Wyrok II C 146/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 146/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Głogowska Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Król po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa L K przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w T o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt II C 146/10/6 Uzasadnienie Powód domagał się zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego Skarbu Państwa-Dyrektora Aresztu Śledczego w T kwoty 100 000 zł z uwagi na przeludnienie w celach Aresztu. Dodatkowo powód wskazał, iż w celach brak było dostępu do ciepłej wody, łaźnia dostępna była raz w tygodniu bez poszanowania intymności, w oknach założone były przesłony, co spowodowało u niego chorobę wzroku (k. 4-5). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany podniósł w pierwszej kolejności zarzut przedawnienia, gdy idzie o roszczenie powoda powstałe przed dniem 08.03.2007 r. Odnośnie natomiast do zarzutu powoda związanego z przeludnieniem, pozwany wskazał, iż Dyrektor Aresztu Śledczego w T działał w ramach obowiązujących przepisów prawa. W wypadkach, gdy dochodziło do przeludnienia zawiadamiany był sędzia penitencjarny, ponadto od dnia 06.12.2009 r. Dyrektor wydaje indywidualne decyzje w sprawie tymczasowego umieszczenia powoda w warunkach --- STRONA 2 --- przeludnienia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów powoda, pozwany stwierdził, że powód zagwarantowane warunki bytowe zgodne z obowiązującymi przepisami. Cele mieszkalne były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy zapewniający osadzonym osobne miejsca do spania i odpowiednie warunki higieny. W każdym miesiącu były wydawane środki czystości cel oraz środki do higieny osobistej. Zgodnie z par. 30 ust. 3 regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności osadzeni w Areszcie Śledczym w T mieli i mają zagwarantowane prawo do korzystania z kąpieli przynajmniej raz w tygodniu. Każdy z osadzonych miał własny natrysk, przy czym nie znajdował się on w oddzielnej kabinie. W każdej celi mieszkalnej jest kącik sanitarny wyposażony w umywalkę i toaletę, zapewniający osadzonemu dostęp do bieżącej wody. Kąciki są oddzielone za pomocą przesłony i płyt od reszty celi. Przeprowadzane są remonty, w trakcie których tworzone są murowane kąciki sanitarne. Oświetlenie naturalne w celach, w których przebywał powód zapewniały okna, poza tym cele wyposażone były w oświetlenie sztuczne. Przesłony okienne wykonane zostały zgodnie z § 77 pkt. 1 g Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31.10.2003 r. w sprawie sposobu ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. „Blendy” te zostały wykonane ze szkła w odcieniu matowym, cechującego się wysoką przepuszczalnością światła, stanowiąc skuteczną przeszkodę w nawiązywaniu kontaktu wzrokowego z osobami z zewnątrz. W Areszcie Śledczym powód miała zapewnioną właściwą opiekę medyczną. W tym czasie w Areszcie Śledczym w T zatrudnieni byli dermatolog, psychiatra, neurolog, laryngolog i stomatolog. Okres oczekiwania na konsultację specjalistyczną nie był dłuższy niż w warunkach wolnościowych. U powoda zlecono konsultacje u okulisty 24.11.2009 r., a wykonana została 25.01.2010 r. Zlecone przez okulistę dwie pary okularów wykupiono z funduszy więziennych. Ilekroć powód zgłaszał chęć skorzystania z porady lekarza, to porada taka była mu udzielana (k. 30-31, 51-59). Sąd ustalił: Powód przebywał w Areszcie Śledczym w T w okresie od 09.09.2005 r. do 12.02.2008 r. oraz od dnia 30.06.2009 r. do 18.09.2009 r. i od dnia 21.10.2009 r. do 26.02.2010 r. W pierwszym okresie powód przebywał w celi nr 18 i 25, w drugim okresie w celi nr 96, 28 i 36, w trzecim okresie w celi Nr 5 (dowód: zeznania powoda – k. 46-47). W październiku 