Wyrok II C 178/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w Katowic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 178/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w Katowicach Wydział II Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Sołecka Protokolant: st. sęk. Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008 r. w Katowicach sprawy z powództwa B P przeciwko Skarbowi Państwa — o zapłatę 1) powództwo oddala; 2) nie obciąża powódki kosztami procesu; 3) przyznaje adwokat I K wynagrodzenie od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Katowicach) za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu w kwocie 4.392,00 zł (cztery tysiące trzysta dziewięćdziesiąt dwa złote), obejmującej podatek od towarów i usług w wysokości 792,00 zł (siedemset dziewięćdziesiąt dwa złote). --- STRONA 2 --- II C 178/07/5 UZASADNIENIE Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego Centralnego Zarządu Służby Więziennictwa w na jej rzecz kwoty 100.000 złotych tytułem odszkodowania oraz renty w wysokości po 2.000 złotych, miesięcznie. W uzasadnieniu podano, że powódka domaga się od pozwanego rzeczonych świadczeń za zarażenie jej podczas operacji w Areszcie Śledczym w G na Oddziale Neurologicznym i w Akademii Medycznej w G wirusem Hbc wywołującym żółtaczkę. Powódka w trakcie odbywania kary 20 lat pozbawienia wolności przebywała często z różnych powodów w szpitalach więziennych. Nigdy jednak nie stwierdzono u niego wirusa Hbc, dopiero w karcie informacyjnej, jaką uzyskała po przebytej operacji widnieje informacja : Hbc dodatnie. Roszczenie 100 000 złotych uzasadnione jest tym , że zakażenie wirusowe będzie trwało do końca życia . Powódka uważa, że występujące osłabienie organizmu powoduje jej niezdolność do pracy. Szkoda będąca rezultatem niezdolności do pracy wynosi 2000 zł miesięcznie. W odpowiedzi na pozew (k.36) pozwany Centralny Zarząd Służby Więziennej wniósł o ustalenie jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa z działalnością której wiąże się dochodzone roszczenie i wezwanie tej jednostki do udziału w sprawie w charakterze pozwanego i w konsekwencji zwolnienie z udziału w sprawie Centralnego Zarządu Służby Więziennej. Sąd Okręgowy w na podstawie art. 67 par. 2 k.p.c. określił Areszt Śledczy w i Areszt Śledczy w jako właściwych reprezentantów Skarbu Państwa w przedmiotowej sprawie i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w ( k. 49 ). Pozwany Skarb Państwa - Areszt Śledczy w G wniósł o oddalenie powództwa wskazując, iż w trakcie pobytu w pozwanym areszcie wykonano u powódki badanie krwi na tzw. profil WZW czyli wirusowego zapalenia wątroby, z którego wynika iż w krwi pozwanej wykryto przeciwciała HCb dodatnie — z powyższego pozwany wynosi, iż przed transportowaniem do Aresztu Śledczego w powódka musiała mieć kontakt z antygenem wirusa WZW typu B ( k. 78 - 81 ). Także drugi reprezentant Skarbu Państwa - Areszt Śledczy w (k.84-85) wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany wskazał, że jego personel medyczny wszystkie zabiegi przeprowadza używając sprzętu jednorazowego użytku, a stosowany przy zabiegach operacyjnych sprzęt wielorazowego użytku jest sterylizowany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami. Zdaniem pozwanego , powódka nie mogła doznać zakażenia w Areszcie Śledczym w , co zresztą sama poniekąd wskazuje pisząc, iż o zakażeniu HCV dowiedziała się wcześniej tj.: w marcu 2005 r. z karty informacyjnej ze Szpitala Aresztu Śledczego w gdzie była hospitalizowana ( k. 84 — 85 ). 