Wyrok II C 209/11/4 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 209/11/4 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Stankiewicz- Rataj Protokolant: Katarzyna Sacherska po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa J R przeciwko M W o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Katowicach na rzecz adwokata A L kwotę 4428 złotych ( cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych)- w tym kwotę 828 złotych( osiemset dwadzieścia osiem złotych)podatku od towarów i usług- tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sygn. akt II C 209/11/4 Uzasadnienie Powód wniósł o zasądzenie od pozwanej Małgorzaty kwoty 100 000zł. za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwana naruszyła również normy etyczne stosując „kruczki prawne” na korzyść innego sędziego, który wydał dnia 9 października 2006r. wyrok w sprawie o sygn. akt (…). Powód podniósł, że orzeczenie wydane przez pozwaną jako Sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie sygnatura akt (…)nie jest zasadne. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2012r. zobowiązano pełnomocnika powoda do wskazania podstawy faktycznej żądania z uzasadnieniem i powołania dla wykazania zasadności żądania wszystkich wniosków dowodowych pod rygorem skutków z art. 207§3 k.p.c. --- STRONA 2 --- W pismach procesowych z dnia 13 marca i z dnia 3 kwietnia 2012r. pełnomocnik powoda wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy pracowniczej Sądu Okręgowego w Katowicach sygn. akt (…), akt sprawy karnej Sądu Okręgowego w Katowicach sygn. akt (..), przesłuchania świadków G. B , J. K , S. K , deklaracji rozliczeniowych ZUS za okres od stycznia 1995r. do grudnia 2004r. dla pracodawcy Przedsiębiorstwa (…) w B , dokumentów: świadectwa pracy z dnia 31 stycznia 2006r., zakresu uprawnień i obowiązków z dnia 30 stycznia 2006r., deklaracji rozliczeniowej za miesiąc czerwiec 1995r., deklaracji rozliczeniowej za miesiąc maj 1997r., dowodu z opinii biegłego grafologa oraz dowodu z przesłuchania stron. Te wnioski dowodowe powołał na okoliczność podstawy faktycznej żądania, wysokości dochodzonego roszczenia oraz zakresu naruszenia dóbr osobistych powoda ( k.48 – 49, 55 – 56 akt). Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazała, że powód ani jego profesjonalny pełnomocnik nie określili podstawy faktycznej żądania, w związku z tym nie sposób bliżej odnieść się do twierdzeń pozwu. Domyślać się jedynie można, że powód podstawy swego żądania upatruje w podjętych przez pozwaną, bliżej nieokreślonych czynnościach, jako sędziego. Pozwana podniosła dalej, że orzeka w sprawach cywilnych, a nie z zakresu prawa pracy lub karnych. Niezrozumiałe jest więc powoływanie się na dowód z akt spraw karnych bądź pracowniczych, a pozostałe wnioski dowodowe nie zawierają konkretnej tezy dowodowej. Pozwana dodała, że w podejmowanych przez nią działaniach jako sędziego nie ma cech bezprawności, natomiast ciężar wykazania okoliczności uzasadniających żądanie spoczywa na powodzie, co nie zostało w żaden sposób uczynione ( k.63 akt). Sąd ustalił i zważył: Pozwana jest sędzią ( bezsporne). Powód opierał swoje roszczenie o treść art. 448 k.c. w zw. z art. 23k.c. i art. 24 k.c., kierując je wobec pozwanej z tego tytułu, że wydała jako sędzia, według twierdzeń pozwu niezasadne orzeczenie. Ta podstawa faktyczna, wyprowadzona z uzasadnienia pozwu, nie została w toku procesu zmieniona. Podnieść zatem należy co następuje. Odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych uzależniona jest od trzech przesłanek: istnienia dobra osobistego, jego naruszenia oraz bezprawności działania. Ciężar udowodnienia pierwszej i drugiej przesłanki obciąża pokrzywdzonego (powoda), a trzecia objęta jest wzruszalnym domniemaniem prawnym. Jeżeli wykazane zostanie naruszenie dobra osobistego, sprawcę naruszenia uwolnić może od odpowiedzialności tylko dowód braku bezprawności, co faktycznie jest równoznaczne z wykazaniem przesłanek wyłączających bezprawność (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2005r., III CZP 53/04, OSNC 2005/7-8/114). Zgodne zatem z regułą ciężaru dowodu, o jakiej w normie art. 6 k.c., w procesie o ochronę dóbr osobistych na powodzie spoczywa ciężar wykazania istnienia dwóch przesłanek, a to dobra osobistego oraz jego naruszenia. Powód w pozwie wskazał, że wywodzi swoje roszczenie z tego, iż pozwana wydała orzeczenie, które to jest niezasadne. Jeżeli zatem z tej okoliczności powód wywodził swoje roszczenie o ochronę dóbr osobistych to winien wykazać istnienie i rodzaj doba osobistego które podlega ochronie oraz na czym polegało owo naruszenie konkretnie wskazanego dobra osobistego powoda. Żadnej z tych przesłanek powód nie podjął się wykazywać. Pełnomocnik powoda powołał wnioski dowodowe, które miały na celu, zgodnie z tezą dowodową wykazać podstawę faktyczną żądania, wysokość dochodzonego roszczenia oraz zakres naruszenia dóbr osobistych powoda. Wniosek dowodowy z opinii biegłego został powołany na okoliczność --- STRONA 3 --- autentyczności podpisów G. B . Tak sformułowane wnioski dowodowe musiały zostać przez Sąd oddalone. Zgodnie z normą art. 227 k.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Ocena czy określone fakty maja dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, zależy nie tylko od tego, jakie to są fakty, lecz także – a nawet w pierwszej kolejności – od tego jak sformułowana jest norma prawna, która w rozstrzyganej sprawie ma zastosowanie. Każdy stan faktyczny jest bowiem oceniany w aspekcie określonego przepisu prawa materialnego, które to prawo wyznacza zakres koniecznych ustaleń faktycznych jakie powinny być w sprawie poczynione i jednocześnie przepisy prawa materialnego maja rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy określone fakty, jako ewentualny przedmiot dowodu, maja wpływ na treść orzeczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2000r., I CKN 975/98 niepubl.). W sprawie powód winien zatem zaoferować Sądowi wnioski dowodowe, zgodnie ze spoczywającym na nim ciężarem dowodzenia, w celu ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy w postaci,- jak już wskazano,- istnienia i rodzaju doba osobistego, które podlega ochronie oraz na czym polegało owo naruszenie konkretnie wskazanego dobra osobistego powoda. O ile po przeprowadzeniu tych dowodów, pozwana nie dowiodłaby braku bezprawności, aktualizowałaby się potrzeba przeprowadzenia dalszych wniosków dowodowych na okoliczność czy to wysokości dochodzonego roszczenia, czy też zakresu naruszenia dóbr osobistych powoda. Jeżeli jednak powód nie podjął się wykazywać przesłanek istotnych dla normy prawnej, jaka stanowi podstawę prawną jego żądania, nie było uzasadnione dopuszczenie dowodów, których potrzeba przeprowadzenia, w tej sytuacji, w sprawie nie zachodziła. Podnieść dalej trzeba, że powołanie wniosków dowodowych na okoliczność podstawy faktycznej żądania jest już całkowicie nieuzasadnione z punktu widzenia nie tylko normy art. 227 k.p.c., ale istoty procesu cywilnego. To nie postępowanie dowodowe ma służyć ustaleniu podstawy faktycznej żądania, a odwrotnie to postępowanie dowodowe ma na celu ustalenie czy podstawa faktyczna, która sąd jest związany z mocy art. 321 k.p.c., wskazana przez powoda wypełnia dyspozycje określonej normy prawnej, by w zależności od jego wyniku orzec o żądaniu pozwu. Wskazać również należy, że tak powołane przez powoda wnioski dowodowe również wobec normy art. 227 k.p.c. nie zasługiwały na uwzględnienie i z dodatkowej przyczyny, poza tą zasadniczą wyżej powołaną Na podstawie art. 227 k.p.c. nie dopuszcza się też takich dowodów które ze swej istoty nie są przydatne dla wykazania wskazanych przez wnioskującego okoliczności. Pozwana podniosła iż orzeka w sprawach cywilnych, a nie z zakresu prawa pracy lub karnych, czemu strona powodowa nie zaprzeczyła, stąd powoływanie dowodów z akt spraw karnych czy prawa pracy (zauważyć trzeba, że procedura cywilna nie zna dowodu z akt sprawy) jak i pozostałych dowodów nie znajduje żadnego uzasadnienia w okolicznościach tej sprawy, dla wykazania wskazanych przez wnioskującego okoliczności, skoro powód domaga się ochrony prawnej wynikającej z instytucji naruszenia dóbr osobistych, wobec orzekania pozwanej w określonej sprawie cywilnej w której był stroną. Zauważyć również należy, że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia zalicza się działanie na podstawie uprawnień wynikających z obowiązujących przepisów, czyli działanie w ramach porządku prawnego. Takie działanie (działania) nie skutkują odpowiedzialnością z tytułu naruszenia dóbr osobistych, gdyż nie są bezprawne. Tak właśnie jest w przypadku prowadzenia postępowania cywilnego przez sędziego, który działa na podstawie przyznanych mu uprawnień. Wydanie prawomocnego wyroku w sprawie, nawet rozstrzygającego spór na niekorzyść strony, nie może być traktowane w kategoriach bezprawności. Działanie w ramach porządku prawnego, czyli dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, nie jest działaniem bezprawnym, na co zwracano uwagę w orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1989 r., II CR 419/89, OSP 1990, nr 11-12, poz. 377). Prowadzenie przez sąd postępowania w ramach określonej przez ustawodawcę procedury nie stanowi działania bezprawnego. O bezprawności działania nie może świadczyć wydanie wyroku niekorzystnego dla strony. Prowadzenie jakiegokolwiek postępowania publicznoprawnego --- STRONA 4 --- (administracyjnego, cywilnego, karnego, itp.) nie może zostać zakwalifikowane jako działanie bezprawne tylko z uwagi na to, że rozstrzygnięcie postępowania nie spełnia oczekiwań strony (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 25.08.2006r. I ACa 237/06, LEX nr 217201). Reasumując, z tych przytoczonych względów, żądanie powoda należało oddalić. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie § 2 ust. 3, § 6, § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).