2011 roku - w szczególności zeznania świadka M. B. oraz 31 maja 2011 roku -k. 102-104 oraz 113 - 115 akt Sądu Rejonowego w K. o sygn. (…) ) Wraz z kolejnym pismem procesowym z dn. 20 czerwca 2011 roku pełnomocnik L J złożył projekt budowlany instalacji gazowej sporządzony w czerwcu 2011 roku, który nie zakładał żadnej --- STRONA 13 --- ingerencji w istniejącą instalację gazową przynależną do mieszkania powoda wobec usunięcia z jego treści postanowień spornych między stronami postępowania. Po zapoznaniu się z projektem budowlanym K. P. oraz L. P. zgodzili się na przeprowadzenie prac remontowych zgodnie z nowym projektem pod warunkiem, że nie będzie usunięty odcinek wspólny instalacji gazowej przebiegający w piwnicy L. J . Dodatkowo uczestnicy wnieśli o wcześniejsze powiadomienie ich o rozpoczęciu prac. (projekt budowlany instalacji gazowej z czerwca 2011 6 --- STRONA 14 --- roku -k. 119-124 akt Sądu Rejonowego w K. o sygn. (…) , pismo procesowe uczestników postępowania z dn. 12 lipca 2011 roku -k. 142 akt Sądu Rejonowego w K o sygn. (…) ) Postanowieniem z dn. 26 lipca 2011 roku Sąd Rejonowy w K , sygn. akt (…), zezwolił wnioskodawcy L J na wykonanie remontu instalacji gazowej zgodnie ze zmienionym p ro jek tem z cze rwca 2 011 ro ku o raz zobo wi ąz ał wn ioskoda wc ę do poinformowania L. P. o terminie rozpoczęcia robót. (postanowienie Sądu Rejonowego w K z dn. 26 lipca 2011 roku, sygn. (…) - k. 24, 35 akt) Wniosek o przesłuchanie świadka N. S.podlegał oddaleniu , gdyż dla ustalenia relacji pomiędzy powodem i jego sąsiadem ( wniosek - k. 102) miarodajne były dokumenty w aktach sądowych powołanych wyżej. Pozwany, sprawujący mandat radnego w radzie miasta Katowice, postanowił zainteresować się sprawą remontu w budynku przy ul. (…)po rozmowie z N. S., którą przyszła na dyżur radnego Na prośbę pozwanego sporządziła ona pismo z dn. 7 kwietnia 2011 roku, w którym przedstawiła swoją wersję zdarzeń i swoje stanowisko . Bezspornym jest , że strony od czasu kiedy L. P. sprawował funkcję wiceprezydenta miasta K. pozostają w konflikcie wynikającym z odmiennych poglądów politycznych. J. Z. twierdzi , że przed sporządzeniem przedmiotowej interpelacji raz próbował bezskutecznie porozmawiać z powodem telefonicznie . L. P. temu zaprzecza. Pozwany przyjął, iż z pisma N. S. wynika pełny i obiektywny obraz sytuacji związanej z przedmiotowym remontem. Był w Wydziale Budownictwa i tam „potwierdzono mu , że nie mogą wydać decyzji , bo powód nie wyraża zgody" (zeznania pozwanego J. Z. -k. 109 - 110, 111 akt, powoda L. P. - k. 85). Sąd zważył : Art. 23 kc stanowi , że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Roszczenie powoda miało za podstawę art. 24 § l kc --- STRONA 15 --- zgodnie którym ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w --- STRONA 16 --- kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis art. 24 § l k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie nie ma subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, (por. wyrok SA w Poznaniu z 19.10.2005 r. ,1 ACa 353/05,LEX nr 175202). Pozwany wywodził , że nie naruszył dóbr osobistych powoda , a poza tym jego działanie nie było bezprawne , gdyż działaj' w ramach norm prawnych regulujących uprawnienia radnych . Ponadto pozwany twierdził, że zawarte w przedmiotowej interpelacji oraz piśmie z dn. 29.4.20111 r. stwierdzenia były prawdziwe . Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (vide wyrok SN z 17.6.2004 r., V CK 609/03,LEX nr 109404 ). Działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego nie jest bezprawne, jeśli prowadzi do naruszenia dóbr osobistych lub ich zagrożenia, ale następuje w ramach tego porządku. Nie ulega też wątpliwości , prawdziwość twierdzeń co do faktów jest elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobra osobiste ( vide - wyrok Sądu Najwyższego z dn. 19.1.2000 r. , II CKN 670/98,LEX nr 51058) Rozpoznając wszystkie rzeczone wyżej elementy obrony pozwanego , Sąd uznał, że nie zachodzą, okoliczności wyłączające cywilnoprawną odpowiedzialność J.Za.w sprawie niniejszej . --- STRONA 17 --- Nie można zaprzeczyć zasadności zarzutów powoda , iż wskazane przez niego fragmenty obu przedmiotowych pism naruszały jego dobre imię jako człowieka i polityka. Wymowa całej interpelacji nr (…)była tego rodzaju , iż przeciętny czytający ją odbiorca (np. na stronie internetowej) mógł ją zrozumieć tylko w jeden sposób : powołany tam z imienia i nazwiska L.P. swoim działaniem naraża na szwank dobre imię Polaków i Ślązaków oraz wizerunek miasta K. , uchybia godności senatora RP (gdyż nie postępuje tak , jak powinien , czyli nie świeci przykładem i nie załatwia spraw w poszanowaniu prawa i zasad współżycia społecznego) , a poza tym wymusza na sąsiedzie „spełnienie jego kolejnych żądań". Jeszcze intensywniejsze naruszenie dóbr osobistych powoda nastąpiło w piśmie pozwanego do A. G. z 29.4.2011 r. J. --- STRONA 18 --- Z. wprost napisał tam - w odniesieniu do powoda - o „szantażu ze strony wysokiego funkcjonariusza publicznego" oraz o „dwuznacznych , nieetycznych zachowaniach" powoda (które Przewodniczący Rady Miasta chce ukryć , gdyż dotyczą jego partyjnego kolegi) . Pejoratywna wymowa tych wszystkich sformułowań jest tak oczywista że nie wymaga omówienia . Takie słowa godzą w dobre imię wizerunek każdego człowieka , a tym bardziej osoby działającej publicznie , jak powód . Nie mogły odnieść skutku usprawiedliwienia pozwanego , że „możeprzeliczył się ze słowami' ale nie ma w tym jego winy , bo chciał tylko pomóc kobiecie , która w dramatyczny sposób przedstawiała mu położenie swoje i swego dziecka. Sąd nie kwestionuje społecznego zaangażowania pozwanego w sprawy mieszkańców Katowic. Nie uzasadnia to jednak bezkrytycznego przyjmowania przedstawianych sobie informacji oraz pochopnego używania pod adresem innej osoby słów podważających jej uczciwość i etyczność Nie jest istotne , że to nie pozwany umieścił swą interpelację w Internecie , skoro jako radny doskonale wiedział, iż - tak jak inne interpelacje - zostanie ona w taki właśnie sposób upubliczniona . Natomiast o rozprzestrzenieniu zarzutów zawartych w piśmie z dn. 29.4.2011 r. pozwany zadecydował sam , rozsyłając to pismo do wielu podmiotów. Nie był słuszny zarzut , że działanie pozwanego nie było bezprawne. Fakt , iż przyjęło ono formę nazwaną „interpelacją" nie przesądza o tym , że mieściło się w ramach norm prawnych regulujących ten sposób działania radnych . Art. 23 ust. l ustawy o samorządzie gminnym na który powoływał się p o z wan y st a n o wi o ob ow i ą zk u ra dn e go u t rz ym ywa n i a w ię z i z m i eszkań cam i , w szcz egó ln ości przy jm owan ia ich postul at ów i przedstawiani ich organom gminy , jednakże podkreśla także , iż radny nie jest związany instrukcjami wyborców. Wynika z tego , że radny ma sprawować funkcję z poszanowaniem zasad krytycyzmu , obiektywizmu i racjonalności . Obowiązuje go ograniczenie z § 16 ust. 2 Regulaminu Rady Miasta K. , zgodnie z którym interpelacja składana przez radnych winna dotyczyć sposobu lub możliwości realizacji istotnych dla miasta problemów o charakterze publicznym. Tymczasem przedmiotowa interpelacja pozwanego dotyczyła sprawy prywatnej, wkraczała w wewnętrzne stosunki pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości . Nie było tu żadnych podstaw do ingerencji władz miasta . L. J. miał prawo skorzystać z władczej ingerencji sądu w konflikt z powodem , i z możliwości --- STRONA 19 --- tej skorzystał. Natomiast pozasądowe wywieranie nacisku na drugiego współwłaściciela nie mieści się w ramach porządku prawnego i norm współżycia społecznego. To , że pozwany najwyraźniej nie zauważył różnicy pomiędzy tą konkretną sytuacją , dotyczącą wyłącznie stosunków pomiędzy osobami fizycznymi , a interwencją w innych sprawach , gdzie chodziło o relacje pomiędzy mieszkańcami a jednostkami władzy samorządowej , nie czyni jego działania uprawnionym. Pozwany pełni funkcję radnego już trzecią kadencję i właściwy sposób sprawowania tej funkcji powinien być mu znany. Poza tym, wina nie jest konieczną przesłanką z art. 24 kc . Nie zachodziła też w sprawie okoliczność podania w przedmiotowych pismach okoliczności prawdziwych , co wyłączałoby bezprawność po stronie --- STRONA 20 --- pozwanego. Pozwany ograniczył się do ustalenia , że istotnie (jak poinformowała go N. S.) powód nie wyraża zgody na przyłączenie instalacji gazowej. Przyczyny takiej decyzji powoda , kwestia , czy jego stanowisko ma jakieś uzasadnienie , czy też nie , nie została w ogóle przez pozwanego zbadana. Mimo braku jakichkolwiek wiadomości w tym przedmiocie , pozwany nie zawahał się użyć w odniesieniu do postępowania powoda słów będących przedmiotem niniejszego procesu. Szczegóły konfliktu współwłaścicieli zostały przedstawione wyżej. Postawienie komuś zarzutów nieprawdziwych, naruszających jego dobre imię, jest działaniem bezprawnym. Samo przeświadczenie o prawdziwości stawianych zarzutów nie uchyla odpowiedzialności z art. 24 k.c. ( wyrok SA w Poznaniu z 18.10.2007 r. ,1 ACa 731/07,LEX nr 370879). Sąd nie pominął w swych rozważaniach kwestii , iż ochrona prawna powoda z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych podlega ograniczeniom ponieważ jest on osobą publiczną . Nie oznacza to jednak , że ochrona taka mu nie przysługuje . „Konieczność wykazania prawdziwości informacji o faktach nie jest wymaganiem nadmiernym i nie ogranicza wolności debaty politycznej. Przeciwnie - powinna skłaniać dyskutantów do ważenia wypowiadanych słów, co jedynie przysłuży się jakości i wartości prowadzonej debaty. Jeżeli jakieś okoliczności, ze względu na swoją wagę i znaczenie społeczne, powinny być podane do wiadomości publicznej i poddane dyskusji, to obowiązkiem polityka jest uprzednie zbadanie, czy fakty, które chce przedstawić publicznie i poddać krytyce rzeczywiście miały miejsce. Nie ma podstaw do podzielenia poglądu, że swoboda wypowiedzi, jako filar demokratycznego życia społecznego usprawiedliwia naruszenie dóbr osobistych przez przekazywanie informacji niezgodnych rzeczywistością, czy też bezpodstawnie krzywdzących ocen, nawet gdyby istniał spór pomiędzy podmiotem wypowiadającym się i wymienianym przez niego" ( wyrok SN z 21.9.2011 r. , ICSK 754/10 , LEX nr 1095809 z dn. 14.9.2011 r. , wyrok SA w Warszawie lACa 215/11, LEX nr 1027928). Z przedstawionych względów , powództwo podlegało uwzględnieniu jako zasadne . Sąd oddalił żądanie pozwu w części dotyczącej nakazania pozwanemu --- STRONA 21 --- opublikowania przeprosin na jego stronie internetowej , albowiem naruszenie dóbr osobistych nie nastąpiło w tej formie ( por. wyrok SN z 8.2.2008 r. ICSK 345/07 , M.Prawn. 2008/5/229). Słuszne będzie natomiast przesłanie przez pozwanego przeprosin do wszystkich podmiotów, którym rozesłał pismo z dn. 29.4.2011 r. , skoro te właśnie osoby fizyczne i prawne zapoznały się z treściami naruszającymi dobra osobiste powoda . O kosztach rozstrzygnięto po myśli art. 98 kpc . Opłata od pozwu wyniosła 600 zł , wynagrodzenie pełnomocnika - 360 zł ( § 11 ust. l pkt.2 rozporz. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 z 2002 r. , póz. 1348 ) oraz 17 zł opłata od pełnomocnictwa .