2 --- STRONA 3 --- Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Bezspornym było, iż powódka przebywa stale od 27.12.1994 r. ( z wyłączeniem przerwy w karze w okresie od 22.12.1998 r. do 18.10.1999 r. ) w różnych, jednostkach penitencjarnych w całym kraju. Od dnia 28.09.2005 r. odbywała karę w Zakładzie Karnym w . Bezspornym jest, iż powódka została przyjęta do oddziału neurologii Szpitala Aresztu Śledczego w w dniu 5 sierpnia 2004 roku i przebywała w nim do 16 marca 2005 roku. W Areszcie Śledczym w powódka przeszła, operację kręgosłupa. W trakcie pobytu w oddziale dnia 6.8.2004 r. wykonano jej badania laboratoryjne , w których stwierdzono m.in. p-ciała antygen HBc — dodatnie (k. 81 ). Następnie powódka przebywała w Areszcie Śledczym w . Powódka utrzymuje, iż zachorowała na żółtaczkę typu B podczas leczenia w Areszcie Śledczym — lecz nie jest w stanie wskazać w którym (k. 115). Sąd ustalił, iż w Szpitalu Aresztu Śledczego w w latach 2000-2001 zarejestrowano 2 przypadki zachorowania na wirusowe zapalenie wątroby typu B ( protokoły kontroli sanitarnych - k. 155 -170), natomiast w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Aresztu Śledczego w w 2005 r. nie odnotowano żadnego przypadku zachorowania na WZW typu B ( k.178-194). Bezspornym w sprawie jest również fakt, iż powódka podczas odbywania kary pozbawienia wolności wielokrotnie dokonywała następujących samookaleczeń : wbicie igły do oka, połknięcie krzyżaka, wstrzyknięcie śliny w przegub łokciowy, wbicie igieł na wysokości lewego płata płuca w serce. Ciał obcych wbitych wokół aorty i w płuco nie usunięto . Połknięte ciało obce zostało usunięte operacyjnie. Skutki wstrzyknięcia śliny w rękę leczono także operacyjnie. W trakcie przebywania przez powódkę w zakładzie wychowawczym wykonano na ciele powódki tatuaże, które powódka ma na rękach i nogach; nie były one usuwane . Z dokumentacji medycznej nie wynika , aby u powódki występowały uchwytne klinicznie lub biochemicznie objawy wskazujące na istniejące uszkodzenie czy upośledzenie miąższu wątroby , które można by odnosić do przebytego zakażenia HBV ( zeznanie powódki - k. 115, książeczka zdrowia skazanego, książeczka zdrowia tymczasowo aresztowanego — k. 70 , świadectwo lekarskie o stanie zdrowia z dn. 05.06.2006 r. wydane przez ZK w , historia choroby z leczenia szpitalnego w oddziale neurologicznym Szpitala Aresztu Śledczego w w okresie od 05.08.2004r. - 16.03.2005r.- w zał . , opinia sądowomedyczna Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego -k. 196 -205). Przed pozbawieniem wolności powódka nie pracowała zarobkowo. Nie pracowała też i nie pracuje w zakładzie karnym ( zeznaje powódki — k. 115). Sąd zważył: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zasądzenie zadośćuczynienie i renty w oparciu o art. 445 § l kc oraz art.444 § 2 kc możliwe byłoby tylko wówczas , gdyby materiał dowody sprawy potwierdził zarzut powódki 3 --- STRONA 4 --- że wskazane jednostki Skarbu Państwa ponoszą odpowiedzialność za zainfekowanie jej wirusowym zapaleniem wątroby . Wskazać przy tym trzeba, że wykazanie związku przyczynowego pomiędzy występowaniem wirusa HBV w Areszcie Śledczym w G i B i zakażeniem nim powódki wymaga pewności oraz prawdopodobieństwa graniczącego z pewnością. W wyroku z dnia 17 czerwca 1969 r. Sąd Najwyższy wskazał bowiem, że "skoro istnienie związku przyczynowego, jeśli chodzi o zdrowie ludzkie, z reguły nie może być absolutnie pewne, to do przyjęcia go wystarcza, gdy jest on ustalony z dostateczną dozą prawdopodobieństwa (II CR 165/69, OSPiKA 1970, nr 7-8, póz. 155; por. także wyrok SN z dnia 14 grudnia 1973 r., II CR 692/73, OSPiKA 1975, nr 4, póz. 94). Do zaistnienia zaś adekwatnego związku przyczynowego wystarczające jest ustalenie ciągu zdarzeń, w którym jedno z nich jest koniecznym warunkiem (przyczyną) wystąpienia następnego. Konieczne jest, by powiązania pomiędzy poszczególnymi wydarzeniami były normalne, tzn. typowe, oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy, a nie będące rezultatem jakiegoś zupełnie wyjątkowego zbiegu okoliczności. Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 10 grudnia 1952 r. (C 584/52, PiP 1953, nr 8-9, s. 366) związek przyczynowy może występować jako normalny również w sytuacji, gdy pewne zdarzenie stworzyło warunki powstania innych zdarzeń, z których dopiero ostatnie stało się bezpośrednią przyczyną szkody. Z dopuszczonej w sprawie opinii sądowo — lekarskiej sporządzonej przez Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego (k. 196 — 205 ) wynika , że mimo dokonanej przez biegłych dokładnej analizy obszernej dokumentacji medycznej z leczenia szpitalnego i ambulatoryjnego powódki niemożliwym jest ustalenie ani czasu ani drogi zainfekowania powódki wirusem zapalenia wątroby typu B. W latach 1991-2007 u powódki nie wystąpiły jawne kliniczne ani biochemiczne objawy wirusowego zapalenia wątroby. Natomiast wykrycie u powódki obecności przeciwciał anty-HBc przy równoczesnym nie stwierdzeniu braku antygenu HBsAg może być i najpewniej jest jedynym dowodem — markerem przebytego już zakażenia HBV. W sytuacji wykrycia przeciwciał anty — HBc na początku sierpnia 2004 r. istnieje podstawa do wykluczenia, że do zakażenia doszło w oddziale neurochirurgicznym Szpitala Aresztu Śledczego w G , gdzie powódka była hospitalizowana od dnia 05.08.2004 r. jak i w późniejszym czasie, gdyż wówczas w organizmie powódki niewątpliwie występowały już markery odpowiedzi odpornościowej ustroju. Równocześnie w opinii stwierdza się , że jakiekolwiek uchybienia stanu sanitarno technicznego placówek, w których leczona była powódka nie dają podstaw do stwierdzenia, aby w stosunku do powódki doszło do takich zaniedbań, które pozwalałyby na uprawdopodobnienie istnienia bezpośredniego związku przyczynowego tj. wykazania rzeczywistego a nie tylko potencjalnego ryzyka zakażenia w trakcie procedur medycznych podejmowanych w stosunku do powódki w pozwanych placówkach. Z drugiej strony , podkreślić należy , że powódka należała do grupy osób bardzo znaczącego ryzyka zakażenia wirusami, w tym hepatotropowymi B i C zapalenia wątroby a to na skutek przebytej żółtaczki zakaźnej, wielokrotnych samouszkodzeń poprzez naruszenia ciągłości powłok skórnych, tatuaży, usuwania tatuaży, zmian troficznych — ropnych skóry, kontaktów z narkomanami, nadużywania alkoholu, wieloletnim przebywaniu w środowisku więziennym, licznych zabiegach medycznych, instrumentalne diagnostyczne i lecznicze, w tym zabiegi operacyjne przeprowadzane w różnych zakładach opieki zdrowotnej (ambulatoria przy aresztach śledczych i zakładach karnych, oddziały szpitali więziennych, interwencja pogotowia ratunkowego, pobyt i operacja w Klinice neurochirurgii AM w G ). 4 --- STRONA 5 --- Konkluzja biegłych jest taka , że przedstawione okoliczności oraz niemożność określenia czasu zakażenia sprawiają, że nawet podjęcie próby ustalenia prawdopodobnego miejsca zainfekowania nie jest możliwe ( k. 205 ). W żadnym natomiast razie nie ma podstaw , by uznać , że - biorąc pod uwagę opisane wyżej czynniki powodujące , że powódka należała do grupy podwyższonego ryzyka zakażenia z uwagi na jej sposób życia , tatuaże i samookaleczenia - zachodzi przeważające prawdopodobieństwo zainfekowania powódki w Areszcie Śledczym w . Co do Aresztu Śledczego w — to jak wskazanym już wyżej zostało , możliwość , iż do zakażenia powódki doszło w oddziale neurochirurgicznym Szpitala Aresztu Śledczego w jest w ogóle wykluczona . Opinia sądowomedyczna nie została przez strony zakwestionowana . Wobec powyższego , orzeczono jak w sentencji wobec braku przesłanek z art. 417 kc. W przedmiocie kosztów rozstrzygnięto na mocy art. 102 kpc oraz § 2 ust. 3 i § 6 pkt.6 i § 19 rozporz. Min.Spraw. z 28.9.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu . 5