Wyrok II C 243/13 1

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 243/13 1)W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marta Kucharczyk-Gemza Protokolant: Beata Pinior po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015r. w R. sprawy z powództwa R. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o zapłatę powództwo oddala; zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 zł ( sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu Sędzia: Sygn. akt II C 243/13 UZASADNIENIE Powód R. S. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w R. kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych. W uzasadnieniu wskazał, iż niezgodności z prawem polegały głównie na niedotrzymaniu nakazanej minimalnej powierzchni celi mieszkalnej przypadającej dla powoda, ale również na niespełnieniu warunków sanitarnych wymaganych przepisami. Zdaniem powoda pozwany naruszył jego dobra osobiste również poprzez niewłaściwe wyposażenie celi, gdyż kącik sanitarny nie był w pełni zabudowany, co naruszało jego prywatność, a dodatkowo powodowało, że po celi rozchodził się odór fekaliów. Powód miał również zastrzeżenia co do tego, że nie miał stałego dostępu do prądu oraz że był niedostateczny dopływ do celi świeżego powietrza (małe okno i umieszczone pod sufitem). Ponadto na uwagę zasługiwał fakt, że pomieszczenie było zbyt słabo oświetlone, bowiem zamiast dwóch jarzeniówek zamontowana była tylko jedna. To wszystko prowadzi do uzasadnienia, że powód jest zmuszony odbywać karę pozbawienia wolności w sposób niehumanitarny, a dodatkowo wykazuje cechy szczególnego udręczenia powoda, które zagrażają jego zdrowiu. Uzasadniając roszczenie powód wskazał, że w jego przypadku doszło do naruszenia przepisów kodeksu karnego wykonawczego (art. 110 kkw), Konstytucji RP (art. 40, 41 i 77), Konwencji Europejskiej (art. 3) oraz przepisów kodeksu cywilnego (art. 23, 24, 417 i 448 kc). Ponadto powód przedstawił liczne orzecznictwo, które potwierdza jego stanowisko w niniejszej sprawie. --- STRONA 2 --- Ustosunkowując się do pozwu pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa- Prokuratorii Generalnej SP kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podniósł, iż powód nie udowodnił, ani nawet nie uprawdopodobnił żadnej z przesłanek, które uzasadniałyby dochodzone przez niego roszczenie. Przede wszystkim nie udowodnił, że została mu wyrządzona jakakolwiek szkoda o charakterze niemajątkowym. Powód był bowiem rozmieszczony zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu karnego wykonawczego (dalej. kkw), a pozwany zapełnił mu godziwe warunki bytowe i pełną realizację uprawnień przewidzianych w kkw, jak i wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych. Tyczy się to w szczególności wyposażenia cel mieszkalnych w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, zapewniający mu osobne miejsce do spania, spożywania posiłków oraz odpowiednie warunki higieniczno-sanitarne. Ponadto cele mieszkalne posiadają dostęp do światła dziennego, są wyposażone w oświetlenie jarzeniowe oraz oświetlenie żarowe do kontroli celi w porze nocnej. Obecna wysokość kącika sanitarnego wynika z przepisów ochronnych oraz ze względów architektonicznych. Wykonanie pełnej zabudowy będzie możliwe jedynie przy kapitalnym remoncie budynku. Stan techniczny jest właściwy, cele nie są zawilgocone. Także liczne kontrole sanepidu nie kwestionują ani umiejscowienia kącika WC, ani warunków panujących w celach mieszkalnych. Co zaś się tyczy czystości w celi, to sami osadzeniu mają obowiązek o nią dbać. Do tego celu otrzymują comiesięcznie czyściki, a do utrzymania higieny osobistej mydło, papier toaletowy, proszek do prania, nożyk do golenia, a według zgładzanych potrzeb także krem do golenia, pastę i szczoteczkę do zębów. Powód miał zapewnioną raz w tygodniu ciepłą kąpiel oraz codzienny dostęp do zimnej wody. Zaś po kąpieli powód ma możliwość wymiany ręczników, a co dwa tygodnie pościeli. Ponadto cele mieszkalne wyposażone są w zmiotkę z szufelką i kosz na śmieci. Osadzeni mogą także w miarę potrzeb otrzymać szmatę do mycia podłóg i urządzeń sanitarnych. Cele mieszkalne posiadają sprawną wentylację grawitacyjną. Jest także możliwość otwarcia okna o każdej porze dnia i nocy. Coroczna kontrola wentylacji potwierdza sprawność jej działania. W pomieszczeniach osadzonych są zamontowane instalacje co, a sami skazani mają zapewnioną darmową opiekę lekarską. Na uwagę zasługuje też fakt, że powód przez cały okres pobytu w zakładzie karnym nie złożył żadnej skargi dotyczącej warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Pozwany wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Na potwierdzenie tej tezy pozwany szczegółowo odniósł się do poszczególnych kwestii ogólnikowo podnoszonych przez powoda, powołując się przy tym na dokumentację, która została dołączona do odpowiedzi na pozew. Odnosząc się natomiast do zagadnień prawnych roszczenia powoda o wypłatę zadośćuczynienia w oparciu o art. 24 kc w zw. z art. 448 kc tj. naruszeniem jego dóbr osobistych, pozwany przede wszystkim wskazał, że powód powinien udowodnić istnienie działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienie tejże krzywdy wynikającej z naruszenia przez pozwanego dóbr osobistych powoda, związek przyczynowy między krzywdą niemajątkową a działaniem lub zaniechaniem sprawcy krzywdy niemajątkowej, a ponadto udowodnić w przypadku bezprawnego działania lub zaniechania sprawcy krzywdy winę sprawcy. Wobec powyższego, zdaniem pozwanego powód nie udowodnił, ani nawet nie uprawdopodobnił żadnej z przesłanek, które uzasadniałyby dochodzone przez niego roszczenie. Przede wszystkim nie udowodnił, że została mu wyrządzona jakakolwiek szkoda o charakterze niemajątkowym. Dodatkowo pozwany nie wskazał, dlaczego kwota którą żąda jest odpowiednim zadośćuczynieniem za jego krzywdę. Zaś wobec braku wywiązania się z obowiązku udowodnienia przesłanek zgłaszanego roszczenia, powód powinien ponieść wszelkie negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy, a więc jego pozew winien zostać oddalony, a on sam powinien zostać obciążony obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód ma 37 lat, wykształcenie zawodowe. Odbywa on w Zakładzie Karnym w R. karę od dnia 20.09.2012 r. do nadal. --- STRONA 3 --- W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w R. powód przebywał na różnych oddziałach, w celach zawsze dwuosobowych: V (nr celi 274 o pow. 7,03 m 2 ) oraz IX (nr celi 530 o pow. 8,05 m 2 , nr celi 512 o pow. 7,19 m 2 , nr celi 495 o pow. 7,43 m 2 , nr celi 504 o pow. 7,55 m 2 , nr celi 519 o pow. 7,20 m 2 ). Zakład Karny w R. jest zakładem typu zamkniętego i przeznaczony jest dla recydywistów penitencjarnych. Budynki Zakładu Karnego w R. są obiektami wpisanymi do rejestru zabytków. Wszystkie cele dwuosobowe mają powierzchnię od 7m 2 wzwyż. Wszystkie cele w zakładzie karnym są tak rozmieszczone, aby na każdego osadzonego przypadało minimum 3 m 2 , np. cela dwuosobowa nr 519, w której przebywa obecnie powód ma 7,20 m 2 . Cele, które zajmował powód R. S. mają powierzchnię powyżej 8 m 2 (długość 4m +/- 0,2m x szerokość 2m) i są wyposażone w sprzęty kwaterunkowe przewidziane w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Na ich wyposażeniu znajduje się stół, szafki więzienne, taborety i łóżko dla każdego osadzonego. Ponadto każdy z osadzonych ma zapewnioną możliwość korzystania z miski, zmiotki, szufelki i kosza na śmieci. Za utrzymanie czystości i porządku w celach oraz higieny osobistej odpowiedzialni są sami osadzeni. W tym celu na początku miesiąca do każdej celi wydawane są środki czystości oraz każdorazowo w przypadku zgłaszania potrzeb w tym zakresie. Dla utrzymania higieny osobistej osadzeni otrzymują stosowne środki i mieli stały dostęp do sanitariatów. Nadto więźniom przysługuje ciepła kąpiel raz w tygodniu, a więźniom wykonującym dodatkowo pracę brudzącą lub w kuchni, a także z problemami zdrowotnymi przysługuje kąpiel codziennie. Więźniom wydawane jest mydło toaletowe, papier toaletowy, 200 g proszku do prania, nożyk do golenia, a w razie zgłoszenia potrzeby także pasta i szczoteczka do zębów oraz krem do golenia. Do cel mieszkalnych doprowadzona jest zimna bieżąca woda, a osadzeni mają prawo do korzystania z grzałek oraz czajników elektrycznych do podgrzania wody. Cele mieszkalne oświetlane są naturalnym światłem padającym z okna. Ponadto w każdej celi znajduje się oświetlenie jarzeniowe o mocy minimum 2 x 36 W oraz oświetlenie żarowe do kontroli celi w porze nocnej, które jest zgodne z przyjętymi normami w tym zakresie. Za zgodą dyrektora osadzeni mogli też korzystać z własnych lampek stołowych np. do czytania. W pozwanej jednostce następują okresowe przerwy w dostawie energii elektrycznej do gniazdek w celach mieszkalnych. Przerwa w godz. od 9.00 do 12.00 została wprowadzona w celu ograniczenia korzystania z energii elektrycznej w czasie szczytowego na nią zapotrzebowania. W tym czasie musi funkcjonować kuchnia oraz hale produkcyjne. Z kolei ograniczenie dostawy prądu w godzinach nocnych tj. od 23.00 do rana wprowadzono w celu zachowania ciszy nocnej. Ponadto oświetlenie zewnętrzne skierowane jest na ściany pawilonów mieszkalnych, co powoduje, że w samych celach panuje półmrok umożliwiający rozpoznanie konturów przedmiotów i poruszanie się po celi w porze nocnej. Wyłączanie energii elektrycznej spowodowane jest przede wszystkim dbałością o obecnie istniejącą instalację elektryczną oraz względami oszczędnościowymi. W jednostce penitencjarnej pozwanego cele mieszkalne posiadają sprawną wentylację grawitacyjną wyposażoną w kratki, poprzez które odbywa się wymiana powietrza w celach. Drożność kanałów wentylacyjnych jest sprawdzana co najmniej raz w roku przez kominiarza. Prowadzone kontrole w tym zakresie w czasie pobytu powoda w jednostce pozwanego nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości, w tym również istnienia zawilgocenia w pomieszczeniu. Ponadto zwiększenie cyrkulacji powietrza w celach można uzyskać poprzez otwieranie okien o każdej porze dnia i nocy. W celach mieszkalnych zamontowane są okna o standardowych wymiarach, minimum 0,5 x 0,9 m. W celi powoda są one drewniane z podwójnych przeszkleniem. Nie są one w pełni szczelne, ale wynika to z konieczności zachowania cyrkulacji powietrza w pomieszczeniu. Są one w dobrym stanie technicznym, osadzeni mogą je dowolnie otwierać i zamykać. Ponadto w każdej celi znajduje się przynajmniej jeden grzejnik cieplny z odpowiednio dobraną ilością żeber, tak aby zimą zapewnić osadzonym stałą temperaturę minimum 20 o C. Ogrzewanie w sezonie grzewczym jest sterowane automatycznie przez zamontowany system, który dostosowuje natężenie ogrzewania stosownie do temperatur na zewnątrz. Osadzeni mają możliwość obniżenia ogrzewania poprzez zakręcenie zaworu na grzejniku. --- STRONA 4 --- Kąciki sanitarne usytuowane są wewnątrz dwuosobowych cel mieszkalnych i mają powierzchnię 1,4 m x 0,9 m (1,26 m 2 ) oraz zabudowane są nieprzeźroczystym materiałem do wysokości co najmniej 1,2 m, co zapewnia minimum intymności i wynika z obowiązujących przepisów, w tym z art. 110 § 3 kkw. W kąciku znajduje się muszla klozetowa i umywalka z bieżącą zimną wodą. Taki kącik sanitarny nie jest dodatkowo oświetlany. Zabudowa tych kącików do pełnej wysokości nie jest możliwa ze względów architektonicznych, gdyż brak jest dodatkowych wolnych kanałów wentylacyjnych. Wynika to też z konieczności monitorowania więźniów i ma na celu zapobieganie próbom samobójczym i stosowaniu przemocy pomiędzy osadzonymi. Obecnie w Zakładzie Karnym trwają prace remontowe mające na celu dostosowanie pomieszczeń do możliwości całkowitego zabudowania kącików sanitarnych. Jednocześnie pozwany cały czas podejmuje działania, które mają na celu poprawę warunków odbywania kary, m.in. poprzez ograniczanie czasu przebywania osadzonych w celach mieszkalnych. Osadzeni mają możliwość korzystania ze spacerów, z biblioteki, brania udziału w imprezach oświatowo – kulturalnych oraz sportowych. Ponadto w zakładzie karnym istnieje możliwość wykonywania pracy. Powód w trakcie pobytu w jednostce penitencjarnej był konsultowany przez psychologa z powodu jego problemów z nadużywaniem alkoholu. W gronie współosadzonych funkcjonuje zgodnie, nie zanotowano sytuacji konfliktowych z jego udziałem. Wobec przełożonych przyjmuje postawę regulaminową. Uczestniczy w zajęciach kulturalno- oświatowych oraz sportowych w miarę możliwości. Czas wolny przeznacza na oglądanie telewizji oraz zajęcia własne. Zaraz po przybyciu do zakładu podjął starania o odpłatne zatrudnienie w przyzakładowym państwowym przedsiębiorstwie odzieżowym, które uzyskał i pracuje do chwili obecnej. Powód, mimo zapewnionego prawa do składania wniosków, skarg i próśb, formalnie nie składał skarg na warunki panujące w Zakładzie Karnym i zachowanie personelu. Dowód: zaświadczenie o zarobkach powoda k. 3, 70; zakwaterowanie powoda k. 33; wykaz pomieszczeń k. 34-35; notatka służbowa do zarzutów powoda k.36, k. 39-40; ocena okresowa powoda k. 37-38; protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych k. 41-42; protokół z badania natężenia oświetlenia k. 43; protokół kontroli sanitarnej k. 44-54, k. 56-61; zestawienie wartości odżywczych wędlin k. 55; leczenie ambulatoryjne powoda k. 62; komunikat oraz notatka służbowa dot. wyłączania energii elektrycznej k. 103-104; dokumentacja medyczna powoda k. 132; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności powoda k. 134; opinia biegłego okulisty k. 163-167; zeznania powoda 00:23:07 protokół z dnia 18.11.2013 r. k. 89; zeznania świadka S. A. 00:07:14 oraz 00:39:45 protokół z dnia 18.11.2013 r. k. 88-89. Przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233 § 1 kpc. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów, w tym na opinii biegłego okulisty, którym dał wiarę w całości, albowiem zgodność ich treści z rzeczywistym stanem faktycznym nie została przez strony zakwestionowana w toku procesu a sporządzone zostały przez uprawnione podmioty w ramach obowiązków wynikających z charakteru ich działalności. Ponadto Sąd przypisał walor wiarygodności zeznaniom złożonym przez Kierownika Działu Kwatermistrzowskiego ZK w R. S. A., które stanowiły istotne uzupełnienie treści przedstawionych w przedłożonych przez pozwanego dokumentach. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny również na podstawie zeznań powoda, którym nie dał wiary tylko w pewnym zakresie, co zostało szczegółowo omówione w dalszej części uzasadnienia. Sąd zaważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną dochodzonego przez powoda zadośćuczynienia za złe, uciążliwe warunki pobytu w Zakładzie Karnym w R. jest art. 448 kc, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. --- STRONA 5 --- Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego, który wskazuje, że ten czyje dobro osobiste zostało naruszone bezprawnym działaniem może żądać zaniechania tego działania lub usunięcia jego skutków. Przy czym ustawodawca w artykule 24 kc wprowadził domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które strona pozwana może obalić przez wykazanie, że jej działanie miało miejsce w warunkach obowiązującego porządku prawnego, stanowiło wykonywanie prawa podmiotowego, odbywało za zgodą pokrzywdzonego, lub wynikało z potrzeby ochrony uzasadnionego interesu lub wartości nadrzędnych. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego zwracano uwagę, że Konstytucja oraz akty prawa międzynarodowego zawierają tożsame regulacje, ustanawiając zakaz tortur oraz nieludzkiego i poniżającego traktowania jak również karania, a także deklarując humanitarne traktowanie każdej osoby pozbawionej wolności, m.in. w wyrokach z dnia 28 lutego 2007 r. (V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13) i z dnia 17 marca 2010 r. (II CSK 486/09, LEX nr 599534). Osoba pozbawiona wolności przez sam fakt uwięzienia nie traci podstawowych praw gwarantowanych przez Konstytucję i akty prawa międzynarodowego. Poszanowanie i ochrona jej godności jest obowiązkiem władzy publicznej, wypełniającej zadania represyjne państwa. Realizacja pozbawienia wolności wiąże się z ustaleniem poziomu, na którym warunki uwięzienia są „odpowiednie” i nie naruszają przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka. Bezwzględnie wymagane jest, aby traktowanie człowieka pozbawionego wolności nie było poniżające i niehumanitarne, a ograniczenia i dolegliwości, które musi on znosić, nie przekraczały koniecznego rozmiaru wynikającego z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka oraz nie przewyższały ciężaru nieuniknionego cierpienia, nieodłącznie związanego z samym faktem uwięzienia. Ciężar dowodu, iż warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa na pozwanym. Powoda obciąża w takiej sprawie tylko dowód odbywania kary pozbawienia wolności w określonych warunkach. Nie zwalnia to jednak powoda od obowiązku wykazania poniesienia niematerialnej krzywdy spowodowanej naruszeniem dóbr osobistych, a nadto przedstawienia dowodów wskazujących na zakres doznanej krzywdy. W przedmiotowej sprawie trzeba mieć przede wszystkim na uwadze, że powód odbywał karę pozbawienia wolności, która spełnia funkcję represyjną jako odpłata za dokonane przestępstwo i dolegliwość dla skazanego (dyskomfort) stanowi jej istotę (tak też Sąd Apelacyjny w Katowicach, w wyroku z dnia 7 maja 2009 roku, sygn. akt I Aca 247/09). Aby można było mówić o odczuwaniu dolegliwości przez skazanego, odbywanie kary musi być bardziej uciążliwe od sposobu życia osób pozostających na wolności. Odczuwanie niedogodności i dyskomfortu, nawet znacznych rozmiarów, w przypadku kary pozbawienia wolności nie ogranicza się jedynie do braku możności opuszczenia zakładu karnego. Odbywanie kary pozbawienia wolności nie stanowi bowiem pobytu w zakładzie o charakterze zbliżonym do pensjonatu lub sanatorium, tyle tylko że w warunkach pozbawienia wolności, lecz oznacza także obniżenie standardu życiowego. Zachowania pozwanego, polegające na stworzeniu warunków pobytu w zakładzie karnym, poniżej poziomu typowego dla życia na wolności, które powód odczuwa jako uciążliwe, nie są przez to bezprawne. Żądania zmierzające do podwyższenia warunków życia, tak aby odpowiadały one warunkom osób przebywających na wolności, a nawet które zapewniłyby powodowi poziom pobytu na poziomie pod pewnymi względami wyższym niż znaczna część polskiego społeczeństwa są tym samym bezzasadne. O bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych, w szczególności godności może być mowa dopiero, gdy dochodzi do poniżającego i nieludzkiego traktowania, sprzecznego z zasadą humanitaryzmu. Do naruszenia godności ludzkiej może dojść w wypadku, gdy pozbawi się więźniów jakiejkolwiek intymności przy spełnianiu potrzeb fizjologicznych, gdy brak wyżywienia będzie powodował głód u więźniów lub nie zapewni niezbędnych składników odżywczych, gdy przeludnienie osiągnie stan uniemożliwiający funkcjonowanie w celi, w szczególności gdy więźniowie zostaną zmuszeni do spania na przemian w jednym łóżku, gdy w celi nie będzie możliwości pozostawania w pozycji leżącej, gdy niewykonywanie obowiązków przez służbę zdrowia spowoduje permanentny stan chorobowy u osadzonego, gdy w celach będzie panowało zimno. --- STRONA 6 --- Sąd uznał, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Postępowanie dowodowe wykazało co prawda, że w Zakładzie Karnym w R. panują surowe warunki, jednakże ocena czy nastąpiło naruszenie dobra, jakim jest godność osobista winna być dokonana przez pryzmat całokształtu okoliczności, w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dokonując oceny warunków pobytu powoda w zakładzie karnym nie można pominąć realiów występujących w Polsce, dotyczących czasami wręcz fatalnej sytuacji osób przebywających w szpitalach, domach opieki czy placówkach oświatowych, co wynika w głównej mierze z ich niedoinwestowania. Państwo Polskie nie jest na tyle zasobne finansowo, aby było w stanie zapewnić tym osobom, jak też skazanym, warunki bytowe odpowiadające poziomowi i standardom obowiązującym w zamożnych państwach Europy. Powód nie przebywał w warunkach przeludnienia. W czasie jego osadzenia w jednostce pozwanego zjawisko przeludnienia praktycznie nie istniało. Z zeznań powoda i słuchanych w sprawie świadków wynika, że pozwany zapewniał powodowi warunki odbywania kary zgodne z obowiązującymi normami i których w żadnym razie nie można poczytywać za przejaw nieludzkiego, poniżającego traktowania. Powód w żadnym momencie swojego pobytu w zakładzie karnym nie przebywał w celi mieszkalnej, w której powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosiła poniżej 3m 2 , co było by sprzeczne z przepisami kodeksu karnego wykonawczego. Powód, wbrew jego subiektywnemu odczuciu, nie może powoływać się na zarzut małego metrażu pomieszczenia twierdząc jedynie, że dokumentacja w tej sprawie jest sprzeczna. Świadek bowiem wiarygodnie wyjaśnił, że różnica między powierzchnią rzeczywistą celi a powierzchnią wskazaną w wykazie pomieszczeń wynika z faktu, że od powierzchni rzeczywistej odejmuje się powierzchnię pod grzejnik oraz pod kącik sanitarny i to różnica jest powierzchnią, którą do swej dyspozycji mają osadzeni. Pomimo jednak takiego wyliczenia powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego w dalszym ciągu jest większa niż 3 m 2 , a ponadto przepisy nie nakazują aby ta powierzchnia była do swobodnego poruszania się skazanego (czyli bez uwzględnienia powierzchni pod meble). Wyszczególnić również należy, iż cele w jednostce pozwanego w czasie osadzenia powoda były wystarczająco oświetlone i wyposażone zgodnie z obowiązującymi przepisami penitencjarnymi w niezbędny sprzęt kwaterunkowy. Natomiast kąciki sanitarne, na które składa się muszla klozetowa i umywalka z bieżącą wodą z mocy przepisu art. 110 § 3 kkw usytuowane są wewnątrz cel mieszkalnych, ale od reszty pomieszczenia odgradza je przegroda, która jest dość niska, jednakże zapewnia minimum intymności. Rzeczą oczywistą jest, że przebywanie w miejscu, gdzie załatwia się potrzeby fizjologiczne, je i śpi do przyjemnych nie należy, ale zabudowa tych kącików do pełnej wysokości w pozwanym zakładzie karnym nie jest możliwa ze względów architektonicznych, a w orzecznictwie powszechnie akceptowany jest pogląd, że ewentualne całkowite niezabudowanie kącików sanitarnych wynika z wymogów bezpieczeństwa więźniów (m.in. wyrok SA w Łodzi z dnia 13 maja 2009 r., sygn. I ACa 234/09 - niepubl.). Również Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. I ACa 508/10 - niepubl., wskazał, iż: „Jedynie częściowe odgrodzenie od reszty celi kącika sanitarnego wynika z konieczności zapewnienia warunków bezpieczeństwa (obserwacja skazanych), a ujemne doznania skazanych wynikające z konieczności obcowania z toaletą znajdującą się w celi, która ponadto nie zapewnia całkowitej intymności winny ustąpić przed nadrzędną wartością, jaką jest bezpieczeństwo zdrowia i życia człowieka”. Cele posiadają sprawną wentylację grawitacyjną. Ponadto każda cela posiada pełnowymiarowe, dające się otworzyć okno, którego uchylenie daje możliwość zwiększenia cyrkulacji powietrza i lepszą wentylację. Za utrzymanie higieny osobistej i czystości w celach odpowiadają osadzeni i otrzymują w tym celu stosowne środki, korzystają z kąpieli, sanitariatów. Osadzeni w Zakładzie Karnym w R. mają możliwość podjęcia pracy, korzystania ze spacernika, biblioteki, udziału w programach edukacyjnych, sportu, profilaktyki uzależnień, na terenie jednostki organizowane są zawody sportowe. I powód mógł z tego korzystać podczas pobytu w Zakładzie Karnym. Powyższe warunki odbywania kary trudno więc uznać za niehumanitarne i uwłaczające godności powoda, choć faktem oczywistym jest, że samo pozbawienie wolności i przebywanie wraz z innymi osobami w zamkniętym pomieszczeniu, stanowi znaczną dolegliwość. Zakład Karny w R. jest wyposażony w wentylację grawitacyjną, której zasada działania polega na tym, że ciepłe powietrze jako lżejsze jest unoszone do góry i choć w niektóre dni mogło się zdarzyć, iż ze względu na --- STRONA 7 --- warunki atmosferyczne i różnicę ciśnień na zewnątrz i wewnątrz budynku, powietrze było wtłaczane do środka, ale zastosowanie wentylacji mechanicznej, stanowiłoby w istocie luksus, gdyż byłoby to lepsze rozwiązanie niż posiada większość budynków w Polsce. Brak jest również podstaw do przyjęcia, by przebywanie w źle wentylowanej celi, wiązało się z tak negatywnymi odczuciami psychicznymi powoda, by uzasadniały one przyznanie mu zadośćuczynienia finansowego. Wskazać również należy, iż budynek Zakładu Karnego pochodzi z XIX wieku i budowany był dla innych standardów niż obowiązują obecnie, co powoduje z kolei, że istniejące w budynku ograniczenia natury architektonicznej nie zawsze pozwalają dostosować go w pełni do najnowszych rozwiązań, jakie stosuje się we współczesnych obiektach budowlanych pomimo, iż jednostka penitencjarna przechodziła w ostatnim dziesięcioleciu szereg remontów. Odnosząc się bardziej szczegółowo do twierdzeń powoda, że był osadzony w niehumanitarnych warunkach bytowych w postaci: zbyt słabego oświetlenia celi oraz braków w dostawach prądu, przez co pogorszył mu się znacząco wzrok, Sąd uznał, że nie znalazły one potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Sąd pragnie zauważyć, że co do oświetlenia, Sąd stoi na stanowisku, że osadzeni mają w wystarczającym stopniu dostęp do światła. Zauważyć należy, że cele mieszkalne nie dość że są oświetlane naturalnym światłem padającym z okna, to jeszcze w celi znajduje się odpowiednie oświetlenie jarzeniowe. Ponadto więźniowie mają możliwość korzystania z własnych lampek stołowych (za zgodą dyrektora). Na uwagę zasługuje też fakt, że oświetlenie zewnętrzne skierowane jest na ściany pawilonów mieszkalnych, a więc w celach panuje półmrok umożliwiający rozpoznanie konturów przedmiotów i poruszanie się po celi w porze nocnej. Nie można więc uznać, że ograniczenia w dostawie prądu są przejawem niehumanitarnych warunków bytowania, zwłaszcza że wyłączanie energii elektrycznej w godzinach od 9.00 do 12.00 oraz od 23.00 do rana jest podyktowane względami oszczędnościowymi i celowościowymi oraz obowiązkiem zachowania ciszy nocnej. Zaś co się tyczy zarzutów zbyt słabego oświetlenia celi, to zdaniem Sądu są one również bezzasadne. Co prawda powód zgłaszał, że brakuje jarzeniówki, jednak ostatecznie pracownicy zakładu karnego dokonali wymiany jarzeniówki na sprawną. Zarzut ten nie ma racji bytu tym bardziej, że z opinii biegłego okulisty jednoznacznie wynika, że stan narządu wzroku powoda nie uległ pogorszeniu od stycznia 2013 r., a z dużym prawdopodobieństwem od wielu lat (niedowidzenie już od wczesnego dzieciństwa). Sugeruje to, że warunki oświetlenia celi nie miały żadnego wpływu na stan wzroku R. S.. Pozwany nie dopuścił się również żadnych zaniedbań co do dbania o stan zdrowia powoda. Zgodnie bowiem z przeprowadzonym postępowaniem dowodowym ustalono, że powód zgłosił się do lekarza oddziałowego z prośbą o skierowanie na konsultacje okulistyczną, która została mu udzielona 14 stycznia 2013 r. Rozpoznano wówczas u niego zez rozbieżny naprzemienny z przewagą oka lewego i wydano receptę na okulary. Zaś w kwietniu 2013 r. powód otrzymał zlecone okulary. Sąd oddalając powództwo miał też na uwadze, że jakkolwiek powód został poinformowany o możliwości składania wniosków, skarg i próśb do organów właściwych do ich rozpoznania, to z możliwości tej nie skorzystał podczas pobytu w jednostce pozwanego, a zatem nie uczynił nic by swój byt poprawić. Natomiast polaryzacja zarzutów podnoszonych przez powoda, które nie znajdują poparcia w ustalonym stanie faktycznym przemawia za uznaniem, że powód został zmotywowany do złożenia pozwu przez współwięźniów i kierując się jedynie chęcią uzyskania korzyści majątkowej powielił zarzuty, które już niejednokrotnie były przez tutejszy Sąd uznane za bezzasadne. Także wysokość żądanego przez powoda zadośćuczynienia w odniesieniu do intensywności rzekomego naruszenia dóbr ze strony pozwanego Zakładu Karnego wskazuje, iż powództwo miało charakter wyłącznie fiskalny. Skoro więc osadzenie powoda w Zakładzie Karnym w R. było zgodne z prawem i miało na celu ochronę interesu społecznego i wartości nadrzędnych jakimi są izolacja przestępców od społeczeństwa i osiągnięcie celów probacji, odbywało się w godziwych warunkach i nie miało cech poniżającego i nieludzkiego traktowania powoda, to samo subiektywne, a nie obiektywne przekonanie powoda, że nastąpiło przy tym naruszenie jego dóbr osobistych, jest bezpodstawne i nie może znaleźć ochrony prawnej przewidzianej w art. 23 i 24 kc, jak również być podstawą przyznania mu zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 kc. --- STRONA 8 --- Sąd, na podstawie art. 98 kpc w związku z § 10 pkt 25 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zasądził od powoda wynagrodzenie na rzecz pozwanego Skarbu Państwa- Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w kwocie 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych).