Postanowienie II C 180/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 180/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek (...) w R. w składzie: Przewodniczący: SSO Elżbieta Gawlik Ławnicy: / Protokolant: Hanna Świątek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 roku w Rybniku sprawy z powództwa R. R. (1), A. R. (1) przeciwko Gminie Miejskiej K., Gminie Miejskiej J. o zapłatę 1) oddala powództwa; 2) nie obciąża powodów kosztami sądowymi; 3) oddala wnioski pozwanych o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt II C 180/11 UZASADNIENIE Ostatecznie sprecyzowanym pozwem powód R. R. (1) wniósł o zasądzenie od każdego z pozwanych: Gminy Miejskiej K. i Gminy Miejskiej J. kwoty po 35 000 zł. Powódka A. R. (1) sprecyzowała swoje żądanie ostatecznie w ten sposób, że żąda od każdego z pozwanych kwot po 20 000 zł. Powód żądał zasądzenia zapłaty na jego rzecz za to, że pracownica Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej ( MOPS) w J. ,pani O., zawiadomiła MOPS w K., że będąc na wizycie u matki powódki dowiedziała się o niepokojącej dla niej sytuacji córki stron A. i od razu kazała adoptować dziecko, chociaż w rzeczywistości nie stwierdziła molestowania seksualnego małoletniej. Mimo to, w konsekwencji jej działań, jak również w konsekwencji działań MOPS w K., --- STRONA 2 --- który popełnił liczne oszustwa, powód pozbawiony został uczestniczenia w wychowaniu córki A., a nawet pozbawiony wykonywania nad nią władzy rodzicielskiej, a córkę A. R. (2) zabrano do obcej rodziny zastępczej. Powódka swoje żądanie uzasadniła tym, że działania pozwanych spowodowały niesłuszne zabranie córki stron A. do innej rodziny, „ bo MOPS nakłamał”, „ czuła się dotknięta jako matka”. Pozwani wnieśli o oddalenie powództw. Gmina Miejska K. przyznała, że powodowie korzystali z pomocy MOPS w K., który wielokrotnie udzielał im pomocy realizując ustawowe i statutowe cele w zakresie świadczenia pomocy społecznej. Zarzuciła natomiast , że analiza akt postępowania w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej wskazuje, że skierowanie w dniu 28 grudnia 2006 roku wniosku o wydanie zarządzeń opiekuńczych dotyczących małoletniej A. R. (2) i A. R. (3) do sądu opiekuńczego dla K. Wydziału III Rodzinnego i Nieletnich było w pełni zasadne, a notatka służbowa sporządzona przez specjalistę pracy z rodziną – pedagoga mgr I. K. z dnia 05 stycznia 2007 roku była merytorycznie właściwa i sporządzona została w ramach udzielanej powodom pomocy. Pozwana podniosła przy tym, że rodzina powodów objęta została pracą socjalną, mającą na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenia warunków sprzyjających temu celowi. Nadto podniosła, że MOPS w K. zobligowany jest do przeprowadzania wywiadów środowiskowych, sporządzania notatek i opinii, które pozwoliłyby na ocenę rzeczywistych potrzeb rodziny. Podniosła też, że w swoim działaniu MOPS kierował się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. Ostatecznie zarzuciła, że powodowie nie wykazali, aby zachodziły przesłanki odpowiedzialności pozwanej określone w art. 417 § 1 k.c., ani też, aby uznać, że działania pozwanej były bezprawne, która to przesłanka niezbędna jest do ewentualnego ustalenia ochrony dla powodów przewidzianej w art. 24 §1 k. c. Pozwana Gmina Miejska J. wniosła o oddalenie powództw stron w całości i zasądzenie kosztów według norm przewidzianych prawem. W odpowiedzi na pozew, podniosła, że powództwo nie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach, a zarzuty stron przeczą temu, aby pozwana w jakikolwiek sposób naruszyła dobra osobiste powodów lub też swym działaniem doprowadziła do jakiejkolwiek szkody po ich stronie. Przyznała natomiast, że (...) w J. ,w drodze pomocy prawnej, na zlecenie Ośrodka (...) z siedzibą