2007 r. była przeludniona cela Nr 25, cela nr 18 nie była przeludniona (dowód: pismo Dyrektora Aresztu Śl. w T do Sądu Penitencjarnego z 22.10.2007 r. – k. 81). W styczniu 2008 r. ani cela nr 25 ani cela nr 18 nie były przeludnione (dowód: pismo – k. 82). W okresie drugiego pobytu powoda w Areszcie Śledczym Dyrektor Aresztu Śledczego podejmował zarządzenie o umieszczeniu osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej na jedną osobę wynosi mniej niż 3m2 na czas określony, tj. 1 miesiąca (dowód: zarządzenie Nr 54/2009, Nr 62/2009– k. 85, 86). W piśmie do Przewodniczącego Wydziału Penitencjarnego z dnia 01.09.2009 r. Dyrektor stwierdził, że przeludnienie dotyczy m. in. cel Nr 28 i 36, a więc tych, w których przebywał powód (dowód: pismo Dyr. Aresztu Śl. w T z dnia 01.09.2009 r. – k. 87). Podobna sytuacja miała miejsce 30.09.2009 r. (dowód: pismo Dyr. Aresztu Śl. w T z dnia 30.09.2009 r. – k. 88). W trakcie trzeciego pobytu powoda w Areszcie Śledczym w T powód jak zeznał przebywał głównie w celi Nr 5. Cela ta nie jest wymieniona w wykazie cel, w których powierzchnia na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2 (dowód: pismo Dyrektora Aresztu Śledczego z 03.11.2009 r. – k. 90 ). Począwszy od 06.12.2009 r. Dyrektor Aresztu Śledczego wydawał indywidualne decyzje w sprawie tymczasowego umieszczenia powoda w warunkach przeludnienia. Gdy idzie o okres pobytu powoda od 21.10.2009 r. do 26.02.2010 r. Dyrektor wydał jedną taką decyzję 06.02.2010 r. o umieszczeniu powoda w warunkach przeludnienia na okres 14 dni (dowód: decyzja nr 4/2010 – k. 91). --- STRONA 3 --- Powód miał zagwarantowane warunki bytowe zgodne z obowiązującymi przepisami. Cele mieszkalne były wyposażone w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy- każdorazowo dostosowany do liczby osadzonych, zapewniający osadzonym miejsce do spania i odpowiednie warunki higieny. Jeden raz w tygodniu mógł skorzystać z ciepłej kąpieli, gdzie miał zapewniony własny natrysk, który nie znajdował się w oddzielnej kabinie. Takie warunki stanowią standard przy kąpielach zbiorowych. Istnieje możliwość, w przypadkach uzasadnionych, zwrócenia się do kierownictwa jednostki o umożliwienie skorzystania z kąpieli indywidualnej. W każdej celi znajduje się kącik sanitarny, wyposażony w toaletę i umywalkę, powód miał więc zapewniony dostęp do bieżącej wody. Poczucie intymności zapewniają płyty pilśniowe i przesłony, które odgradzają kącik sanitarny od pozostałej części celi. Powodowi wydawane były jeden raz w miesiącu środki higieny osobistej. Osadzonym wydawano też środki do czystości pomieszczeń. W oknach w celach znajdują się przesłony, tzw. blindy. Zamieszczenie przesłon w oknach nie powoduje pogorszenia wzroku osadzonych, zapewniają dostęp świtała dziennego. Ponadto znajdują się one w pewnej odległości od muru, co zapewnia dopływ powietrza i odpowiednią wentylację. Cele wyposażone są w odpowiednią ilość punktów oświetleniowych (dowód: notatka służbowa st. instruktora działu kwatermistrzowskiego – k. 92). W Areszcie Śledczym zapewniona jest opieka medyczna, w okresie pobytu powoda zatrudnionych było trzech lekarzy ogólnych, ponadto zatrudnieni byli psychiatra, dermatolog, laryngolog, neurolog, stomatolog. W Areszcie jest dostęp do leków na przeziębienie, typu aspiryna, polopiryna, paracetamol, witaminy, leki do ssania, krople do nosa. Leki wydawane są osadzonym wyłącznie z polecenia lekarza, dotyczy to również witamin (dowód: zeznania świadka R K – k. 158-159). Okres oczekiwania na konsultacje u specjalistów nie przekraczał czasu oczekiwania pacjentów w warunkach wolnościowych. Najdłuższy okres oczekiwania – ok. 2 miesiące dotyczył konsultacji u okulisty. U powoda zlecono konsultację u okulisty w dniu 24.11.2009 r., konsultacja odbyła się w dniu 25.01.2010 r. Okulary zalecono przez okulistę –dwie pary, zostały wykupione powodowi z funduszy więziennych. W ambulatorium zatrudnione były trzy pielęgniarki i jeden pielęgniarz, którzy również udzielali odpowiedniej pomocy. Powód podczas pobytu w Areszcie wielokrotnie korzystał z pomocy lekarzy- był konsultowany przez lekarza laryngologa, neurologa, psychiatrę. Zalecenia lekarzy były realizowane, powód miał zapewnione zalecone leczenie (dowód: notatka służbowa z dnia 21.07.2010 r. – k. 93, notatka służbowa z dnia 12.08.2010 r. – k. 94). Powód dwukrotnie skierował do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K skargi pod adresem Aresztu Śledczego w T Skarga z dnia 02.11.2009 r. dotyczyła sposobu traktowania przez funkcjonariuszy oraz niewłaściwej diety, natomiast skarga z dnia 10.11.2009 r. czasu oczekiwania osób odwiedzających na widzenie. Skargi zostały rozpoznane, przeprowadzono postępowania wyjaśniające, nie znaleziono podstaw do ich uwzględnienia (dowód: notatka służbowa z dnia 21.07.2010 r. – k. 116, pismo Dyr. Aresztu Śl. w T do powoda z dnia 18.11.2009 r. – k. 117, sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego – k. 118-120, skarga powoda z dnia 02.11.2009 r. – k. 122, skarga powoda z dnia 10.11.2009 r. – k. 154). Powód często zgłaszał się do lekarza w związku z różnymi dolegliwościami, skargi powoda na jego stan zdrowia były odnotowywane w książeczce zdrowia powoda. U powoda w związku ze zgłaszanymi dolegliwościami stosowane było prawidłowe leczenie, w szczególności otrzymywał właściwe leki. Powód był konsultowany przez okulistę, chirurga, dermatologa, neurologa i psychiatrę. Powód jest prawidłowo leczony, schorzenia na jakie cierpi to głównie częste przeziębienia, bóle brzucha i głowy (dowód: opinia biegłej sadowej specjalisty chorób wewnętrznych dr med. I W –k. 182-184). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody: pismo Dyrektora Aresztu Śl. w T do Sądu Penitencjarnego z 22.10.2007 r. – k. 81, pismo – k. 82, zarządzenie Nr 54/2009, Nr 62/2009– k. 85, 86, pismo Dyrektora Aresztu Śledczego z 03.11.2009 r. – k. 90, --- STRONA 4 --- decyzja nr 4/2010 – k. 91, notatka służbowa st. instruktora działu kwatermistrzowskiego – k. 92, zeznania świadka R K – k. 158-159, notatka służbowa z dnia 21.07.2010 r. – k. 93, notatka służbowa z dnia 12.08.2010 r. – k. 94, notatka służbowa z dnia 21.07.2010 r. – k. 116, pismo Dyr. Aresztu Śl. w T do powoda z dnia 18.11.2009 r. – k. 117, sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego – k. 118-120, skarga powoda z dnia 02.11.2009 r. – k. 122, skarga powoda z dnia 10.11.2009 r. – k. 154, opinia biegłej sadowej specjalisty chorób wewnętrznych dr med. I W – k. 182-184, częściowo zeznania powoda – k. 46-47. Sąd dał w całości wiarę zeznaniom świadka R K , są one spójne i obiektywne, a ponadto w zakresie, w którym dotyczą prawidłowości leczenia powoda, dostępu do lekarzy specjalistów znajdują potwierdzenie w zapisach dokumentacji medycznej dotyczącej powoda. Co do zeznań powoda, Sąd odmówił im wiary, poza tą ich częścią, w której powód zeznał, że w Areszcie Śledczym w T przebywał przez pewien czas w warunkach przeludnienia. W pozostałym zakresie, tj. dotyczącym warunków socjalno-bytowych w jednostce oraz dostępu do opieki medycznej, w tym specjalistycznej, pogorszenia stanu zdrowia, dostępu do leków, zeznania powoda nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Opinia biegłej jest wiarygodna, nie budzi wątpliwości Sądu. Biegła miała ustalić, czy leczenie powoda w trakcie jego pobytu w Areszcie było prawidłowe i adekwatne do zgłaszanych dolegliwości. Biegła nie zbadała powoda, jednak analizy zagadnienia dokonała w oparciu o prawidłowo prowadzoną i szczegółową dokumentację medyczną dotyczącą powoda. Nie stwierdziła uszczerbku na zdrowiu powoda w związku ze sposobem leczenia w Areszcie. Powód leczony był prawidłowo, biegła nie dopatrzyła się żadnych nieprawidłowości. Co do uwag biegłej odnośnie stanu psychicznego powoda, Sąd miał na względzie okoliczność, że powód, jak wynika z dokumentacji, konsultowany był przez psychiatrę, który nie zalecił specjalistycznego leczenia ani dalszych konsultacji. Sąd zważył: W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanego. Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.p.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Mając na uwadze treść tego przepisu oraz okresy pobytu powoda w pozwanej jednostce i datę wniesienia pozwu, uznać należało, że roszczenie powoda obejmujące okres przed dniem 02.03.2007 r. jako przedawnione podlega oddaleniu. Powód opierał swoje roszczenie na treści art. 23, 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Domagał się ochrony dobra osobistego w postaci godności i prawa do intymności, które miały zostać naruszona na skutek umieszczenia go w przeludnionych celach, w złych warunkach bytowych. Dodatkowo powód podniósł zarzut nieprawidłowego leczenia, w tym braku dostępu do lekarzy specjalistów oraz zarzut fałszowania dotyczącej go dokumentacji medycznej, w tym książeczki zdrowia. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów powoda, Sąd zważył co następuje. Z materiału dowodowego wynika, że istotnie powód przebywał u pozwanego w warunkach przeludnienia, pozwany nie kwestionował tego faktu. Przy czym pobyt w przeludnionych celach nie obejmował całego okresu pobytu powoda w jednostce. I tak w październiku przeludnienie dotyczyło tylko jednej z cel, w których umieszczony był powód-celi Nr 25, według stanu na styczeń --- STRONA 5 --- 2008 ani cela nr 18 ani nr 25 nie była przeludniona. W czasie drugiego pobytu powoda w Areszcie występował problem przeludnienia, jednak powód przebywał w takich celach z zachowaniem obowiązujących wówczas procedur i przez czas określony zarządzeniami Dyrektora, tj. okres 1 miesiąca. W trakcie trzeciego pobytu powoda w Areszcie Śledczym w T powód przebywał głównie w celi nr 5, która nie została wymieniona w wykazie cel przeludnionych. Gdy idzie o okres pobytu powoda w jednostce od dnia 21.10.2009 r. do dnia 26.02.2010 r., Dyrektor wydał jedną decyzję o umieszczeniu powoda w warunkach przeludnienia na okres 14 dni. Powód przebywał we wskazanych wyżej okresach w warunkach, w których powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego w celi była mniejsza niż 3m2. Sam jednak fakt przeludnienia, jeżeli nie jest połączony z naruszeniem konkretnych dóbr osobistych, nie uzasadnia odpowiedzialności pozwanego. W takiej sytuacji przedmiotem analizy sądu jest zawsze ocena całokształtu zachowań pozwanego względem powoda, pod kątem wymagań nałożonych na niego przez obowiązujące przepisy. Każdorazowo ocenie prawnej podlega skumulowany efekt warunków, w jakich znalazł się osadzony. Sytuacja powoda, w jakiej faktycznie odbywał karę pozbawienia wolności, nie pozwala przyjąć, że mimo okresowego przeludnienia, doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci godności osobistej i prawa do intymności. Wobec powoda stosowano karę pozbawienia wolności, która musi być ze swej istoty dolegliwością. Dolegliwość ta musi pozostawać, co oczywiste, w granicach prawa, ale powód nie wykazał, aby w jego przypadku było inaczej. Powód miał zapewnione w jednostce wszystkie te standardy, które wynikają z treści art. 110 k.k.w. i rozporządzeń wykonawczych. We wszystkich celach, w których przebywał znajdowały się kąciki sanitarne oddzielone od reszty pomieszczenia za pomocą płyt pilśniowych i przesłony. Zapewniało to poczucie intymności. Powód miał możliwość skorzystania z łaźni jeden raz w tygodniu, zgodnie z przepisami oraz otrzymywał środki do utrzymania higieny osobistej i środki czystości określone w przepisach wykonawczych. W celach był całodobowy dostęp do zimnej wody, co również gwarantowane jest w obowiązujących przepisach. Do pomieszczeń, w których przebywał powód zapewniony był dopływ świeżego powietrza, ponadto cele były wentylowane. Nie podziela Sąd stanowiska powoda, że od blind zamontowanych w oknach, w sposób zgodny z przepisami, pogorszeniu uległ jego wzrok. Warunki socjalno-bytowe w pozwanej jednostce odpowiadały określonym standardom wyznaczonym przez przepisy kodeksu karnego wykonawczego i przepisy zawarte w aktach wykonawczych do ustawy. Powód twierdzi, że warunki stworzone przez pozwanego naruszały jego godność, z drugiej jednak strony nigdy nie skarżył się na warunki socjalno-bytowe ani administracji aresztu lub wychowawcy, ani sędziemu penitencjarnemu. Skargi, które składał do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K , pomijając, że okazały się one bezzasadne, dotyczyły niewłaściwego traktowania przez funkcjonariuszy, niewłaściwej w odczuciu powoda diety oraz czasu oczekiwania przez odwiedzających na wizyty. Przepis art. 448 k.c., który przewiduje możliwość żądania zadośćuczynienia, może znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy bezprawne naruszenie dobra osobistego zostało przez sprawcę zawinione, przy czym chodzi tutaj o nawet najlżejszą postać winy. Pozwanemu bezprawności działania przypisać nie można. W okolicznościach sprawy nie można przyjąć, że działania administracji Aresztu miały charakter winy rozumianej jako naganna decyzja, odnosząca się do podjętego przez ten podmiot bezprawnego czynu. Działanie pociągające za sobą odpowiedzialność musi wykazywać określone znamiona odnoszące się do strony przedmiotowej i podmiotowej. Pojęcie winy należy odnieść do opisania podmiotowych cech zachowania sprawcy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, które wyczerpująco wskazują przesłanki odmowy przyjęcia do zakładu karnego bądź aresztu, powinnością administracji danej jednostki jest przyjmowanie wszystkich osób kierowanych tam przez uprawnione organy, nawet w sytuacji permanentnego przeludnienia. --- STRONA 6 --- Pozwany nie miał możliwości odmowy przyjęcia osób kierowanych do jednostki, nie można w związku z powyższym stawiać mu zarzutu bezprawności zachowania. Problem przeludnienia nie dotyczy jedynie pozwanego, to problem systemowy, którego pozwany, przy ograniczonych środkach finansowych, jakie przekazywane są mu do dyspozycji, nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać. Pozwany, jak wynika z materiału dowodowego, podejmował możliwe działania zmierzające do minimalizowania niekorzystnych dla osadzonych warunków związanych z przeludnieniem, jednak dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, technicznymi, lokalowymi, itp. Przeludnienie panujące w pozwanej jednostce było spowodowane wyłącznie ograniczonymi środkami finansowymi, wieloletnimi zaszłościami i niemożliwością osiągnięcia w krótkim czasie standardów europejskich. Działania podejmowane przez pozwanego w celu zapewnienia określonych warunków socjalno-bytowych nie były indywidualnie skierowaną przeciwko powodowi represją. Fakt okresowego umieszczenia powoda w przeludnionych celach nie był działaniem celowym administracji, skierowanym na szczególne pognębienie powoda, poniżenie go. Warunki w jakich znalazł się powód nie przybrały takiej formy, w odniesieniu do której uprawnione byłoby twierdzenie, że został on osadzony w Areszcie w niegodziwych, nieludzkich warunkach. Warunki bytowe w areszcie były takie, jakie w danej sytuacji mógł pozwany optymalnie zapewnić osadzonym, nie stanowiły one formy jakiejkolwiek indywidualnej dyskryminacji. Nie można zapominać o tym, że powód został osadzony w pozwanej jednostce w celu wykonywania kary pozbawienia wolności, musiał się liczyć z tym, że poddany zostanie określonym ograniczeniom i dolegliwościom, których nie doświadczają osoby przebywające na wolności. Niezależnie od powyższego, Sąd dokonał oceny roszczeń powoda również w kontekście zasad współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 k.c. Przepis ten stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Nadużycie prawa podmiotowego może w konkretnych okolicznościach stanowić okoliczność wyłączającą bezprawność. W sprawie tego aspektu nie można tracić z pola widzenia. Zasady współżycia społecznego obejmują zasady moralne, które ważyć należy w realiach istniejących w społeczeństwie, stąd należy brać pod uwagę realia społeczno-gospodarcze kraju. Biorąc po uwagę właśnie te realia, żądanie zapłaty zadośćuczynienia jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i powszechnym, społecznym poczuciem sprawiedliwości. Poziom zamożności społeczeństwa jest taki, że jego zdolność do wypełnienia różnych zadań jest ograniczona. Nie można abstrahować od stopy życiowej i sytuacji bytowej różnych grup społecznych, która często nie odpowiada standardom zapewnionym osadzonym. Okoliczności te nie mogą stanowić wyłącznej podstawy oddalenia powództwa, jednak nie mogą one pozostawać bez wpływu na ocenę żądania powoda. W kontekście przytoczonych powyżej względów żądanie powoda musi być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i elementarnym, powszechnym poczuciem sprawiedliwości. Powód zarzucił pozwanemu fałszowanie dotyczącej go dokumentacji medycznej, w tym książeczki zdrowia. Jednym z podstawowych obowiązków strony w kontradyktoryjnym procesie, jest obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne. Dowodzenie własnych twierdzeń nie jest obowiązkiem strony (ani materialnoprawnym, ani procesowym), a tylko spoczywającym na niej ciężarem procesowym Przeciwko stronie natomiast - co wynika z art. 6 k.c. - skierują się ujemne następstwa jej pasywnej postawy; fakty nie udowodnione zostaną pominięte i nie wywołają skutków prawnych z nimi związanych, co ostatecznie może oznaczać przegranie procesu. Powód nie wykazał w ogóle, że doszło do sfałszowania jego książeczki zdrowia, nie wskazał nawet na czym miałoby polegać ewentualne fałszowanie dokumentów, ani w jakich okolicznościach miałoby do niego dojść. Nie poparł swoich twierdzeń żadnymi dowodami, nie składał w celu ich wykazania, jakichkolwiek wniosków dowodowych. Twierdzenia powoda Sąd uznał wobec tego za nieprawdopodobne. Odnosząc się do zarzutu powoda dotyczącego nieprawidłowego leczenia w Areszcie, Sąd miał na --- STRONA 7 --- uwadze treść opinii biegłej sądowej, z której wynika, że leczenie powoda prowadzone było w sposób właściwy. W szczególności powód otrzymywał leki adekwatne do zgłaszanych dolegliwości. Jak wynika z książeczki zdrowia powoda był on, w zależności od potrzeby i rodzaju sygnalizowanych schorzeń i dolegliwości, konsultowany z odpowiednimi specjalistami (neurologiem, dermatologiem, chirurgiem, psychiatrą i okulistą). Konsultacje u okulisty skutkowały stwierdzeniem wady wzroku i jej leczeniem. Pozwany z funduszy więziennych dokonał realizacji zlecenia zakupu dwóch par okularów dla powoda. Powód leczony był prawidłowo, nie doznał uszczerbku na zdrowiu w związku ze sposobem leczenia, miał dostęp do lekarzy-specjalistów i właściwych leków. Pod tym względem, wbrew twierdzeniom powoda, również nie można postawić pozwanemu zarzutu bezprawnego działania czy zaniechania, skutkującego naruszeniem jakichkolwiek dóbr osobistych powoda. Reasumując, brak ziszczenia przesłanki bezprawności zachowania pozwanego, tym samym brak naruszenia dóbr osobistych powoda, skutkuje brakiem podstaw do przyznania powodowi zadośćuczynienia i oddaleniem powództwa O kosztach orzeczono na zasadzie art. 102 k.p.c.