Wyrok II C 244/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 244/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek (...) w R. w składzie: Przewodniczący: SSO Jarosław Klon Protokolant: Magdalena Kubańska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012 roku w Rybniku sprawy z powództwa H. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach, Ośrodka (...) w R. na rzecz adwokata B. K. wynagrodzenie w wysokości 4428 złotych (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) w tym 828 złotych tytułem podatku VAT; Sygn. akt II C 244/11 UZASADNIENIE Powód H. W. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w R. kwoty 100.000 złotych tytułem zadośćuczynienia. Powód wskazał na zastrzeżenia co do warunków bytowych odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w R. w okresie od 12.05.1999 r. do 18.07.2008 r. Podniósł, że warunki te były niezgodne z normami wyznaczonymi przez przepisy kodeksu karnego wykonawczego. Niezgodności te polegały głównie na niedotrzymaniu nakazanej minimalnej powierzchni celi mieszkalnej przypadającej dla powoda, niespełnianiu odpowiednich warunków higienicznych, sanitariaty znajdowały się bowiem w celach mieszkalnych i były oddzielone jedynie parawanem, która nie zapewniała dostatecznej osłony, przez co powód wdychał nieprzyjemne zapachy i był pozbawiony intymności. Ponadto powód wskazał, że nie miał zapewnionej ciepłej wody, okna były nieszczelne, łóżka były pozbawione drabinek, a kratki wentylacyjne nie działały. Wobec powyższego warunki odbywania kary pozbawienia wolności nie zapewniały poszanowania godności powoda. Powód swoje roszczenie opiera o przepisy 23 w związku z art.415 § 1 kc, art. 445 § 1 kc i 448 kc. W odpowiedzi na pozew pozwany Zakład Karny w R. wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł zarzut przedawnienia co do roszczeń powoda obejmujących okres od dnia 12.05.1999r. do 02.12.2007r. w oparciu o normę art. 442 § 1 kc. Pozwany podniósł, że od dnia 02.12.2007r. osadzanie więźniów w warunkach przeludnienia mogło mieć miejsce jedynie na warunkach określonych ustawą, jako że przeludnienie w jednostce penitencjarnej nie jest --- STRONA 2 --- wymieniane jako przesłanka skutkująca odmową osadzenia, dodatkowo działanie to podlegało nadzorowi sędziego penitencjarnego. Wskazał, że w jednostce w niektórych celach, co prawda dochodziło do przeludnienia, to jednak pozwany dokonywał wszelkich czynności aby ograniczyć czas przebywania w przeludnionych pomieszczeniach. Osadzeni bowiem korzystali ze spacerów, a ponadto mieli możliwość korzystania z biblioteki, dokonywania zakupów w kantynie, brania udziału w imprezach oświatowo – kulturalnych oraz sportowych. Mieli dostęp do spotkań religijnych oraz, w razie konieczności, do laboratorium medycznego. H. W. w czasie pobytu w zakładzie karnym w R. powód był zatrudniony odpłatnie jako porządkowy świetlicy zakładowej. Ponadto administracja zakładu czyniła wszelkie kroki związane z pozyskaniem nowych pomieszczeń mieszkalnych. Pozwany podniósł również, że kąciki sanitarne znajdują się w celach mieszkalnych i są oddzielone od pozostałej części pomieszczenia nieprzeźroczystą przesłoną o wysokości 1,20 – 1,30 m., co zapewniało poczucie intymności. Pozwany wskazał także, że prowadzone okresowe kontrole instalacji kominowej nie wykazały by system wentylacyjny działał wadliwie. Wskazał następnie odnośnie zarzutu nieszczelności okien, że wszelkie usterki są niezwłocznie usuwane po zgłoszeniu przez skazanych. Podniósł także, że standardowe łóżka będące na wyposażeniu cel nie są zaopatrzone w drabinki i barierki, ale nie ma takiego wymogu prawnego. Pozwany podniósł także, że nie odpowiada za politykę penitencjarną państwa, a uwzględnienie roszczenia powoda, w ocenie pozwanego, byłoby niczym nieuzasadnionym faworyzowaniem jednej tylko grupy społecznej w stosunku do pensjonariuszy placówek opiekuńczych lub szpitali, gdzie często warunki są podobne jak w zakładach karnych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód H. W. odbywał karę pozbawienia wolności w pozwanym zakładzie karnym w okresie od 12.05.1999 r. do 18.07.2008 r., na mocy prawomocnego wyroku sądu za przestępstwo z art. 280 § 2 kk, art. 279 § 1 kk, art. 157 § 2 kk, 209 § 1 kk. Podczas pobytu w R. powód zgłaszał, że cele w których przebywał są przeludnione. Istotnie w okresie przebywania powoda w zakładzie karnym był on przeludniony, średnie roczne zaludnienie w roku 2007 wynosiło 135 % pojemności, a w 2008 roku około 121 % pojemności. Pozwany tymczasem cały czas podejmował działania, które miały na celu poprawę warunków odbywania kary, m.in. przez podejmowanie decyzji administracyjnych przez Dyrektora Zakładu o przeniesieniu współosadzonych lub powoda do innych cel, gdzie przeludnienia nie było, jednocześnie pozwany co miesiąc informował sędziego penitencjarnego o warunkach odbywania kary. Ponadto Zakład Karny w celu uzyskania większej ilości miejsc adoptował inne pomieszczenia na cele mieszkalne, m.in. przekształcał świetlice znajdujące się w poszczególnych pawilonach. Budynki więzienne są obiektami wpisanymi na listę zabytków, w związku z czym jakakolwiek zmiana ich wizerunku (np. powiększenie) lub elewacji jest nie możliwa. H. W. w czasie pobytu w zakładzie karnym w R. był zatrudniony odpłatnie jako porządkowy świetlicy zakładowej, pracował także jako kucharz, w związku z czym nie przebywał w celi przez większość dnia. Dowód: przeglądarka pobytów powoda w ZK k.78; informacja o pobytach powoda w ZK k. 79-87; wykaz pomieszczeń k. 88; historia rozmieszczeń k. 89, analiza stanu zaludnienia k. 90-91, rejestr zatrudnienia k. 92-93; dokumentacja dotycząca adaptacji pomieszczeń k. 94-97; notatka służbowa k.98; przesłuchanie powoda k.55, 198-199; W okresie od dnia 02.12.2007r. do 18.07.2008 r. powód przebywał w celi nr 36 w oddz. I o powierzchni 7,07 m 2 , przeznaczonej dla dwóch osób. Cele, które zajmował powód były odpowiednio dostosowane do pobytu w nich więźniów. Na ich wyposażeniu znajdowały się łóżka dla każdego osadzonego, stoły, krzesła, szafki. Każda cela posiada dostęp do światła dziennego oraz oświetlenia sztucznego. W celi znajdował się również kącik sanitarny, na który składa się muszla klozetowa i umywalka z podłączoną wodą. Kącik sanitarny odgrodzony był od reszty pomieszczenia przesłoną o wysokości od 120 cm do 130 cm, przez co zapachy z kącików sanitarnych rozchodziły się po całej celi. Niemniej jednak o czystość i porządek w celach dbali sami więźniowie, którym były wydawane środki czyszczące. Nie zabraniano więźniom używać kostek zapachowych, ich posiadanie znajdowało tylko i wyłącznie w ich gestii. --- STRONA 3 --- Osadzonym wydawano również środki do higieny osobistej. Pełne zabudowanie cel systemem wentylacyjnym nie jest możliwe ze względu na brak dodatkowych kanałów wentylacyjnych w ścianach budowli, zainstalowanie takich kanałów pociągałoby za sobą naruszenie substancji budowlanej, na co nie wyraża zgody konserwator zabytków. Ponadto w zakładzie odbywały się niezapowiedziane kontrole przeprowadzone przez Powiatowy Inspektorat Sanitarny, podczas których poddawano w szczególności warunki higieniczno – sanitarne. Kontrole nie stwierdzały jednak zaniedbań ze strony pozwanego. Ponadto cele wyposażone były w wentylację grawitacyjną, kontrolowaną co najmniej raz w roku przez kominiarza. Istniała również możliwość przewietrzenia pomieszczeń, znajdujące się w nich okna można było otwierać o każdej porze. Więźniom przysługiwała ciepła kąpiel raz w tygodniu, codzienny dostęp do ciepłej wody mają zagwarantowane jedynie osoby skazane płci żeńskiej. Nadto osadzeni mają możliwość korzystania z grzałek elektrycznych do grzania wody dla celów higienicznych i spożywczych. Ponadto powód miał nieograniczony dostęp do toalety i ciepłej wody w swoim miejscu pracy. W celach mieszkalnych w Zakładzie Karnym w R. są zamontowane podwójne okna w drewnianych ramach. W razie wystąpienia jakichkolwiek usterek w działaniu wyposażenia celi, są one niezwłocznie usuwane po zgłoszeniu przez skazanych. W celach mieszkalnych w Zakładzie Karnym w R. są zamontowane standardowe łóżka, które nie są zaopatrzone w drabinki i barierki. Skazani używający taboretów przy wchodzeniu na górne łóżko nie są karani dyscyplinarnie. Dowód: protokoły kontroli przewodów kominowych k. 108-109; notatka służbowa działu kwatermistrzowskiego ZK R. k.110-111; zeznania powoda k.123; protokoły wydania czyścików osadzonym k. 112-113; przesłuchanie powoda k.55, 198-199; Więźniowie odbywający karę w pozwanym zakładzie w ramach działalności kulturalno – oświatowej mogli korzystać z programów edukacyjnych z zakresu ekologii, sportu, profilaktyki uzależnień. Ponadto dwa razy w tygodniu przez radiowęzeł emitowane były rozmowy tematyczne oraz quizy. Na świetlicy odbywały się spotkania z ciekawymi ludźmi, prelekcje, warsztaty np. plastyczne, turnieje sportowe, koncerty. Istniała również możliwość zagrania w tenis stołowy lub gry planszowe. W zakładzie funkcjonuje również zespół muzyczny. W okresie od wiosny do jesieni, więźniowie na wyznaczonych spacernikach, mieli możliwość gry w siatkówkę, odbywały się również zawody lekkoatletyczne, codziennie wychodzili na spacery. Osadzeni mieli w celi również dostęp do radia i telewizora – powód miał swój odbiornik telewizyjny. W zakładzie znajdują się również pomieszczenia biblioteczne oraz kaplica, z których więźniowie mogli korzystać i uczestniczyć w mszach różnych wyznań. Ponadto w zakładzie karnym istniała możliwość wykonywania pracy odpłatnej, z czego korzystał powód, który był zatrudniony jako porządkowy świetlicy zakładowej, wcześniej pracował jako kucharz. Dowód: wykaz imprez, zajęć KO oraz mszy w ZK k. 99-103; notatka służbowa wychowawcy powoda k. 104-105; przesłuchanie powoda k.55, 198-199; Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda okazało się bezpodstawne. Bezspornym w sprawie było, że: 1) powód w okresie wskazanym w stanie faktycznym przebywał w placówce penitencjarnej pozwanej, 2) --- STRONA 4 --- w tym czasie odbywał tam karę w celach wskazanych przez stronę pozwaną, 3) od kilku lat w zakładzie karnym strony pozwanej występuje przeludnienie, 4) strona pozwana informowała sędziego penitencjarnego o istnieniu przeludnienia i uzyskiwała zgodę na umieszczenie osadzonych w warunkach, w których na jednego skazanego przypadała powierzchnia mniejsza niż 3m 2 , Spornym było: 1) czy fakt, iż powód odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach przeludnienia naruszył dobra osobiste powoda? 2) czy fatalny był stan techniczny jednostki penitencjarnej (brak wentylacji, duchota, złe wyposażenie, ciasnota) czy z tej przyczyny powód doznał krzywdy a też i czy naruszyło jego dobra osobiste – zdrowie, prawo do intymności czy też godność? 3) czy powód doznał uszczerbku na zdrowiu w wyniku pobytu u strony pozwanej a jeśli tak to jakiego i czy należy mu się z tego tytułu zadośćuczynienie? Powód w pozwie wskazał, iż strona pozwana naruszyła kilka norm prawnych dotyczących odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Wskazał na naruszenie art. 248 kodeksu karnego wykonawczego, a nadto można z jego pisma zinterpretować jako naruszenie §28 ustęp 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku oraz na naruszenie art. 110 §k.k.w. W ocenie sądu powód przede wszystkim wskazuje, iż strona pozwana naruszyła wobec niego normę prawną art. 110§2 k.k.w. Przepis ten określa normę powierzchni przypadającą na jednego skazanego., która minimalnie winna wynosić 3 m 2 . Norma ta w wyjątkowych przypadkach może być zmniejszona na podstawie art. 248§1 k.k.w. Bezspornym był fakt, iż w Zakładzie Karnym w R. miało miejsce przeludnienie. Należy podkreślić, iż w dniu 26 maja 2008 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie 62/4/ (...) wydał wyrok w którym stwierdził, iż: I Art. 248 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) jest niezgodny z art. 40, art. 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. II Przepis wymieniony w części I wyroku traci moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Powód stwierdził, iż fakt przebywania w celach, gdzie norma powierzchniowa była mniejsza niż 3m 2 stanowił już o bezprawności działania pozwanej i naruszeniu wobec niego normy prawnej art. 23 k.c, a mianowicie naruszeniu jego godności osobistej, prawa do intymności oraz zdrowia, co prowadziło do wystąpienia u niego rozstroju zdrowia i to w kontekście psychicznym – poczucie wstydu, wzmożona agresja, konieczność zażywania leków. --- STRONA 5 --- Sąd rozpoznając sprawę powoda był związany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i na pewno art. 248§1 k.k. jest niezgodny z art. 40 i 41 ustęp 4 i art.2 Konstytucji RP. Jednak przepis ten obowiązywał do 6 grudnia 2009 roku, bowiem jak napisał Trybunał „…na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji należało odroczyć termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego art. 248 § 1 k.k.w., biorąc pod uwagę sytuację faktyczną w polskim więziennictwie, tj. permanentne przeludnienie w zakładach karnych i brak miejsc do odbywania kary pozbawienia wolności. Decyzja o odroczeniu utraty mocy obowiązującej art. 248 § 1 k.k.w. jest spowodowana nie tyle potrzebą dokonania zmian w przepisach prawnych, ile koniecznością podjęcia wielu działań natury organizacyjnej, w celu wyeliminowania przeludnienia w zakładach karnych. Pożądana wydaje się również zmiana polityki karnej w kierunku szerszego wykorzystywania nieizolacyjnych środków karnych. Natychmiastowa utrata mocy obowiązującej art. 248 § 1 k.k.w. pogłębiłaby istniejącą już obecnie patologiczną sytuację, w której z powodu braku miejsca w zakładach karnych wielu skazanych nie może odbywać kary. Problem ten dotyczy aktualnie ponad 40 tysięcy skazanych. Taki stan rzeczy, w którym prawomocne wyroki sądów nie są wykonywane, prowadzi do osłabienia autorytetu państwa.” (Uzasadnienie do tego orzeczenia). Zatem przepis ten obowiązywał, gdy powód odbywał karę u strony pozwanej do dnia 6 grudnia 2009 roku. Czyli do tego dnia działanie strony pozwanej miało miejsce w warunkach obowiązywania normy prawnej wyżej opisanej i nie było bezprawne. Po 6 grudnia 2009 roku stan prawny uległ zmianie w wyniku opisanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. „… Artykuł 1 k.k.w. stanowi, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego oraz że zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Podstawowe warunki, w jakich skazany ma odbywać karę pozbawienia wolności, obejmujące m.in. powierzchnię celi mieszkalnej przypadającej na skazanego, określa art. 110 k.k.w. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 grudnia 2009 r. (na podstawie ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy, Dz.U. Nr 190, poz. 1475), przewiduje, że powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 oraz określa warunki, jakim muszą odpowiadać cele. Stanowi też, że dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić skazanego na czas określony nie dłuższy niż 90 dni, z zachowaniem pozostałych wymagań, w celi mieszkalnej, w której na jednego skazanego przypada powierzchnia poniżej 3 m 2 , nie mniej jednak niż 2 m 2 , oraz precyzuje szczególne sytuacje, w których może to nastąpić. Przepis wprowadza też możliwość umieszczenia skazanego w mniejszej celi jeszcze w innych wypadkach, na okres nie dłuższy niż 14 dni. W decyzji wydanej na tej podstawie należy określić czas oraz przyczyny umieszczenia skazanego w takich warunkach oraz oznaczyć termin, do którego skazany ma w nich przebywać. Na decyzję przysługuje skarga do sądu, który rozpoznaje ją w terminie siedmiu dni. Tak ukształtowany stan prawny zastąpił poprzednią regulację, w której art. 110 § 2 k.k.w. określał, że powierzchnia celi mieszkalnej przypadająca na skazanego wynosi nie mniej niż 3 m 2 , a jednocześnie art. 248 § 1 k.k.w. przewidywał, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 …” (Z uzasadnienia do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 roku wydanej w sprawie III CZP 25/11) Jak wykazał sąd powyżej roszczenie powoda zamyka się datą 17.07.2008 roku czyli – w jego przypadku sąd stosował normy prawne obowiązujące w tej dacie a nie po niej. Konsekwencją tego rodzaju sytuacji prawnej jest wniosek, iż strona pozwana stosowała w tym okresie obowiązujące przepisy prawa, czyli jej działanie nie było bezprawne, co wyklucza możliwość zastosowania wobec niej przepisu art. 23, 24, 415, 445 i 448 kc, bowiem brak bezprawności działania wyklucza istnienie czynu niedozwolonego. Wniosek należy wysnuć taki, iż choćby już tylko z tego względu powództwo musiało zostać oddalone. Jednak sam fakt, iż powód odbywał karę pozbawienia wolności do dnia 18.07.2008 roku w warunkach przeludnienia, wcale nie oznacza, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 roku wydanego w sprawie II CSK 269/07, Sąd Najwyższy stwierdził, iż: --- STRONA 6 --- 1. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., może też być zasądzone zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych w art. 445 i 448 k.c. 2. Stosownie do treści art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Fakt, iż powód był osadzony w celach, gdzie panowały warunki przeludnienia, był zgłaszany sędziemu penitencjarnemu i stan ten uzyskiwał akceptacje sadu penitencjarnego. U strony pozwanej powód miał pełny dostęp do biblioteki, świetlicy, miał prawo korzystania z radiowęzła, do spacerów oraz mógł uczestniczyć w licznych imprezach organizowanych na terenie zakładu karnego a wynika to z dowodów przedstawionych przez stronę pozwaną, opisanych w stanie faktycznym, czego powód nie zanegował. Każda cela była prawidłowo, zgodnie z prawem wyposażona w łóżko do spania, taborety, szafki i stół. Nadto w każdej celi powód miał prawo do korzystania z kącika sanitarnego, który był właściwie przystosowany do załatwiania potrzeb intymnych (był właściwie wyposażony, ogrodzony – oddzielony od celi). Natomiast wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków a wręcz uzyskanie czasu na wskazanie takich osób, które potwierdziłyby stan cel jaki opisywał powód były: - po pierwsze zmierzające do przedłużenia postępowania, - po drugie powód nie negował stanu faktycznego podanego przez pozwaną, - po trzecie strona pozwana wykazała, iż postępowała zgonie z prawem, bowiem akceptował ten stan sędzia penitencjarny, - nadto zgodnie z treścią art. 258 kpc strona powołująca się na dowód ze świadków obowiązana jest dokładnie oznaczyć fakty, które mają być zeznaniami poszczególnych świadków stwierdzone, i wskazać świadków, tak by wezwanie ich do sądu było możliwe, a powód – profesjonalnie reprezentowany - nie podał ani personaliów świadków ani też ich adresów, a miał wystarczającą ilość czasu aby to zrobić, w konsekwencji wniosek dowodowy w tym zakresie musiał zostać oddalony. Natomiast strona pozwana wykazała, iż cele wyposażone były prawidłowo oraz właściwa była wentylacja w celi – na tą okoliczność przedstawiła opisane w stanie faktycznym dowody. Powód miał również dostęp do łaźni w regulaminowych terminach, gdzie panowały dobre warunki. Zatem – w ocenie sądu – stawianie zarzutu, iż warunki kwaterunkowe w Zakładzie Karnym w R. urągały przyzwoitości, bądź też naruszały dobra osobiste powoda jest niezasadne. Trzeba też podkreślić, iż powód decydując się na takie zachowanie, które doprowadziło go do pozbawienia wolności, musiał spodziewać się iż będzie odbywał tą karę w warunkach innych niż wolnościowe, gdzie będzie musiał dzielić więzienną celę z innymi skazanymi, co w istotny sposób, będzie ograniczać jego intymność, jego poczucie wartości i będzie oddziaływać na jego psychikę i zdrowie fizyczne. W wyroku z dnia 28 lutego 2007 roku Sąd Najwyższy orzekł ( w sprawie V CSK 431/06) iż: Osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionych celach, przy braku oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i niezapewnieniu wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania może stanowić naruszenie dóbr osobistych: godności oraz prawa do intymności i rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i art. 448 k.c. Ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały --- STRONA 7 --- obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda spoczywa na stronie pozwanej (art. 6 w zw. z art. 24 k.c.) Jednak już sama treść orzeczenia Sądu Najwyższego wskazuje, iż aby doszło do naruszenia dóbr osobistych skazanego więźnia winny być spełnione kumulatywnie wymienione przesłanki: #. • przeludnienia celi, • braku oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty celi, • niezapewnienie wszystkim skazanym miejsca do spania. Natomiast powód w takich warunkach nigdy nie przebywał, a wręcz odwrotnie: a) miał oddzielony kącik sanitarny od reszty celi, b) miał własne łóżko i w celi znajdowały się wszystkie potrzebne sprzęty, c) choć były okresy, że przebywał w warunkach przeludnienia to miały miejsce okresy kiedy w takich warunkach nie przebywał, d) przez praktycznie cały czas pobytu u strony pozwanej powód pracował poza zakładem karnym, zatem praktycznie w celi spędzał zdecydowanie mniej czasu niż inni skazani, zatem brak jest spełnienia kumulatywnego wszystkich przesłanek wymienionych przez Sąd Najwyższy, co prowadzi do wniosku, iż w przypadku powoda nie doszło do naruszenia dóbr osobistych. Analiza orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowiek również nie wskazuje na to, aby w konkretnej sytuacji powoda doszło do takiego traktowania go, które mogłoby być uznane za: 1) złe, 2) za nieludzkie, 3) za długotrwałe tortury, stosowane przez dłuższy czas i które spowodowały u niego obrażenia ciała albo intensywne cierpienia fizyczne lub psychiczne. ( (...) z 20.01.2005 r., M. przeciwko Rosji nr (...), z 9 marca 2006 rok, C. przeciwko Chorwacji nr (...) oraz z 28 marca 2006 r., M. przeciwko Ukrainie nr (...)). Trzeba również zwrócić uwagę, iż (...) uznał, iż cierpienia i poniżenie muszą wykraczać poza nieunikniony ich element związany z daną formą, zgodnego z prawem, traktowania lub karania ( (...) z 25 kwietnia 1978 r, T. przeciwko Zjednoczonemu Królestwu nr (...)). W przypadku powoda takie warunki nie zaistniały. Natomiast fakt przebywania w przeludnionych celach został mu zrekompensowany możliwością częstego korzystania z biblioteki, stworzeniem warunków do rozwoju --- STRONA 8 --- osobowościowego, możliwością pracy. Trzeba podkreślić, iż sąd brał pod uwagę, aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym: - uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18.10.2011 roku wydaną w sprawie III CZP 25/11, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.10.2011 roku wydany w sprawie II CSK 721/10, i w ocenie sądu – w konkretnym stanie faktycznym dotyczącym powoda brak jest podstaw do stwierdzenia, aby samo przebywanie powoda w celi, gdzie powierzchnia na jednego skazanego była mniejsza niż 3m 2 , mogło być uznane za naruszenie jego dóbr osobistych. Wszystko to pozwala sądowi na wysnucie wniosku, iż powód, przebywając u strony pozwanej nie doznał uszczerbku w swych dobrach osobistych z uwagi na przeludnienie i warunki kwaterunkowe. Zdaniem sądu nie doszło w jego przypadku do: 1) naruszenia art.10 ustęp 1 Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 roku (Dz.U. z 1977r, Nr 38, poz. 167 i 169), bowiem powód nie był traktowany niehumanitarnie i nie naruszono jego przyrodzonej godności, 2) naruszenia art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 roku, ratyfikowanej przez Polskę w 1993 roku (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późniejszymi zmianami), bowiem nie był poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, a tym samym nie doszło do naruszenia norm prawnych z art. 23 k.c, 24 k.c w związku z 415 i 448 kc, co eliminowało możliwość dochodzenia przez powoda roszczenia o zadośćuczynienie z tego tytułu. Tutaj należy podkreślić, iż konsekwencja przyjęcia przez sąd, iż strona pozwana stosowała obowiązujące normy prawne, było oddalenie wniosku dowodowego powoda dotyczącego dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychiatry na okoliczności wskazane przez powoda. W ocenie sądu – w przypadku przyjęcia zgodności z prawem działań pozwanej – była to okoliczność nierelewantna, co eliminowało możliwość dopuszczenia dowodu na tego rodzaju okoliczność. Nadto trzeba dodać, że powód stwierdził, iż faktycznie regularnie się nie leczy a objawy psychiatryczne u niego występujące, to nadmierna agresja i nerwowość, która nie sprawia kłopotów w relacjach ze współwięźniami. Trzeba podkreślić, iż tego rodzaju opis stanu psychicznego osoby pozbawionej wolności nie odbiega od zdrowia psychicznego osób niepozbawionych wolności, które zmagając się z problemami życia codziennego również są bardziej agresywne i nerwowe. Reasumując wniosek dowodowy powoda wyżej opisany należało oddalić. Jako, iż powód był reprezentowany przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, sąd w oparciu o treść §2 ustęp 1 i 3 w związku z §20 w związku z §6 pkt 6 wymienionego wyżej rozporządzenia, przyznał adwokatowi B. K. wynagrodzenie w wysokości 4428 złotych w tym kwotę 828 złotych z tytułu podatku VAT – pkt 2 wyroku. Sędzia Jarosław Klon (...) (...) (...) a)(...) b)(...) - (...) --- STRONA 9 --- R. (...)