Teza / krótkie omówienie
ustalenia osób odpowiedzialnych za krzywdy powodów, Sąd w oparciu o przepis art. 67 § 2 k.p.c. postanowił dokonać prawidłowej reprezentacji Skarbu Państwa – dodatkowo ustalając , iż jednostką właściwą będzie także Prokur
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt II C 1581/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, w II Wydziale Cywilnym, w składzie: Przewodniczący: p.o. SSO Mariola Kaźmierak Protokolant: sekr. sąd. Dorota Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. w Łodzi na rozprawie spraw z powództw: D. B. przeciwko Skarbowi Państwa –Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Ł. i Prokuratorowi Prokuratury Apelacyjnej w Ł. o 700.000zł. i A. B. przeciwko Skarbowi Państwa –Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Ł. i Prokuratorowi Prokuratury Apelacyjnej w Ł. o 500.000 zł. 1. oddala powództwa, 2. nie obciąża powodów kosztami procesu. Sygn. akt II C 1581/12 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 10 października 2012r., skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Apelacyjnego, powodowie D. B. i A. B. (1) wnieśli o zasądzenie od pozwanego kwoty 1.200.000 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania. Jak wynika z uzasadnienia, powodowie wiążą dochodzone roszczenie z działaniem funkcjonariuszy państwowych, głównie sędziów Sądów Pracy i (...). Przytaczając okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie powodowie powołali się m.in. na fakt wydania przez Sąd Apelacyjny w Ł., III Wydział Pracy i (...) następujących orzeczeń: wyroku z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 420/06 - dotyczącego D. B., wyroku z dnia 18 lutego 2005 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 1024/04 - dotyczącego A. B. (1) oraz postanowienia z dnia 20 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 285/09 dotyczącego A. B. (1). Ostatnie z wymienionych orzeczeń - postanowienie z dnia 20 listopada 2009 r. dotyczyło zażalenia A. B. (1) na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 10 listopada 2009 r., o odmowie ustanowienia adwokata z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 285/09. Powodowie podnieśli, iż długotrwałe blokowanie i niemożność wykonania prawidłowych orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Ł. w sprawie AUa 420/06 i AUa 404/12 oraz wyroku WSA o numerze 79/06 spowodowało po ich stronie straty. Dodatkowo wskazali, iż długotrwałe , bo toczące się od 1996 roku procesy sądowe z (...), niezrozumienie materii przez sędziów orzekających i ich
--- STRONA 2 ---
niekompetencja spowodowały powstanie dużych kosztów po stronie powodów związanych z potrzebą gromadzenia wiedzy prawniczej, zasięgania porad prawnych oraz straty w postaci niemożności korzystania ze zniżek podatkowych na lekarstwa itp. Wiązały się z ogromnym stresem. Nieprzychylne nastawienie wobec problemu powodów , w ich ocenie, stanowi o istnieniu tzw. układu urzędniczo – sędziowsko - zusowsko –prokuratorskiego. Zamieszani są w to również adwokaci i radcowie, których Sąd ustanawiał z urzędu dla powodów. Osoby te nie działały na korzyść powodów a na ich szkodę. Dlatego też powód nie ma żadnego zaufania do prawników i sam zapoznał się ze wszystkimi przepisami emerytalno – rentowymi, dokonując jedynie właściwej - w ocenie powoda ich interpretacji. Powód zdemaskował oszukańczy system polegający na zaniżaniu milionom rencistów i emerytów należnych świadczeń aby zmniejszyć wewnętrzne zadłużenie pazernego Państwa. Powód postanowił zwalczyć ten układ i przywrócić ład i porządek prawny . /pozew – k. 3 – 6 odw., pisma uzupełniające k- 115, k- 130/ Pismem procesowym z dnia 14 stycznia 2013 roku powodowie dodatkowo zażądali od kwoty 1.2.00.000. odsetek ustawowych od dnia złożenia pozwu. (pismo k- 181) Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 roku powodowie zostali zwolnieni od kosztów sądowych powyżej kwoty 50 zł. każdorazowej należności. (postanowienie k- 112) Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania, zaś na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W ocenie pozwanego brak jest podstaw do przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Ł. zarówno na podstawie art. 417 k.c. jak i art. 417 1 k.c. Powodowie bomie żądają merytorycznej oceny przez Sąd prawomocnych orzeczeń. Powodowie nie wykorzystali stosownego trybu wniesienia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem tych orzeczeń. /odpowiedź pozew – k. 185 – 187/ Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013r. powód A. B. (1) występujący również jako pełnomocnik D. B. sprecyzował, że domaga się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 500.000 zł , a na rzecz żony 700.000 zł. Oświadczył, iż nie jest w stanie dokładnie wskazać jaką kwotę stanowi zadośćuczynienia a jaką odszkodowanie podnosząc, że nie był w stanie tego wyliczyć. Ponadto wskazał, iż łączy swoje i żony roszczenia także z działalnością prokuratury wszystkich szczebli. Dlatego też na tej samej rozprawie Sąd ustalił, że jednostką uprawnioną do reprezentacji Skarbu Państwa obok Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. jest także Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł.. /protokół – k. 478 odw./ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Decyzją z dnia 25 sierpnia 1996r. Zakład (...)Oddział w Ł. przyznał D. B. od 1 kwietnia 1996r. tj. za okres 3 miesięcy poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku, rentę inwalidzką trzeciej grupy. Powódka odwołała się od powyższej decyzji do Sądu Wojewódzkiego w Łodzi Sądu Pracy i (...) /odpowiedź (...)na odwołanie od decyzji – k. 141/. Decyzją z dnia 29 września 2000r. Zakład (...)Oddział w Ł. ustalił D. B. nową wysokość emerytury po przeliczeniu podstawy wymiaru świadczenia z 20 lat kalendarzowych na skutek wniosku o przeliczenie świadczenia złożonego 9 sierpnia 2000r. W odwołaniu od powyższej decyzji powódka domagała się wyrównania wypłaty świadczenia od dnia 1 września 1996r.
--- STRONA 3 ---
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z dnia 8 maja 2001r. oddalił odwołanie powódki. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2001r. Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił apelację D. B. . /wyrok Sądu Apelacyjnego wŁ.w sprawie III AUa 764/01 z uzasadnieniem – k. 309 – 311 odw./ Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2004r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i (...) oddalił wniosek D. B. o ustanowienie adwokata z urzędu w celu wniesienia kasacji w sprawie przeciwko Zakładowi (...)Oddział w Ł. o wysokość emerytury. /postanowienie w sprawie III A Ua (...) – k. 322/ Postanowieniem z dnia 8 marca 2005r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i (...) odrzucił wnioski D. B. o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji i ustanowienie adwokata z urzędu od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł.z dnia 29 września 2004r. w sprawie III AUa 1801/03 D. B. przeciwko Zakładowi (...)Oddziałowi w Ł.. /postanowienie wraz z uzasadnieniem – k. 332 – 333 odw./ Postanowieniem z dnia 31 marca 2005r. Sąd Apelacyjny w (...) III Wydział Pracy i (...) odrzucił zażalenie D. B. od ww postanowienia /postanowienie wraz z uzasadnieniem – k. 337 – 338/. Decyzją z dnia 11 marca 2005r. Zakład (...)Oddział w Ł. odmówił D. B. ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem aktualnej kwoty bazowej. Powódka złożyła odwołanie od ww decyzji do Sądu Okręgowego w Łodzi VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. /odpowiedź na odwołanie – k. 55 – 56/. Decyzją z dnia 20 września 2005r. Zakład (...)Oddział w Ł., wykonując wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2005r. w sprawie o sygnaturze akt VIII U 550/05 przeliczył wysokość emerytury D. B. od dnia 1 lutego 2002r. Powódka odwołała się od powyższej decyzji. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2006r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie D. B. od decyzji z 20 września 2005r. ustalając, że w.w. urodzona (...) od dnia 14 grudnia 1998r. pobiera emeryturę przyznaną decyzją z 19 listopada 1998r. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2007r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i (...) zmienił wyrok Sądu Okręgowego z dnia 13 lutego 2006r. w sprawie VIII U 1855/05 i poprzedzającą go decyzję z dnia 20 września 2005r. w ten sposób, że przyznał D. B. prawo do odsetek ustawowych obliczonych od każdej kwoty miesięcznego wyrównania poczynając od 11 marca 2002r. do dnia zapłaty. W punkcie 3 sentencji przekazał organowi rentowemu odwołanie D. B. z 21 października 2005r. od decyzji z 14 października 2005r. celem nadania właściwego biegu. /wyrok SA w Ł. w sprawie III AUa 420/06 wraz z uzasadnieniem – k. 64 – 64 odw., k. 352 - 357/ Decyzją z dnia 29 sierpnia 2007r. Zakład (...)Oddział w Ł. uwzględniając punkt 3 wyroku z dnia 6 czerwca 2007r. przeliczył powódce emeryturę od dnia 1 stycznia 2005r. /decyzja ZUS – k. 150 – 150 odw./ Postanowieniem z dnia 30 listopada 2007r. Prokuratura Rejonowa Łódź – Śródmieście zatwierdziła postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego sygn. 2 ds. 3206/07 w sprawie niedopełnienia obowiązków w okresie od czerwca do sierpnia 2007r. przez pracowników Zakładu (...)Oddział w Ł. podejmujących decyzje w zakresie w wysokości świadczenia emerytalnego przyznanego D. B. polegającego na niewykonaniu treści wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) sygn. III AUa 420/06 z dnia 6 czerwca 2007r. co stanowi działania na szkodę interesu prywatnego, wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Postanowieniem z dnia 30
--- STRONA 4 ---
lipca 2008r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi utrzymał w mocy ww postanowienie Prokuratury. W uzasadnieniu wskazano, iż brak jest uzasadnionego podejrzenia, że pracownicy (...) przekroczyli swoje uprawnienia czy też nie dopełnili swoich obowiązków z pokrzywdzeniem interesu powódki. W wykonaniu cytowanego wyroku Sądu Apelacyjnego, (...) wydał w dniu 29 sierpnia 2007r. decyzję ponownie ustalając podstawę wymiaru emerytury pokrzywdzonej. W dniu 26 lipca 2007r. została wydana decyzja w zakresie odsetek. Obie decyzje podlegały w tym czasie kontroli instancyjnej. Wskazano, że fakt, iż pokrzywdzona /powódka/ kolejny raz nie zgadza się z rozstrzygnięciem (...) winien być oceniany w ramach postępowania odwoławczego, z którego pokrzywdzona aktualnie korzysta. /postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie IV Kp 31/08 – k. 72 – 73/ Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2009r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i (...) oddalił apelację D. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi Sądu Pracy i Ubezpieczeń społecznych z dnia 23 października 2008r. w sprawie VIII U 2183/07 D. B. przeciwko Zakładowi (...)I Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury i wysokość odsetek /wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) w sprawie III AUa 15/09 – k. 391/. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2011r. Zakład (...) I Oddział w Ł. odmówił D. B. prawa do przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z odwołania D. B. przeciwko Zakładowi (...) I Oddziału w Ł., o wysokość emerytury, na skutek odwołania od decyzji ww z dnia 11 kwietnia 2011r. o wysokość emerytury, oddalił odwołanie /wyrok SO w sprawie VIII U 813/11 wraz z uzasadnieniem – k. 156/. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Sąd Apelacyjny w (...) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2011r. w sprawie VIII U 813/11 z powództwa D. B. przeciwko Zakładowi (...) I Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury . /wyrok SA z dnia 13.11.2012r. w sprawie III AUa 404/12 wraz z uzasadnieniem – k. 168 – 172 odw., k. 429/ Postanowieniem z dnia 29 listopada 2012r. Sąd Apelacyjny w Ł.w sprawie D. B. przeciwko Zakładowi (...) I Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury odrzucił osobistą skargę kasacyjną ww od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 13 listopada 2012r. w sprawie III AUa 404/12. /postanowienie SA z dnia 29.11.2012r. wraz z uzasadnieniem – k. 131 – 132 odw., k. 434 – 435 odw./ Decyzją z dnia 4 lutego 2004r. Zakład (...) Oddział w Ł. poinformował A. B. (1), iż brak jest podstaw do przeliczenia jego emerytury gdyż świadczenie jest wyliczone prawidłowo, zarówno w zakresie stażu pracy jak i podstawy wymiaru świadczenia oraz kwoty bazowej. Sąd Okręgowy w Łodzi, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 26 maja 2004r. oddalił odwołanie A. B.. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2005r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację A. B. (1) od tego wyroku . /wyrok SO z dnia 26.05.2004r. wraz z uzasadnieniem – k. 208 - 212, wyrok SA z dnia 18.02.2005r. wraz z uzasadnieniem – k. 84 – 86 odw., k. 213 – 215 odw./ Pismem z dnia 26 sierpnia 2005r. A. B. (1) wystąpił do (...) Urzędu Pracy nr (...) w Ł. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że okresy pobierania przez niego zasiłków z Funduszu Pracy były okresami składkowymi w rozumieniu przepisów emerytalnych. Postanowieniem z dnia 25 października 2005r. Prezydent Miasta Ł. odmówił A. B. (1) wydania zaświadczenia żądanej treści. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy
--- STRONA 5 ---
postanowieniem Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2006r. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Wojewody (...) z dnia 9 stycznia 2006r. i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia 25 października 2005r. o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej w piśmie z dnia 26.08.2005r. /wyrok WSA z dnia 30.06.2006r. wraz z uzasadnieniem – k. 87 – 91, k. 218 - 222/ Wyrokiem z dnia 5 lutego 2007r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi oddalił odwołanie A. B. (1) od decyzji Zakładu (...) Oddziału w Ł. z dnia 6 października 2006r. w sprawie o wysokość emerytury. /wyrok SO w sprawie VIII U 2795/06 wraz z uzasadnieniem – k. 236 – 241/ Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2007r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił zażalenie A. B. (1) na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 25 lipca 2007r. w sprawie VIII U 2795/06 oddalające wniosek w.w. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. /postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14.08.2007r. w sprawie III AUz 141/07 wraz z uzasadnieniem – k. 243 – 244 odw./ Wyrokiem z dnia 27 lutego 2008r. Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił apelację A. B. (1) od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 5 lutego 2007r. w sprawie VIII U 2795/06 przeciwko Zakładowi (...) Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury oraz przekazał organowi rentowemu do rozpoznania wniosek A. B. o przeliczenie emerytury . /wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. w sprawie III A Ua 438/07 z dnia 27.02.2008r. wraz z uzasadnieniem – k. 245 – 250 odw./ Wyrokiem z dnia 27 października 2009r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację A. B. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 stycznia 2009r. w sprawie VIII U 2638/08 A. B. przeciwko Zakładowi (...) I Oddziałowi w Ł. o wysokość emerytury . /wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 27.10.2009r. wraz z uzasadnieniem – k. 268 – 272/ Postanowieniem z dnia 10 listopada 2009r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek A. B. (1) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla potrzeb postępowania kasacyjnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 27 października 2009r. Postanowieniem zaś z dnia 20 listopada 2009r. Sąd Apelacyjny w (...) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił zażalenie A. B. (1) na powyższe postanowienie. /postanowienie w sprawie III A Ua 285/09 – k. 273, postanowienie w sprawie III AUa 285/09 – k. 100, k. 275/. Wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2010r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację A. B. (1) od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 15 grudnia 2009r. sygn. akt VIII U 1759/09 w sprawie przeciwko Zakładowi (...) I Oddziałowi w Ł. o przeliczenie emerytury . /wyrok SA z dnia 18.08.2010r. w sprawie III AUa 160/10 wraz z uzasadnieniem – k. 188, k. 290 - 292/ Postanowieniem z dnia 27 września 2010r. Sąd Apelacyjny w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek A. B. (1) o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej /postanowienie w sprawie III AUa 160/10 – k. 293/
--- STRONA 6 ---
Powodowie nie wnosili o stwierdzenie niezgodności z prawem ww prawomocnych orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Ł. ani też skarg na przewlekłość postępowań. Nie toczą się żadne inne postępowania pomiędzy nimi a (...). Występowali ze skargami na tzw. układ urzędniczo – sędziowsko – prokuratorski do Prezydenta Rzeczpospolitej, Rzecznika Praw Obywatelskich, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka do Prokuratury Apelacyjnej Wydziału Przestępczości Zorganizowanej. W związku z przewlekłością postępowań zwracali się do Ministerstwa Sprawiedliwości. Skargi te nie przyniosły rezultatu. (pisma i skargi k- 8-21, 29, 45) Skarga wniesiona przez powoda w dniu 13 stycznia 2010 roku przeciwko Polsce do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka - decyzją z dnia 13 września 2012 roku została uznana za niedopuszczalną. /decyzja Trybunału k- 7) Powód jest z zawodu konstruktorem budowlanym. Otrzymuje emeryturę z (...), obecnie w kwocie 1.569 zł netto miesięcznie. Wcześniej, od 1968r. prowadził własną firmę budowlaną, do 1994r., następnie był bezrobotny. W związku z transformacją gospodarczą, jego firma poniosła ogromne koszty, które zmusiły go do sprzedaży 2002r. własnego domu / Powód przebył we wrześniu 2000r. udar z niedowładem, od tamtej pory jest osobą niezdolną do pracy. Obecnie leczy się na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę. Na leczenie wydaje ok. 300 zł miesięcznie. D. B. obecnie także pobiera emeryturę z(...)w wysokości 1.092 zł miesięcznie, wcześniej od 1996r. otrzymywała rentę z tytułu niezdolności do pracy, przyznaną od 1998r. na stałe Powódka ma 70 lat, leczy się kardiologicznie, cierpi też na miażdżycę, skarży się na duszności. Miesięczny koszt leczenia powódki zamyka się w kwocie 300 zł. Uczestnicząc w programie badawczym związanym z testowaniem najnowszych leków kardiologicznych, pewne leki powódka otrzymuje po niższych cenach. /karty informacyjne leczenia szpitalnego powódki – k. 442 - 446, zeznania powoda – k. 480, / Strony zamieszkują w mieszkaniu własnościowym w bloku o powierzchni ok. 38 m kw., nawzajem sprawują nad sobą opiekę, czasami dogląda ich dalsza rodzina. Opłaty związane z użytkowaniem mieszkania wynoszą ok. 500 zł miesięcznie, w tym 302 zł czynsz, 45 zł gaz, 80 zł prąd, telewizja kablowa. Poza emeryturą, innych dochodów powodowie nie uzyskują. W razie potrzeby korzystają z kredytu odnawialnego przyznanego na kwotę 6.000 zł, obecnie wykorzystali 4.000 zł /zeznania powoda – k. 480/ W dniu 18 lipca 2002r. D. B. wystąpiła z pozwem przeciwko Zakładowi (...) Oddziałowi w Ł. o zapłatę kwoty 45.000 zł tytułem zadośćuczynienia za poniesione straty finansowe oraz zdrowotne powstałe z winy pozwanego. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2003r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo D. B. oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego pozwanego. Sąd Apelacyjny w Ł.utrzymał w mocy powyższy wyrok sądu I instancji. Ustanowiony dla powódki adwokat z urzędu w postępowaniu kasacyjnym odmówił sporządzenia kasacji /pozew- k-2-3 i wyrok Sądu Okręgowego k- 35-36 i wyrok Sądu Apelacyjnego k- 91 w załączonych aktach tut. Sądu w sprawie II C 1023/02/. Decyzją z dnia 28 grudnia 2006r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. skierował D. B. do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu tj. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji, tj. wywiadu środowiskowego, zaświadczeń lekarskich oraz opinii dotyczącej
--- STRONA 7 ---
stopnia sprawności psychofizycznej stwierdzono, że z uwagi na wiek, choroby i niepełnosprawność powódka nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i wymaga stałej całodobowej opieki /decyzja z dnia 28.12.2006r. – k. 47/. Powyższy stan faktyczny, niesporny między stronami, został ustalony na podstawie ww dokumentów oraz zeznań powoda A. B. (1). Sąd pominął jedynie dokumenty oraz obszerną korespondencję powodów w wieloma instytucjami, nie związaną bezpośrednio z działalnością pozwanej Prokuratury Apelacyjnej w Ł.ani z działalnością jurysdykcyjną Sądu Apelacyjnego w Ł.. Strony w sposób odmienny dokonują interpretacji ustalonych faktów. Sąd Okręgowy zważył: Powództwa okazały się bezzasadne. Powodowie wiążą dochodzone roszczenie o zapłatę 1.200.000 zł w tym 700.000 zł na rzecz powódki oraz 500.000 zł na rzecz powoda w związku ze szkodą oraz krzywdą poniesioną na skutek działania funkcjonariuszy państwowych, tj. sędziów Sądu Apelacyjnego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł.. Nadto na rozprawie powód bardzo ogólnikowo wskazał, że roszczenia swe wiąże także z działaniem wszystkich szczebli prokuratur. Ponieważ w toku postępowania powód rozszerzał okoliczności faktyczne powództwa także o zaniechania prokuratury w przedmiocie ustalenia osób odpowiedzialnych za krzywdy powodów, Sąd w oparciu o przepis art. 67 § 2 k.p.c. postanowił dokonać prawidłowej reprezentacji Skarbu Państwa – dodatkowo ustalając , iż jednostką właściwą będzie także Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Ł.. Powodowie powołali się m.in. na fakt wydania przez Sąd Apelacyjny w Ł., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych następujących orzeczeń: wyroku z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 420/06 - dotyczącego D. B., wyroku z dnia 18 lutego 2005 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 1024/04 - dotyczącego A. B. (1) oraz postanowienia z dnia 20 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 285/09 odrzucające zażalenie A. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 10 listopada 2009 r., o odmowie ustanowienia adwokata z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt III AUa 285/09. Kolejny wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. w sprawie III AUa 160/10 w dniu 18 sierpnia 2010 r. to wyrok oddalający apelację A. B. (1) od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie przeciwko (...) o przeliczenie emerytury. Z drugiej strony podnoszą także powodowie, iż wiążą swe roszczenia z długotrwałością wręcz przewlekłością postępowań różnego szczebla. W pozwie powód podnosi również wątek opóźnień w wykonaniu wyroku w sprawie AUa 420/06 – nie kwestionując tego orzeczenia. Na czym zaś miałoby polegać zawinione działanie sędziów czy prokuratorów – w zakresie tychże opóźnień, nie sposób ustalić. Podstawę ewentualnej odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa stanowią art. 417 § 1 k.c. i art. 417 1 § 2 k.c. Stosownie do treści art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. W niniejszej sprawie owo działanie władzy publicznej, jak wynika z treści pozwu, miałoby polegać na wydaniu niewłaściwych, zdaniem strony powodowej, orzeczeń i długotrwałości postępowania. Zgodnie z art. 417 1 § 2 k.c., jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Przytoczony przepis stanowi podstawę
--- STRONA 8 ---
prawną roszczenia o wynagrodzenie szkody wyrządzonej wydaniem niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Przy czym wymóg, by orzeczenia były prawomocne, a decyzje ostateczne oznacza, że podmiot zainteresowany uzyskaniem odszkodowania wyczerpał już tok instancji, bowiem komentowany przepis w swoim założeniu nie może zastępować właściwego toku instancji lub stanowić dla niego alternatywy (por. J. Kremis (w:) Kodeks... , s. 722). Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej jest stwierdzenie tej niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu. Wynika z tego, że sąd rozpoznający roszczenie odszkodowawcze nie może samodzielnie ustalić niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej. Podobnie więc jak uregulowano to w art. 417 1 § 1 k.c., także na gruncie wyżej przywołanego przepisu obowiązuje swoisty „przedsąd”, następujący we właściwym postępowaniu. Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej nastąpić może tylko według przepisów tego postępowania, w którym wydane zostało dane rozstrzygnięcie (por. Z. Banaszczyk (w:) Kodeks ..., s. 1273). Środkiem prawnym mającym na celu kontrolę orzeczeń sądów powszechnych z punktu widzenia legalności jest skarga kasacyjna, która przysługuje do Sądu Najwyższego od wyroków i niektórych postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji. Skargę tę można oprzeć na podstawach naruszenia prawa materialnego lub procesowego, czyli na zarzutach zmierzających do wykazania niezgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem. Środkiem prawnym mającym na celu kontrolę orzeczeń sądów powszechnych z punktu widzenia legalności jest również skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowią środki spójne, komplementarne, uzupełniające się i niekolidujące ze sobą (por. Z. Banaszczyk (w:) Kodeks ..., s. 1277). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia co do zasady przysługuje od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji (art. 424 1 § 1 k.p.c.). Jednakże w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, dopuszczalna jest skarga od orzeczeń sądów pierwszej instancji, chyba że jest możliwa jego zmiana lub uchylenie w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych (np. w drodze skargi o wznowienie postępowania). Legitymacja do wniesienia skargi przysługuje stronom na zasadach ogólnych. Termin do wniesienia skargi określono na dwa lata od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W orzecznictwie podnosi się, że dwuletni termin do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem traktowany jest jak termin prawa materialnego. Konsekwencją tego jest niemożność przywrócenia uchybionego terminu. Przyjmuje się również, iż dwuletni termin do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest z jednej strony terminem zawitym prawa materialnego, z drugiej zaś - terminem procesowym (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r., II BU15/09, LEX nr 602213). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, oprócz warunków formalnych określonych w art. 424 5 k.p.c., powinna spełniać warunki należące do istoty skargi (jej treści), które określa się mianem „cech kreatywnych”. Skarga powinna zawierać: l) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, 2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie, 3) zaskarżenie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, 4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, 5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono, stosując art. 424 1 § 2 k.p.c. – że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, 6) wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z
--- STRONA 9 ---
prawem (art. 424 5 § 1 pkt 1-6 k.p.c.). Uwzględnienie skargi i stwierdzenie niezgodności z prawem badanego orzeczenia nie eliminuje tego orzeczenia z obrotu prawnego, lecz otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania. Zgodnie z art. 421 k.c. przepisy art. 417, 417 1 i 417 2 k.c. nie znajdą tu zastosowania, jeśli szczególne przepisy odrębnie regulują daną kwestię. W postępowaniu karnym obowiązuje szczególna regulacja zawarta w kodeksie postępowania karnego, dotycząca odpowiedzialności Skarbu Państwa wobec osób niesłusznie skazanych lub aresztowanych (art. 552 i n. k.p.k.). Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego w postępowaniu karnym może nastąpić w trybie wznowienia postępowania (art. 540 k.p.k.) lub w wyniku rozpoznania kasacji, która w sprawach karnych przysługuje od prawomocnego orzeczenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że wszystkie wyżej wymienione orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Ł. wydane w sprawach o sygn. akt: III AUa 420/06, III AUa 1024/04, III AUa 285/09 i III AUa 160/10 są prawomocne. Co do zasady więc, D. B. i A. B. (1) przysługiwała skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem. Wobec tego jednak, że opisane wyżej wyroki Sądu Apelacyjnego w Ł. zostały wydane odpowiednio: 6 czerwca 2007 r., 18 lutego 2005 r., 27 października 2009 r. i 18 sierpnia 2010 r., uprawnienie powodów do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem tychże prawomocnych orzeczeń już wygasło. Jednocześnie powodowie nie dysponują orzeczeniami stwierdzającymi, że prawomocne orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Ł., które wyrządziły szkodę, są niezgodne z prawem, względnie - że postępowania zmierzające do uzyskania takich prejudykatów wytoczone na podstawie art. 424 1 i nast. k.p.c. toczą się i nie uległy zakończeniu. Przepis art. 417 1 § 3 k.c. reguluje zaś odpowiedzialność Państwa za szkodę wyrządzoną przewlekłością postępowania. Również i w tym wypadku warunkiem koniecznym żądania odszkodowania jest uprzednie stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem nie wydania orzeczenia. Postępowanie dotyczące stwierdzenia przewlekłości postępowania sądowego regulują przepisy Ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ( Dz. U. Nr 179, poz.1843). W przedmiotowym postępowaniu , poza ogólnikowym stwierdzeniem powodów, iż postępowania długo trwały, nie sposób odnaleźć przesłanej istnienia przewlekłości postępowania. Powodowie przyznali, iż nie występowali ze skargą na przewlekłość w żadnej sprawie. Jeśli zaś chodzi o ogólne wrażenie powodów, że ich spór z (...) długo trwał, to jest ono jak najbardziej uprawnione. Od 2004 roku toczyło się bowiem miedzy stronami kilkanaście spraw sądowych. Skoro powodowie korzystali z przysługujących im ustawowo uprawnień i odwoływali się zarówno od decyzji (...), jak i decyzji sądowych – procesy trwały po kilka i kilkanaście miesięcy. Jest to rzecz zrozumiała. Nie mogą jednak z tej okoliczności powodowie wywodzić jakichkolwiek dodatkowych wniosków. Jeśli chodzi o szkodę, która nie została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia, ale przez inne niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej 417 k.c., podnieść należy, że decyzja (...) Oddziału w Ł. z dnia 29 sierpnia 2007 r. została wydana właśnie w wyniku uwzględnienia punktu 3 wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 6 czerwca 2007 r. Nie sposób zatem zarzucić Sądowi Apelacyjnemu w Ł. działania bezprawnego, skoro przekazał organowi rentowemu odwołanie D. B. od decyzji z 14 października 2005 r. celem nadania właściwego biegu. Co się zaś tyczy drugiego z pozwanych, powód bardzo ogólnikowo wskazał, że roszczenia swe wiąże także z działaniem wszystkich szczebli prokuratur, nie precyzując jednak na czym
--- STRONA 10 ---
działania te miałyby konkretnie polegać. Trudno bowiem uznać za takie niezgodne z prawem działanie Prokuratury Rejonowej Łódź Śródmieście, która postanowieniem z 30 listopada 2007r. zatwierdziła postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie niedopełnienia obowiązków przez pracowników Zakładu (...) Oddziału w Ł. podejmujących decyzje w zakresie w wysokości świadczenia emerytalnego przyznanego D. B. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi ww postanowienie Prokuratury utrzymał w mocy. Reasumując, w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Ł. a także Prokuratury Apelacyjnej w Ł., zarówno na podstawie art. 417 k.c. jak i art. 417 1 k. c. W ocenie Sądu jest pozew powodów niczym innym jak próbą podważenia i dokonania ponownej analizy prawomocnie ukończonych spraw, prawomocnych orzeczeń. Ponowna analiza doprowadziłaby niejako do dodatkowej , bo III instancji. Jest to jednak, w myśl powołanych wyżej przepisów niedopuszczalne. Ubocznie już tylko podnieść należy, że powód nie wskazał, jaka część żądanej kwoty stanowi żądanie zadośćuczynienia a jaka odszkodowanie. Na czym miała konkretnie polegać szkoda a na czym krzywda powodów nie wykazano. Powód twierdził, że nie jest w stanie tego wyliczyć, dlatego uznać należy, że nie wykazał także wysokości doznanej szkody. Skoro sam powód nie jest w stanie tego uczynić i nie zgłosił w tym zakresie żadnych wniosków dowodowych, tym bardziej nie jest tego w stanie wiedzieć za powoda Sąd. Mając na uwadze powyższe okoliczności, powództwa należało oddalić jako pozbawione podstaw prawnych. Biorąc pod uwagę zawansowany wiek oraz niskie dochody powodów – emerytów a także wysokość kosztów należnych stronie przeciwnej ( 7.200 zł) , Sąd na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powodów kosztami procesu.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Ł. oddalił apelację D. B. . /wyrok Sądu Apelacyjnego wŁ.w sprawie#II C 1581/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi#art. 417 k.c.#art. 67 § 2 k.p.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 421 k.c.#art. 540 k.p.k.#art. 102 k.p.c.