Postanowienie II C 206/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi Wyd

--- STRONA 1 --- Sygn.akt II C 206/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Limiera Protokolant: st.sekr.sąd. Sylwia Nowakowska - Birke po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa S. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta Ł. zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w W. o zapłatę 124.050,-złotych zasądza od Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. na rzecz S. K.: 1. 124.050,- (sto dwadzieścia cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 11 stycznia 2012 r., 2. 9.820,- (dziewięć tysięcy osiemset dwadzieścia) złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu Sygn. akt II C 206/13 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 30 lipca 2012 roku, skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta Ł., S. K. wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 124.050 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 11 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu żądania pozwu wskazano, że pozwany – Skarb Państwa bezpodstawnie wzbogacił się kosztem spadkobierców S. K., w tym m.in. powoda , poprzez przeniesienie prawa własności działki nr (...) nie przysługującego pozwanemu, na osoby trzecie, zaspokajając tym samym „kosztem innej osoby” obciążające pozwanego roszczenia (zmniejszając swoje pasywa). Żądana przez powoda kwota stanowi równowartość iloczynu przypadającego mu udziału spadkowego po S. K. (3/20) i rzeczywistej wartości rynkowej nieruchomości w dniu wyzbycia się jej własności przez Skarb Państwa – Prezydenta Miasta Ł. tj. 827.000 zł (pozew k. 2-7 akt sprawy II C 1147/12 tutejszego Sądu ) W odpowiedzi na pozew z dnia 12 września 2012 roku strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów postępowania. Strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia. (odpowiedź na pozew k. 19-25 akt sprawy II C 1147/12 tutejszego Sądu) --- STRONA 2 --- Postanowieniem z dnia 7 września 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi połączył sprawę z powództwa S. K. o sygn. akt II C 1147/12 przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta Ł. o zapłatę ze sprawą II C 350/12 z powództwa M. G. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta Ł. o zapłatę, do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienie k. 29 akt sprawy II C 1147/12 tutejszego Sądu). Postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi postanowił wyłączyć do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę roszczeń S. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta Ł. o zapłatę (odpis postanowienia k. 2). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: W dniu 8 maja 1945 roku nieruchomość rolna położona w Ł. przy ulicy L. (...)/ A.(...) , została przejęta na cele reformy rolnej na podstawie dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13). Aktem nadania wydanym przez Pełnomocnika Rządu ds. Reformy Rolnej na województwo (...) z dnia 2 sierpnia 1945 roku nieruchomość tę otrzymał na własność S. K.. Na wniosek S. K. z dnia 9 stycznia 1946 roku, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 1946 roku Sąd Okręgowy w Łodzi Wydział Hipoteczny założył dla nieruchomości księgę wieczystą Rep. hip. (...), a w jej dziale II jako właściciela nieruchomości wpisał S. K.. (bezsporne, repertorium hipoteczne nr (...) k. 130 akt sprawy II C 451/10 tutejszego Sądu) W dniu 10 maja 1949 roku Zarząd Miejski w Ł. Wydział Rolny wniósł do Sądu Grodzkiego w Łodzi Oddziału Ksiąg Wieczystych o wpisanie Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości z mocy art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, zaświadczając, że nieruchomość ta była własnością O. G. i jest przeznaczona na cele reformy rolnej w myśl przepisów art. 2 ust. 1 lit. b powołanego dekretu. (wniosek k. 1 akt księgi wieczystej Kw (...)) W wykonaniu tego wniosku dnia 6 sierpnia 1949 roku Sąd Grodzki w Łodzi Oddział Ksiąg Wieczystych postanowił wykreślić S. K. z działu II repertorium hipotecznego (...), zamknął to repertorium, a nieruchomość przeniósł do nowozałożonej księgi wieczystej Kw (...), w której w dziale II jako właściciela wpisał Skarb Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej. (postanowienie Sądu Grodzkiego w Łodzi k. 2 – 3 akt księgi wieczystej Kw (...)) W dniu 20 września 1956 roku do Sądu Powiatowego dla m. Łodzi w Łodzi Wydziału Ksiąg Wieczystych wpłynął wniosek Prezydium Rady Narodowej m. Ł. Zarządu Rolnictwa z dnia 19 września 1956 roku o sprostowanie stanu prawnego w księdze wieczystej Rep. hip (...). W treści wniosku wskazano, że w dziale II księgi jako właściciel jest ujawniony S. K. z mocy aktu nadania z dnia 2 sierpnia 1948 roku, lecz ponieważ nieruchomość została przeznaczona na cele użyteczności publicznej, sprawa została rozpatrzona przez Grodzką Komisję Ziemską w dniu 14 września 1948 roku, która utrzymała w mocy akt nadania gruntu K. Dalej wskazano, że na wniosek K. Wojewódzka Komisja Ziemska orzeczeniem z dnia 14 października 1948 roku uchyliła orzeczenie Grodzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 14 września 1948 roku i tym samym własność gruntu powróciła do Skarbu Państwa. W związku z tym Prezydium Rady Narodowej wniosło o przepisanie tytułu własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. (wniosek k. 6 akt księgi wieczystej Kw Nr (...)) --- STRONA 3 --- Postanowieniem z dnia 24 września 1956 roku Sąd Powiatowy w Łodzi Wydział Ksiąg Wieczystych postanowił wpisać w dziale II księgi wieczystej Kw nr (...) Skarb Państwa – na podstawie orzeczenia z dnia 14 października 1948 roku. (postanowienie k. 7 – 7v akt księgi wieczystej Kw Nr (...)) Postanowieniem z dnia 12 października 1972 roku wydanym w sprawie sygn. akt V Ns II 771/72 Sąd Powiatowy dla m. Łodzi w Łodzi stwierdził, że spadek po S. K. synu S. i H., zmarłym dnia 30 listopada 1971 roku w Ł. na podstawie ustawy nabyli: żona zmarłego M. K. (1) w 5/20 częściach oraz jego dzieci: W. K., S. K., M. G., J. K. i P. K. po 3/20 części każde z nich. (postanowienie Sądu Powiatowego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 12 października 1972 roku, k. 11 akt sprawy II C 1147/12 tutejszego Sądu) Nieruchomość podlegała w późniejszym czasie przekształceniom – całą nieruchomość uregulowaną w księdze wieczystej Kw Nr (...) podzielono na działki o nr (...), co zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 19 lutego 1997 roku. (bezsporne, zawiadomienie, k. 11 akt księgi wieczystej Kw Nr (...)) Z nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw Nr (...) odłączono nieruchomość oznaczoną jako działka nr (...) o powierzchni 0,6274 ha i w dniu 30 czerwca 2000 roku założono odrębną księgę wieczystą Kw nr (...). (bezsporne, zawiadomienie, k. 13 akt księgi wieczystej Kw Nr (...)) W dniu 26 maja 2003 roku rzeczoznawca majątkowy D. Ś. na zamówienie Wojewody (...) sporządziła operat szacunkowy z wyceny nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. (...) (działki nr (...)), w którym wskazała, że wartość nieruchomości oszacowana w podejściu porównawczym na dzień wizji lokalnej wynosi 827.000 złotych, w tym wartość rynkowa gruntu wynosi 587.000 złotych. (operat szacunkowy k. 158-189 akt sprawy II C 451/10 tutejszego Sądu) W dniu 21 listopada 2003 roku spadkobiercy S. K. skierowali do Urzędu Miasta Ł. Wydziału Geodezji pismo, w którym wnieśli o wstrzymanie wszelkich działań związanych z przekazaniem Gminie (...) nieruchomości przy ulicy A.(...). (bezsporne , pismo k. 12 – 13 akt sprawy II C 451/10 tutejszego Sądu) W dniu 12 grudnia 2003 roku Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji Katastru i Inwentaryzacji Urzędu Miasta w Ł. wystosował odpowiedź na pismo spadkobierców S. K., w którym stwierdził, że brak jest podstaw do zawieszenia lub wstrzymania działań zmierzających do przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości, jako zamiennej, na rzecz Gminy Wyznaniowej (…) w Ł. (bezsporne , pismo k. 15 załączonych akt sprawy II C 451/10 Sądu Okręgowego w Łodzi ) Na podstawie ugody zawartej w dniu 9 lutego 2004 roku przed Pierwszym Zespołem Orzekającym Komisji Regulacyjnej do spraw Gmin Wyznaniowych (...) Gmina Wyznaniowa (...) w Ł. nabyła od Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. nieodpłatnie nieruchomość położoną w Ł. przy u. A. (...) oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr (...), o powierzchni 0,6274 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieście w Łodzi prowadzi księgę wieczystą Kw Nr (...) oraz nieruchomość położoną w Ł. przy ul. (...) oznaczoną jako działka Nr (...), o powierzchni 0,0269 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą Kw Nr (...). Nieruchomości te zostały przyznane jako nieruchomości zamienne za nieruchomości położone w Ł. przy ul. G. (...)o powierzchni 1443 --- STRONA 4 --- m 2 i przy ul. Z.(...) o powierzchni 1912 m 2 , których przeniesienie własności natrafiło na trudne do przezwyciężenia przeszkody. (ugoda k. 32 – 33 akt księgi wieczystej Kw Nr (...)) W dniu 16 kwietnia 2004 roku Gmina Wyznaniowa (...) w Ł. sprzedała przedmiotową nieruchomość (...) Spółce z Ograniczoną Odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (akt notarialny Rep. A nr (...)k. 28 – 31 akt księgi wieczystej Kw Nr (...)) Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, w sprawie sygn. akt II C 825/09, ustalił, że nie istniało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy L. (...)/ A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m 2 stanowiącej własności S. K. na mocy art. 2 ust. 1 lit. b Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, stwierdzone przez Zarząd Miejski w Ł. Wydział Rolny w dniu 29 kwietnia 1949 roku oraz nie istniało przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy L. (...)/ A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m 2 stanowiącej własności S. K. na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 14 października 1948 roku. (wyrok z uzasadnieniem k. 140 – 156 akt II C 825/09 Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi). Dokonana przez D. Ś. wycena nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A.(...) na kwotę 827.000 zł odpowiadała rzeczywistej wartości tej nieruchomości w dniu 9 lutego 2004 roku. (opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości E. R. k. 251 akt sprawy II C 451/10 tutejszego Sądu) Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem wydanym w dniu 14 września 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt II C 451/10 uwzględnił powództwo spadkobiercy S. K.- J. K.i zasądził na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł.: kwotę 127.500 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 kwietnia 2010 r. tytułem zwrotu równowartości bezpodstawnego wzbogacenia oraz kwotę 131.250 zł tytułem odszkodowania oraz orzekł o kosztach procesu (wyrok k. 295, uzasadnienie k. 296-300 akt sprawy II C 451/10 tutejszego Sądu) Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 1182/11 zmienił powyższe orzeczenie i zasądził od Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Ł. na rzecz J. K. kwotę 124.050 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 kwietnia 2010 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 6.632,68 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i oddalił powództwo w pozostałej części (wyrok z uzasadnieniem k. 331-339 akt sprawy II C 451/10 tutejszego Sądu) Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r. wydanym w sprawie II CSK 323/12 odmówił przyjęcia do rozpoznania skarg kasacyjnych powoda i pozwanego (postanowienie k. 390-391 akt sprawy II C 451/10 tutejszego Sądu) W dniu 03 października 2011 r. M. G., S. K., W. K., M. B., A. K., M. K. (2) i J. W. wystąpili doi Sadu Rejonowego dla Łodzi –Śródmieścia w Łodzi o zawezwanie Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Ł. do próby ugodowej w sprawie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia i odszkodowanie (wniosek k. 2-5 akt sprawy II Co 131/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi). Skarb Państwa – Prezydent Miasta Ł. otrzymał odpis wniosku w dniu 10 stycznia 2012 r. (zwrotne poświadczenie odbioru k. 28 akt sprawy II Co 131/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi). Powyższy stan faktyczny był miedzy stronami bezsporny. --- STRONA 5 --- Ustalając wartość nieruchomości , Sąd oparł się na pisemnej opinii biegłej z zakresu szacowania nieruchomości E. R., z której dowód został dopuszczony w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Łodzi w sprawie II C 451/10 z powództwa współspadkobiercy S. K.– J. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi miasta Ł.. Strony zgodnie o to wniosły. Biegła E. R. wypowiedziała się kategorycznie, iż wycena nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A.(...) na kwotę 827.000 zł odpowiadała rzeczywistej wartości tej nieruchomości w dniu 9 lutego 2004 roku . Wobec braku zarzutów pozwanego wobec przedmiotowej opinii, Sąd w pełni podzielił jej wnioski dotyczące wartości spornej nieruchomości na dzień 9.02.2004 r., przyjmując kwotę 827.000 zł jako wartość wzbogacenia Skarbu Państwa , jakie nastąpiło kosztem spadkobierców S. K.. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jako zasadne podlegało uwzględnieniu w całości. Źródłem roszczeń powoda objętych pozwem jest rozdysponowanie w dniu 9 lutego 2004 roku przez stronę pozwaną przedmiotową nieruchomością na rzecz innego podmiotu (Gminy Wyznaniowej (...) w Ł.) w taki sposób, że stał się on właścicielem, podczas gdy własność nieruchomości nie przysługiwała pozwanemu Skarbowi Państwa lecz spadkobiercom S. K. (w tym powodowi) . Ostatnia ze wskazanych okoliczności znalazła potwierdzenie w wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku, wydanym w sprawie sygn. akt II C 825/09, w którym Sąd ustalił, że nie istniało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy L. (...)/ A. (...)o powierzchni 2 ha 26 a 57 m 2 stanowiącej własności S. K. na mocy art. 2 ust. 1 lit. b Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, stwierdzone przez Zarząd Miejski w Ł. Wydział Rolny w dniu 29 kwietnia 1949 roku oraz nie istniało przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy L.(...)/ A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m 2 stanowiącej własności S. K. na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 14 października 1948 roku. Z dniem dokonania wskazanej wyżej czynności rozporządzającej powód S. K., jako współwłaściciel w 3/20 części przedmiotowej nieruchomości, utracił roszczenie windykacyjne przeciwko stronie pozwanej. Co prawda bowiem Gmina Wyznaniowa (...) w Ł. nabyła własność przedmiotowej nieruchomości od podmiotu nieuprawnionego, jednak była ona chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.). W tym miejscu należy podkreślić, że przeniesienie własności nieruchomości, o którym mowa, nie było dokonane pod tytułem darmym, co ma znaczenie zarówno w odniesieniu do wspomnianej ochrony w ramach rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych jak i w odniesieniu do przepisu art. 407 k.c. i niemożliwości dochodzenia przez powoda zwrotu korzyści w naturze od Gminy Wyznaniowej (...). Dokonanie przedmiotowego rozporządzenia prowadziło do zwolnienia Skarbu Państwa ze zobowiązania wobec Gminy Wyznaniowej (...). Nie jest zaś nieodpłatną czynnością rozporządzenie solvendi causa – w wykonaniu wcześniejszego (niż uzyskanie wzbogacenia) zobowiązania (tak P. Księżak, Bezpodstawne wzbogacenie. Art. 405–414 KC. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2007, Teza II.6.). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że z chwilą przesunięcia majątkowego i w konsekwencji utraty przez powoda roszczenia windykacyjnego, powstało po jego stronie roszczenie o zwrot wartości uzyskanej przez pozwanego korzyści (tak SN w --- STRONA 6 --- wyroku z dnia 10 lutego 2004 roku, IV CK 459/02, LEX nr 176939, por. także wyrok SN z dnia 13 lutego 2003 roku, III CKN 1492/00, Biul. SN 2003/7/12). Przechodząc do rozważań dotyczących roszczenia powoda z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia należy wskazać jego podstawę materialno prawną. Zgodnie z przepisem art. 405 k.c., kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przesłankami powstania tzw. roszczenia kondykcyjnego są zatem: - wzbogacenie jednego podmiotu; - zubożenie drugiego podmiotu; - związek pomiędzy wzbogaceniem a zubożeniem; - brak podstawy prawnej dla wzbogacenia (bezpodstawność wzbogacenia). Celem roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest przywrócenie równowagi zachwianej przesunięciem pewnej wartości z majątku jednego podmiotu do majątku innego podmiotu, które nastąpiło bez podstawy prawnej. Chodzi przy tym o pewien stan obiektywny w postaci wzbogacenia po jednej stronie i zubożenia po drugiej stronie (tak SN w wyroku z dnia 23 listopada 1998 r., II CKN 58/98, LEX nr 55389). Z chwilą dokonania przez Skarb Państwa rozporządzenia przedmiotową nieruchomością nastąpiło jego bezpodstawne wzbogacenie. Skarb Państwa zawierając ugodę z Gminą Wyznaniową (...), na mocy której przeniósł własność nieruchomości, uzyskał korzyść w postaci pomniejszenia jego pasywów, co nastąpiło kosztem majątku powoda (tak SN w wyroku z dnia 4 grudnia 2008 roku, I CSK 224/08, LEX nr 484665 oraz w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 roku, IV CSK 221/06, LEX nr 369185). W wyniku tego przesunięcia majątkowego powód, jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, został zubożony, gdyż własność tę utracił. Nie ulega wątpliwości, że zubożenie powoda i wzbogacenie pozwanego to dwie strony tego samego przesunięcia określonej wartości z jednego majątku do drugiego, a zatem spełniona została przesłanka istnienia związku pomiędzy wzbogaceniem a zubożeniem (tak SN w wyroku, z dnia 2 sierpnia 2007 r., V CSK 152/07, LEX nr 465613). Wzbogacenie pozwanego nastąpiło bez podstawy prawnej, bowiem – zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 10 grudnia 2009 roku, nie istniało przejście z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy L. (...)/ A.(...)o powierzchni 2 ha 26 a 57 m 2 stanowiącej własności S. K. na mocy art. 2 ust. 1 lit. b Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej, stwierdzone przez Zarząd Miejski w Ł. Wydział Rolny w dniu 29 kwietnia 1949 roku oraz nie istniało przejście na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy L. (...)/ A. (...) o powierzchni 2 ha 26 a 57 m 2 stanowiącej własności S. K. na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia 14 października 1948 roku. Skoro zaś nie doszło do przejścia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, brak było tytułu prawnego, legitymizującego dokonanie rozporządzenia nieruchomością na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) w Ł.. Ze względu na podniesiony w toku procesu przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia powoda należy rozważyć, czy do upływu tego terminu doszło. Dzień, w którym nastąpiło przesunięcie majątkowe będące źródłem z jednej strony wzbogacenia pozwanego i zubożenia powoda, wyznacza początek biegu terminu przedawnienia roszczenia powoda z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Przed tą datą nie --- STRONA 7 --- doszło bowiem do utraty własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż skutku takiego nie rodzi ani wpis w księdze wieczystej, ani też faktyczne odebranie nieruchomości, wobec czego powód mógł wystąpić przeciwko pozwanemu z roszczeniem windykacyjnym, które przedawnieniu nie ulega. Dopiero rozdysponowanie przez stronę pozwaną nieruchomością na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) w Ł. w taki sposób, że stała się ona właścicielem, spowodowało utratę przez powoda roszczenia windykacyjnego i od tej chwili stało się możliwe wystąpienie z roszczeniami czy to z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, czy też odszkodowawczymi (tak SN w wyroku z dnia 13 lutego 2003 roku, III CKN 1492/00, Biul. SN 2003/7/12). Roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia – zgodnie z ogólną zasadą przewidzianą w przepisie art. 118 k.c. – ulega przedawnieniu z upływem dziesięciu lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne, a jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego – od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie (art. 120 § 1 k.c.). Wymagalność roszczenia o zwrot korzyści bądź jej wartości następuje od chwili uzyskania wzbogacenia, zatem od tego momentu liczy się bieg terminu przedawnienia roszczeń (tak W. Dubis, E. Jaroń, Odsetki za opóźnienie co do nienależnego świadczenia, Rejent 2000, nr 1, s. 90.). Mając na uwadze powyższe, w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dacie przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy Wyznaniowej (...) w Ł. i do chwili wytoczenia powództwa w niniejszej sprawy termin przedawnienia roszczenia nie upłynął. Powyższy pogląd podzielił Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 07 lutego 2012 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I ACa 1182/11, rozpoznając apelacje od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi wydanego w sprawie o sygnaturze akt II C 451/10 . W ocenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi, nie do zaakceptowania jest stanowisko pozwanego, że wymagalność roszczenia powoda nastąpiła już w roku 1948 w momencie przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa, a z uwagi na tzw. ,,zawieszenie funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości” powód mógł domagać się zwrotu korzyści w naturze już w roku 1989, a dopiero gdy to stało się niemożliwe dochodzić zwrotu wartości utraconej nieruchomości. Nie można tracić z pola widzenia przedmiotu wzbogacenia (korzyści) Skarbu Państwa, którym jest samo posiadanie nieruchomości. Oczywistym jest, że gdyby Skarb Państwa nie rozdysponował w roku 2004 nieruchomością na rzecz Gminy (...) spadkobiercy S. K. nie mieliby przeszkód w odzyskaniu jej w naturze. Przeniesienie prawa własności na osobę trzecią spowodowało utratę roszczenia o zwrot nieruchomości i powstanie roszczenia o zwrot wartości korzyści uzyskanej przez Skarb Państwa. Dopiero rozdysponowanie nieruchomością na rzecz innych osób w taki sposób, że stały się właścicielami, spowodowało utratę roszczenia windykacyjnego, i dopiero od tej chwili stało się możliwe wystąpienie z roszczeniem z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia czy też roszczeniem odszkodowawczym. Po ustaleniu, że powodowi służy względem strony pozwanej roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia należy wskazać, że sposobem w jaki winno nastąpić przywrócenie stanu równowagi między majątkami stron jest zwrot wartości uzyskanej korzyści. Pozwany został wzbogacony bowiem w ten sposób, że uległy pomniejszeniu jego pasywa. Stopień pomniejszenia tych pasywów wyznacza wartość nieruchomości będącej przedmiotem rozporządzenia ustalona zgodnie z wyceną, na dzień dokonania czynności, na kwotę 827.000 złotych. Wskazana suma odpowiada rzeczywistej wartości tej nieruchomości w dniu 9 lutego 2004 roku, tj. w dacie zawarcia ugody. Powód wnosił o zasądzenie części bezpodstawnie --- STRONA 8 --- uzyskanej przez stronę pozwaną korzyści odpowiadającej jego udziałowi w przedmiotowej nieruchomości, tj. 3/20 części. Sąd uwzględnił żądanie powoda w całości, zasądzając na rzecz S. K. kwotę 124.050 zł. W zakresie żądania zasądzenia odsetek od kwoty dochodzonej tytułem bezpodstawnego wzbogacenia Sąd zważył, iż stosownie do przepisu art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Istotne jest więc ustalenie momentu, w którym dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia. W tym zakresie uzasadnione było zasądzenie odsetek zgodnie z ogólną regułą określoną w art. 455 k.c., według którego świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Żądanie zapłaty należności sformułowane zostało w zawezwaniu do próby ugodowej w sprawie II Co 131/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, które stronie pozwanej doręczono w dniu 10 stycznia 2012 r., dlatego też Sąd – zgodnie z żądaniem powoda – zasądził odsetki dopiero od dnia następującego po tym dniu, tj. od dnia 11 stycznia 2012 r. Zgodnie z regułą zawartą w przepisie art. 481 § 2 k.c. powodowi należały się odsetki ustawowe. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną w przepisie art. 98 § 1 k.p.c. Powód wygrał proces w całości, a zatem zasadne było zasądzenie na jego rzecz od pozwanego zwrotu poniesionych niezbędnych kosztów procesu, na które złożyły się: - koszty zastępstwa procesowego na poziomie jednej stawki minimalnej – 3.600 złotych – ustalonej zgodnie § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09. 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych, - opłata sądowa w kwocie 6.203 złote. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji.