Postanowienie II C 252/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 252/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aneta Pieczyrak - Pisulińska Protokolant: Marcin Pawełczyk po rozpoznaniu, na rozprawie w dniu 21.12. 2010 r. w Katowicach sprawy z powództwa A. K. przeciwko (…). Śląskiemu w Katowicach o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1. zobowiązuje pozwany (…). do opublikowania w czasopismach „ (…). ” i „ (…). ” w działach ogłoszenia, w rozmiarze dwóch modułów reklamowych w wymiarze pojedynczego modułu nie mniejszym niż 87 mm na 60 mm, przeprosin następującej treści: Zarząd (…). Śląskiego i Sąd Koleżeński tego (…). przepraszają Pana A. K.za niezgodne z prawem wykluczenie go z (…). . Błędnie podjęta nasza decyzja przysporzyła Panu A. K. trosk osobistych za co raz jeszcze przepraszamy”; 2. zobowiązuje pozwanego do zamieszczenia przeprosin o treści jak w punkcie 1 na głównej stronie internetowej (…). Śląskiego przez okres 6 miesięcy; 3. oddala powództwo w pozostałej części; 4. znosi wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu. Sygn. akt II C 252/10 Uzasadnienie: --- STRONA 2 --- Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 35.000,- złotych wraz z odsetkami za naruszenie jego dóbr osobistych, zobowiązanie pozwanego do zamieszczenia przeprosin w czasopismach „ (…). ” i „ (…). ”, wysłania przeprosin do (…). Prezydenta Miasta Katowice, Wojewody Śląskiego i (…). Śląskiego, zamieszczenia przeprosin na głównej stronie internetowej i tablicy ogłoszeń (…). Śląskiego oraz przywrócenie członkostwa pozwanego. W toku procesu powód doprecyzował żądanie pozwu podając, że domaga się przeprosin następującej treści: „Zarząd (…). Śląskiego i Sąd Koleżeński tegoż (…). w osobach niżej podpisanych przeprasza pana A. K. za niezgodne z prawem wykluczenie go z członkostwa (…). . Błędnie podjęta nasza decyzja przysporzyła Panu A.K. i strat materialnych, i osobistych, za co jeszcze raz przepraszamy. Zarząd: An. W., J. S., J. M., B.G., M. I., M. M.. Sąd Koleżeński: A. F., M. D.”. Uzasadniając swoje żądanie powód wskazał, że od 2002 roku był wiceprezesem (…). Śląskiego, lecz z funkcji tej zrezygnował z uwagi na nieetyczne zachowanie prezesa tego klubu. W dniu 23 marca 2007 roku zarząd pozwanego skierował do Sądu Koleżeńskiego wniosek o nałożenie na powoda kary organizacyjnej za działanie na szkodę (…). . W dniu 26 kwietnia 2007 roku odbyła się rozprawa i powód został zawieszony w prawach członka, a następnie w dniu 7 grudnia 2007 roku Sąd Koleżeński wykluczył powoda z członkostwa (…). . Powód wniósł wprawdzie w dniu 21 grudnia 2007 roku odwołanie od tego orzeczenia, jednakże nie zostało ono przekazane do (…). Polskiego. Pozwany (…). Śląski w Katowicach wniósł o odrzucenie pozwu w zakresie żądania powoda przywrócenia go w poczet członków (…). Śląskiego, oddalenie powództwa w pozostałej części i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż częściowe odrzucenie pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. uzasadnia art. 25 i n. ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, które nie przewidują roszczenia członka o przywrócenie w poczet członków w razie jego wykluczenia przez Sąd Koleżeński. Zarzucił również, że żadne dobra osobiste powoda nie zostały naruszone na skutek działań (…). Śląskiego, gdyż analiza treści pozwu prowadzi do wniosku, że powód nie zgadza się z decyzjami organów stowarzyszenia, ale zdaniem pozwanego działania te były zgodne z prawem i opierały się na statucie. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny wyrokiem dnia 21 września 2009 roku, w sprawie o sygn. akt (…). w punkcie 1. sentencji wyroku zobowiązał pozwanego do opublikowania w czasopismach „ (…). ” i „ (…). ” w działach ogłoszenia w rozmiarze dwóch modułów reklamowych w wymiarze pojedynczego modułu nie mniejszym niż 87 mm na 60 mm przeprosin następującej treści: Zarząd (…). Śląskiego i Sąd Koleżeński tego (…). przepraszają Pana A. K. za niezgodne z prawem wykluczenie go z (…). . Błędnie podjęta nasza decyzja przysporzyła Panu A. K. strat --- STRONA 3 --- materialnych i osobistych za co raz jeszcze przepraszamy”, w punkcie 2. zobowiązał pozwanego do zamieszczenia przeprosin o treści jak w punkcie 1. wyroku również na głównej stronie internetowej (…). Śląskiego przez okres 6 miesięcy, w punkcie 3. sentencji zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.000,- złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania, odrzucił pozew w części, w której powód domagał się przywrócenia w poczet członków (…). Śląskiego w punkcie 4. i oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 5.). Nadto zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600,- złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 6.) i nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (kasy tut. Sądu) kwotę 500,- złotych tytułem nieziszczonej części kosztów sądowych (pkt 7.). Na skutek apelacji strony pozwanej Sąd Apelacyjny w wyrokiem z dnia 4 lutego 2010 roku, sygn. akt (…). , uchylił zaskarżony wyrok w punktach: 1, 2, 3, 6 i 7 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygniecie o kosztach postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji rozpoznał zupełnie inne roszczenie aniżeli to zgłoszone przez powoda. A.K.w uzasadnieniu pozwu wskazywał, że wyrok sądu koleżeńskiego w przedmiocie jego wykluczenia jest niesłuszny, a ponadto zapadł po przeprowadzeniu postępowania dotkniętego licznymi uchybieniami o charakterze proceduralnym, co oznacza, że wiązał odpowiedzialność cywilną pozwanego z niezgodnym z prawem wykluczeniem go z grona członków pozwanego stowarzyszenia, które to wykluczenie stanowi naruszenie jego dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny wskazał, że zadaniem Sądu Okręgowego było zbadanie w pierwszej kolejności czy wykluczenie powoda ze stowarzyszenia stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych, ponieważ kwestia zgodności z prawem orzeczenia o wykluczeniu miała dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie. Wedle Sądu odwoławczego Sąd pierwszej instancji nie zajął się w ogóle problemem czy wykluczenie powoda ze stowarzyszenia było zgodne z prawem czy bezprawne, jak również czy było ono błędne czy uzasadnione merytorycznie. Niezasadnie przyjął też Sąd Okręgowy, że rozpowszechnianie na temat powoda nieprawdziwych informacji między członkami (…). i poza nim winno być podstawą uwzględnienia powództwa i zobowiązania pozwanego do przeproszenia powoda za niezgodne z prawem wykluczenie go ze stowarzyszenia. Nadto Sąd Apelacyjny zauważył, że postępowanie dowodowe prowadzone było na okoliczność działań członków pozwanego, a więc osób fizycznych naruszających dobra osobiste powoda, gdy tymczasem powód wniósł pozew przeciwko pozwanemu będącemu osobą prawną w związku z decyzją jego organu. W toku procesu powód nie wykazywał szkód materialnych jakich doznał, zatem wyrządzenie szkód powodowi nie mogło być objęte przeprosinami. Reasumując swoje rozważania Sąd odwoławczy wskazał, że wobec nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy w zakresie żądania powoda domagającego się ochrony dóbr --- STRONA 4 --- osobistych naruszonych niezgodnym z prawem wykluczeniem go z (…). przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy ma za zadanie ocenić zasadność powództwa w świetle art. 24 k.c., po zbadaniu czy zachodzą przesłanki odpowiedzialności cywilnej pozwanego wynikające z tego przepisu. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd ustalił, iż: Spółka Akcyjna (…). , w której powód A. K. jest prezesem zarządu zawarła w dniu 30 czerwca 2002 roku z (…). Śląskim w Katowicach umowę najmu lokalu użytkowego zlokalizowanego na parterze segmentu B budynku administracyjno – gospodarczego (…). Katowice . (umowa najmu z dnia 30 czerwca 2002 roku – k. 18 – 22). Powód przystąpił do pozwanego (…). , został członkiem jego zarządu, a następnie jego wiceprezesem. W początkowym okresie współpraca pomiędzy stronami układała się w sposób poprawny, powód zaangażowany był w działalność (…). Śląskiego, corocznie organizował na terenie (…). Międzynarodowe Targi (…). . Ponadto wyremontowane zostały pomieszczenia wynajmowane przez spółkę Grupa (…). w budynku B. (zeznania powoda – k. 146) W dniu 30 listopada 2004 roku (…). Śląski wypowiedział Spółce (…). umowę najmu z uwagi na zaległości czynszowe. W wyniku częściowej spłaty zadłużenia pismem z dnia 30 grudnia 2004 roku pozwany wycofał rozwiązanie umowy.(uchwała zarządu z dnia 21 grudnia 2004 roku – k. 16 , pismo (…). Śląskiego z dnia 30 grudnia 2004 roku – k. 17) Wobec złożenia przez wierzyciela „ (…). ” Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego Holding Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w O wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi (…). Polskiemu powód w piśmie z dnia 27 marca 2006 roku zwrócił się do Komisji Rewizyjnej i Sądu Koleżeńskiego (…). Śląskiego o podjęcie czynności celem wyjaśnienia działalności prezesa (…). Śląskiego A.W . W przedmiotowym piśmie powód podał, że windykacją należności od (…). Polska zajmowała się (…). Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W , której wspólnikiem był A.W .(pismo powoda z dnia 27 marca 2006 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). , wniosek o wszczęcie egzekucji z dnia 9 lutego 2006 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). Konsekwencją decyzji Komisji Rewizyjnej o odmowie rozpoznania wniosku powoda było odwołanie się przezeń do Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego. W toku posiedzenia Zarządu (…). Polskiego w dniu 7 listopada 2006 roku odczytano odwołanie powoda. (przebieg posiedzenia zarządu z dnia 7 listopada 2006 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). W dniu 27 marca 2006 roku powód po zebraniu członków zarządu złożył oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji wiceprezesa (…). Śląskiego podając jako powód naganne zachowanie A. W . --- STRONA 5 --- (oświadczenie powoda - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). W dniu 28 kwietnia 2006 roku pozwany podpisał z „ (…). Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością umowę, na podstawie której wydzierżawiono na okres 30 lat spółce budynek B, zajmowany poprzednio przez spółkę powoda. Powód nie chciał opuścić tych pomieszczeń i zwrócił się do Dyrektora (…). Śląskiego o okazanie umowy dzierżawy, umów z firmą (…). oraz protokołów z posiedzenia zarządu w przedmiocie obciążenia hipoteką na rzecz firmy (…). w związku z pożyczkami, jakie spółka udzieliła pozwanemu. Wobec odmowy przedstawienia dokumentów powód złożył w Prokuraturze zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez członków zarządu (…). Śląskiego. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2007 roku Prokuratura Rejonowa w K umorzyła śledztwo w sprawie nadużycia uprawnień przez członków zarządu pozwanego działania na szkodę pozwanego poprzez zawarcie niekorzystnej umowy dzierżawy. (pismo powoda z dnia 19 czerwca 2006 roku do Dyrektora pozwanego - akta Sądu Koleżeńskiego (…). postanowienie Prokuratury Rejonowej w K o umorzeniu śledztwa w sprawie (…). ) Mimo prób negocjacji, pomiędzy pozwanym a spółką (…). nie doszło do zawarcia porozumienia w przedmiocie możliwości udostępnienia spółce innych powierzchni użytkowych. (pismo powoda z dnia 23 lutego 2007 roku do pozwanego, korespondencja miedzy powodem a pozwanym z dnia 22 i 23 lutego 2007 roku, 2 marca 2007 - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). Powód poinformował Prezydenta Miasta Katowice w piśmie z dnia 19 lutego 2007 roku o powodach rezygnacji z organizacji corocznych Międzynarodowych (…). w postaci negatywnej postawy członków władz pozwanego uniemożliwiającej wedle stanowiska powoda organizację targów. (pismo powoda do Prezydenta Miasta Katowice z dnia 19 lutego 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). Zarząd pozwanego w dniu 3 marca 2007 roku złożył do Sądu Koleżeńskiego (…). Śląskiego w Katowicach wniosek o nałożenie kary organizacyjnej na powoda, uzasadniając to podejmowaniem przez powoda działań na szkodę pozwanego, naruszenia przezeń statutu w zakresie nieprzestrzegania uchwał i postanowień władz pozwanego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż powód jako członek zarządu pozwanego posiadał pełną wiedzę dotyczącą działalności gospodarczej (…). Śląskiego oraz podejmowanych przez Zarząd decyzji o charakterze strategicznym. Dalej pozwany wskazał, że z tytułu umowy najmu zawartej pomiędzy pozwanym a Spółką (…). - (…). Śląski poniósł szkodę w związku z zaległościami czynszowymi oraz w opłatach za świadczenia dodatkowe. Z uwagi na postępowanie powoda kolejna umowa najmu pomieszczeń w budynku B nie mogła dojść do skutku, co naraziło pozwanego na dodatkowe straty materialne. Wobec wykorzystywania przez powoda zajmowanego stanowiska członka zarządu pozwanego i konfliktu pomiędzy spółką Grupa (…). a pozwanym, (…). Śląski zajął stanowisko o braku możliwości dalszej współpracy z powodem, a Sąd Koleżeński pozwanego złożył wniosek o nałożenie kary --- STRONA 6 --- organizacyjnej na powoda. Ponadto jako przyczynę złożenia wniosku w przedmiocie wykluczenia powoda ze stowarzyszenia podano rozgłaszanie przez niego negatywnych opinii na temat członków zarządu pozwanego pośród (…). oraz władz miasta. (wniosek z dnia 3 marca 2007 roku o nałożenie kary organizacyjnej - akta Sądu Koleżeńskiego (…). , zeznania świadka J. S.– k. 129 – 130) W dniu 11 marca 2007 roku powód skierował do Komisji Rewizyjnej pozwanego pismo z prośbą o odpowiedź na pytanie czy Zarząd pozwanego nie przekroczył swoich uprawnień zawierając umowę dzierżawy z firmą (…). i czy ukształtowanie warunków tej umowy nie stanowi działania na szkodę (…). . (pismo powoda do Zarządu pozwanego z dnia 11 marca 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). W toku posiedzenia Sądu Koleżeńskiego w dniu 26 marca 2007 roku na podstawie § 39 w zw. z § 23 pkt 4 i 7 Regulaminu Sądu Koleżeńskiego z 1992 roku zawieszono powoda w prawach członka (…). Śląskiego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podano, iż ustalenia poczynione w trakcie posiedzenia w dużym stopniu uprawdopodabniają fakt wykorzystywania przez powoda zajmowanego przez niego stanowiska członka zarządu w sposób przynoszący szkody moralne i materialne pozwanemu oraz fakt publicznego wyrażania przezeń subiektywnych i krzywdzących ocen o innych członkach społeczności, w tym o członkach organów pozwanego. (protokół z posiedzenia Sądu Koleżeńskiego z dnia 26 marca 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). W piśmie z dnia 1 kwietnia 2007 roku powód złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji i wniósł o jej uchylenie. (akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). Rozpoznając sprawę powoda Sąd Koleżeński stosował Regulamin Sądu Koleżeńskiego z 1992 roku. Akta sprawy powoda nie zostały przekazane przez Sąd Koleżeński pozwanego do Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego. Wobec zarzutów powoda, że Sąd Koleżeński pozwanego prowadzi postępowanie nie przestrzegając przepisów obowiązującego regulaminu, Sąd Koleżeński pozwanego bezskutecznie zwracał się kilkukrotnie do Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego o przesłanie uwierzytelnionego odpisu tekstu aktualnie obowiązującego Regulaminu Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego i (…). Regionalnych zatwierdzonego na posiedzeniu Sądu Koleżeńskiego w dniu 25 stycznia 2003 roku. (zeznania powoda – k. 146, pismo Sądu Koleżeńskiego pozwanego z dnia 4 kwietnia 2007 roku, pismo pozwanego do Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego z dnia 13 kwietnia 2007 roku – akta Sądu Koleżeńskiego 070, pismo Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego pozwanego do Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego z dnia 20 sierpnia 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). , pismo Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego pozwanego do Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego z dnia 8 września 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). --- STRONA 7 --- Wobec braku odpowiedzi na ponawiane zapytania do Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego Sąd Koleżeński pozwanego w toku posiedzenia w dniu 8 września 2007 roku postanowił przyjąć jako podstawę prawną postępowania w sprawie powoda Regulamin zawarty w dokumencie znajdującym się w posiadaniu pozwanego, tj. z 1992 roku. Sąd Koleżeński pozwanego nie potraktował przyniesionego przez powoda w toku posiedzenia wydruku ze strony internetowej (…). Polskiego www. (…). jako źródła obowiązującego go prawa.(protokół z posiedzenia Sądu Koleżeńskiego pozwanego z dnia 8 września 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ; - zeznania świadka J. G.– k. 298 – 301). W toku posiedzenia Sądu Koleżeńskiego z dnia 3 października 2007 roku poza przyjęciem jako obowiązującej podstawy prawnej orzekania w sprawie powoda Regulaminu Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego ze stycznia 1992 roku zawartego w dokumencie znajdującym się w posiadaniu pozwanego, wznowiono postępowanie oraz na podstawie § 39 ust. 2 Regulaminu pozostawiono pismo powoda z dnia 1 kwietnia 2007 roku bez dalszego biegu. (protokół z posiedzenia Sądu Koleżeńskiego pozwanego z dnia 3 października 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 roku Sąd Koleżeński uznał powoda za winnego działania na szkodę pozwanego i na mocy § 8 ust. 4 Statutu (…). Polskiego wykluczył powoda z (…). Polskiego, przy czym przedmiotem rozpoznania były jedynie zarzuty rozpowszechniania przez powoda niezgodnych z prawdą informacji dotyczących prac zarządu i podejmowanych decyzji oraz uchwał, a nie zarzuty dotyczące rozliczeń finansowych (postanowienie Sądu Koleżeńskiego z dnia 7 grudnia 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). , zeznania świadka J. G. k. 299). W piśmie skierowanym przez Sąd Koleżeński pozwanego do powoda z dnia 7 grudnia 2007 roku zawarto pouczenie, iż zgodnie z § 4 ust. 1 Regulaminu Sądu Koleżeńskiego na postanowienie przysługuje powodowi prawo do wniesienia odwołania (apelacji) na piśmie w terminie siedmiu dni od otrzymania orzeczenia do organu, który wydał orzeczenie. (pismo Sądu Koleżeńskiego z dnia 7 grudnia 2007 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). Przesyłka ta została nadana pod adresem powoda w dniu 14.12.2007 r. i w dn. 2.01.2008 r. została zwrócona jako niepodjęta w terminie, pomimo dwukrotnego awizowania (koperta – akta Sądu Koleżeńskiego) W dniu 16 stycznia 2008 roku wpłynęło do pozwanego pismo powoda datowane na 14 stycznia 2008 roku zawierające odwołanie od postanowienia Sądu Koleżeńskiego w przedmiocie wykluczenia z (…). Polskiego. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i podniósł, że termin dla rozpoznania przedmiotowej sprawy przez Sąd Koleżeński został przekroczony wobec określenia w statucie (…). Polskiego długości terminu dla zakończenia postępowania na 90 dni. Ponadto powód podniósł, że został wykluczony ze stowarzyszenia w oparciu o nieaktualny w chwili orzekania tekst regulaminu Sądu Koleżeńskiego. (pismo powoda z dnia 14 stycznia 2008 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). --- STRONA 8 --- W trakcie posiedzenia Sądu Koleżeńskiego pozwanego w dniu 22 stycznia 2008 roku stwierdzono, iż odwołanie powoda zostało wniesione po upływie terminu 7 dni od jego doręczenia powodowi i wydano postanowienie w przedmiocie jego pozostawienia bez dalszego biegu. (protokół z posiedzenia Sądu Koleżeńskiego pozwanego z dnia 22 stycznia 2008 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). , postanowienie Sądu Koleżeńskiego pozwanego z dnia 22 stycznia 2008 roku - akta Sądu Koleżeńskiego (…). ). W okresie od 3 marca 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku w Statucie (…). Polskiego nie dokonywano zmian, a w czasie tym obowiązywał Regulamin Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego i (…). Regionalnych uchwalony w dniu 25 stycznia 2003 roku na posiedzeniu Sądu Koleżeńskiego (…). Polskiego w L . (pismo (…). Polskiego z dnia 7 grudnia 2010 roku – k. 324). Także Pierwszy Wiceprezydent Miasta K , działając w zastępstwie Prezydenta Miasta K , na podstawie art. 28 w zw. z art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 roku – Prawo o stowarzyszeniach nakazał podjęcie działań w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie wykluczenia powoda z członkostwa pozwanego. Na podstawie zebranej dokumentacji stwierdzono bowiem, iż odwołanie powoda rozpatrzone zostało przez Sąd Koleżeński pozwanego w oparciu o nieobowiązujący Regulamin Sądu Koleżeńskiego z 1992 roku, pomimo mocy obowiązującej Regulaminu z 2003 roku, przewidującego 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania, co skutkowało nieuzasadnionym pozbawieniem powoda członkostwa w stowarzyszeniu. (pismo Pierwszego Wiceprezydenta Miasta K z dnia 22 października 2008 roku – k. 97). Mając na uwadze wskazane okoliczności należy stwierdzić, iż: Powód domagając się od pozwanego przeproszenia za przypisywane (…). działania naruszające jego dobra osobiste był zobowiązany do wykazania, że naruszenie dóbr osobistych miało miejsce i jakiego rodzaju były to dobra. I tak w swoich zeznaniach (k. 146-149) podał, że jego dobra zostały naruszone przez pozbawienie go możliwości latania i uzyskania licencji (k. 146) oraz spowodowanie utraty przez niego kontaktów w świecie (…). , z powodu bycia „ (…). ”. Generalnie rzecz biorąc kodeks cywilny nie zawiera definicji dobra osobistego, ale jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie są to wartości o charakterze niemajątkowym, wiążące się z osobowością człowieka i powszechnie uznane w społeczeństwie. Należy więc rozważyć czy pozbawienie powoda „ (…). ”, a więc pewnego uprawnienia przysługującego jednostce jest naruszeniem dobra osobistego. Wprawdzie pozbawienie człowieka przysługujących mu uprawnień godzi w jego godność, jednak nie każde pozbawienie uprawnień --- STRONA 9 --- jest ujmowaniem jego godności, uzasadniającym zastosowanie cywilnoprawnych środków ochrony dóbr osobistych. Zależy to bowiem od tego, czy w powszechnym odczuciu stanowi ono naruszenie godności człowieka, czy też opinia publiczna nie wiąże z nim takich konsekwencji. Dla oceny w tym zakresie istotne znaczenie ma rodzaj i charakter uprawnień, których człowiek został pozbawiony, sposób działania sprawcy, a także stosunek, jaki mają inni ludzie do osoby pozbawionej uprawnień. Z tego punktu widzenia trudno za dobro osobiste podlegające ochronie uznać wskazaną przez powoda możliwość (…). . Natomiast niewątpliwie dobrem osobistym jest cześć człowieka obejmująca jego dobre imię (cześć zewnętrzna) i godność (cześć wewnętrzna). Konkretyzują się one w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi, a naruszenie ich polega z reguły na obraźliwym zachowaniu wobec danej osoby lub pomówieniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Przy czym może nastąpić to zarówno przez rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, jak i wyrażanie ujemnej oceny jej działalności. Dlatego też oceniając obiektywnie, z punktu widzenia rozsądnego człowieka (por. wyrok SN z dnia 11.03.1997 r., III CKN 33/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 93; wyrok SN z dnia 25.04.1989 r., I CR 143/89, OSP 1990, z. 9, poz. 330) przypisanie powodowi działania na szkodę (…). , można uznać, że wpływało to zarówno na jego dobre imię w środowisku, jak i poczucie własnej wartości. Naraziło go także na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania tej innej, niż zawodowa działalności, ponieważ nie była to przykrość lub niedogodność, ale poważny zarzut, który wywołał określone reperkusje w postaci niechęci do kontaktów z powodem, a nawet jego izolację. Wiadomość o wykluczeniu i jego podstawach została przez władze stowarzyszenia przekazana jego członkom oraz innym (…). , pomimo że decyzja nie była jeszcze prawomocna, a dodatkowo podjęta została w oparciu o nieaktualną treść regulaminu. Takie stanowisko aktualizuje potrzebę rozważenia czy działanie pozwanego – orzeczenie kary dyscyplinarnej wykluczenia z członkostwa w (…). było bezprawne. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dn. 7.03.2007 r. sygn. II CSK 493/06 „Działanie w ramach porządku prawnego, aby wyłączać bezprawność, o której mowa w art. 24 § 1 k.c., musi pochodzić od osoby kompetentnej, być dokonywane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, a gdy chodzi o oceny innych osób, działanie to powinno być rzeczowe, obiektywne i ostrożne”. Nawet jednak działanie w ramach tak określonej legalności nie wyłącza automatycznie i w każdym przypadku bezprawności działania. Jeśli bowiem w toku uregulowanych prawem procedur dochodzi do wyraźnego i poważnego naruszenia przepisów, zwłaszcza w sposób powodujący --- STRONA 10 --- wykroczenie poza cel i niezbędność postępowania nie jest wykluczone uznanie takiego działania za bezprawne (wyr. SN z 21.10.2003 r., I PK 414/02). Prawdziwe jest twierdzenie pozwanego, że działalność pozwanego jako stowarzyszenia regulują przepisy prawa, w tym ustawy z dn. 7.04.1989 r. prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz. U, nr 79, poz. 855 z 2001 r. ze zm.), zgodnie z którym stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności (art.2 ust. 2). Podstawą działania pozwanego był więc jego statut, gdzie w § 23-26 uregulowano działalność Sądu Koleżeńskiego oraz wskazano, że zasady działania i tryb postępowania przed sądami koleżeńskimi określa regulamin uchwalony przez Sąd Koleżeński (…). Polskiego. Regulamin taki został faktycznie uchwalony na posiedzeniu Sądu Koleżeńskiego w L w dniu 25 stycznia 2003 r., a jego zmiany dokonano dopiero w dn. 18.04.2009 r. (informacje k. 308, 324). Tym samym trafny był podnoszony przez powoda w czasie procesowania przed Sądem Koleżeńskim (…). Śląskiego w K w 2007 r. zarzut, że regulamin z 1992 r. jakim posługuje się pozwany jest nieaktualny. W niniejszej sprawie prawa powoda, wynikające z przynależności do pozwanego stowarzyszenia zostały zakwestionowane przez pozbawienie go członkostwa. Powodem tego było przypisanie mu działalności na szkodę pozwanego przez publiczne rozgłaszane nieprawdziwych informacji o jakoby nieprawidłowych działaniach władz pozwanego. Oczywiście każde stowarzyszenie ma prawo do oceny działalności swoich członków i stosowania wobec nich ewentualnych środków dyscyplinujących. Jednakże w takim wypadku musi istnieć podstawa do ich zastosowania i to zarówno materialna czyli postępowanie członka musi być naganne, jak i proceduralna, a więc orzeczony środek musi być przewidziany w wewnętrznych przepisach, a sposób jego zastosowania powinien być właściwy. Jak już wskazano przedmiotem rozpoznania Sądu Koleżeńskiego był tylko jeden zarzut – działania na szkodę (…). przez rozgłaszanie przez A. K.nieprawdziwych informacji, tym samym także poza zainteresowaniem sądu były kwestie związane z rozliczeniami finansowymi pomiędzy spółką powoda, a pozwanym. Jedynie na marginesie należy także zauważyć, że zupełnie chybiony był zarzut pozwanego dotyczący „wzbudzania u członków lęku” w związku z postępowaniem powoda, który miał w dniu 16.12.2007 r. zakłócać obrady zgromadzenia członków przez uderzanie kamieniami w szyby i drzwi budynku, ponieważ nawet o ile takie zachowanie miało miejsce, nastąpiło już po wydaniu postanowienia z dn. 7.12.2007 r. o wykluczeniu powoda z członkostwa, a więc nie mogło być podstawą takiej decyzji. Przechodząc do oceny stawianych powodowi zarzutów, sprowadzały się one do twierdzeń, że składał „niczym nie poparte doniesienia do organów ścigania o popełnieniu przez członków zarządu --- STRONA 11 --- stowarzyszenia przestępstw powodujących wyrządzenie szkody w wielkich rozmiarach” i „stawiał władze (…). w niekorzystnym świetle podczas kontaktów z władzami samorządowymi” (uzasadnienie postanowienia k. 80). Sam powód w trakcie postępowania przed Sądem Koleżeńskim przyznał, że kilkakrotnie wypowiadał się negatywnie w obecności członków zarządu (…). Polskiego i kierował do Sądu Koleżeńskiego tego (…). zawiadomienia o nieprawidłowościach w działaniu (…). Śląskiego, jak również złożył doniesienia do prokuratury (uzasadnienie k. 81 i 82), a więc do organów, które były uprawnione do wglądu w sprawy stowarzyszenia. Podobnie należy potraktować wystąpienia do Prezydenta Miasta Katowice, który jest organem nadzorującym stowarzyszenie w myśl art. 8 ust. 5 ustawy prawo o stowarzyszeniach. Tym samym trudno zgodzić się z poglądem, że powód publicznie rozgłaszał nieprawdzie informacje szkodzące stowarzyszeniu, każdy obywatel ma bowiem prawo do wyrażania swego zdania oraz prawo do występowania do stosownych organów i instytucji z wnioskami i żądaniami podjęcia działań leżących w ich kompetencjach. Jest to związane także z prawem do krytyki. Tym samym wydaje się, że powód miał prawo występowania do odpowiednich organów celem podjęcia przez nie działań zmierzających do ochrony prawa i mogła w tym celu podawać fakty uzasadniające swoje wystąpienia, o ile polegały one na prawdzie i miały stosowną formę. Karanie członków za realizowanie ich uprawnień jest naruszeniem ich prawa do swobodnej wypowiedzi i prowadzi do niekorzystnych społecznie skutków, przez zaniechanie kontroli działalności poszczególnych podmiotów. Dodatkowo w niniejszej sprawie naruszając wewnętrzne przepisy statutu i regulaminu działania sądu koleżeńskiego pozwany uniemożliwił kontrolę swojego orzeczenia przez sąd nadrzędny, uznał bowiem odwołanie powoda za złożone po terminie i nie przekazał odwołania i akt Sądowi Koleżeńskiemu (…). Polskiego. Zdaniem Sądu nie miało natomiast zasadniczego znaczenia niedotrzymanie terminu do rozpoznania sprawy wyznaczonego regulaminem. Jest to bowiem wyłącznie przepis porządkowy, który ma na celu zdyscyplinowanie sądu, aby rozstrzygnięcie zapadło w miarę szybko, co ma znaczenie zarówno dla obwinionego jak i dla innych członków stowarzyszenia. W niniejszym wypadku, jak się wydaje przekroczenie tego terminu było zresztą uzasadnione próbą uzyskania przez Sąd Koleżeński pozwanego tekstu aktualnego regulaminu. Podobnie rolą sądu rozpoznającego odwołanie jest ocena czy prawidłowo prowadzono postępowanie dowodowe, w czym mieści się także kwestia dopuszczenia lub nie dopuszczenia wskazanych przez strony dowodów, zwłaszcza w odniesieniu do zarzutów jakie były ostatecznie przedmiotem rozpoznania. Z tych wszystkich względów działanie pozwanego jako niezgodne z obowiązującymi zasadami, wynikającymi z przepisów prawa czy utrwalonych reguł zachowania się - niezależnie od --- STRONA 12 --- oceny moralnej tego zjawiska - nie może być uznane za mieszczące się w granicach prawa, a zatem było bezprawne i naruszało godność osobistą osoby, której dotyczyło. To zaś na podstawie przepisu art. 24 § 1 kc uprawnia powoda do żądania usunięcia przez pozwanego skutków dokonanego naruszenia w szczególności przez złożenie oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Najpopularniejszym środkiem służącym usunięciu skutków naruszenia czci jest złożenie oświadczenia, czego właśnie domagał się powód w niniejszej sprawie. Zgodnie przepisem art. 321 § 1 kpc sąd związany jest żądaniem pozwu i nie może orzekać ponad to żądanie, w związku z czym uznając powództwo za uzasadnione co do zasady, Sąd był zobowiązany do takiego zmodyfikowania przedstawionego przez powoda oświadczenia aby usuwało ono skutki stwierdzonego naruszenia, a jednocześnie odpowiadało racjonalnie pojmowanym kryteriom celowości (por. wyrok SN z 7.03.2007r., sygn. II CSK 93/06). Sąd uznał więc, że skoro jak wynika z zeznań powoda informacja o pozbawieniu go członkostwa dotarła do szerokiego kręgu osób związanych z (…). celowe jest zamieszczenie przeprosin w fachowych publikatorach kierowanych właśnie do tego kręgu oraz na internetowej stronie pozwanego, co da także powodowi odpowiednią satysfakcję. Treść przeprosin mogła dotyczyć jednak tylko nieprzyjemności osobistych, ponieważ jak wskazał Sąd Apelacyjny powód nie wykazał, że z tego powodu poniósł jakiekolwiek straty materialne, a to na nim w myśl przepisu art.6 kc spoczywał obowiązek dowodowy w tym zakresie. A. K.nie zaoferował takich dowodów przy ponownym rozpoznaniu sprawy, pomimo że został o to wezwany (zarządzenie k. 199, dowód doręczenia k. 212, protokół k. 298). Pomimo potrzymania przez A. K. żądań pozwu w całości (k. 328) Sąd był związany na podstawie przepisu art. 366 kpc prawomocnym oddaleniem powództwa w dalej idącym zakresie już wyrokiem Sądu Okręgowego z dn. 21.09.2009 r. w sprawie sygn. akt (…). (pkt. 4 i 5). Z tego względu do rozważenia pozostało jeszcze żądanie zasądzenia kwoty 10.000 złotych tytułem zadośćuczynienia. Odnośnie tego żądania sąd stanął na stanowisku, iż usytuowanie przepisu art. 448 k.c. obrębie tytułu VI księgi trzeciej Kodeksu cywilnego oznacza, że związek ochrony dobra osobistego z jego naruszeniem przybiera postać czynu niedozwolonego i to związanego z zawinionym zachowaniem sprawcy. Konieczne jest zatem, aby naruszenie dóbr osobistych spowodowało wystąpienie szkody niemajątkowej – krzywdy, przy czym nie istnieje żadne domniemanie szkody niemajątkowej. Powód musi udowodnić istnienie takiego uszczerbku oraz jego wysokość. Mając na uwadze wszystkie okoliczności sprawy sąd doszedł do przekonania, że o działanie pozwanego uznane za naruszające dobra osobiste powoda było bezprawne, to stopień jego winy był niewielki, a A. K. nie wykazał istnienia krzywdy. Dlatego też uznano, że nie zostały spełnione przesłanki art. 448 k.c., w związku z czym powództwo w zakresie zasądzenia zadośćuczynienia --- STRONA 13 --- także należało oddalić. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 100 k.p.c. przy uwzględnieniu okoliczności, iż w zakresie roszczenia niemajątkowego powód utrzymał się jedynie częściowo, a w zakresie roszczenia niemajątkowego uległ w całości.