Wyrok II C 19/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 19/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek (...) w R. w składzie: Przewodniczący : Sędzia Sądu Okręgowego Elżbieta Kaziród Protokolant: Iwona Mucha po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. w Rybniku sprawy z powództwa R. C. przeciwko Skarbowi Państwa Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o zapłatę 1) powództwo oddala; 2) przyznaje adwokatowi P. M. od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodka (...) w R. ) kwotę 4428 zł ( cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem zł) w tym 828 zł ( osiemset dwadzieścia osiem zł) podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sygn. akt II C 19/12 UZASADNIENIE Powód ostatecznie sprecyzowanym powództwem wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w R., na podstawie art. 24 § 1 kc w zw. art. 417 § 1 kc i art. 448 kc kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów działania pełnomocnika procesowego z urzędu. Powód wskazał na zastrzeżenia co warunków bytowych odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w R. w okresie nieprzedawnionym, tj. od dnia 10.03.2006 r. do dnia 21.12.2006 r. Podniósł, że warunki te były niezgodne z normami wyznaczonymi przez przepisy kodeksu karnego wykonawczego. Niezgodności te polegały głównie na niedotrzymaniu nakazanej minimalnej powierzchni celi mieszkalnej przypadającej dla powoda, niespełnianiu odpowiednich warunków higienicznych, sanitariaty znajdowały się bowiem w celach mieszkalnych i były oddzielone jedynie przepierzeniem o wysokości 1,30 metra, które nie zapewniało dostatecznej osłony, przez co było naruszane prawo powoda do intymności. Powód argumentował nadto, iż pozwany naruszył jego dobra osobiste poprzez braków odpowiednich warunków higieny oraz brak dostępu do naturalnego światła i właściwej wentylacji. Umywalki były metalowe, przerdzewiałe, a krany przeciekały. Fakt, iż kran i umywalka przeciekały powodował, że ściany w kąciku --- STRONA 2 --- sanitarnym były zawilgocone i zapleśniałe, a to z kolei powodowało, że w powietrzu unosił się fetor. Brak ciepłej wody oraz słabe jej ciśnienie uniemożliwiał powodowi wypranie ubrań oraz codzienną higienę osobistą. Okna były malutkie i nieszczelne, co doskwierało powodowi zwłaszcza w okresach chłodnych. Tak jak i brak należytego ogrzewania celi. Zdaniem powoda okresowy brak energii elektrycznej również miał wpływ na warunki bytowe – brak możliwości zrobienia ciepłej herbaty, co szczególnie było dokuczliwe w miesiącach jesienno-zimowych. Według powoda w Zakładzie Karnym w R. nie funkcjonowała należycie służba zdrowia. Powód uzasadniając roszczenie powoływał się na liczne orzecznictwo sądów polskich jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, z którego wynika, że powyżej przedstawione warunki odbywania kary pozbawienia wolności nie zapewniały poszanowania godności powoda. Ustosunkowując się do pozwu pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów sporu według norm przepisanych. Ponadto pozwany podniósł, iż zważywszy na okres za jaki powód dochodzi zadośćuczynienia jego powództwo winno podlegać oddaleniu wobec podniesionego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda. Natomiast w przypadku nie uwzględnienia tego zarzutu pozwany wniósł o oddalenie powództwa, gdyż powód poza swoimi twierdzeniami nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów na poparcie swojego żądania. Zdaniem pozwanego w przedmiotowej sprawie nie można mówić, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwany wskazał, że w jednostce w niektórych celach, co prawda dochodziło do przeludnienia, to jednak Zakład Karny dokonywał wszelkich czynności aby ograniczyć czas przebywania w przeludnionych pomieszczeniach. Osadzeni bowiem korzystali ze spacerów, a ponadto mieli możliwość korzystania z bibliotek, dokonywania zakupów w kantynie, brania udziału w imprezach oświatowo–kulturalnych oraz sportowych. Zajęcia te pozwalały spędzać czas poza miejscem zakwaterowania. Osadzeni mieli też dostęp do spotkań religijnych oraz w razie konieczności do laboratorium medycznego. Ponadto administracja zakładu czyniła wszelkie kroki związane z pozyskaniem nowych pomieszczeń mieszkalnych. Pozwany podniósł również, że więźniom wydawane są środki czyszczące zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak również powodowi przysługiwała jedna kąpiel w tygodniu. Cele w których osadzony był powód wyposażone są w wentylację grawitacyjną, grzejnik CO i odpowiedni sprzęt kwaterunkowy. Osadzeni otrzymują odzież, pościel, środki higieny osobistej, środki do utrzymywania czystości, za którą są sami odpowiedzialni. Prowadzone okresowe kontrole instalacji kominowej nie wykazały by system wentylacji działał wadliwie. Według pozwanego każda cela mieszkalna posiada pełnowymiarowe okna, dające się otworzyć, którego uchylenie daje możliwość zwiększenia cyrkulacji powietrza w celi. Więźniowie mogli korzystać w celach z grzałek do podgrzania wody do mycia lub przyrządzania gorących napojów. Ponadto pozwany argumentował, że w zakładzie przeprowadzane były niezapowiedziane kontrole Inspekcji Sanitarnej, w szczególności dotyczące zachowania higieny i czystości, które nie wykazały by warunki socjalno-bytowe były nieodpowiednie, grożące ich życiu lub zdrowiu. Pozwany podniósł, że rzeczą oczywistą jest, iż pozbawienie wolności niesie za sobą określoną dozę ograniczeń i niedogodności. Na tej kanwie Europejski Trybunał Praw Człowieka, dokonując wykładni art. 3 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 grudnia 1950 roku przyjął, że aby doszło do naruszenia art. 3 Konwencji, cierpienie i upokorzenie muszą przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności. Uwzględnienie roszczenia powoda w ocenie pozwanego byłoby niczym nieuzasadnionym faworyzowaniem jednej tylko grupy społecznej w stosunku do pensjonariuszy placówek opiekuńczych lub szpitali, gdzie często warunki są podobne jak w zakładach karnych. Według pozwanego państwo Polskie nie jest na tyle zasobne finansowo, aby było w stanie zapewnić tym osobom, w tym skazanym, warunki bytowe według poziomu i standardów obowiązujących w zamożnych państwach Europy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 3 --- Powód był osadzony w pozwanym zakładzie karnym od 10.03.2006 r. do 21.12.2006 r. W tym czasie zamieszkiwał w 6 dwuosobowych celach o powierzchni od 6,85 m 2 do 7,55 m 2 . Liczba osadzonych w zakładzie karnym przekroczyła wówczas pojemność tego zakładu, w związku z czym zdarzało się, że osadzonych umieszczano w celach których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m 2 . Zważywszy na stopień przeludnienia okresowo powodowi mogła nie zostać zapewniona norma powierzchni określona w art. 110 § 2 kkw. Jednakże powód mógł przebywać w warunkach przeludnienia jedynie przez czas określony, a nie przez okres całego pobytu w Zakładzie Karnym. Aktualnie odtworzenie składu osobowego w poszczególnych celach zajmowanych przez powoda nie jest możliwe, bowiem w podanym okresie czasu systemy informatyczne więziennictwa nie zawierały funkcji rejestrującej takie dane. Jednocześnie pozwany cały czas podejmował działania, które miały na celu poprawę warunków odbywania kary, m.in. przez podejmowanie decyzji administracyjnych przez Dyrektora Zakładu o przeniesieniu współosadzonych lub powoda do innych cel, gdzie przeludnienia nie było, jednocześnie pozwany informował sędziego penitencjarnego o warunkach odbywania kary. Zakład Karny dokonywał również wszelkich czynności, aby ograniczyć czas przebywania w przeludnionych pomieszczeniach. Osadzeni korzystali ze spacerów, a ponadto mieli możliwość korzystania z bibliotek, dokonywania zakupów w kantynie, brania udziału w imprezach oświatowo–kulturalnych oraz sportowych. Zajęcia te pozwalały spędzać czas poza miejscem zakwaterowania. Osadzeni mieli też dostęp do spotkań religijnych oraz w razie konieczności do laboratorium medycznego. Ponadto w zakładzie karnym istniała możliwość wykonywania pracy. Dowód: wykaz pomieszczeń k. 56-61; analiza stanu przeludnienia w ZK R. w latach 2005 i 2006; notatka służbowa z 29.01.2009 r. na okoliczność, że administracja jednostki systematycznie informowała sędziego penitencjarnego o panującym przepełnieniu; wykaz imprez kulturalnych, oświatowych i sportowych organizowanych na terenie jednostki w 2006 roku oraz z funkcjonujących na terenie jednostki kościołów i związków wyznaniowych ,częstotliwości spotkań tych wspólnot oraz działalności kulturalno oświatowej na terenie jednostki k. 63-67 Cele, które zajmował powód były odpowiednio dostosowane. Na ich wyposażeniu znajdowały się łóżka dla każdego osadzonego, stoły, krzesła, szafki. W przypadku osadzenia dodatkowej osoby dostawiono dla niej wyżej wskazany sprzęt. Łóżka nie posiadają po bokach barierek lub drabinek, bowiem są to łóżka typu koszarowego. Nie są one również przeznaczone do składania jedno na drugie, jednakże sami osadzenie składają je w ten sposób, aby zyskać więcej miejsca w celi. Zniszczony sprzęt kwaterunkowy był konserwowany oraz naprawiany. Cele wyposażone są w wentylację grawitacyjną, przez którą odbywa się wymiana powietrza. Przewody kominowe co najmniej raz w roku są kontrolowane przez kominiarza. Istnieje również możliwość przewietrzenia pomieszczeń, gdyż znajdujące się w nich pełnowymiarowe okna można otwierać o każdej porze doby. W celi znajduje się w kącik sanitarny, na który składa się muszla klozetowa i umywalka z podłączoną wodą. Kąciki sanitarne odgrodzone są od reszty pomieszczenia przesłoną o wysokości około 130 cm. Brak pełnej zabudowy kącika jest niemożliwy z uwagi na brak dodatkowych kanałów wentylacyjnych. O czystość i porządek w celach dbają sami więźniowie, którym są wydawane środki czyszczące, cele wyposażone są w zmiotkę, szufelkę oraz kosz na śmieci. Dla utrzymania higieny osobistej więźniom przysługuje ciepła kąpiel raz w tygodniu. Po kąpieli osadzeni mają możliwość wymiany bielizny osobistej, a co 2 tygodnie pościeli. Dodatkowo więźniom wydawano mydło toaletowe, papier toaletowy, 200g proszku do prania, nożyk do golenia, w razie zgłoszenia potrzeby także pastę i szczoteczkę do zębów, krem do golenia. Do cel mieszkalnych doprowadzona jest natomiast zimna bieżąca woda, a osadzeni mają prawdo do korzystania z grzałek oraz czajników elektrycznych do podgrzania wody. Ponadto w Zakładzie Karnym w R. kilka razy do roku odbywały się niezapowiedziane kontrole Państwowego Inspektoratu Sanitarnego. Kontrole nie stwierdzały jednak zaniedbań ze strony pozwanego. Dowód: informacja technika działu kwatermistrzowskiego na okoliczność ilości i jakości przysługujących środków higieny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 17.10.2003 r. oraz potwierdzeń odbioru przez powoda tych środków k. 70-7); protokoły kontroli przewodów kominowych oraz kontroli sanitarnej k. 74-78; notatka służbowa --- STRONA 4 --- z 12.12.2011 r. na okoliczność wyposażenia cel, zasad utrzymania czystości i higieny osobistej, sposobu wentylacji cel k. 79; Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wskazanych wyżej dowodów, których wiarygodność nie została podważona. Sąd zaważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną dochodzonego przez powoda zadośćuczynienia za złe, uciążliwe warunki pobytu w Zakładzie Karnym w R. jest