§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Postanowienie II C 1490/09 P

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 1490/09 P \'..' < ,__‘ _""' ’_ “:>‘~*0@§§~.».. 4": ,P) /‘flu . —’ %%€*:'?§" ,1’! {II ..% . “Q ,3; u .§£>.= @119 [,_ GI’; “fix *3" WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2010 roku SAD OKREGOWY W LODZI II VVYDZIAL CYWILNY w Skladzie: Przewodniczqcy SSO Barbara Kubasik Protokolant S. NowakowskaBirke p0 rozpoznaniu W dniu 41uteg0 2010 roku w Lodzi na rozprawie sprawy z powédztwa J 0 S przeciwko Skarbowi Par'1stwa— Sqdowi Apelacyjnemu w L 0 ochroneg débr osobistych i zaplateg 1. oddala powédztwo, 2. nie obciqia powoda kosztami procesu. --- STRONA 2 --- Sygn.akt||C 1490/09 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 20 pazdziernika 2009 roku povvéd J S Wystapfi przeciwko Skarbowi Paristwa — Sadowi Apelacyjnemu W L , domagajac sieg zasaolzenia na jego rzecz 115.000 21 tytu+em zadoéciuczynienia za naruszenie d0br osobistych, wydanym przez Sad Apeiacyjny W L orzeczeniem W sprawie 0 sygn. |ACa 369/O9. . ~ Jako podstawa dochodzonego roszczenia powéd wskaza1 art. 24 § 2 k.c. Powéd podkreélfl, ii wydajac powyzsze orzeczenie, funkcjonariusze pahstwowi pozwanego naruszyli prawo materialne oraz procesowe, co mia1o istotny Wp%yW na Wynik sprawy 0 sygn. akt lACa 369/09. Oprécz roszczenia majatkowego powéd wniési 0 zobowiazanie pozwanego W myél art. 24 § 1 k.c. do z+0zenia oéwiadczenia 0 treéci: ,,Zobowiazuje sia kierowaé wniosek do wiaéciwego sadu karnego 0 Wznowienie postapowania karnego (art. 524 § 3 k.p.k.), w zwiqzku z uchyianiem od W/W czynnoéci prawnej prokuratury (W sprawach o sygn. H C 1370/08 oraz I ACa 369/09)" /pozew k. 24/. W odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa ~ Sad Apelacyjny w L zastsgpowany przez Prokuratoria Generafna Skarbu Pafistwa wni0s1 0 oddalenie powédztwa i zasadzenie kosztéw postegpowania, W tym kosztrbw zastapstwa procesowi3go na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Panstwa zgodnie z treéciq artj 11 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa (Dz. U. Nr169, poz. 1417 ze zm.). Pozwany podniési, ze powéd nie wykazai, ani nie p0w0%a12adneg0 dowodu na okolicznoéé, w aktérej upatruje Zrédlra swej szkody. Wydanie Wyroku przez Sad Apelacyjny w L nie moze byc': poczytane za dziaianie bezprawne. Jest to bowiem dzia1anie w granicach wykonywanej przez Sad w1adzy sadowniczej i kontroli instancyjnej wydawanych orzeczefl. Tym samym, obalone zostaio domniemanie wynikajape z art. 24 k.c., kt0ry przewiduje domniemanie bezprawnoéci dzia1ania. Zdaniem pozwanego, pow0d nie przedstawii réwniez zadnych dowodéw wskazujqcych na to, aby w jakikolwiek sposéb kwestionowane przez niego orzeczenie zosta%o uznane za niezgodne z prawem. Subiektyvvne przekonanie powoda 0 takim charakterze wyroku Sqdu Apelacyjnego nie moze stanowié podstawy odpowiedzialnoéci Skarbu Pahstwa. Pozwany podah Ze warunkiem skutecznego domagania sic3 od Skarbu Parfistwa naprawienie ewentualnej krzywdy jest stwierdzenie we Whaéciwym postapowaniu niezgodnoéci w prawem takiego orzeczenia. Nie ma bowiem mozliwoéci badania W niniejszym postapowaniu poprawnoéci przewodu sqdowego, ani orzeczenia wydanego w toku innego postapowania. Powodowi przys1uguja_ inne érodki wzruszania kwestionowanego przez niego orzeczenia, jednak W niniejszym postapowaniu  0 naruszeniu débr osobistych —jego zarzuty odnoénie orzeczenia nie moga stanowié uzasadnienia dochodzonego roszczenia. Jednoczeénie pozwany p0dkreSIH, i2 poza obaleniem domniemania bezprawnoécijego dziaiania, to na powodzie spoczywa ciazar wykazania, ze dosz+o do Wydania wyroku, ktéry naruszyi jego dobra osobiste oraz, Ze W zwiazku z tym naruszaniem p0W0d cI0zna1krzywdy, a nadto Wskazania, na jakiej podstawie domaga sia Zadanej kwoty. Natomiast powéd nie dowiédh 2e wydany Wyrok narusZy1jego dobra osobiste, ani 2e p0ni0s1 z tego powodu szkoda. Nie zostai Wykazany zwiazek przyczynowy pomiadzy dzia1aniem pozwanego a odczuwalnym przez povvoda ' --- STRONA 3 --- 2 dyskomfortem psychicznym i fizycznym. Pozwany podniési, Ze powéd nie Wskazai, na jakiej podstawie domaga sic; zacioséuczynienia We Wskazanej wysokosci. Wnoszac 0 zasadzenie kosztchw