Wyrok II C 158/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 158/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: st. sekr. sądowy Teresa Szczypińska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa H N przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (…) w K o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2417 złotych ( dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 3. przyznaje ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach na rzecz Kancelarii Indywidualnej adwokat P K kwotę 2400 złotych ( dwa tysiące czterysta złotych) wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu. II C 158/13 UZASADNIENIE Powódka w pozwie składanym początkowo do Sądu Rejonowego w K domagała się w sądzie na swoją rzecz od pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (…) kwoty 25.000zł tytułem zadośćuczynienia w związku z naruszeniem jej dobra osobistego – w postaci dobrego imienia inspektora nadzoru, do której to funkcji została powołana uprawnieniem Wojewody - decyzją Nr (…) --- STRONA 2 --- Pismem z dnia 31.10.2011r. powódka rozszerzyła żądanie pozwu domagając się dodatkowo odszkodowania w związku z utraconymi korzyściami i zarobkami, pozostającego w związku z uchyleniem się pozwanej od umowy z dnia 28.02.2009r. Zarządzeniem z dnia 30.03.2012r. zwrócono prawomocnie pozew w części rozszerzonego żądania o odszkodowanie. Na rozprawie w dniu 28.02.2013r. domagając się oprócz zasądzenia na jej rzecz zadośćuczynienia również zobowiązania pozwanej do przeproszenia powódki i złożenia oświadczenia że wykonywała ona obowiązki inspektora nadzoru w sposób właściwy, oświadczenie, że wszelkie zarzuty o rzekomej nieprawidłowości w działaniach powódki były całkowicie nieuzasadnione, oświadczenie, że powódka nie odpowiada za wady materialne i formalne robót wykonanych u pozwanej wynikające z naruszenia zasad sztuki budowlanej przez wykonawcę i wadliwych jego rozliczeń, a to wobec faktu, że reprezentanci pozwanej uniemożliwili jej dalsze wykonywanie zleconej funkcji. Tej treści oświadczenie pozwana wspólnota powinna złożyć na piśmie wobec Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K , Naczelnika Wydziału Budownictwa Urzędu Miejskiego w K oraz wobec Prezydenta m. K – oraz złożyć jego odpis do akt budynku pozwanej znajdujących się w archiwum Urzędu Miejskiego w K , jak również ogłosić w k Wydaniu Gazety Wyborczej (pisma pełnomocnika powódki z dnia 02.04.2013 k. 344). Uzasadniając tak sformułowane stanowisko procesowe powódka wskazała, że pełniła funkcje inspektora nadzoru u pozwanego. Naruszenie dóbr osobistych powódki przez pozwaną wynika z faktu odmowy zapłaty jej faktury na podstawie rzekomej i niepełnej wartości jej działań, przy późniejszym stwierdzeniu – w trakcie postępowania sądowego, że ostatecznie zapłata reszty należności dokonywana jest dla zakończenia konfliktu, a nie z powodu należytego wykonywania zlecenia przez powódkę. Ponadto poznana zarzuciła powódce, że zbyt rzadko bywa na budowie i nie sporządza pisemnych sprawozdań, co stało się podstawą do podjęcia próby rozwiązania z powódką umowy, poprzez indywidualne zbieranie podpisów pod uchwałą. Powódce odmówiono prawa do wpisów do dziennika budowy, a następnie uczyniono zarzut, że nie dokonuje tych wpisów. Do odbioru budowy powołano innego inspektora, mimo że nie rozwiązano z powódką umowy, co było deklaracją braku zaufania do niej. Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa Neruchomości przy ul. (…) wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano, że twierdzenie podnoszone w pozwie i kolejnych pismach procesowych nie dowodzą w żadnej mierze faktu naruszenia dóbr osobistych powódki. --- STRONA 3 --- Pozwana wskazała, że powódka nie podała, kto, kiedy i konkretnie, w jaki sposób naruszył jej dobra osobiste. Wbrew twierdzeniom powódki nie można natomiast przyjąć jakoby powódka pełniła funkcję inspektora nadzoru tej inwestycji, gdyż to pozwana zawarła umowy z powódką, natomiast to nie pozwana była inwestorem przebudowy poddaną na lokale mieszkalne, ale Z C . Dalej pozwany wskazał, że odnowa lub płatności z opóźnieniem nie może być uznana za naruszenie dóbr osobistych powódki. Podobnie nie może być uznanie za naruszenie dóbr osobistych powódki to, że pozwany miał stwierdzić, że dokonał zapłaty pozostałej części należności w celu uniknięcia postępowania sądowego. W ocenie pozwanej, to że pozwana odmówiła powódce dokonywanie wpisów w dzienniku budowy a następnie czyniła jej zarzut, że nie dokonuje tych wpisów, takie nie stanowi naruszenie dóbr osobistych powódki. Inwestorem tej inwestycji był Z C i to on ewentualnie wyrażał zgodę bądź jej odmawiał – na dokonanie przez powódkę wpisu w dzienniku budowy. Nie stanowiło również naruszenie dóbr osobistych powódki to, że „ do odbioru budowy powołano innego inspektora nadzoru”. Sąd ustalił, co następuje: Dach nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej ul. (…) był w bardzo złym stanie .Wspólnota podjęła decyzję o potrzebie znalezienia inwestora, który w zamian za otrzymanie na własność powierzchni starych, sfinansuje remont dachu. Po przetargu Wspólnota wybrała oferty Z C jako inwestora. Z C zamówił projekt budowy, uzyskał pozwolenie na budowę i rozpoczął proces budowlany. Z C miał swojego inspektora nadzoru. Wspólnota Mieszkaniowa znalazła się w tym procesie budowlanym „ z boku” i podjęła decyzję o konieczności powołania przedstawiciela, który kontrolowałby proces budowy ze strony Wspólnoty. W tym czasie członkami Zarządu pozwanej Wspólnoty byli M S , J S oraz J B . Ta ostatnia poleciła pozostałym członkom zarządu powódkę jako – fachowca, bo wcześniej korzystała już z jej usług (dowód: zeznania członka Zarządu M. S.) 28.02.2009 roku doszło do zawarcia umowy zlecenia na pełnienie funkcji inspektora nadzoru budowlanego między stronami tego procesu. Przedmiotem umowy było pełnienie przez powódkę funkcji inspektora nadzoru budowlanego zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach prawa budowlanego. --- STRONA 4 --- Intencją wspólnoty było jednak to, aby ktoś kontrolował inwestora i wynajętą przez niego firmę w trakcie dokonywanego remontu, a nie ustanowienie inspektora nadzoru zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Umowa między pozwaną a Z C z dnia 12.11.2008r. przewidywała, że pozwana Wspólnota będzie mogła kontrolować prace wykonywane przez Z. C ( dowód umowa K108-112) Członek Zarządu Wspólnoty M S. spotkał się z powódką dwukrotnie. Pierwsze spotkanie miało miejsce w mieszkaniu drugiego członka zarządu J S. z udziałem projektanta. W trakcie tego spotkania doszło do wymiany zdań powódki z projektantem, ale dot. to spraw fachowych, co do których M. S. nie potrafił się odnieść. Następnie rozpoczęła się budowa. Miała miejsce sytuacja, że powódka zgłosiła zastrzeżenie do projektu. Pismo powódki członek zarządu M. S. przekazał do udzielenia odpowiedzi inwestorowi bądź projektantowi ( dowód zeznania M. S. k. 396) Budowa rozpoczęła się w marcu bądź w kwietniu. 1 czerwca odbyło się spotkanie zorganizowane przez zarządcę, czyli firmę (…) z inwestorem czyli Z. C. oraz Zarządem Wspólnoty. Według informacji Z. S. na tym spotkaniu miała być obecna również powódka i jednakże nie przybyła. Celem tego spotkania było wyjaśnienie nieporozumienia między przedstawicielem wspólnoty powódką a inwestorem. Na tym spotkaniu inwestor poinformował członków zarządu, że powódka na budowie była 2 lub 3- krotnie oraz, że ma zastrzeżenia do budowy ale odmówiła ich przekazanie w formie pisemnej. Po tym spotkaniu członek zarządu J. S. zarządzał zwołania kolejnego spotkania, na którym powódka ustosunkowałaby się do postanowionych zarzutów. Spotkanie to zorganizował zarządca (…). Doszło do niego w okolicach 26 czerwca. Na tym spotkaniu Zarządu Wspólnoty przedstawił powódce zarzuty, które zgłosił po jej adresem inwestor. Padł zarzut zbyt rzadkiego pobytu na budowie przyczyn niespisania na piśmie zastrzeżeń co do prac budowlanych. Co do pierwszego zarzutu powódka wskazała, że była na budowie wtedy, gdy uznała to za potrzebne i tyle razy ile było to potrzebne. Natomiast co do drugiego zarzutu wskazała, że nie powinna być rozliczona w taki sposób. (dowód zeznania J. S., S. 395-401). Dla członków zarządu taka odpowiedź nie była satysfakcjonująca, w konsekwencji czego zarząd podjął uchwałę o wypowiedzeniu umowy powódce. Uchwała ta zapadła większością głosów 2:1 gdyż członek zarządu B., głosowała przeciwko. Mimo podjęcia tej treści uchwały nie doszło do formalnego wypowiedzenia umowy powódce. Po podjęciu --- STRONA 5 --- uchwały przez Zarząd o wypowiedzeniu umowy powódce – powódka nie była wpuszczona na teren budowy a zarządca odpowiadał na pisma autorstwa powódki. Zarówno J. S. jak i J. S. nigdy nie wyrażali się na forum publicznym czy to Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego czy to w innych urzędach na temat umiejętności zawodowych powódki. ( dowód zeznania J. S., J. S. , k. 395-401). Po wystawieniu przez powódkę faktury opierającej na kwotę wynikającą z umowy stron, początkowo Wspólnota uregulowała na rzecz powódki kwotę 878, 40 zł a następnie już po wniesieniu przez powódkę sprawy do Sądu Rejonowego . w K.(…) -wypłacił resztę. Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie sąd dał wiarę zeznaniom działających zz Wspólnotą Mieszkaniową członków zarządu J. S.i J. S., uznając je za logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniające. Wskazać należy, iż wersje zdarzeń przedstawione przez działających za Wspólnotą potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach w postaci umowy Wspólnoty z Z. C., pozwolenie na budowę ( udzielonemu nie Wspólnocie ale Z. C.) Sąd odmówił wiary zeznaniom powódki co do tego, że jakiekolwiek działania ze strony członków zarządu pozwanej naruszył jej dobra osobiste. To twierdzenie powódki jest gołosłowne i nie poparte jest poparte żadnymi dowodami. Nielogiczne są zeznania powódki, że brak płatności kwoty około 3000 zł spowodował pogorszenie stanu zdrowia, brak możliwości podjęcia nowych zleceń. To co powódka określa jako naruszenie dóbr osobistych w istocie, nie stanowi naruszenia, a mogłoby ewentualnie przy wykazaniu przez powódkę przesłanek być może ze nienależyte wykonanie umowy. Bez znaczenia dla sprawy były zeznania świadków G. N. i J. J., gdyż świadkowie Ci zeznawali na temat stanu psychicznego powódki związanego z niedopuszczeniem jej na budowę. Okoliczności te miałyby znaczenie gdyby w sprawie doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki, z czym nie mieliśmy do czynienia. Właściwie z uwagi na brak ze strony pozwanej działań skutkujących naruszeniem dóbr osobistych powódki sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego o dopuszczeniu dowodu z opinii lekarza psychologa na temat dolegliwości psychicznych powódki związanych z przedmiotowym dla sprawy naruszeniem jej dóbr osobistych. Po pierwsze jak wskazano powyżej wniosek ten podlegał oddaleniu, z uwagi na brak naruszenia dóbr osobistych powódki. Po drugie wskazać należy iż pozwany odpowiada jedynie w granicach adekwatnego związku przyczynowego a bak jest podstaw do przyjęcia, aby np. brak płatności czy --- STRONA 6 --- opóźnienie płatności skutkowały pogorszeniem stanu zdrowia psychicznego. Podobnie brak jest podstaw do przyjęcia takiego związku gdy idzie o fakt, że powódka nie była wpuszczona na budowę. Sąd nie uzgodnił również wniosku o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego do spraw budowlanych w celu stwierdzenia czy roboty objęte dokumentacją zostały wykonane tak pod względem formalnym jak i faktycznym zgodnie ze sztuką budowlaną – z uwagi na fakt, że dowód nie jest w żaden sposób przydatny do rozstrzygnięcia tej sprawy. Nawet bowiem gdyby biegły wypowiedział się co do nieprawidłowości prac na tej budowie, potwierdzając stanowisko powódki w tym względzie nie miało by to żadnego znaczenia do sprawy. Sprawa ta bowiem nie jest sprawą o zapłatę wynagrodzenia powódki, ale żądaniem ochrony Jej dóbr osobistych. Sąd z przyczyn w/w nie uwzględnił również wniosku powódki o dopuszczenie dowodu z dokumentacji Prezydenta m. Katowic odnośnie przedmiotowej budowy. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków J. B i Z. C , przy czym fakt, że świadek J. B uznała, że powódka prawidłowo realizowała umowę stron, nie jest żadnym dowodem na poparcie twierdzenia powódki o naruszeniu Jej dóbr osobistych przez pozwaną. Odnośnie świadka J. B w pozostałej części oraz zeznań świadka Z. C. wskazać należy iż ich zeznania stanowią uzupełnienie i powtórzenie zeznań działających za Wspólnotą członków zarządu Sąd zważył, co następuje Stosowanie do treści art. 249 par 1 k.c. , ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Przykładowy katalog dóbr osobistych człowieka zawiera art. 23 kodeksu cywilnego. Wśród wymienionych tam dóbr znajdzie się cześć, zdrowie, czyli dobra osobiste które powódka wymieniła jako naruszenie przez pozwaną. Niewątpliwym dobrem osobistym jest również dobra reputacja, „dobre imię” w swoim zawodzie na którego naruszenie przez pozwaną powódka również wskazuje. W ocenie Sądu brak jest w tej sprawie podstaw do przyjęcia, aby jakiekolwiek działania lub zaniechanie pozwanej spowodowały naruszenie dóbr osobistych powódki. --- STRONA 7 --- Pozwana Wspólnota zawarła z powódką umowę, niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez którąkolwiek ze stron tej umowy, nie jest podstawą do domagania się przez powódkę roszczeń z art. 24 k.c. w zw z art. 448 k.c. W ocenie sądu fakt, że członkowie zarządu pozwanej negatywnie ocenili pracę powódki co skutkowało początkowo podjęciem uchwały o wypowiedzeniu powódce umowy, a następnie zapłatą początkowo jedynie części należnego Jej wynagrodzenia, nie można być absolutnie uznane za naruszenie dobra osobistego powódki. Powódce w związku z takim zachowaniem pozwanej służyło roszczenie o zapłatę, z którego skorzystała. Konstrukcja ochrony dóbr osobistych opiera się w prawie polskim na obiektywnym ujmowaniu ich istoty. Odmienni niż w ujęciu subiektywnym, odwołującym się przede wszystkim do indywidualnych wartości , uczuć, stanu życia psychicznego jednostki, koncepcja obiektywna przyjmuje, że źródłem dóbr osobistych jako wartości niemajątkowych i ściśle związanych z osobą ludzką jest porządek prawny oraz zawarte w nim społeczne normy i oceny. Dobra osobiste charakteryzowane są więc jako wartości wynikające ze społecznych ocen, stanowiące przedmiot społecznego uznania i typizacji o których istnieniu rozstrzyga osąd opinii społecznej. Z tych względów naturę i granice poszczególnych dóbr osobistych wyznaczają przeważające w danym społeczeństwie zapatrywana, moralnie i obyczajowo. Dokonując oceny, czy nastąpiło naruszenie danego dobra osobistego należy odnieść się do poglądów panujących w społeczeństwie, posługiwać się w tym celu abstrakcyjnym wzorcem „ przeciętnego obywatela” nie zaś odwoływać się do jednostronnych odczuć i ocen osoby pokrzywdzonej. Mając na względzie obiektywną koncepcję dóbr osobistych raz jeszcze wskazać należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że działanie lub zaniechanie pozwanej naruszyły dobra osobiste powódki i dlatego z braku podstawowej przesłanki z art. 24 k.c. powództwo oddalono. O kosztach orzeczono stosownie do treści art. 98 k.p.c…