art. 448 kc, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego, który wskazuje, że ten czyje dobro osobiste zostało naruszone bezprawnym działaniem może żądać zaniechania tego działania lub usunięcia jego skutków. Przy czym ustawodawca w artykule 24 kc wprowadził domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które strona pozwana może obalić przez wykazanie, że jej działanie miało miejsce w warunkach obowiązującego porządku prawnego, stanowiło wykonywanie prawa podmiotowego, było za zgodą pokrzywdzonego, lub wynikało z potrzeby ochrony uzasadnionego interesu lub wartości nadrzędnych. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego zwracano uwagę, że Konstytucja oraz akty prawa międzynarodowego zawierają tożsame regulacje, ustanawiając zakaz tortur oraz nieludzkiego i poniżającego traktowania jak również karania, a także deklarując humanitarne traktowanie każdej osoby pozbawionej wolności, m.in. w wyrokach z dnia 28 lutego 2007 r. (V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13) i z dnia 17 marca 2010 r. (II CSK 486/09, LEX nr 599534). Osoba pozbawiona wolności przez sam fakt uwięzienia nie traci podstawowych praw gwarantowanych przez Konstytucję i akty prawa międzynarodowego. Poszanowanie i ochrona jej godności jest obowiązkiem władzy publicznej, wypełniającej zadania represyjne państwa. Realizacja pozbawienia wolności wiąże się z ustaleniem poziomu, na którym warunki uwięzienia są „odpowiednie” i nie naruszają przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka. Bezwzględnie wymagane jest, aby traktowanie człowieka pozbawionego wolności nie było poniżające i niehumanitarne, a ograniczenia i dolegliwości, które musi on znosić, nie przekraczały koniecznego rozmiaru wynikającego z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka oraz nie przewyższały ciężaru nieuniknionego cierpienia, nieodłącznie związanego z samym faktem uwięzienia. W niniejszej sprawie powód uzasadniając roszczenie wskazał, że osadzono go w przeludnionych celach, co wiąże się z niehumanitarnym traktowaniem. Umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m 2 może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych, a odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 kc za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy (zob. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, Biul. SN 2011, nr 11, poz. 106). Szczegółowe warunki osadzenia skazanego w celi mieszkalnej określa art. 110 § 2 kkw, który w jego poprzednim brzmieniu, właściwym dla rozpoznania żądania powoda, przewidywał normatywną powierzchnię przypadającą w celi mieszkalnej na skazanego wynoszącą nie mniej niż 3 m 2 oraz określał dalsze warunki jakim powinny odpowiadać cele. Obowiązujący do dnia 5 grudnia 2009 r. przepis art. 248 § 1 kkw pozwalał dyrektorowi zakładu karnego w szczególnie uzasadnionych wypadkach umieścić osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 , ustanawiając jednocześnie obowiązek zawiadomienia o takim umieszczeniu --- STRONA 5 --- sędziego penitencjarnego. Przepis art. 248 § 1 kkw utracił moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07 (OTK-A 2008, Nr 4, poz. 62). Ciężar dowodu, iż warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa na pozwanym. Powoda obciąża w takiej sprawie tylko dowód odbywania kary pozbawienia wolności w określonych warunkach. Nie zwalnia to jednak powoda od obowiązku wykazania poniesienia niematerialnej krzywdy spowodowanej naruszeniem dóbr osobistych, a nadto przedstawienia dowodów wskazujących na zakres doznanej krzywdy. Przy ocenie czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego powoda przez umieszczenie go w celi, w której nie zachowano minimalnej normy powierzchniowej przewidzianej w art. 110 § 2 kkw, nie mają znaczenia subiektywne odczucia powoda i jego przekonanie lub brak przekonania o zaistniałym naruszeniu dobra osobistego. Te kwestie mogą mieć jedynie wpływ na ocenę skutków naruszenia i rozmiaru krzywdy w aspekcie roszczenia o zadośćuczynienie przewidziane w art. 448 kc. Oceniając bowiem te przesłanki Sąd uwzględnia kumulatywnie wszystkie okoliczności sprawy, w tym długotrwałość przebywania we wskazanych wyżej warunkach i stopień ich uciążliwości dla skazanego oraz jego odczucia z tym związane, a także pozostałe czynniki składające się na konkretne warunki uwięzienia, które mogą pogłębiać negatywne skutki osadzenia w przeludnionej celi albo je osłabiać lub nawet niwelować. Mogą zatem prowadzić do zwiększenia poczucia krzywdy, albo je osłabiać lub sprawić, że w ogóle nie powstało, co ma wpływ na ocenę roszczenia zgłoszonego na podstawie art. 448 kc (tak m.in. wyrok SN z dnia 26 września 2012 r. II CSK 51/12, wyrok SN z dnia 27 października 2011 r. V CSK 489/10). Zdaniem Sądu niezapewnienie przez Państwo osadzonym w jednostkach penitencjarnych minimalnych norm powierzchniowych nie może być stanem zasługującym na aprobatę. Niewątpliwie osadzenie w celach nadmiernie przeludnionych, w warunkach gdzie poruszanie się jest utrudnione może stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci godności oraz zdrowia, której zgodnie z art. 30 Konstytucji RP ochrona i poszanowanie jest obowiązkiem władz publicznych. Odnosząc powyższe zważania na kanwę niniejszej sprawy należy wskazać, iż w Zakładzie Karnym w R. panowało i panuje przeludnienie, lecz należy pamiętać, że do dnia 5 grudnia 2009 roku w polskim porządku prawnym obowiązywał art. 248 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, który pozwalał przy spełnieniu warunków w nim opisanych tj. przy zawiadomieniu sędziego penitencjarnego w szczególnie uzasadnionych wypadkach na odstąpienie od stosowania normy 3 m 2 powierzchni mieszkalnej na więźnia. Pozwana placówka o przeludnieniu informowała sędziego penitencjarnego, a przeludnienie występowało stale i to w skali całego kraju, co pozwalało tę sytuację uznać za szczególnie uzasadniony wypadek. Nadto należy podkreślić, że odstępstwa od wymogów zapewnienia osadzonym w celi normatywnej powierzchni było równoważone innymi udogodnieniami takimi jak: możliwość spędzania czasu poza celą, korzystania z telewizji, biblioteki, uczestnictwa w grach, zajęciach sportowo-rekreacyjnych. W przedmiotowej sprawie trzeba mieć również na uwadze, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym zamkniętym. Kara spełnia funkcję represyjną jako odpłata za dokonane przestępstwo i dolegliwość dla skazanego (dyskomfort) stanowi jej istotę (tak też Sąd Apelacyjny w Katowicach, w wyroku z dnia 7 maja 2009 roku, sygn. akt I Aca 247/09). Aby można było mówić o odczuwaniu dolegliwości przez skazanego, odbywanie kary musi być bardziej uciążliwe od sposobu życia osób pozostających na wolności. Odczuwanie niedogodności i dyskomfortu, nawet znacznych rozmiarów, w przypadku kary pozbawienia wolności nie ogranicza się jedynie do braku możności opuszczenia zakładu karnego. Odbywanie kary pozbawienia wolności nie stanowi bowiem pobytu w zakładzie o charakterze zbliżonym do pensjonatu lub sanatorium, tyle tylko że w warunkach pozbawienia wolności, lecz oznacza także obniżenie standardu życiowego. Zachowania pozwanego, polegające na stworzeniu warunków pobytu w zakładzie karnym, poniżej poziomu typowego dla życia na wolności, które powód odczuwa jako uciążliwe, nie są przez to bezprawne. Żądania zmierzające do podwyższenia warunków życia, tak aby odpowiadały one warunkom osób przebywających na wolności, a nawet które zapewniłyby powodowi poziom pobytu na poziomie pod pewnymi --- STRONA 6 --- względami wyższym niż znaczna część polskiego społeczeństwa są tym samym bezzasadne. O bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych, w szczególności godności może być mowa dopiero, gdy dochodzi do poniżającego i nieludzkiego traktowania, sprzecznego z zasadą humanitaryzmu. Do naruszenia godności ludzkiej może dojść w wypadku, gdy pozbawi się więźniów jakiejkolwiek intymności przy spełnianiu potrzeb fizjologicznych, gdy brak wyżywienia będzie powodował głód u więźniów, lub nie zapewni niezbędnych składników odżywczych, gdy przeludnienie osiągnie stan uniemożliwiający funkcjonowanie w celi, w szczególności gdy więźniowie zostaną zmuszeni do spania na przemian w jednym łóżku, gdy w celi nie będzie możliwości pozostawania w pozycji leżącej, gdy niewykonywanie obowiązków przez służbę zdrowia spowoduje permanentny stan chorobowy u osadzonego, gdy w celach będzie panowało zimno. Sąd uznał, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Większość zarzutów powoda odnosi się do złych warunków pobytu, występujących w Zakładzie Karnym w R.. Jednakże zarzuty powoda zmierzają w istocie do zapewnienia sobie warunków życia nie gorszych od osób nie pozbawionych wolności, czasami wręcz wprowadzenia elementów, które należy ocenić jako luksusowe. Postępowanie dowodowe wykazało, że w zakładzie karnym panują surowe, wręcz spartańskie warunki, lecz nie dochodzi do naruszania godności ponad miarę związaną z osadzeniem. Kąciki sanitarne są odgrodzone od reszty pomieszczania nieprzepuszczalną przegrodą, dość niską, lecz zapewniającą jednak minimum intymności. Więzień za przegrodą do wysokości ok. 1,30 metra nie jest widoczny dla pozostałych współwięźniów. Nie znalazł uznania argument wysunięty przez powoda, że możliwe jest dojrzenie wnętrza kąciki sanitarnego z górnego poziomu łóżka piętrowego. Owszem istnieje taka możliwość, ze względu na to, że górny poziom łóżka znajduje się dość wysoko, lecz tylko pod warunkiem, że ktoś celowo będzie starał się tam zajrzeć. Przed celowym zachowaniem współwięźniów, nie jest jednak możliwa ochrona za pomocą jakichkolwiek przegród. Jako typowe zarzuty zmierzające tylko i wyłącznie do podniesienia poziomu standardu pobytu w więzieniu należy ocenić wysuwane pretensje, że więźniowie nie mogą korzystać z grzałek, ponieważ w zakładzie karnym jest okresowo wyłączany prąd w celach (od 9.00 do 12.00 i w porze nocnej). Uniemożliwia to, co prawda po spacerze zaparzenie herbaty, ale trzeba pamiętać, że na spacer więźniowie udają się wkrótce po śniadaniu, w którego składzie znajduje się herbata. Okresowy brak prądu na pewno nie oznacza, że więzień w celi został pozbawiony godności. Konieczność skorzystania z ubikacji w porze nocnej, co może się zdarzyć, będzie zapewne wymagała nieco więcej starań, lecz poznanie rozkładu pomieszczenia, tak żeby można się było poruszać w nim bez oświetlenia nie powinno stanowić żadnego problemu. To samo należy odnieść do wilgoci zbierającej się na ścianach i podłodze. Nie można za pomocą roszczenia o ochronę dóbr osobistych żądać przebywania w pomieszczeniu, które jest elegancko wykończone i dobrze wyposażone. Nie znajdują akceptacji zarzuty dotyczące nieprawidłowej wentylacji. Zakład Karny w R. jest wyposażony w wentylację grawitacyjną, której zasada działania polega na tym, że ciepłe powietrze jako lżejsze idzie do góry zapewniając obieg powietrza. W niektóre dni może się jednak zdarzyć, że ze względu na warunki atmosferyczne i różnicę ciśnień na zewnątrz i wewnątrz budynku, przewodami powietrze będzie wtłaczane do środka. Jest to normalne zjawisko. Domaganie się przez powoda rozwiązań bardziej zaawansowanych technicznie np. wentylacji mechanicznej za pomocą wentylatorów umieszczonych w przewodach wentylacyjnych, stanowiłoby w istocie luksus, gdyż byłoby to lepsze rozwiązanie niż posiada większość budynków w Polsce. Nieuprawnione jest powoływanie się przez powoda na występowanie w celi nieprzyjemnych zapachów związanych z kącikiem sanitarnym i starym parkietem. Odczucia te na pewno nie należą do przyjemnych, ale skala tych dolegliwości nie przekracza stopnia, który pozwalałby mówić o naruszeniu godności. To samo należy odnieść do dających się obserwować insektów. Powód nie wykazał, aby w pozwanej placówce występowała plaga insektów, a jeśli się one nawet pojawiły okresowo, to były zwalczane w drodze dezynsekcji dokonywanych przez pozwanego. --- STRONA 7 --- Kolejny zarzut powoda mający związek z nierównym placem spacerowym dla więźniów także nie zasługuje na uwzględnienie. Wszak na ulicach chodniki też nie zawsze położone są równo. Oprócz powyższego należy podnieść, iż w rozpatrywanej sprawie wobec konieczności ustalenia istnienia przesłanek dochodzonych przez powoda roszczeń, Sąd dopuścił dowód z jego zeznań na okoliczność z jakimi konkretnymi zdarzeniami wiąże naruszenie jego dóbr osobistych oraz stopnia naruszenia tych dóbr. Dowód ten nie został jednak przeprowadzony mimo, że powód miał możliwość osobistego stawienia się w Sądzie. R. C. pomimo prawidłowego doręczenia wezwania dwukrotnie nie stawił się oraz nie usprawiedliwił swojej nieobecności. Pierwszy raz miało to miejsce w tutejszym Sądzie w dniu 2 lipca 2012 r., a następnie w Sadzie Rejonowym (...), w którym miał być słuchany w ramach pomocy prawnej. Powód uniemożliwił w ten sposób przeprowadzenie dowodu z jego zeznań. Nadto nie przedstawił w niniejszej sprawie żadnych innych dowodów na poparcie swoich roszczeń, wskazując jedynie, iż dotyczą one niewygody jaka przeszkadzała mu podczas odbywania kary. Wskazać w tym miejscu należy, że artykuł 6 kc wskazuje, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Należy zatem rozstrzygnąć sprawę na niekorzyść osoby opierającej swoje powództwo na twierdzeniu o istnieniu jakiegoś faktu prawnego, jeżeli fakt ten nie został udowodniony. Ponadto nie jest rolą Sądu wyręczanie powoda, ze spoczywających na nim obowiązków wynikających z art. 6 kc. Skonfrontowanie twierdzeń stron było więc niemożliwe z uwagi na zaniechanie przez powoda uczestnictwa w rozprawie oraz jego bierność, przejawiającą się nie podejmowaniem żadnych działań zmierzających do uzasadnienia twierdzeń zawartych w pozwie. W związku z powyższym uznać należało, iż takie zachowanie powoda uniemożliwiło ustalenie przez Sąd zasadności zgłaszanych przez niego roszczeń. Niezależnie od powyższych rozważań należy stwierdzić co następuje. Z ustaleń Sądu wynika, że powód w Zakładzie Karnym w R. przebywał w okresie od 10.03.2006 r. do dnia 21.12.2006 r. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538), tj. 10 sierpnia 2007 r. roszczenia powoda według przepisów dotychczasowych nie uległy jeszcze przedawnieniu, a zatem na podstawie art. 2 tejże ustawy podstawę prawną zgłoszonego zarzutu przedawnienia stanowi art. 442 1 § 1 kc. Zgodnie z tym przepisem roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 442 1 § 1 kc rozpoczął bieg najpóźniej w grudniu 2006 r., bowiem powód już wówczas wiedział o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zgodnie z tą zasadą termin przedawnienia upłynął w grudniu 2009 r. (21 grudnia 2009 r.), a powództwo zostało wytoczone w listopadzie 2011 r. Zatem roszczenie powoda dotyczące pobytu w Zakładzie Karnym w R. uległo przedawnieniu, a wobec podniesionego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda, skutkowało oddaleniem powództwa w całości (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 6 grudnia 2011 r. I ACa 650/11). Sąd na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o adwokaturze w związku z § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi powoda w kwocie 4 428 zł.