postspowania, pozwany uzasadnii to Wyrokiem Sadu Najwyzszego dnia 26 Iistopacla 2003 roku, syn. akt I PK 585/02: ,,PraW0 do Sadu nie oznacza przyzwolenia na konstruowanie Wszeikich rnoziiwych roszczerfi i woiuntarystyczne okreslenie ich Wysokosci. Diatego strona Winna mieé swiadomosf: konsekwencji tak sformuiowanych roszczeri, takze W zakresie kosztéw postegpowania" /odp0vvi'edz' na pozevv k. 3537/. ' ' Na rozprawie W dniu 4 Iutego 2010 roku poW0d sprecyzowat swoje roszczenie, wskazujac na btacly Sadu Okragowego W L W sprawie II C 1370/08, kt0re polegaty na tym, ze strona pozwana byt Skarb Pafistwa Prokuratura Rejonowa L  B a to Prokuratura popetniia Wieie btadéw, prowadzap postspowanie przygotowawcze. Zdaniem powoda, Prokuratura dziatata bezprawnie W toku porzadku prawnego i naruszata jego dobra osobiste, czego Sad Apelacyjny W L W sprawie I ACa 396/09 nie uwzglsdnit. Prokuratura naruszyta przepisy W postaci:  niezastosowania art. 297 § 1 pkt 4 k.p.k., bowiem nie Wyjasnita sprawy i szkody powoda,  art. 303 k.p.k. poprzez nieokresienie czynu objatego zarzutem i dokonanie niewtasciwej kwalifikacji prawnej czynu, ~ art. 234 k.k. poprzez btsdne jego zastosowanie i odmowcg WSZCZQCI8 postapowania,  art. 305 k.p.k. poprzez brak niezwiocznego Wydania postanowienia po otrzymaniu zawiaclomienia,  dopuszczenia do sktadania zeznaifi obciazajacych powoda przez osoba niepoczytalna. _ W ocenie powoda, dziaiania Prokuratury skutkowaty przediuzeniem postspowania przygotowawczego, byiy bezprawne i naruszaiy jego dobra osobiste, np. poprzez pozbawienie go wolnosci na okres 1,5 rpku. Diatego Sad Okragowy W L w sprawie II C 1370/08 powinien nakazaé Prokuraturze zgodnie z art. 24 § 1 k.c. sporzadzenie do protokoiu oswiadczenia o skierowaniu przez nia wniosku 0 wznowienie postapowania karnego. Z kolei Sad Apelacyjny W L zatwierdzit btsdy Sadu I instancji, akceptujac iednoczesnie bezprawne dziatanie Prokuratury. Zdaniem J S » zclanie zawarte wuzasadnienie Sadu Apelacyjnego od sI0W; ,,BezpraWnym jest kazde dziaianie...” jest sprzeczne z Iogika, bowiem nie mozna usprawiedliwié takich dziaiah w ramach porzadku prawnego nawet szczegélnymi okolicznosciami. Powéd nie zgodzii sis takze z twierdzeniem, Ze sa to okolicznosci Wytaczajace bezpravvnosé dziataifi pozwanego, ani tez dziatania dozwoione poprzez obowiazujace przepisy. J S. podat, 2e przez trzy Iata poniési szkoda na poziomie 211.000 zt. Podniést takze, 2e zanim zostat osadzony W zaktadzie karnym, prowadzii dziaialnosé gospodarcza i przeciegtne jego dochody W tym okresie byiy Wyzsze niz 211.000 zI /protokéi‘ rozpravvy k. 45V46/. Sad Okreggiowy ustalit nastqpujqcy stan faktyczny: Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009 roku Sad Okreggowy W L (sygn. akt II C 1370/08) W sprawie z powédztwa J S przeciwko Skarbowi Paiistwa — Prokuraturze Rejonowej L — B _ 0 ochrona débr osobistych umorzyt postapowanie co do kwoty 32.000 zt i oddalit powédztwo w pozostatej czasci. Sa_d Okrsgowy Wydajac to orzeczenie, ustalii, ze powéd J: ; S --- STRONA 4 --- 73 zostai skazany Wyrokiem Sadu Okrogowego W L i dnia 24 kwietnia 2002 roku na karma Iapzna 25 lat pozbawienia Woiriosci za to: 1. 2e W okresie od marca do 3 Iistopada 2000 roku grozit A M pozbawieniem zycia jej, jej maza D. M cztonkom jej rodziny, takze popetnieniem innych przestcgpstw na szkodo matzonkow M , 2. ze W dniu 15 Wrzesnia 2000 roku zniewazyi A M siowami obelzywyrni podczas peinienia przez nia obowiazkow stuzbowych W charakterze pracownika soojalnego, . 3. Ze od stycznia do 3 Iistopada 2000 roku bez Wymaganego zezwolenia posiadat broo palna W postaci przerobionego rewolweru gazowoAaiarmowo startowego kaliber mm Wraz z amunicja do tej broni W postaci naboju kaliber T mm tong rifle, 4. ze W dniu 3 Iistopada 2000 roku z przerobionego rewolweru postrzeiii W gioweg D M powodujac rozlegte uszkodzenia mozgu, nastopstwem ktorych byia smieré D M W dniu 8 grudnia 2000 roku. Powyzszy Wyrok zostat utrzymany W mocy Wyrokiem Sadu Apelaoyjnego W L z dnia 17 grudnia 2002 roku, a Wniesiona przez obrorico powoda kasacja zostata oddalona postanowieniem Sadu Najwyzszego z dnia 2.1X.2003 roku i odmowiono przyjacia Wniosku powoda 0 wznowienie postapowania. W dniu 25.IV. 2007 roku powod ztozyi W Prokuraturze zawiadomienie dotyozace domniemanego faiszywego oskarzenia go przez A M o grozby karaine, na podstawie ktorego to oskarzenia prowadzone byto postapowanie karne zakoficzono prawomocnym Wyrokiem. Powod domagat sio wezwania A M do Wycofania tresci riieprawdziwych zarzutow i skierowania z urzadu sprawy o Wznowienie postopowania. Postanowieniem z 8 Iistopada 2007 roku Prokurator Prokuratury Rejonowy L B odmowit WSZCZQCI3 dochodzenia W sprawie fatszywego oskarzenia go przezA M Powod zaskarzyi zazaleniem powyzsze postanowienie. Zarzadzeniem z 5.XII.2007 roku Prokurator Prokuratury Rejonowej L .B odmowii przyjocia zazalenia 2 uwagi na Wniesienie go przez osobo. nieuprawniona. W dniu 17 grudnia 2007 roku oowod ztozyi zazaienie na powyzsze zarzadzenie do Sadu Rejonowego dla L S . Postanowioniem z 13 pazdziernika 2008 roku sygn. VKp 813/08 Sad Rejonowy dla L  S W L V Wydziat Karny utrzymai mocy zaskarzone zarzadzenie. Sad Okrogowy W sprawie o sygnaturze akt II C 1370/08 uzasadniajqc swoje orzeczenie, Wskazat ze Sad cywiiny nie posiada uprawnieifi do Weryfikowania, ozy tez Wzruszania decyzji organow scigania, czego powod sie domaga. Deoyzje te moga byé oceniane jedynie przez organy uprawnione do tego W formie nadzoru judykacyinego czyii zaskarzenia. W tym przypadku, powod prawidiowo skorzystai z tej drogi i wniost zazalenie na zarzadzenie prokuratora do Sadu Rejonowego i Sad Rejonowy dla L  S W L postanowieniem z 13.X.2008 roku sygn. akt V Kp 813/08 utrzyrriai W mocy skarzona decyzjo prokuratora na zasadzie art. 437 1 kpk. § Sad Okragowy Wskazat, ze prawomocne Wyroki i postanowieriia Wiaza Wszystkich takze sady cywilne, dalej zgodnie z art. 11 kodeksu postapowania cywiinego ustaleriia wydanego W postopowaniu karnym prawomocnego wyroku skazujaoego co do popetnienia przestopstwa Wiaza Sad W postopowaniu cywilnym. A z takim Wyrokiem mamy do czynienia W tej sprawie. Dopiero gdyby‘ taki Wyrok karny zostai Wzruszony i oskarzony  powod W tej sprawie  zostat uniewinniony od zarzutu popeinieniia czynu przestapnego, to dla powoda otworzytaby sia droga do --- STRONA 5 --- 4 ewentuainego dochodzenia od Skarbu Pafistwa odszkodowania za niesiuszne skazanie. Taka sytuacja oczywiscie nie ma miejsca. Nie ma zatem takze adekwatnego zwiazku przyczynowego pomiedzy odbywaniem przez powoda na podstawie prawomocnego skazujapego Wyroku kary pozbawienia Woinosoi i W zwiazku z tym niewykonywaniem przez niego pracy zarobkowej, takze W dalszym okresie objetym niniejszym pozwem. Powod zostat osadzony W zakiadzie karnym na podstawie prawomocnych Wyrokow sadow karnych. W tej sytuacji powodztwo o zasadzenie podlegaio oddaieniu jako catkowicie niezasadne W oparciu o art. 417 kodeksu cywilnego. Co do pozostatego zadania pozwu o ztozenie oswiadczenia na pismie, czy do protokotu rozprawy, Sad uznai je takze za niezasadne. Jako podstawe zadania W tym zakresie powod podat art. 24 k.c., a Wiec naruszenie jego dobr osobistych. Bezwzgledna przesianka do przyjecia naruszenia dobr osobistyoh jest bezprawnosc dziatania, co Wynika Wprost z tresci art. 24 § 1 k.c. Powod nie Wykazai, aby dziatanie pozwanego Skarbu I Pafistwa  Prokuratury Rejonowej L E miaty W ktorymkolwiek momencie postepowania charakter bezprawny. Wszystkie decyzje podejmowane byty przez Prokuratora W zakresie jego ustawowych uprawnieh. Powod nie Wykazai rowniez, jakie to jego dobra osobiste miaiy naruszao decyzje pozwanego, jezeii zas tym dobrem miaia bye Woinoso, to z pewnoscia dziaianie pozwanego jej nie naruszyty. W tym stanie rzeczy zadanie powoda co do Wydania Wskazanych oswiadczeri uznano za caikowicie bezzasadne /Wyrok Wraz 2 uzasadnieniem k. 84 86 za/aczonych akt o sygn. H C 1370/08/. Sad Apeiacyjny W L vvyrokiem z dnia 14 Iipca 2009 roku, sygn. akt I ACa 396/09 oddalit apeiacje powoda. W uzasadnieniu podniesiono, ze sad cywilny nie jest wiadny Wzruszyé prawomocnego Wyroku skazujacego, czego W istocie domagat sie powod. Dopoki orzeczenie sadu karnego nie zostariie Wzruszone W trybie srodkow nadzwyczajnych przewidzianych przepisami prawa karnego, dopoty bedzie Wiazato inne sady. Diatego tez powod nie mogt powoiywaé sie na to, ze nie popeinit przestepstwa, za ktore Wczesriiej zostat skazany prawomocnym Wyrokiem wydanym W postepowaniu karnym (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 17 czerwca 2005 roku, sygn. akt Ill CK 642/04). I Jednoczesnie Sad podkreslii, ze niezasadne jest powoiywanie sie przez apelujacego na przepis art. 542 § 3 I<.p.k., regulujacy mozliwoso Wznowienia postepowania karnego z urzedu. Sad cywiiny nie jest bowiem Wiadny orzekao W tym przedmiocie, gdyz nie jest to sprawa cywiina W rozumieniu art. 2 k.p.c. J. S moze domagaé sie Wznowienia postepowania karnego jedynie przed sadem karnym. Dopiero ewentualne Wzruszenie Wyroku mogtoby stanowif: podstawe do formutowania roszczeifi cywiinyoh. Jednakze na obecnym etapie zarowno Sad I instancji, jak i Sad Apelacyjny sq zwiazane prawomocnym Wyrokiem skazujacym powoda.  Sad Apelacyjny W L poclniosi, ze zgodnie z orzecznictwem Sadu Najwyzszego niezbeolne jest okresienie W pozwie dobra, ktorego ochrony powod zada na podstawie art. 23 k.c. i 24 k.c. (tak Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 6 sierpnia 1987 roku, sygn. akt H CR 199/87), czego skarzacy nie uczynit. Uniemozliwia to dokonanie ooeny, czy W ogole doszto do naruszenia dobr osobistych powoda. Z caia pewnoscia poW0d Wiaze natomiast naruszenie jego dobr osobistych 2 dziataniem pozwanej Prokuratury. W art. 24 k.c. zostata Wyrazona konstrukcja domniemania bezprawnosci, ktora przenosi ciezar dowodu braku bezprawnosci na podmiot naruszajacy sfere --- STRONA 6 --- 5 zakreslona trescia osobistych praw podmiotowych. Bezprawnym jest kazde dziatanie naruszajace dobro osobiste, jezeli nie zachodzi Zadna ze szczegoinych okolicznosot usprawiedtiwiajacych takie dziatanie. Do okolicznosoi Wytaczajaoych bezprawnoso naruszenia dobr osobistych zalicza sie m.in. dziatanie W ramach porzadku prawnego, tj. dziaianie dozwolone przez obowiazujace przepisy prawa. Sad ApeIacyjny W L podai, ze Prokuratura podejmowata ozynnosci W granicach przewidzianyoh prawem, a nadto jej decyzje podlegaty kontroii W ramach postepowania odwotawczego. Skoro zatem nie zostaty one W zaden sposob Wzruszone to stwierdzono, iz zostaio skutecznie obalone domniemanie ich bezprawnosci /Wyrok Wraz z uzasadnien/em k. 129132 za/aczonych akt 0 sygn. I ACa 396/09/. Powod odbywa kare pozbawienia Wolnosoi od dziecieciu lat. Koniec kary przypada na 2025 rok. Na skutek przebywania W zakiadzie karnym powod stracit mieszkanie, zaktad, nie posiada zadnego majatku. Czionkowie rodziny go nie Wspteraja. W 2006 roku otrzymai odszkodowanie finansowe, ktore przeznaczyt na Wtasne potrzeby /zeznania powoda k. 46/. I Powyzszy stan faktyczny Sad ustalit W oparciu o powoiane dowody. A Sad Okregowy zwazyt, co nastepuje:  Powodztwo okazato sie bezzasadne. Zadanie powoda rialezy analizowao W swietie przestanek Wynikajacych z art. 23 k.c. i 24 k.c. W zwiazku z art. 448 k.c.  Zgodnie z powszechnie przyjetym pogladem, dobra osobiste to pewne Wartosci niematerialne Iaczace sie scisle z jednostka Iudzka. W mysi art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnosci m.in. zdrowie, Wolnoso, czesé, swoboda sumienia i inne pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezaieznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Powotany przepis nie zawiera jednak definicji dobr osobistych, jak rowniez nie stanowi Wyczerpujacego katalogu tych dobr. Konstrukcja przepisu Wyraznie Wskazuje, ze mamy do czynienia z Wieioscia dobr osobistych, z ktorych kazde zastuguje na ochrone. Poza tym, sfera dobr osobistych uiega caty czas rozwojowi oraz przeksztatceniom. Z tstoty zmiennosci katalogu dobr osobistych Wynika bowiem, Ze Wraz ze zmianami stosunkow spoteoznych moga pojawiaé sie i znikaé pewne dobra osobiste podlegajaoe ochronie. Okreslone Waitosci majzJ, jednak tak duze znaczenie, ze tradyoyjnie zalicza sie je do kategorii dobr osobistyoh. Niekwestionowana ceoha dobr osobistych ' W tym rowniez ornawianego  jest ich niemajatkowy charakter, co nie przekresla jednak faktu, ze reperkusje ich naruszenia moga sie odbijao W sferze majatkowej. Dobra osobiste spetniaja rowniez funkcje indywidualizujace podmiot, gdy ich scisiy zwiazek z podmiotem Wyraza sie tym, ze powstaja one razem z podmiotem i razem z nirn Wygasaja oraz, ze nie moga przeohodzié na inne osoby Iub byf: na nie przenoszone (tak Sad Apelacyjny W Katowicach W Wyroku 18 Iipca 2001 r., I ACa 242/01, opubl: OSA 9/02 poz. 50). Z art. 23 k.c. Wynika, iz ochrona dobr osobistyoh moze bye reaiizowana za pomoca roznych srodkow i mieo zarowno charakter niemajatkowy, jak i majatkowy. Ochrona taka przystuguje przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego, rozumianym jako zachowanie sprzeczne z normami prawa Iub zasadami Wspotzycia spoteczriego, bez Wzgledu na Wine, a riawet swiadomoso sprawcy. Zarazem art. 448 --- STRONA 7 --- 6 k.c. stanowi, iz W razie naruszenia dobra osobistego, Sad moze przyznaf: temu, czyje dobro osobiste zostato naruszone, odpowiednia surne tytuiem zadosouczynienia pienieznego za doznana krzywde Iub na jego zadanie zasadzif; odpowiednia surne pieniezna na Wskazany przez niego cel, niezaieznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Powotane przepisy Wymieniajaj tym samym jakie przestanki musza bye spetriione, aby doszto do udzielenia ochrony prawnej dobr osobistych. Przesianki te sa nastepujace: A _ _ a) istnienie dobra chronionego prawem, b) naruszenie Iub przynajmniej zagrozenie naruszeniem danego dobra, c) bezprawnoso dziaiari naruszajacych. Petnej ochronie podlega czeso, godnosé cziowieka, W ramach ktorej mozna Wyroznio pojecie godnosci osobiste]. W swietle orzeczniotwa i pismiennictwa pojecie czci obejmuje dwa aspekty: zewnetrzny rozumiany jako dobre imie, dobra opinia, dobra stawa oraz Wewrietrzny przejawiajacy sie W godnosci osobistej, Wyobrazeniu 0 Wiasnej Wartosoi. (tak SN W uchwale skiadu 7 sedziow z 8 czerwca 1971 r., III PZP 12/71, opubl. OSNCP 11/71 poz. 188; W Wyroku 25 kwietnia 1989 r., I CR 143/89, opubl. OSPIKA 1990 poz. 330 oraz W Wyroku z 7 Iistopada 2000 r., I CKN 1149/98, LEX nr 50831).Godnosc': osobista jest sfera_ osobowosci, ktora konkretyzuje sie W poczuciu Wiasnej Wartosci cziowieka i oozekiwaniu szacunku ze strony innych Iudzi. Poczucie to, ktore jest istotnym elementem psychiki cztowieka ksztattowane jest przez szereg roznych okolicznosci zewnetrznych i jestuwarunkowana historycznie i kulturowo. Jego postacie i rozmiar W istotny sposob zaleza od innych cech psychiki cztowieka i od catoksztattu jego osobowosci. Powoduje to zroznicowanie poczucia Wiasnej Wartosci cztowieka i naruszenia jegogodnosci. Czeso i godnoso osobista to dobra osobiste zwiazane scisle ze sfera przezyf; psychicznych, a Wiec Wiasciwe sa tyiko osobom fizycznym. Czeso i godnosé jako Wartosci Wtasciwe kazdemu cziowiekowi uznaje sie za jedne z najwazriiejszych dobr osobistych, podiegajacych szczegolnej ochronie. (tak SN W Wyroku z dnia 29 pazdziernika 1971 r., II CR 455/71, opubl. OSNC 4/72 poz. 77). W Wyroku z dnia 8 pazdziernika 1987 r., II CR 269/87, opubl. OSNCP 4/89 poz. 66 Sad Najwyzszy Wyjasnit, ze czeso dobre imie i dobra siawa cztowieka sq pojeciami obejmujacymi wszystkie dziedziny zycia osobistego, zawodowego i spoieoznego. Naruszenie czci moze wiec nastapio zarowno przez pomowienie 0 ujemne postepowanie W zyciu osobistym i rodzinnym jak i przez zarzucanie niewiasciwego postepowania W zyciu zawodowym, naruszajacie dobre imie danej osoby i mogace narazié ja na utrate zaufania potrzebnego do Wykonywania zawodu Iub innej dziatalnosci. Druga z przesianek interpretuje sie W ten sposob, ze Wszelkie rozwazania o naruszeniu Iub stanie zagrozenia sq dokonywane pod katem skutkowjakie Wywotuje one W swiecie zewnetrznym. Ocena, czy dobro osobiste W postaci czci cztowieka zostaio zagrozone Iub naruszone Wymaga zastosowania kryteriow 0 charakterze obiektywnym. Nie ma tu bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odczuoia pokrzywdzonego, Iecz istotny jest odbior danej Wypowiedzi przez osoby trzecie I reakcja opinii publicznej. (tak SN W Wyroku z 26 pazdziernika 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). . W orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 1989 r. I CR 143/89 (OSPIKA 1990, nr 3, poz. 709  2 gIosa_ A. Szpunara) Sad Najwyzszy przypomniai, ze przy ocenie, czy W ogole --- STRONA 8 --- 7 doszto do naruszenia dobra osobistego, decydujace znaczenie maja kryteria obiektywne a nie subiektywne odczucia osoby zadajacej ochrony prawnej. Miernika pozwalajacego na ustaienie, czy zostaia naruszona godnosci oztowieka, nalezy ,,szukat': przede Wszystkirn W opinii publicznej, ktora jest Wyrazem pogladow powszechnie przyjetych i akceptowanych przez spoteczenstwo W danym miejscu i ozasie. Wzorcow zas, ktore powinny stanoWic': docelowy punkt odniesienia dokonywanej oceny, dostarczaja zapatrywania rozsadnie i uczciwie mysiacych ludzi, a W dalszej kolejnosoi nauki moraine pochodzace od Iudzi kompetentnych W tym zakresie i cieszajcych sie niekwestionowanym autorytetem". Nie kazde np. pozbawienie cztowieka pewnych uprawnien narusza jego godnoso i uzasadnia cywilnoprawna ochrone dobr osobistych. ,,Zalezy to od tego, czy W powszechnyrn odczuciu stanowi ono naruszenie godnosci, czy tez opinia publiczna nie Wiaze z nim takich konsekwenoji. Dla oceny tego ma istotne znaczenie rodzaj i charakter uprawniefi, ktorych czIoWiek zostat pozbawiony, sposob dziatania sprawcy, a takze stosunek, jaki maja inni Iudzie do osoby pozbawionej uprawnien...“ Samo tylko ,,dziaIanie niezgodne z obowiazujacymi zasadami Wynikajacymi z przepisow prawa czy utn/vatonych regui zachowania sie  niezaleznie od oceny moratnej  nie jest W powszechnym odczuciu rozumiane jako dziaianie naruszajace godnosé osobista ludzi, ktorych ono dotyczy...". Moga byé rozne miary naruszenia godnosci, W zaleznosci od cech psychiki cztowieka i catoksztattu jego osobowosoi. Obowiajzujace prawo nie chroni przed kazdym, jakimkolwiek naruszeniem dobr osobistych. Przyznaje ja Wowczas, gdy naruszenie dobra osobistego jest jednoczesnie naruszeniem prawa podmiotowego. Moznosé zadania ochrony prawnej jest Wiec uzalezniona od tego, aby nastapito naruszenie uozucia Iudzkiego przez naruszenie jakiegos konkretnego, obiektywnie ujetego dobra (np. czci) oraz  co Wiaze sie z Wymagana przez art. 24 § 1 k.c. bezprawnoscia dziatania  by nastapiio naruszenie jakiegos przystugujacego pokrzywdzonemu podmiotowego prawa osobistego. (por. uzasadnienie powotanego powyzej Wyroku Sadu Najwyzszego z 25 kwietnia 1989 r.). Ocena, czy nastapiio naruszenie dobra osobistego, nie moze byr': dokonana Wedtug miary indywidualnej Wrazliwosci osoby, ktora czuje sie dotknieta zachowaniem innej osoby (por. vvyrok SN z dnia 5 kwietnia 2002 r., I CKN 953/00, opubi. LEX nr 55098). I I Przypisywanie danej osobie zachowan Watpiiwych etycznie, niehonorowych czy nieuczciwych godzi W jej dobre imie. Przy czym ocena, czy nastapito naruszenie dobra osobistego, nie moze byé dokonana Wedtug miary indywiduainej wrazliwosci osoby, ktora czuje sie dotknieta zachowaniem innej osoby, ale musi byé dokonana przy stosowaniu kryteriow obiektywnych ( tak tez S.A. W Lodzi W Wyroku z 28 sierpnia 1996, I ACr 341/96, opubl. OSP 2/97poz. 42). Zawsze Iiczy sie Wiec spoieczny odbior danego zachowania, oceniany Wedtug kryteriow Wtasciwych dla Iudzi rozsadnyoh i uczciwych. (miedzy innymi Wyrok S.A. W Krakowie z 13 grudnia 1991 r., I Acr 363/91, opublik. Orzecznictwo Sadu Apelacyjnego W Krakowie W sprawach cywilnych i gospodarczych — rocznik I, poz. 62). r Przy ocenie n.aruszenia czci nalezy mieo na uwadze obok odczuo osoby zadajacej ochrony prawnej, ktore moga byé subiektywne, takze obiektywny odbior Wypowiedzi W opinii spoiecznej. Nie mozna tez przy tej ocenie ograniczyé sie do analizy Wybranych, Wyizolowanych zwrotow, ale zwroty te nalezy Wykiadaé na tle caiej Wypowiedzi. O naruszeniu dobra osobistego innej osoby mozna takze mowié W przypadkach Wypowiedzi, relaojonujacej tak dobrane fakty, aby dobor ten mogt posiuzyo do uzasadnienia oceny zachowania powoda jako nagannego W stosunkach miedzyludzkich, W dziaialnosci zaWodoWej Iub innej (tak Sad Apelacyjny W Lodzi W --- STRONA 9 --- 8 Wyroku z 26 Wrzesnia 1991 r., I ACr 219/91, opubl. OSA W Lodzi 1/92 poz. 3). Formuiujac teze Wyroku z 6 czenivca 1972 r., I CR 274/72 SN doszedi do przekonania, ze uzywanie uwiaozajacych stow pod adresern innej osoby jest niedopuszczalne, bo jako godzace W cudza czeso jest przez prawo zabronione. Postawienie uwtaczajaoego zarzutu stanowi naruszenie dobra osobistego niezaieznie od tego, czy osoby do ktorych ten zarzut dotart zakWaIifikoWaIy go jako Wiarygodny, mato Wiarygodny czyoczywiscie nieprawdziwy. Wystarozy, by sarn zarzut mogt byé oceniony jako obiektywnie uwtaczajaoy, czy obraziiwy i by osoba, ktorej dotyczy mogta go poczytao za naruszajacy jej dobra osobiste (tak Sad Apetacyjny W Katowicach W Wyroku z 27 Iutego 2003 r., I ACa 1048/02, opubl. OSA W Katowicach 2/03 poz. 12). Warto jednak zaznaczyo, ze ta przestanka nie zawsze jest rozumiana az tak rygorystycznie. Mianowicie, Sad Najwyzszy W Wyroku z 19 maja 2004 r. (I CK 636/03, OpUb|I Legalis) potwierdzii dotychczasowa Iinie orzecznicza, przyznajao Ze przy ocenie, czy doszto do naruszenia dobra osobistego, decydujaoe znaczenie ma nie tyle subiektywne odozucie osoby zadajacej ochrony prawnej, Iecz to  jaka_ reakcje Wywotuje W spoteczenstwie zdarzenie, stanowiace podstawe tego zadania. Jednakze SN zauwazyt rowniez, Ze przy tej ocenie nie mozna jednak zupetnie wykluczyo subiektywnego odczucia osoby zadajacej ochrony prawnej. Zalezy to m.in. od istoty zdarzenia, na ktore powotuje sie osoba uwazajajca, ze nastapiio naruszenie jej dobr osobistych. Podobny poglad SN Wyrazit W Wyroku z 23 maja 2002 r. (IV CKN 1076/00, 0pt.Ib|I OSNC 9/03 poz. 121), Wskazujac, I2 W Wypadku naruszenie dobr osobistych polegajacego na obrazie czci uwzgiedniao nalezy nie tylko znaczenie stow, ale rowniez kontekst sytuacyjny, W ktorym zostaty uzyte.  Odnosnie trzeciej przesianki stwierdzio nalezy, ze W obecnym stanie prawnym kazde naruszenie dobra osobistego zasadniczo uznawane jest za bezprawne. Bezprawnoso to sprzecznoso z normami prawa Iub zasadami Wspotzycia spotecznego ujmowana W kategoriach obiektywnych. Kodeks cywilny Wprowadzit tutaj domniemanie bezprawnosci naruszenia dobra. Kazde Wiec naruszenie kwalifikowane jest jako bezprawne. Domniemanie jest jednak Wzruszaine i nie ma zadnych przeszkod, aby zostato ono obalone. Skutkuje to przerzuceniem ciezaru dowodu wykazania braku bezprawnosci przyczyn, dla ktoryoh nastapito naruszenie na sprawce i to jego obciaza wzyko nie Wyjasnienia Wszystkich okolicznosci. Okolioznosciami kontratypowymi Wyiaczajacymi bezprawnoso sa np: zgoda poszkodowanego, dziatanie W ramach obowiazku prawnego, Wykonywanie Wtasnego prawa podmiotowego, obrony koniecznej, czy Wreszcie dziatanie podjete W obronie uzasadnionego interesu spoieoznego Iub prywatnego. Pozwany musi Wiec udowodnio, ze zaohodzi jedna z okolioznosci Wyiaczajapyoh bezprawnoso jego naruszen. Poza tym, nie uohyla bezprawnosoi dziaianta powotywanie sie na to, ze ma sie okreslony stylistycznie sposob formutowania mysli. Przekroozenie granic obrony W jakimkolwiek postepowaniu prawnyrn za pomooq nierzeczowych "argumentow", nie odnoszacych sie do przedmiotu ipostepowania, Iecz dotyczacych negatywnej charakterystyki osoby przeciwnika W sposob uwiaozajacy jego czci, dobremu imieniu, godnosci jest bezprawne i podlega ocenie na podstawie art. 23 i 24 k.c. (tak SN W Wyroku z 25 kwietnia 1990 r., I CR 147/90, niepubt). To stanowisko stanoWiIo rozwiniecie Wozesniejszych pogladow judykatury. W Wyroku z dnia 19 pazdziernika 1989 r. ( II CR 419/89, opubi. OSPIKA 11/90 rstr. 377) SN podkresiit, ze oswiadczenia petnomocnika procesowego sktadane W postepowaniu sadowym imieniem reprezentowanego, naruszajace dobra osobiste strony przeciwnej, mega --- STRONA 10 --- 9 bye‘ uznane za bezprawne, jezeti zawieraja fakty i oceny przedstawione ze swiadomoscia niezgodnosci ich z prawda. Z kolei W Wyroku z dnia 19 stycznia 1978 r., (I CR 254/78, opubl. OSNCP 6/79 poz. 121) SN uznat, iz uczestnik postepowania nie moze powoiao sie W sprawie oywilnej na dane charakteryzujape niekorzystnie syiwetke przeciwnika, jezeli ich nieprawdziwoso jest mu znana, moze natomiast powoiaé sie na dane niesprawdzone, potrzebne do obrony jego stanowiska W sprawie, obowiazany jest jednak do oglednego formutowania swych twierdzeng podanie takioh danych. W formie drastycznej moze uzasadniaé odpoWiedziaIn,os<‘: przewidzianaw art. 24 § 1 k.c. Stosownie do tresci art. 24 § 1 k.c., W sprawie 0 oohrone dobr osobistych, Sad powinien W pierwszym rzedzie ustalié, czy do ich naruszenie doszto. Dopiero W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, oceniao, czy dziatanie pozwanego naroszyciela byto bezprawne, majac przy tym na uwadze, ze powotany przepis postuguje sie konstrukoja domniemanie bezprawnosci, a zatem, ze ciezar dowodu obaienia tego domniemanie spoczywa na pozwanym (por. Wyrok SN z dnia 12 Iipca 2002r.. V CKN 1095/00, LEX nr 74494). I Poczynione ustalenia faktyozne W sprawie nie pozwalaja na przyjecie W ocenie obiektywnej i zgodnie 2 powszechna opinia, iz: _ pozwany swoim dziataniem W postaci vvydania orzeczenia W sprawie sygn. akt I ACa 396/09 naruszyt dobra osobiste powoda W postaci: czci, godnosci, czy dobrego imienia. Pisemne motywy rozstrzygniecia nie zawieraja zadnych sformutowan dotyozacych osoby powoda, Wykraczajacych poza granice dopuszczalne prawem i sa zwiazane jedynie 2 przedmiotowa sprawa, I  Sad II instancji odnosit sie do ustaien Sadu I Instancji, jego prawnej oceny stanu faktycznego i W ramach kontroii instancyjnej jedynie potwierdzit zasadnoso rozstrzygniecia Sadu Okregowego, dodatkowo po raz kolejny Wyjasniajao powodowi, iz W sprawie cywilnej nie mozna dokonaé jakiejkoiwiek ingerencji W orzeczenia sadu karnego, badz nakiadao na organy scigania obowiazku ziozenia Wniosku o wznowienie postepowania W sprawie karnej, I  Sad Apelacyjny W L Wydajac orzeczenie W sprawie sygn. akt I ACa 396/09, dziatat W ‘granicach kompetencji przyznanyoh mu przez ustawe, nie przekroczyt ich, nie dziatat zatem bezprawnie, co obala domniemanie bezprawnosoi dziatania. Reasumujac, skoro powod nie‘ tylko nie Wykazat faktu naruszenie dobra osobistego, ale tez jakichl<oIWiek obiektywnyoh skutkow naruszenia dobr osobistych, a pozwany nie dzia_IaI bezprawnie, to tym samym czyni to daisze rozwazania na gruncie art. 448 k.c. bezprzedmiotowymi. I Gdyby rozwazyo powodztwo na innej podstawie prawnej, to W postanowieniu z dnia 5 pazdziernika 2005r. (I CNP 15/05, LEX nr 187006), Sad Najwyzszy uznat, Ze uregulowana W art._417' § 2 k.c. odpowiedzialnoso za niezgodne z prawemprawomocne orzeczenie Wchodzi W rachube, jezeli zdarzenie sprawcze W postaci vvydania orzeczenia nastapito W dniu 1 Wrzesnia 2004 . i pozniej. Zgodnie z art. 417‘ § 2 k.c. jezeli szkoda zostaia Wyrzadzona przez vvydanie prawomocnego orzeczenia Iub ostatecznej deoyzji,.jej naprawienia mozna zadao po stwierdzeniu We Wtasciwym postepowaniu ich niezgodnosci prawem. --- STRONA 11 --- 10 Zgodnie z art. 424‘ § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodnosci z prawem prawomocnego orzeczenia przystuguje od prawomocnego orzeczenia sadu drugiej instancji konczacego postepowanie W sprawie, gdyz przez jego vvydanie stronie zostaia wyrzadzona szkoda, a zmiana Iub uchylenie tego orzeczenia W drodze przystugujapych stronie srodkow prawnych nie byto i nie jest mozliwe. W wyjatkowych wypadkach, gdy niezgodnoso z prawem Wynika z naruszenia podstawowych zasad porzadku prawnego Iub konstytucyjnych Wolnosci i praw cziowieka I obywatela, skarga przystuguje takze od prawomocnego orzeczenia konczacego postepowanie W sprawie wydanego przez Sad pieiwszej Iub drugiej instancji, jezeii strony nie skorzystaiy z przystugujacych im srodkow prawnych, chyba ze jest mozIiWa zmiana Iub uchylenia orzeczenia W drodze innych przysiugujacych stronie srodkow prawnych (art. 424" § 2 k.p.c.). _ Od orzeczen sadu drugiej instancji, od ktoiych Wniesiono skarge kasacyjna oraz od orzeczen Sadu Najwyzszego skarga nie przystuguje. W takioh wypadkach orzeczenie Sadu Najwyzszego traktuje sie jak orzeczenie wydane W postepowaniu Wywotanym Wniesieniem skargi (art. 424‘ § 3 k.p.c.). Jak vvynika z powyzszego, powod uwzgledniajac oczywiscie wymogi Wskazanej regulacji, powinien najpieiw uzyskaé orzeczenie 0 stwierdzeniu niezgodnosci z prawem danego orzeczenia wydanego po dniu 1 Wrzesnia 2004r., a dopiero pozniej Wystepowao z roszczeniem odszkodowawczym. I Majac na uwadze powyzsze, Sad orzekt, jak W sentencji Wyroku. Wykorzystujac szczegolne unormowanie zawarte W art. 102 k.p.c., Sad odstapit od obciajzenia" powoda kosztami sadowymi oraz kosztami zastepstwa procesowego strony pozwanej z uwagi na sytuacja zyciowai majatkowa powoda. /

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#SAD OKREGOWY W LODZI#II C 1490/09 P#art. 24 § 2 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 524 § 3 k.p.k.#art. 24 k.c.#art. 297 § 1 pkt 4 k.p.k.#art. 303 k.p.k.#art. 234 k.k.#art. 305 k.p.k.#art. 11 kodeksu#art. 417 kodeksu#art. 2 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 448 k.c.#art. 102 k.p.c.