w K. i MOPS w K. rozeznał sytuację opiekuńczo-wychowawczą małoletniej A. R. (3). Te działania (...) w J. podejmowane były w granicach prawa i nie miały charakteru bezprawnego. Przywołała w tym miejscu pozwana treść przepisu art. 107 ustęp 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362) ,zgodnie z którym ,rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny, również na potrzeby jednostki organizacyjnej pomocy społecznej z innej gminy. Pracownik (...) w J. opisując sytuację opiekuńczo - wychowawczą małoletniej A. R. (3) zobowiązany był do uwzględnienia wszystkich okoliczności, o których powziął wiedzę. Jako że postępowanie administracyjne nie było prowadzone przez (...) w J., to pracownik socjalny nie miał obowiązku skonfrontowania uzyskanych informacji z innymi źródłami dowodowymi, a wszystkie informacje zawarte w opisie sytuacji opiekuńczo-wychowawczej małoletniej A. R. (3) pochodziły od osób z bezpośredniego otoczenia małoletniej, przy czym pracownik socjalny nie miał podstaw do kwestionowania ich prawdziwości. W szczególności pozwana podniosła , że działania pracownika socjalnego nie poniżały godności osobistej ocenianej osoby , a pejoratywne określenia w wywiadzie środowiskowym nie są bezprawne, bo ten , sporządzany jest w ramach obowiązków służbowych, nie mogą wiec być podstawą żądania ochrony dóbr osobistych. Ostatecznie pozwana stwierdziła, że nie widzi związku pomiędzy jej działaniami, a naruszeniem zasad sprawiedliwego procesu w rozsądnym terminie, czy też uniemożliwienie powodom ślubu, co ci podnosili. Zgłosiła przy tym zarzut przedawnienia roszczeń. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 3 --- Bezspornym pomiędzy stronami jest, że na zlecenie Ośrodka (...) z siedzibą w K. oraz MOPS w K., (...) w J. rozeznał sytuację opiekuńczą- wychowawczą małoletniej A. R. (3) w miejscu jej pobytu u babki macierzystej , a uzyskane w ten sposób informacje odnośnie sytuacji życiowej i bytowej małoletniej uwzględniające wszystkie okoliczności, o których pracownik (...) powziął wiedzę, przekazane zostały placówkom zlecającym. Ośrodek Pomocy (...) w J. nie brał udziału w dalszym postępowaniu prowadzonym przed Sądem Rejonowym w Krakowie w celu wydania zarządzeń opiekuńczych odnośnie małoletnich córek powodów. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 03 stycznia 2007 roku wszczęto z urzędu postępowanie odnośnie małoletnich A. R. (2) urodzonej (...) w K., córki R. i A. oraz małoletniej A. R. (3) urodzonej (...) w K., córki R. i A., a równocześnie w trybie natychmiastowym orzekł o umieszczeniu małoletnich w rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem, o charakterze pogotowia rodzinnego. Podstawą powyższego orzeczenia było” uzasadnione podejrzenie” molestowania seksualnego córek przez ich ojca, a równocześnie stwierdzenie niewydolności wychowawczej powódki, prawdopodobieństwo uprzedniego pozbawienia powoda władzy rodzicielskiej nad córką z jego związku małżeńskiego z K. K.. Z treści uzasadnienia postanowienia wynika wprost, że pracownik socjalny (...) w J. J. O.-J. podała, że małoletnia A. R. (3) przejawia zachowania świadczące o zwiększonej koncentracji uwagi na własnym ciele, a babka małoletniej przekazała pracownikowi socjalnemu, iż wnuczka w okresie wspólnego przebywania z ojcem była dotykana przez niego w miejscach intymnych. Małoletnia A. R. (2) wskutek działań MOPS w K. i SR w Krakowie-Podgórzu umieszczona została w pogotowiu rodzinnym prowadzonym przez osoby trzecie, a młodsza córka stron- A. R. (3), za zgodą powódki, przebywała u jej matki I. Z. w J.. Sąd jednakże nie zakazał powodom kontaktów z małoletnimi, a ci kontakty te realizowali. Ostatecznie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 roku w sprawie sygn. III Nsm 4/07/P Sąd Rejonowy w Krakowie pozbawił powoda wykonywania władzy rodzicielskiej nad obiema córkami, a powódce udzielił pomocy w wychowaniu dzieci przez orzeczenie nadzoru kuratora sądowego, zwalniając A. z rodziny zastępczej. Powyższe Sąd ustalił w oparciu o dokumenty z akt , akt sprawy opiekuńczej i zeznania powodów. Sąd zważył, co następuje: Nie bez znaczenia dla poczynionych w sprawie ustaleń i rozważań są trudności w ogarnięciu materiału dowodowego w sprawie, spowodowane leżącymi po stronie powodów trudnościami w formułowaniu i konstruowaniu ich roszczeń oraz wskazywaniu źródeł z jakich roszczenia te ,miałyby się wywodzić. Już z treści pozwu wynika, że powodowie dochodzą od pozwanych zasądzenia na ich rzecz zapłaty z tytułu wszelkich niedogodności i dyskomfortu, na jaki narażeni byli w zetknięciu z różnymi instytucjami wskutek zakwestionowania sposobu wykonywania przez nich władzy rodzicielskiej nad małoletnimi córkami. Stąd też, dla porządku, Sąd skoncentrował postępowanie na konkretnie sprecyzowanych zarzutach, aczkolwiek te nie zawsze kierowane były pod adresem pozwanych. Przykładem powyższego może być zeznanie powódki, która kierując swoje roszczenie przeciwko pozwanym, wywodzi je z działań Sądu Rejonowego w K. i jego służb kuratorskich. W żaden sposób powódka nie obciążyła swoimi zeznaniami pozwanych, nie odniosła się do ich działań. Powód dochodząc zapłaty ,w pozwie skierowanym przeciwko pozwanym, przytaczał na potwierdzenie zasadności swoich żądań , również okoliczności, które w żaden sposób nie były udziałem pozwanych. Wobec powyższego, mając na uwadze, że pozwanymi są jednostki podległe gminom miejskim, Sąd ograniczył swoje postępowanie do działań tych jednostek. Wobec argumentowania przez powodów roszczeń w sposób wskazujący, że wskutek działań pozwanych doszło do naruszenia ich dóbr osobistych, Sąd oddalił wszelkie wnioski dowodowe stron, które byłyby ponad osnowę dokumentów związanych ze sprawą, bądź wykraczały poza relacje łączące strony. --- STRONA 4 --- Bezspornym też jest, że żadna ze stron nie zgłosiła zastrzeżeń wobec oddalenia dalej idących wniosków dowodowych ( art. 162 k.p.c.). Powyższe sprawiło, że Sąd skonfrontował poczynione przez siebie ustalenia z treścią art. 24 k.c., w myśl którego ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba, że nie jest ono bezprawne . (… ) Na zasadach przewidzianych w kodeksie, może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W przypadku stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych można zasądzić na rzecz osób, których dobro zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia lub zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel (art. 448 k.c.). Sąd podzielił argumentację pozwanych, że działania podjęte przez pracowników (...) i MOPS , były działaniami w ramach realizacji ich obowiązków i kompetencji służbowych, przekazywały obiektywnie informacje odnośnie sytuacji małoletnich córek powodów oraz sytuacji rodziny, a przede wszystkim, że informacje te poddane zostały następnie weryfikacji w toku postępowań sądowych, tak w sprawie rodzinnej jak i w sprawie karnej prowadzonej przeciwko powodowi. Nie jest rzeczą Sądu w niniejszej sprawie weryfikowanie orzeczeń tychże Sądów, a jedynie ocena, czy działania pracowników (...) i MOPS wykroczyły poza obowiązujące standardy ich zachowań służbowych i czy naruszyły dobra osobiste powodów. Taka sytuacja z pewnością nie miała miejsca, wobec czego Sąd oddalił powództwa jako bezzasadne. Sąd nie odniósł się do zarzutu przedawnienia roszczeń powodów zgłoszonego przez pozwaną Gminę Miejską J., ,skoro uznał je za bezpodstawne co do zasady. Sąd nie obciążył powodów kosztami, kierując się treścią art. 102 k.p.c. z uwzględnieniem art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sędzia: