Wyrok II C 20/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 20/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Król po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa A C przeciwko J Z o zapłatę 1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.000 zł ( dziesięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 8 marca 2012r; 2. umarza postępowanie w części dotyczącej żądania zwrotu równowartości złotego łańcuszka wraz z krzyżykiem; 3. oddala powództwo w pozostałej części; 4. nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (kasy tut. Sądu) kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych; 5. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt II C 20/12 Uzasadnienie Powód wniósł do tut. Sądu pozew w którym domagał się zasądzenia od pozwanego Józefa Zapory kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, kwoty 2700,00 tj. równowartości kosztów poniesionych przez powoda na transport, wynajęcie mieszkania , kwoty 6000,00 zł tj. różnicy między kosztami wynajmu mieszkania u pozwanego, a obecnie wynajmowanym przez powoda mieszkaniem (za okres 1 roku), nadto powód domagał się również zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów jego dóbr które zaginęły, a to piżamy, 4 par skarpet, skarpet alpinistycznych, 7 sztuk dużych chusteczek, 2000,00 zł, 200 euro, złotego łańcuszka z krzyżykiem i szlafroka. W trakcie procesu powód ograniczył żądanie pozwu nie domagając się zwrotu równowartości --- STRONA 2 --- złotego łańcuszka z krzyżykiem. Uzasadniając żądanie, powód wskazał iż 31.01.2011r zawarł z pozwanym umowę najmu. Umowa ta nie została wypowiedziana, a mimo to pozwany włamał się do zamkniętego pokoju powoda, włożył całe mienie powoda do dwóch worków i wyrzucił to wszystko na podwórko, gdy siąpił deszcz. Dalej powód wskazał, iż zanim został wyrzucony z mieszkania przez pozwanego, zaczął szukać lepszego mieszkania, gdyż jego stan zdrowia pogarszał się. Aby było to jednak możliwe konieczne było zgromadzenie kaucji. W tym celu powód pożyczył w (…) kwotę. Dodatkowo pożyczył od znajomej kwotę 1000,00 zł oraz 200 euro. Powód nosząc się z zamiarem opuszczenia lokalu pozwanego za pośrednictwem znajomej pozwanego 13.10.2011r zwrócił się do pozwanego o przygotowanie faktur za płatności. Znajoma pozwanego nie zgodziła się na przyjęcie pisma powoda. Następnego dnia 14.10.2011r rano pozwany również nie przyjął tego pisma, powiedział do powoda „nie takich wyrzucałem i pana dziś wyrzucę”. Kiedy powód 14.10.2011 wrócił do domu jego pokój był już opróżniony, a rzeczy mokły na podwórku. Wezwana Policja odmówiła interwencji. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, iż Powód grzecznościowo wyjmował pokój w domu przy ul. (…) w okresie od 18 do 31.01.2011r. Ze względu na nieobecność wynajmującego oraz jego aroganckie zachowanie umowa najmu została wypowiedziana 28.02.2011r a wypowiedzenie zostało wysłane na adres zameldowania powoda. Na prośbę żony powoda, mimo wypowiedzenia pozwany zgodził się na zameldowanie powoda na dalszy okres. Jednak następnie z uwagi na zachowanie powoda jego natarczywość pozwany poprosił powoda aby poszukał sobie innego mieszkania. W okresie września 2011r ilekroć pozwany widział powoda pytał się go czy znalazł lokal, słyszał wówczas że powód jest w trakcie poszukiwania. 13.10. powód był u znajomej pozwanego z żądaniem pożyczki pieniędzy na alkohol, zachowywał się agresywnie. 14.10.2011r pozwany powiedział powodowi, że ma opuścić jego dom i że odwiezie go we wskazane przez niego miejsce, a jeśli tego nie zrobi to odwiezie go do noclegowni. Ok. godz. 17-tej, gdy pozwany wrócił z pracy powoda nie było w domu, drzwi pokoju były zamknięte. Drugim kluczem pozwany otworzył drzwi wrzucił rzeczy powoda do dwóch dużych worków i wystawił je na podwórko. Ok. godziny 22 30 wrócił powód, zapytał się dlaczego nie może wejść do domu. Wówczas pozwany poinformował go, że zamknął drzwi i spakował jego rzeczy. Ok. godz. 23 00 przyjechał patrol Policji którym pozwany przedstawił swoje stanowisko. Na prośbę Policji pozwany otworzył drzwi od pokoju, który zajmował powód i powód wziął leki, które miał w lodówce oraz telewizor. Sąd ustalił co następuje: 31.01.2011r strony zawarły umowę najmu pokoju mieszkalnego, którą zatytułowały najmem okazjonalnym. Mocą tej umowy pozwany wynajął powodowi pokój o pow. 18m 2 w budynku przy ul. (…) za zapłatę kwoty 300,00 zł miesięcznie tytułem czynszu. --- STRONA 3 --- Umowa została zawarta na czas nieoznaczony z 1 miesięcznym okresem wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia zaczyna biec pierwszego dnia miesiąca następnego po miesiącu którym wypowiedzenie zostało skutecznie doręczone drugiej stronie. Za skuteczne doręczenie strony uznają doręczenie za potwierdzeniem osobiście lub wysłane listem poleconym na adres zameldowania (dowód umów najmu k 10). Pozwany przesłał na adres zameldowania powoda 08.03.2011r wypowiedzenie umowy najmu wskazując jako podstawę opuszczenie pokoju i brak informacji o zamiarze dalszego wynajmu. (dowód wypowiedzenie k 41). Po wysłaniu wypowiedzenia na adres zameldowania powoda, pozwany kontaktował się telefonicznie z rodziną powoda z C , gdzie poinformowano go, że nie odbierają korespondencji kierowanej dla powoda. Po dokonaniu wypowiedzenia powód dalej mieszkał w pokoju przy ul. (…) a systematycznie co miesiąc wpływał czynsz na konto pozwanego w wysokości 300,00 zł. Powód nie był zadowolony ze standartu pokoju który wynajmował. Było tam zimo i wilgotno aby wynająć inny pokój potrzebował pieniędzy na kaucję. We wrześniu 2011r zawarł z firmą (…) umowę pożyczki z której uzyskał kwotę 1600,00 zł z czego 600,00 zł przeznaczył na bieżące potrzeby a kwotę 1000,00 zł odłożył na kaucję. Ponadto pożyczył kwotę 1000,00 zl oraz 200 euro od znajomej (dowód zeznania powoda k 77-79, umowa z firmą (…)) 13.10.2011r powód chciał z pośrednictwem znajomej pozwanego przekazać pozwanemu pismo w którym domagał się wydania faktur za opłacony czynsz, znajoma pozwanego powiedziała jednak, że skoro to z pozwanym zawierał umowę z nim będzie uzgadniał te szczegóły. 14.10.2011r rano pozwany wszedł do kuchni i powiedział powodowi, że ma go do wieczora nie być (zeznania stron k 77-80). 14.10.2011r po przyjściu z pracy pozwany wspólnie z D. W. weszli do zamkniętego pokoju, po uprzednim jego otwarciu (pozwany miał drugi klucz), razem wrzucili do dwóch dużych worków BIG-BAGÓW rzeczy powoda i wystawili je przed dom, zamknęli drzwi wewnętrzne do domu na drugi zamek do którego klucz posiadał wyłącznie pozwany. (dowód zeznania pozwanego k 79-80) Ok. godz. 22 30 do drzwi domu którym mieszka pozwany ktoś zadzwonił, był to powód. Zapytał się pozwanego dlaczego nie może wejść do domu usłyszał wówczas, że pozwany zamknął drzwi i spakował jego rzeczy do worków. Ok. godz. 23-ej na posesję pozwanego przyjechał patrol Policji ze zgłoszenia powoda. Powód domagał się wydania leków, które pozostały w wynajmowanym przez niego mieszkaniu. Policjanci oraz strony weszli do domu, powód zabrał z lodówki leki, wziął również z pokoju telewizor, który był jego własnością. (dowód zeznania powoda, zeznania pozwanego k 77-80). Policjanci odjechali nie widząc powodów do interwencji. Rzeczy powoda znajdujące się w 2 workach, zaczęły moknąć, bo padał deszcz. Powód po odjeździe Policji pozostał na placu zmarznięty i przemoknięty. Poszedł nocować do swojej znajomej. Jeden z worków przewiozła do tej znajomej Policja, natomiast drugi worek – ratami przewoził powód przy pomocy znajomych. Po rozpakowaniu worków powód stwierdził brak piżamy, skarpet, skarpet alpinistycznych, złotego łańcuszka z krzyżykiem , kwoty 2000 zł oraz kwoty 200 euro (dowód zeznania powoda k 77-79). Powód zawarł umowę z (…) i pożyczył kwotę 1600,00 zł z czego kwotę 1000,00 zł – przeznaczył na kaucję w związku z chęcią wynajęcia innego lokalu. (dowód umowa k 10). Stan faktyczny w sprawie tworzą zeznania stron poza pewnymi małymi rozbieżnościami co do --- STRONA 4 --- zasady zgodne, umowa najmu z dnia 31.01.11. W zasadzie bowiem pozwany nie kwestionował działań jakie podjął w celu opuszczenia przez powoda zajmowanego przez niego pokoju, uważał jedynie iż działał zgodnie z prawem. Sąd zważył co następuje: Żądanie pozwu składa się z dwóch części. Powód domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 100.000 zł w związku z w jego ocenie bezprawną eksmisją oraz kwot 2.300,00 zł (zwrot zaginionych 2000,00 zł oraz równowartość rzeczy, które zginęły w trakcie eksmisji) kwoty 200 euro, kwoty 2700,00 zł – zwrot kosztów poniesionych przez powoda na transport i przeniesienie rzeczy do innego mieszkania, kwoty 600 zł x 12 m-cy tj. równowartość różnicy między czynszem opłaconym przez powoda w aktualnie zajmowanym lokalu a czynszem opłacanym w lokalu pozwanego. Odnosząc się do żądania kwoty 100.000 zł z tytułu naruszenia dóbr osobistych przy bezprawnej eksmisji powoda wskazać należy iż przykładowy katalog dóbr osobistych zawiera art. 23 kc. Dobrami osobistymi są uznane przez system prawny wartości (tj. wysoko cenione stany rzeczy) obejmujące fizyczną i psychiczną integralność człowieka jego indywidualność oraz godność i pozycje w społeczeństwie, stanowiące przesłankę samorealizacji osoby ludzkiej. Jednym z dóbr osobistych bezpośrednio wymienionym w art. 23 kc jest nietykalność mieszkania. Dla oceny zasadności zgłoszonego przez powoda powództwa – należy ocenić pod względem prawnym umowę w oparciu o którą powód wynajmował od pozwanego pokój. W tytule tej umowy znalazło się sformułowanie o najmie okazjonalnym. Instytucja ta pojawiła się w naszym prawie ponownie od 28.10.2010r, kiedy to weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz zmianie niektórych innych ustaw. Nowelizacja wprowadziła kilka warunków którym musi odpowiadać najem okazjonalny i tak umowa musi być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Fakt jej zawarcia musi być zgłoszony w Urzędzie Skarbowym w terminie 14 dni. Niedopełnienie tego obowiązku skutkować będzie tym, że wyłączone zostanie stosowanie przepisów szczególnych dla najmu okazjonalnego na rzecz pełnej regulacji ochrony praw lokatora. W umowie musi znaleźć się oświadczenie o poddaniu się szczególnemu trybowi egzekucji w przypadku wygaśnięcia stosunku oraz określenie obowiązku najemcy do wskazania lokalu do którego ma być przeprowadzona eksmisja. Najemca musi też przedstawić oświadczenie woli osoby u której ma zamieszkać w razie eksmisji. Umowa najmu z dnia 31.10.2011r nie spełnia w/w warunków i jest „zwykłą umową najmu” do której znajdują zastosowanie wszelkie regulacje dot. ochrony praw lokatora przewidziane w ustawie z dnia 21.06.2001r o ochronie praw lokatorów…. Nawet, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdyby przyjąć że był to najem okazjonalny i że doszło do jego skutecznego wypowiedzenia to i tak czynność pozwanego naruszyłaby prawo, gdyż zgodnie z przepisami o najmie okazjonalnym, po upływie terminu wypowiedzenia właściciel lokalu powinien zwrócić się na piśmie z urzędowo poświadczonym podpisem o opuszczenie tego lokalu, dopiero w razie uchybienia temu żądaniu zwrócić się do Sądu Rejonowego o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu (który jak już wcześniej wskazano stanowi integralną część umowy najmu okazjonalnego) . W sytuacji gdy zawarta między stronami umowa była „zwykłą umową najmu”, stosownie do treści art. 11 ustawy z dnia 21.06.2001r o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U 2005.31.266) mogła zostać wypowiedziana przez właściciela jedynie z przyczyn o których w art. 11 ust 2-5 oraz art. 21 ust. 4 i 5 ustawy. Żadna z tych przyczyn nie zachodziła. Nawet gdyby jednak przyjąć, że strony wprowadziły, --- STRONA 5 --- kierując się swobodą umów jednomiesięczny termin wypowiedzenia (bez ograniczenia przyczyn), to nie zmienia to oceny, iż o ew. eksmisji powoda powinien orzec Sąd a nie dokonywać jej pozwany. Pozwany naruszył godność osobistą powoda zastosował „prawo silniejszego”. Fakt, że pozwany to osoba młoda, silna, nie upoważnia go do działań bezprawnych wobec starszego i schorowanego człowieka. Pozwany potraktował powoda jak rzecz. Otworzył drzwi do jego pokoju, samowolnie zadysponował o tym, iż nocy z 14 na 15 powód nie spędzi już w wynajmowanym mieszkaniu. Takim działaniem pozwany naraził powoda na stres, pogorszenie stanu zdrowia (bezsporne jest, że w lodówce pozostały leki powoda, które zostały mu wydane dopiero po interwencji Policji. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu uzasadniają przyznanie powodowi zadośćuczynienia w wysokości 7.000,00 zł. Nie jest to kwota wygórowana, gdy weźmie się pod uwagę zachowanie pozwanego, nasilenie jego złej woli. Zadośćuczynienie ma bowiem charakter kompensacyjny. Podstawowym kryterium wysokości zadośćuczynienia jest rozmiar i intensywność doznanej krzywdy (oceniany wg miar zobiektywizowanych) stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego oraz stopień zawinienia po stronie sprawcy. Powód ma poczucie ogromnej krzywdy, naruszono mir mieszkania, ruszano i przenoszono jego rzeczy z dnia na dzień pozbawiono go „dachu nad głową’. Powód czuł się bezradnie, zwłaszcza że w jego obronie nie stanęły organy śledcze. Jeśli chodzi o żądanie przez powoda kwoty odszkodowania to Sąd zasądził na rzecz powoda z tego tytułu kwotę 3000,00 zł. Na kwotę tą złożyły się kwota 2000,00 zł, 200 euro oraz kwota 200,00 zł (koszt utraconych piżamy, skarpet, chusteczek). Powód zamierzał wyprowadzić się z pokoju wynajmowanego u pozwanego z uwagi na panującą tam wilgoć musiał mieć zgromadzona pieniądze na wpłacenie kaucji. Bezsporne jest wynika, to z dokumentów że powód zawarł z Firmą (…) umowę pożyczki, mocą której uzyskał we wrześniu 2010 – kwotę 1600 zł z czego zużył 600,00 zł pozostała mu kwota 1000,00 zł. Pożyczył na kaucję kwotę 1000,00 zł oraz 200 euro od swojej znajomej. Sąd dał wiarę powodowi, że pieniądze te zaginęły mu w czasie bezprawnej eksmisji. Pozwany jak twierdził spakował rzeczy powoda po południu i wyrzucił na podwórko do godzin wieczornych leżały nie zabezpieczone i w tym stanie rzeczy w ocenie Sądu pozwany ponosi odpowiedzialność wobec powoda za jego szkodę polegającą na utracie kwoty 2000,00 zł oraz euro co w sumie daje kwotę 2800,00 zł. W trakcie tej nielegalnej eksmisji powodowi zaginęła piżama, chusteczki do nosa, skarpety których wartość oznaczał na kwotę rzędu 200-300,00 zł. Podana przez pozwanego kwota, jest realna gdy weźmie się pod uwagę, że była to nowa piżama. Kwota nie jest wygórowana. Za wiarygodnością zeznań powoda przemawia m. in. fakt, że powód nie przedstawił aby posiadał jakieś szczególnie wartościowe rzeczy. Uwzględniając powyższe mając na uwadze fakt, iż pozwany nie miał prawa ani wchodzić do pokoju powoda pod jego nieobecność, ani też dysponować jego rzeczami, pozostawiając je niezabezpieczone na podwórku z mocy art. 415 kc zasądzono na rzecz powoda kwotę 3000 zł tytułem odszkodowania. W pozostałej części powództwo nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi po pierwsze na nieudowodnienie poniesionych wydatków na koszt przewozu rzeczy do nowego mieszkania art. 6 kc. Po drugie natomiast powód i tak zamierzał opuścić mieszkanie pozwanego, więc koszty te również byłyby poniesione. Ta druga uwaga dot. również żądania zapłaty kwoty 600,00 zł miesięcznie jako różnicy w czynszu między mieszkaniem obecnie zajmowanym przez powoda a wyjmowanym u pozwanego. --- STRONA 6 --- Jak przyznał bowiem sam powód poszukiwał mieszkania o wyższym standarcie, z uwagi na stan swojego zdrowia i fakt, że obecnie ponosi wyższy czynsz najmu, wynika z wyższego standardu wynajmowanego lokalu i nie pozostaje w związku przyczynowym z działaniem pozwanego. Sąd umorzył postępowanie w części dot. żądania zwrotu równowartości złotego łańcuszka z krzyżykiem art. 203 kpc przy zast. art. 355 kpc. O należnych Skarbowi Państwa stosownie do wyniku procesu kosztach orzeczono po myśli art. 113 28.07.2005 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jednocześnie mając na uwadze fakt iż powód jest osobą starszą, schorowaną nie osiąga dochodów Sąd odstąpił od ściągania z zasądzonego roszczenia opłaty sądowej w części w której powód przegrał.