Postanowienie II C 222/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 222/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Turek Protokolant: st. sekr. sądowy Teresa Szczypińska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa P F przeciwko M S o nakazanie i zapłatę 1. powództwo oddala: 2. odstępuje od obciążenia stron kosztami postępowania w sprawie. Sygn. akt IIC 222/10 Uzasadnienie Powód pozwem skierowanym przeciwko pozwanej po ostatecznym sprecyzowaniu żądania wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz Domu Dziecka w B kwoty 20 000 złotych, zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia przepraszającego go o treści „Przepraszam Pana P F za znieważenie publiczne oraz za to, że ośmieliłam się wydać na Pana opinię, która jest kłamstwem i na której poparcie nie mam nic gdyż jest to kłamstwo zmyślone przeze mnie aby zrobić Panu na złość i utrudnić życie w Areszcie Śledczym . Chcę nadmienić, że zrobiłam to ze złości, gdy dowiedziałam się, że mój były konkubent zawrze związek małżeński 20-go Maja 2010 roku w Urzędzie Stanu Cywilnego w G (k.15). Ponadto wniósł o opublikowanie przeprosin przez --- STRONA 2 --- ich przesłanie do Aresztu w którym przebywa i zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 300 złotych. W uzasadnieniu swego żądania powód podniósł, że pozwana zniesławiła jego dobre imię stawiając mu w piśmie procesowym, kierowanym do Sądu Rejonowego w G zarzuty, że „dawałem jej 20 złotych miesięcznie na dziecko, że nie pomagałem jej gdy była w ciąży, pieniądze przeznaczałem na alkohol, co nie jest możliwe, iż przebywałem w G na delegacji w pracy skąd wysyłałem pieniądze, nieprawdą jest także, że kazałem pozwanej opuścić swój lokal mieszkalny … wydaje pozwana także opinię przed Sądem , że jestem osobą nieodpowiedzialną … oraz uważa, że mam się oddać na jakieś leczenie… Powód podnosi, że pozwana dopuszczając się znieważenia w pismach procesowych pogarsza jego sytuację w jednostkach penitencjarnych. Pisma te przesyłane do Aresztu podlegają cenzurze – a zawarte w tych pismach treści powodują, że jest traktowany przez służby jako osoba nadużywająca alkoholu, agresywna co skutkuje poddaniem go, terapiom w Zakładzie Karnym w W i w R . Pozwana pismem procesowym z dnia 07.07.2010 roku stanowiącym odpowiedź na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Przyznała okoliczność toczącego się postępowania pomiędzy stronami przed Sądem Rejonowym w G ale przed Sądem tym „ zeznała całą prawdę”. Odpierając zarzuty powoda zawarte w pismach procesowych podniosła , że w okresie wspólnego z powodem pożycia nie łożył na jej utrzymanie, pieniądze przeznaczał na alkohol a pod jego wpływem zachowywał się agresywnie. Przyznała, że opuściła mieszkanie powoda po tym jak ją będącą w 6- tym miesiącu ciąży uderzył. Wnosząc o oddalenie powództwa pozwana powołuje się również na swoją trudną sytuację materialną i życiową gdyż samotnie wychowuje dwoje dzieci, nie ma pracy a utrzymuje się z funduszu alimentacyjnego na dzieci i zasiłku rodzinnego. Rozpoznając sprawę po przeprowadzeniu dowodów z akt Sądu Rejonowego w G ( ….) pisma Komendy Miejskiej Policji w Ś z dnia 1.12.2011 roku (k. 169), przesłuchanie stron ( powoda przed Sądem Rejonowym w B w dniu 7 września 2011 roku w (…) k. 131), pozwaną na rozprawie w dniu 5 października 2010 roku (k.-53) ustalił sąd następujący stan faktyczny. Strony niniejszego postępowania P F i M S w okresie od października (…)roku do (…) roku żyli w faktycznym związku i zamieszkiwali wspólnie w mieszkaniu powoda w Ś . Wraz z nimi zamieszkiwał małoletni B B urodzony (…) roku – syn pozwanej z T B Pozwana w okresie trwającego konkubinatu zaszła w ciążę. Pożycie stron nie układało się i pozwana jeszcze przez rozwiązaniem, w czerwcu (…) roku wyprowadziła się od powoda zabierając ze sobą syna, którego miała pod opieką. Od tego czasu strony mieszkają osobno i nie utrzymują ze sobą kontaktów. Powód obecnie przebywa w placówkach penitencjarnych. Zawarł w dniu (…) roku związek małżeński z A T . Pozwana w dniu (…) roku urodziła córkę M w G . Wraz z dziećmi zamieszkuje w P u swoich rodziców J i R małżonków S . Utrzymuje się ze świadczeń przyznanych z --- STRONA 3 --- Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K , zasiłku rodzinnego, okresowego oraz alimentów na dzieci płaconych przez Fundusz Alimentacyjny, ponadto świadczy doraźne usługi fryzjerskie. Rodzice pomagają w wychowaniu i opiece nad dziećmi. W dniu (…) roku wystąpiła z powództwem o ustalenie ojcostwa małoletniej córki M S i zasądzenie na jej rzecz alimentów do Sądu Rejonowego w G . Powództwo skierowane było przeciwko powodowi P F . Wyrokiem zaocznym wydanym w dniu 20 kwietnia 2009 roku Sąd Rejonowy w G ustalił, że pozwany w tej sprawie Paweł F jest ojcem małoletniej M S córki M S i w punkcie III Wyroku zasądził od P F na rzecz córki alimenty w kwocie 300 złotych miesięcznie – płatne do rąk matki dziecka. Wyrok zaoczny uprawomocnił się. Wnioskiem z dnia (…) roku skierowanym do Sądu Rejonowego w G powód zwrócił się o ustanowienie nadzoru kuratora sądowego nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej przez M S nad córką M . W uzasadnieniu wniosku powód informował Sąd, że córka jest zaniedbywana, nie ma warunków do normalnego życia, w domu gdzie przebywa nadużywa się alkoholu a otrzymywane na dziecko alimenty są przeznaczane przez konkubinę na cele prywatne. W rezultacie pism powoda Sąd Rejonowy w G wszczął i prowadził postępowanie z wniosku powoda o przyznanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią M S oraz wydanie zarządzeń opiekuńczych dotyczących małoletniej – sygn. akt (…). Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 roku Sąd oddalił wniosek P F o przyznanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią M S i uznał brak przesłanek do wydania zarządzeń opiekuńczych. W postępowaniu przed Sądem Rejonowym w G pozwana złożyła pismo procesowe nazwane „ odwołaniem od wniosków P F ( pismo z 4.02.2010r k. 41 akt (…)) . W piśmie pozwana nie uznała wniosków powoda za uzasadnione i odnosząc się do pozwu opisała swoją wersję zdarzeń i sytuację życiową córki. Użyte przez pozwaną w tym piśmie sformułowania – stały się podstawą pozwu wniesionego przez powoda o ochronę dóbr osobistych . Okoliczności faktyczne w sprawie są bezsporne i znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Spornym pozostaje prawdziwość użytych przez pozwaną w piśmie procesowym z 4.02.2010 roku słów i zarzutów stawianych powodowi. W tym, że nadużywał on alkoholu, nie łożył na utrzymanie córki, pobił ją. Pozwana nie zaprzeczyła, że wyraziła swoje stanowisko w sprawie na piśmie i oświadczyła, że zawarta w piśmie treść oparta jest na prawdzie. Powód zarzucał pozwanej świadczenie nieprawdy, a używanymi przez pozwaną argumentami poczuł się obrażony. Słuchany przed Sądem Rejonowym w B podniósł, że nie jest alkoholikiem, nigdy nie uderzył pozwanej i łożył na jej utrzymanie. W trakcie ciąży pozwanej przebywał w G , gdzie pracował a z zarobków utrzymywał pozwaną przysyłając jej 150 – 200 euro dwa razy w miesiącu. Pozwana oprócz dokumentów zebranych w sprawach przed Sądem Rejonowym w G nie --- STRONA 4 --- zaproponowała innych dowodów . Powód wniósł o przeprowadzenie dowodu z wywiadu przeprowadzonego przez Kuratora Sądu Rejonowego w G z 7.11.2010 roku i ustalenie przez informację w KMP w Ś prowadzonych interwencji policyjnych . Sąd przeprowadził zawnioskowane przez strony dowody. Zwrócił się o nadesłanie informacji do KMP w Ś oraz o przesłanie wywiadu kuratora na potrzeby Sądu penitencjarnego w T . Sąd Okręgowy w T pismem z dnia 21.11.2011 roku poinformował, że nie dopuszczał dowodu z opinii kuratora sądowego Sądu Rejonowego w G a odpowiedzi należy poszukać w Sądzie Okręgowym w G , gdzie akta powoda zostały przekazane w związku z przetransportowaniem powoda do Zakładu Karnego w Z . W celu przeprowadzenia dowodu sąd orzekający zwrócił się o udostępnienie kart z akt osobowych powoda Część „B” i przeprowadził dowód ze sprawozdania kuratora zawodowego A W Sądu Rejonowego w G z 28.02.2011 roku. Uzyskał Sąd również żądaną informację z KMP w Ś ( pismo z 1.12.2011r k. – 169). Sąd zważył: Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność , cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji , nietykalność cielesna, twórczość naukowa, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego . Na mocy art. 24 kc, ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem , może żądać zaniechania tego działania, chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, aby osoba , która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do uznania jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W postępowaniu o ochronę dóbr osobistych powód musi sprecyzować jakie jego dobra osobiste zostały naruszone oraz wykazać, że nastąpiło to w wyniku konkretnych działań pozwanego. Na pozwanej natomiast ciąży obowiązek udowodnienia, że jej działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne albowiem przepis art. 24 kc formułuje domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Powód opierał żądanie pozwu na twierdzeniu, że pozwana naruszyła jego dobro osobiste wprawdzie nie nazywa swojego naruszonego dobra wprost, ale z kontekstu jego wypowiedzi wynika, że zarzut powoda sprowadza się do zarzutu naruszenia jego dobrego imienia i czci. Wskazuje powód jednoznacznie, że pozwana naruszyła jego dobra w piśmie procesowym z 4.02.2010 roku – używając sformułowań nieprawdziwych i obraźliwych do niego. Sformułowania te powód wskazał w pozwie oraz złożonych zeznaniach wskazując na to, że użycie --- STRONA 5 --- ich naraziło go na leczenie antyalkoholowe, badania psychiatryczne i terapie dla osób agresywnych . Wprawdzie powód w swoich pismach na poparcie sformułowanych żądań przytacza przepisy kodeksu karnego, jednakże nie budzi wątpliwości sądu fakt, że występuje on z powództwem cywilnym i tylko brak wiedzy leży u podstaw braku podstawy prawnej zgłoszonych żądań cywilnych. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Sąd w pierwszej kolejności ustala, czy doszło do naruszenia dobra osobistego a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustala, czy działanie pozwanego było bezprawne ( vide wyrok S.N. z 17.6.2004, VCK 609/03,lex nr 109404). Pozwana nie zaprzeczyła użytym sformułowaniom i choć nie zostało wyartykułowane to wprost podniosła zarzut działania w ramach porządku prawnego. Stwierdziła bowiem, że pismo zostało napisane w odpowiedzi na wniosek powoda, który prowadził de facto do ograniczenia jej władzy rodzicielskiej i że pisma tego nie upubliczniła i że intencją jej była obrona interesów jej i jej dziecka a nie poniżenia powoda. Podniosła również, że w piśmie jest zawarta prawda o życiu stron i stosunku powoda do córki. Rozpoznając sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zarzucanie człowiekowi alkoholizmu , braku staranności w opiece nad dzieckiem stanowi o ile jest to nieprawdą naruszenie dóbr osobistych i stanowi napiętnowanie takiej osoby w jej środowisku. Działanie takie posiada walor bezprawności – rodzący określoną w przepisach kodeksu cywilnego ( 24 kc) odpowiedzialności. W sprawie niniejszej bezprawność takiego działania uchylona jest poprzez działanie pozwanej w interesie jej i córki oraz przez to, że pozwana podejmując obronę przed zarzutami powoda podała prawdziwe okoliczności. W procesie niniejszym powód nie wykazał słuszności swoich twierdzeń i nie obalił zarzutów pozwanej. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika wprost, że powód przebywając na wolności nadużywał napoi alkoholowych . Z opinii psychologicznej – skazanego z 31.12.2009 (k.5 akt osobowych część „B”) sporządzonej przez psychologa M M wynika, że powód w wywiadzie przyznał się do tego , że nadużywał alkoholu, że ma problemy z kontrolowaniem ilości wypijanego alkoholu i że w październiku 2009 roku lekarz psychiatra zdiagnozował uzależnienie od alkoholu. Powód w rozmowie po przetransportowaniu do Zakładu Karnego w G w dniu 01.02.2010 roku przyznał,, że posiada zaległości z tytułu alimentów w wysokości 3200 złotych . W aktach osobowych odnotowano, że powód dopuszczał się autoagresji i samouszkodzeń. Z informacji KMP w Ś wynika, że w okresie od 1.01.2007 roku do 31.12.2008 roku w mieszkaniu powoda przeprowadzono 8 interwencji, które dotyczyły zakłócenia ciszy nocnej. Z tych względów nie sposób odmówić stwierdzeniom pozwanej użytym w piśmie z 4.02.2010 roku waloru prawdy --- STRONA 6 --- a okoliczności w jakich ta prawda była ujawniona, zwalnia pozwaną z zarzutu bezprawności działania co musi powodować oddalenie powództwa. W oparciu o powyższe Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 12.01.2012 roku powództwo oddalił a oceniając sytuację materialną powoda odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu.