Wyrok II C 140/13 1

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 140/13 1)W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 marca 2015r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Artur Żymełka Protokolant: Agnieszka Jaskulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015r. w R. sprawy z powództwa A. D. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o zapłatę 1) oddala powództwo; 2) przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodka (...) w R. na rzecz adwokata A. P. kwotę 4.428 zł ( cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych ), w tym 23 % podatku od towaru i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sygn. akt II C 140/13 UZASADNIENIE Powód A. D. w dniu 9 maja 2013 r. wniósł do Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodka (...) w R. pozew, w którym zgłosił żądanie zasądzenia na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w R. kwoty 100.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, z tytułu zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu będący wynikiem niewłaściwego leczenia zastosowanego wobec niego w Zakładzie Karnym w R. oraz niezapewnienia mu stałej opieki w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, niezapewnienia mu również możliwości nauki języka Braille'a oraz narażenia na stres i cierpienie psychiczne związane zarówno z brakiem leczenia, jak i brakiem możliwości wypełnienia wolnego czasu. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że cierpi na szereg chorób somatycznych oraz psychicznych, a zakład karny nie zapewnił mu właściwej opieki medycznej. Kontakt z psychologiem miał rzadziej niż raz na tydzień, zaś z psychiatrą raz na dwa miesiące. Taka częstotliwość wizyt według powoda jest niewystarczająca, co powoduje dalsze pogłębienie obniżenia nastroju. Leczenie schorzeń somatycznych w ocenie powoda także było niewłaściwe. W zakresie schorzeń kręgosłupa leczenie ograniczono wyłącznie do podawania leków przeciwbólowych, mimo że wymagał rehabilitacji, natomiast schorzeń wzroku w zasadzie wcale nie leczono. Uniemożliwiono mu również podjęcie nauki języka Braille'a. Powód stwierdził nadto, że deprywacja sensoryczna i związany z nią brak bodźców wzrokowych przy jednoczesnym braku jakichkolwiek możliwości wypełnienia czasu wolnego sprawiał, że pogłębiały się jego zaburzenia psychiczne, miewał myśli samobójcze. Podniósł także, że nie przeprowadzono u niego badań w celu wykluczenia nowotworu płuc, co naraża go na ciągły stres związany z niepewnością, co do jego stanu zdrowia. --- STRONA 2 --- Pozwany Skarb Państwa – Dyrektor Zakładu Karnego w R., któremu Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa przekazała do prowadzenia sprawę reprezentowania pozwanego (k.187), w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz przyznanie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany podał, że przebywając w Zakładzie Karnym w R. powód miał zapewnioną należytą opiekę medyczną. Otrzymywał leczenie farmakologiczne odpowiednie do stwierdzonych dolegliwości. Wielokrotnie był konsultowany przez specjalistów zarówno w zakładzie karnym, jak też innych placówkach więziennej służby zdrowia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest bezdzietnym kawalerem. Jego rodzice nie żyją, ma brata, z którym nie utrzymuje kontaktu. Powód w 1985 r. doznał wypadku samochodowego i od tego czasu leczy się na szereg dolegliwości somatycznych, jak i psychicznych. Leczył się neurologicznie. Od 2002 r. leczył się z powodu jaskry obydwu oczu. Stosowano wobec niego leczenie farmakologiczne. Od 2003 r. leczony ambulatoryjnie w P. Poradni Okulistycznej przy Uniwersytecie Medycznym w K.. Od 23 listopada 2007 r. leczył się reumatologicznie w (...) Publicznym Zakładzie (...) w K. (...). Od 30 lipca 1999 r. leczył się w Poradni Psychiatrycznej Dorosłych w K. oraz w Szpitalu (...) w K.. Od 24 marca 2003 r. leczył się psychiatrycznie w (...) w K.. W 2004 r. spadł ze schodów i stan jego zdrowia uległ pogorszeniu. Orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powód od 1 czerwca 2009 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy w związku ze stanem narządu wzroku. Stwierdzono, że wymaga pomocy w podstawowych czynnościach i stałej rehabilitacji oraz specjalnej diety. Decyzją nr DP. (...)- (...) Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 26 maja 2009 r. przyznano powodowi od dnia 1 czerwca 2009 r. usługi opiekuńczo-medyczne. Od 13 kwietnia 2010 r. leczył się psychiatrycznie w (...) w K.. Od 30 grudnia 2010 r. do 7 stycznia 2011 r. przebywał w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Szpitalu (...) w T., gdzie rozpoznano u niego ograniczone zaburzenia osobowości, neuropatię nerwów wzrokowych, jaskrę, hipercholoesterolemie w wywiadzie, uzależnienie od opioidowych leków przeciwbólowych. Powód nie zgodził się na pobranie materiału do badań. W dniu 5 stycznia 2011 r. powód w obecności Sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach nie wyraził zgody na dalszy pobyt i leczenie w szpitalu. Korzystał też z pomocy psychologa. Od 21 marca 2012 r. leczył się neurologicznie w (...) w K.. Leczył się także w Poradni Neurologicznej, Poradni Gruźlicy i Chorób Płuc, Poradni (...) Ogólnej oraz Poradni Urazowo-Ortopedycznej Szpitala im. (...) w K.. W okresie od 17 kwietnia 2009 r. do 26 września 2012 r. leczył się okulistycznie w Poradni Okulistycznej (...) Publicznego Szpitala (...) w K.. Orzeczeniem z dnia 11 czerwca 2012 r. powód został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Ustalono, że stopień niepełnosprawności datuje się od 3 sierpnia 2007 r. Orzeczenie wydane zostało na stałe. Od 1 do 4 października 2012 r. powód przebywał na leczeniu w (...) Publicznym Zespole (...) w S.. Wypisany został po czterech dnia z powodu zaprzestania zgłaszanie się na zajęcia. (dowód : zaświadczenie lekarskie z dnia 27 lutego 2007 r. k. 6, zaświadczenie lekarskie k.7, zaświadczenie dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o konieczności świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych z dnia 6 marca 2012 r. k. 8, karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 9, historia choroby z pobytu w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Szpitala (...) k. 68-73, recepty k. 10, 14, 18, informacja dla lekarza kierującego z dnia 10 października 2012 r. k. 11, zaświadczenie lekarskie z dnia 21 września 2012 r. k. 12, historia choroby z leczenia w (...) Publicznym Zakładzie (...) w K. (...) k. 129-132, zaświadczenie o pobieranych lekarstwach k. 13, 16, 19, 27, 29-30, wyniki badań z dnia 14 września 2012 r. k. 15, zaświadczenie lekarskie k. 17, zlecenie na transport sanitarny z dnia 12 kwietnia 2011 r. k. 20, informacja dla lekarza kierującego k. 21, pismo oddziału reumatologii z dnia 7 lutego 2013 r. k. 22, wynik badań psychologicznych k. 23, zaświadczenie lekarskie z dnia 2 października 2012 r. k. 24, zaświadczenie lekarskie z dnia 28 września 2012 r. k. 25, informacja dla lekarza kierującego k. 26, zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 1 czerwca 2009 r. k. 28, zaświadczenie lekarskie k. 31, zaświadczenie lekarskie z dnia 11 lipca 2007 r. k.32, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 11 czerwca 2012 r. k. 33, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 34, decyzja nr DP. (...)- (...) Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 26 maja 2009 r. k. 35, zaświadczenie lekarskie z dnia 28 czerwca 2013 r. k. 80, historia choroby z leczenia w (...) w K. k. 83-108, historia choroby z leczenia w (...) w K. k. 112-126, historia choroby z leczenia w Szpitalu im. (...) w K. k. 138-185, historia choroby z leczenia --- STRONA 3 --- w Szpitalu (...) w K. k. 192-218, historia choroby z leczenia w Poradni Okulistycznej (...) Publicznego Szpitala (...) w K. k. 245-253 ) Wyrokiem Sądu Rejonowego K. wK. powód został skazany na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawiania wolności za przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. W dniu 16 października 2012 r. lekarz ZOZ MSW w K. wydał zaświadczenie lekarskie w przedmiocie braku u powoda przeciwwskazań do przebywania w zakładzie karnym. Najpierw powód w październiku 2012 r. został osadzony w Areszcie Śledczym w K.. Następnie został przewieziony do Zakładu Karnego w R., gdzie przebywał od 13 listopada 2012 r. do 24 kwietnia 2013 r., tj. przez 163 dni. W tym czasie zamieszkiwał w celach nr 219 i 119. Były to cele przeznaczone dla dwóch osób. W każdej przebywał w towarzystwie jednej osoby specjalnie wybranej do zapewnienia powodowi opieki. Zakwalifikowano go do podgrupy klasyfikacyjnej R- 1/Z. Do Zakładu Karnego w R. powód przybył ze zdiagnozowanymi licznymi schorzeniami takimi jak: zaćma, jaskra, neuropatia nerwów wzrokowych oczu, schorzenia kręgosłupa, schorzenia zwyrodnieniowe stawów oraz stan po urazie kręgosłupa i głowy. W dniu przyjęcia do w/w jednostki pozwanego powodowi zlecono leki według zalecenia z poprzedniej jednostki penitencjarnej, które były dzielone i wydawane skarżącemu przez personel ambulatorium. Następnie wydawano leki stosownie do zaleceń lekarzy badających powoda. Powód miał zapewniony dostęp do opieki medycznej i bardzo często korzystał z porad lekarzy ambulatorium, w tym lekarzy specjalistów (neurologa, laryngologa, ortopedy, psychiatry). Był objęty także opieką psychologa, która przez pewien okres czasu była wzmożona, gdyż miał założoną „kartę zagrożenia samobójstwem”. Był w zakładzie konsultowany i leczony psychiatrycznie oraz okulistycznie. W dniu 28 grudnia 2012 r. był konsultowany neurologicznie. Skarżył się na ból kręgosłupa o charakterze przewlekłym. Stwierdzono u niego uzależnienie od leku o nazwie „Tramal”. W leczeniu neurologicznym nie stwierdzono cech uszkodzenia korzeni nerwowych. Przepisano mu lekarstwa przeciwbólowe. W związku z tym, że skarżący ciągle zgłaszał dolegliwości bólowe ze strony kręgosłupa, miednicy i stawów został ponownie skierowany do lekarza neurologa, który nie zlecił osadzonemu leków przeciwbólowych na stałe. W związku z powyższym powód otrzymał wniosek o ukaranie za próbę wymuszenia leków przeciwbólowych. W związku z żądaniem powoda skierowania go również na inne konsultacje specjalistyczne został on poinformowany o konieczności dostarczenia orzeczenia o niepełnosprawności oraz dokumentacji medycznej potwierdzającej konieczność wykonania konsultacji specjalistycznych. Powód dostarczył jedynie pismo o konieczności przeprowadzenia konsultacji przez reumatologa celem kwalifikacji do leczenia na Oddziale Reumatologii Szpitala (...) w K.. W związku z powyższym wykonano u niego badanie laboratoryjne i w dniu 14 marca 2013 r. przewieziono na konsultację do Aresztu Śledczego w B.. Badanie laboratoryjne oraz badanie radiologiczne, w tym karty wypisowe z leczenia wskazały, że schorzenie zasadnicze, bóle przewlekłe w obecnym stanie klinicznym nie wymagają hospitalizacji na oddziale reumatologii. Zalecono badanie laboratoryjne za 60 dni. Powód był poddawany leczeniu stosownemu do zdiagnozowanych dolegliwości, otrzymywał bezpłatnie stosowne lekarstwa. Współpraca z powodem była jednakże utrudniona, ponieważ miał on wygórowane żądania co do sposobu i rodzaju leczenia, chciał aby jego osobą zajmowali się wysokiej klasy specjaliści z tytułem doktora bądź profesora. Takim wymogom jednak jednostka nie była w stanie sprostać. Często z ambulatorium musiała wyprowadzać go służba porządkowa, gdyż awanturował się. Domagał się, aby dostarczono mu pisma pisane w języku Braille’a pomimo, że tym językiem nie włada. Twierdził jednakże, że ma prawo żądania pism sporządzonych w tym języku. Powód miał możliwość wychodzenia na spacer, również w towarzystwie współosadzonego, brania udziału w zajęciach kulturalno – oświatowych, spotkaniach, jednakże nie był tym zainteresowany. Wykazywał natomiast aktywność w kontaktach z wychowawcą często domagając się wydania mu kopert, kartek, przyborów do pisania, ponieważ prowadził szeroką korespondencję urzędową. (dowód : książeczka zdrowia powoda, dokumentacja medyczna powoda k. 277, , notatka służbowa z 22 lipca 2013 r. k. 227, zeznania świadków H. J. (1) i A. Z. na rozprawie w dniu 17 września 2013 r., częściowo przesłuchanie powoda na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. oraz przed Sądem Rejonowym w Radomsku w dniu 18 grudnia 2014 r. k. 609-610 ) --- STRONA 4 --- W czasie pobytu w jednostce pozwanego powód korzystał z prawa do składania skarg na administrację m.in. do Sędziego Penitencjarnego. W dniu 28 stycznia 2013 r. złożył skargę na odmowę udzielenia mu zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego w trybie art. 141 a § 1 k.k.w. oraz na niewłaściwą opieki medycznej w Zakładzie Karnym w R.. Skargę powoda uznano za bezzasadną. W dniu 4 lutego 2013 r. złożył kolejną skargę na brak zgody na niewstawanie na apel poranny. Skargę tą również uznano za bezzasadną stwierdzając, że nie ma przeciwwskazań medycznych do tego, by uczestniczył w porannym apelu. Odwołania powoda od decyzji Dyrektora nie były uwzględniane przez sąd penitencjarny. (dowód : pismo Dyrektora Zakładu Karnego w R. z 18 lutego 2013 r. do Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydziału VII Penitencjarnego k. 230, sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego w sprawie skargi osadzonego k. 231-232, pismo Dyrektora Zakładu Karnego w R. z 19 lutego 2013 r. do Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydziału VII Penitencjarnego k. 233, pismo Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia 18 lutego 2013 do powoda k. 228, sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego w sprawie skargi osadzonego k. 229, pismo Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia 29 marca 2013 r. do Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydziału VII Penitencjarnego k. 234, pismo Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia 3 kwietnia 2013 r. do Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydziału VII Penitencjarnego k. 235, pismo Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia 12 lutego 2012 r. do Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydziału VII Penitencjarnego k. 236 oraz przesłuchanie powoda ) Powód 24 kwietnia 2013 r. został przewieziony do Zakładu Karnego w B., a następnie do Aresztu Śledczego w M.. W dniu 29 października 2013 r. zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności. Od 12 do 22 listopada 2013 r. powód przebywał w Szpitalu (...) w K. na oddziale reumatologii, gdzie zastosowano wobec niego leczenie dietetyczno- farmakologiczne-spoczynkowe. Leczył się również w (...) Publicznym Zakładzie (...) w K. (...) oraz w Szpitalu im. (...) w K.. W wielu placówkach oczekuje na wyznaczone terminy wizyt. Przeprowadzona po zwolnieniu tomografia płuc nie wykazała dalszych zmian. (dowód : historia choroby z leczenia w Szpitalu (...) w K. k. 332-369, historia choroby z leczenia w (...) Publicznym Zakładzie (...) w K. (...) k. 372-403, historia choroby z leczenia w Szpitalu im. (...) w K. k. 404-530 oraz przesłuchanie powoda ) W dniu 7 sierpnia 2012 r. powód złożył do Sądu Okręgowego w Katowicach pozew, w którym zgłosił żądanie zasądzenia na jego rzecz od Dyrektora Aresztu Śledczego w M. kwoty 62.000 zł oraz od Dyrektora Aresztu Śledczego w B. kwoty 140.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z niedostateczna opieką medyczną (sygn. akt II C 568/12). W toku postępowania stwierdzono jednakże prawidłową opiekę nad powodem również w tych jednostkach. (dowód : kopia pozwu powoda przeciwko Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. oraz Dyrektorowi Aresztu Śledczego w M. k. 566-569, opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 10 stycznia 2013 r. sporządzona w sprawie II C 568/12 k. 570-573, opinia sądowo-lekarska biegłej sądowej z zakresu chorób wewnętrznych z dnia 3 kwietnia 2013 r. sporządzona w sprawie II C 568/12 k. 574-575, opinia sądowo-lekarska biegłej sądowej z zakresu neurologii z dnia 27 sierpnia 2013 r. sporządzona w sprawie II C 568/12 k. 576-579 ) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak ustalono w wyniku postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie powód już w momencie przyjęcia do Zakładu Karnego w R. cierpiał na szereg chorób oraz był osobą mającą nieodwracalne problemy ze wzrokiem. Fakt możliwości wykonania orzeczonej wobec powoda kary pozbawienia wolności, pomimo jego stanu zdrowia, został wcześniej ustalony w oparciu o zaświadczenie wydane przez lekarza ZOZ MSW w K., a zatem był niezależny od zachowania Dyrektora Zakładu Karnego w R.. Powód swoje roszczenia wywodził zresztą nie z samego faktu osadzenia, ale warunków w jakich był on pozbawiony wolności oraz związanych z tym następstw, a konkretnie zarzucanego wywołania uszczerbku na zdrowiu wynikłego na skutek rzekomo niewłaściwego leczenia zastosowanego wobec niego --- STRONA 5 --- w Zakładzie Karnym w R. oraz niezapewnienie mu stałej opieki w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, niezapewnienie mu również możliwości nauki języka Braille'a oraz narażenie na stres i cierpienie psychiczne związane zarówno z brakiem leczenia, jak i brakiem możliwości wypełnienia wolnego czasu. Wbrew twierdzeniom powoda w czasie jego pobytu w Zakładzie Karnym w R., w okresie objętym pozwem, ani Dyrektora tego Zakładu, ani pracownicy tej jednostki pozwanego nie dopuścili się zachowań (zarówno działań jak i zaniechań), które w jakikolwiek sposób naruszałyby jakiekolwiek prawa powoda, w tym jego dobra osobiste lub też prawo powoda do leczenia. W tej sytuacji zgłoszone przez powoda żądanie zapłaty, jako bezpodstawne nie zasługiwało na uwzględnienie, w tym w świetle art. 448 k.c., zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenie dobra osobistego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia z 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004/4/53, OSP 2004/12/157; wyrok Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2005 r., IV CK 805/2004, LEX nr 177221). Tymczasem zachowanie strony pozwanej ani nie było bezprawne, ani zawinione. Wyraźnie podkreślić należy, że powód odbywał karę pozbawienia wolności i to w zakładzie karnym zamkniętym, jakim jest Zakład Karny w R.. Kara ta spełniała funkcję represyjną za dokonane przestępstwo i z istoty swej stanowiła dolegliwość (dyskomfort) dla powoda również w zakresie ograniczenia swobody wyboru leczących go lekarzy, w tym o różnych stopniach naukowych. Oczywiście obowiązkiem strony pozwanej było zapewnienie odpowiedniego leczenia dolegliwości zdrowotnych, na które cierpiał w tym czasie powód, jednakże pozwany takie odpowiednie leczenie powodowi zapewnił. Odmienne twierdzenia powoda nie zasługiwały na wiarę, ponieważ były chaotyczne, niekonsekwentne, nielogiczne i sprzeczne z wiarygodnymi zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków oraz korespondującymi z nimi dokumentami, w związku z czym trudno nie traktować twierdzeń powoda inaczej niż jako niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, przytaczanych wyłącznie w celu uzasadnienia dochodzonego w sprawie żądania pieniężnego, tym bardziej, że obecnie dla uzasadnienia zadośćuczynienia powód przytacza nawet twierdzenia o niezaspakajaniu takich jego rzekomych potrzeb, których nawet nie zgłaszał w czasie jego pobytu w Zakładzie Karnym w R.. W ocenie Sądu najdobitniejszym tego przykładem było przytaczanie dla uzasadnienia żądania dochodzonej w pozwie kwoty 100.000 zł m.in. faktu niezapewnienia powodowi możliwości nauki języka Braille’a, w sytuacji gdy nawet z zeznań powoda (a więc nie tylko świadków) wynikało, że nie wyrażał chęci nauki tego języka w czasie pobytu w Zakładzie Karnym w R., a okoliczności sprawy wskazują na to, że w rzeczywistości powód w ogóle nigdy nie był zainteresowany nauką tego języka. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, że powód już przed pozbawieniem go wolności od lat był osobą mającą poważne i nieodwracalne problemy ze wzrokiem, a pomimo tego nigdy nie podjął nauki Braille’a. Nie podjął nauki tego języka również po opuszczeniu Zakładu Karnego w R. i po odzyskaniu wolności. Jego niekonsekwentne tłumaczenia, że miał wcześniej rozpocząć naukę, ale został aresztowany (00:13:2-00:13:40), że rzekomo miał rozpocząć tę naukę na wiele miesięcy przed pozbawieniem wolności, co jednakże nie nastąpiło z powodu rzekomej choroby osoby prowadzącej kurs tego języka (00:41:52-00:42:31), by wreszcie stwierdzić, że nie podjął nauki, bo jest osobą samotną, a lekarze zalecił mu nawet nie wychodzić poza mieszkanie, a poza tym nie podjął nauki tego języka tym razem twierdząc, że trzeba by było zapłacić (00:13:40-00:14:20), były całkowicie nieprzekonywujące. Podkreślić przy tym należy, że żaden z przepisów nie nakładał na jednostkę penitencjarną obowiązku zapewnienia powodowi nauki języka Braille’a, w związku z czym nie możnaby dopatrywać się bezprawności w zaniechaniu pozwanego, a w konsekwencji zasadności żądania zapłaty, nawet gdyby powód wyraził chęć nauki tego języka. Okoliczności sprawy, w tym postawa samego powoda wskazują na to, że nie można uznać za przesadzone twierdzeń strony pozwanej o roszczeniowości i wygórowanych żądaniach powoda, co tylko potwierdza niewiarygodność twierdzeń powoda formułowanych obecnie dla uzasadnienia żądania zapłaty na jego rzecz kwoty 100.000 zł. Jak wynikało z zasługujących na wiarę zeznań świadka A. Z. - będącego wychowawcą oddziału, na którym przebywał powód – już z przewiezionej do Zakładu Karnego w R. wraz z powodem jego dokumentacji (teczki osobopoznawczej) wynikało, że powód manipulował otoczeniem chcąc osiągnąć zamierzone korzyści. Zwrócić należy uwagę na fakt, że na taką postawę powoda wskazywały niezależne od strony pozwanej wpisy w dokumentacji medycznej leczenia, jakie powód podejmował na wolności. Z zapisu w dokumentacji leczenia powoda w Szpitalu w T. wynika m.in. wprost zapis o roszczeniowości powoda (k.73), podobnie jak z karty informacyjnej leczenia szpitalnego w Szpitalu (...) im. dr. J. B. w K., w której nadto m.in. wskazano, że powód sam przyjechał do K. pomimo tego, że już wówczas twierdził, że nie widzi, a nadto że był --- STRONA 6 --- niewspółpracujący, nie zgodził się na pobranie krwi do badań i przyjmowanie leków (k.207). Wyżej wskazaną postawę powoda mającą służyć osiągnięciu zamierzonych przez powoda korzyści potwierdza m.in. również jego zachowanie w czasie pobytu w Zakładzie Karnym w R., w tym m.in. opisywane przez w/w świadka A. Z. zdarzenia świadczące o tym, że powód wbrew obecnie formułowanym twierdzeniom nie jest osobą całkowicie niewidomą. Powód z jednej strony przedstawiał się bowiem jako osoba całkowicie niewidoma, wymagająca szczególnej opieki i w związku z tym zarzucał niewłaściwe jego leczenie w czasie pobytu w Zakładzie Karnym i niezapewnienie mu właściwej opieki, a z drugiej strony kiedy powód przychodził na rozmowy do pokoju wychowawcy A. Z. to sam siadał na krzesło, które nie zawsze znajdowało się w tym samym miejscu. Gdy wychowawca wyciągał z szafki koperty i kartki (w związku z prowadzoną przez powoda szeroką korespondencją urzędową), to powód zanim A. Z. podał mu koperty lub kartki, mówił np.: daj pan cztery, dlaczego dajesz tylko dwie, czy też po skończonej rozmowie, będąc doprowadzony do aparatu przez współosadzonego, sam wracał pod swoją celę, w sytuacji gdy na tym samym oddziale jest 9 innych cel (00:30:00-00:31:55). Zresztą powód niekonsekwentnie dla uzasadnienia obecnie zgłaszanego żądania zapłaty sam stwierdził (inaczej niż przedstawiał to pracowniom jednostek penitencjarnych), że miał poczucie światła, a dopiero po 3-ech miesiącach pobytu w Zakładzie Karnym w R. zaczął mieć zupełną ciemność przed oczyma, ślepotę (00:11:50-00:12:32), co utożsamiał z tym, że zdarzało się, że miał rzekomo przez kilka dni czekać na krople, gdy ich zabrało w ambulatorium, a co nie znajdowało potwierdzenia w pozostałych dowodach, w tym zeznaniach świadka H. J. (2) – lekarza okulisty przyjmującego powoda w Zakładzie Karnym w R.. Przykładem roszczeniowości powoda było m.in. to, że domagał się, aby pisma dla niego, z których treści był niezadowolony, wręczane były mu w języku Braille ´a pomimo tego, że jak sam zeznał nie potrafi czytać w tym języku, a swoje stanowisko uzasadniał wyłącznie tym, że ma takie prawo (00:14:45-00:15:38). Twierdzenia o wygórowanych żądaniach powoda także co do jego leczenia przez najlepszych specjalistów potwierdzała ta okoliczność, że powód przebywając na wolności jeździł leczyć się do K., w sytuacji gdy jak sam twierdził miał problemy z poruszaniem się i nieregularne leczenie tłumaczył problemami z dojazdami do K.. Nie zasługiwały na wiarę twierdzenia powoda, że na wolności był normalnie leczony, „a w kryminale pozbawiono go opieki medycznej i psychologicznej” (00:06:00-00:06:24). W pierwszej kolejności wskazać należy, że będąc pozbawiony wolności w Zakładzie Karnym w R. powód był pod stałą opieką lekarską, podczas gdy w warunkach wolnościowych odstęp w wizytach lekarskich niejednokrotnie wynosił kilka miesięcy a nawet lat. Po drugie powód dwukrotnie zaprzeczał, aby będąc na wolności odmawiał poddania się leczeniu (00:07:45-00:08:05 oraz 00:17:02-00:17:22). Tymczasem z dokumentacji leczenia powoda przed jego pozbawieniem wolności wynikało, że powód niejednokrotnie odmawiał poddania się leczeniu, czy też wypisywał się na własne żądanie w trakcie leczenia. Taką postawę powód reprezentował również w czasie pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w R.. Dlatego też bezpodstawnymi były jego twierdzenia o niezapewnieniu mu właściwego leczenia. Powód w pozwie zarzucał m.in., że nie zapewniono mu właściwej rehabilitacji. Tymczasem powód po pierwsze nie dostarczył dokumentacji wskazującej na potrzebę jego specjalistycznego rehabilitowania. Po drugie jak wynikało z zeznań samego powoda jego rehabilitacja sprowadzała się głównie do spacerów oraz ćwiczeń (k.610). Nie jest prawdą, że powód nie miał z kim wychodzić na spacery w czasie pobytu w Zakładzie Karnym w R.. Jak wynikało z zeznań świadka A. Z. z powodem zawsze osadzany był specjalnie dobierany współosadzony, który pomagał powodowi we wszystkich sprawach i powód w czasie rozmów z wychowawcą nie tylko nie zgłaszał w tym zakresie żadnych skarg, ale pytany o współosadzonego wręcz wyrażał zadowolenie. Sam powód najpierw zeznał, że nie chciał prosić o pomoc, by ostatecznie zeznać, że mógł liczyć na pomoc współosadzonego (k.609). Potwierdzał to również fakt szerokiej korespondencji pisanej powodowi jako osobie mającej problemy ze wzrokiem przez współosadzonego. Powód miał zatem możliwości w ramach rehabilitacji zarówno wychodzenia na spacer, jak i wykonywania ćwiczeń. Tymczasem powód nie tylko sam nie wykonywał takiej rehabilitacji, ale nawet odmawiał wstawania do porannego apelu, za co był nawet karany dyscyplinarnie, ponieważ lekarz stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do takiego wstawania. Powód nie udowodnił również, aby zwracał się o przeprowadzenie jego rehabilitacji i aby spotkał się z odmową pracowników Zakładu Karnego w R.. Znamiennym jest zresztą, że powód przesłuchiwany w dniu 18 grudnia 2014 r., a zatem przeszło rok po odzyskaniu przez niego w dniu 29 października 2013 r. wolności stwierdził, że rzekomo uczęszcza na rehabilitację, przy czym nie był w stanie dokładnie określić kiedy ma termin kolejnej rehabilitacji. Wskazał bowiem, że jest to marzec bądź maj, a zatem termin za kilka miesięcy, w sytuacji gdy w Zakładzie Karnym również przebywał kilka miesięcy. Podkreślić należy, że jak wynikało z przesłuchania świadka H. J. (2) (lekarza okulisty) powód nigdy nie sygnalizował, aby miał problemy z zakrapianiem oczu. Dlatego też formułowanego w toku niniejszej sprawy tego zarzutu – mającego rzekomo również --- STRONA 7 --- prowadzić do utraty przez niego wzroku - nie można było uznać za wiarygodny, tym bardziej, że niezależnie od pomocy na jaką powód mógł liczyć ze strony współosadzonego, niewiarygodnym były twierdzenia powoda, że nie potrafi sobie sam zakroplić oczu skoro na wolności zamieszkiwał sam, a w sprawie zeznał, że zakraplał wówczas oczy. Jak wynikało z zeznań przesłuchanych świadków powodowi zawsze była udzielana pomoc lekarska, psychologiczna i psychiatryczna, gdy tylko powód taką wolę wyraził. Z zeznań świadka A. Z. wynikało, że gabinet psychologiczny był na przeciwko celi powoda i kiedy tylko wyrażał taką wolę był przyjmowany przez psychologa. Co więcej, w związku z tym, że powód przez pewien okres miał założoną kartę zagrożonego samobójstwem, miał częstsze rozmowy psychologiczne nawet bez wniosku. Powód przyznał przy tym, że miał myśli samobójcze również będąc na wolności (00:16:48-00:17:05), w związku z czym za niewiarygodne uznać należało także jego zeznania, że to z powodu sposobu traktowania go w Zakładzie Karnym znalazł się w takim stanie psychicznym. Sąd nie dał w tej sytuacji wiary także tym zeznaniom powoda, że tylko 2 razy miał być przyjęty przez psychologa, który rzekomo w niczym mu nie pomógł, a wręcz straszył, że powód „nie przetrzyma i skończy w kryminale” (00:06:25-00:06:48), podobnie jak nie dał wiary, aby był wyzywany od kalek, znieważany lub w jakikolwiek innym sposób niewłaściwe traktowany. Powód korzystał z prawa do składania skarg, przy czym robił to nie tylko w Zakładzie Karnym w R., ale również w innych jednostkach, co sam przyznał (00:10:57-00:11:50). Znamiennym jest, że powód na pytanie pełnomocnika zaprzeczył, aby w ZK w B. - następnym zakładzie, w którym został umieszczony, był lepiej leczony (00:38:07-00:38:44), a pozew wniesiony również przeciwko innym jednostkom w związku z rzekomym niezapewnieniem właściwego leczenia tylko potwierdzał nieobiektywną ocenę powoda co do jego leczenia w okresie pozbawienia wolności i wygórowane oczekiwania nie mające uzasadnienia zarówno w stanie zdrowia powoda, jak i w ograniczeniach wynikających z faktu pozbawienia go wolności za popełnione przestępstwo. Jak już wyżej bowiem wskazano będąc na wolności powód może wybierać sobie kiedy i u kogo chce się leczyć, natomiast w przypadku pozbawienia wolności obowiązkiem jednostki penitencjarnej jest jedynie zapewnienie właściwego leczenia w odniesieniu do rzeczywistych potrzeb osadzonego i ten wymóg w Zakładzie Karnym w R. został spełniony. Niezgodne z prawdą były również twierdzenia powoda o niezapewnieniu mu możliwości spędzania wolnego czasu, ponieważ to powód nie chciał brać udziału w oferowanych zajęciach i spacerach pomimo zapewnienia mu takiej możliwości m.in. poprzez pomoc współosadzonego, a pracownicy pozwanego nie mieli prawa w tym zakresie zmuszać powoda do zachowań, których nie chciał on dobrowolnie podejmować. Jak wynikało z zeznań świadków powód skarżył się na wszystko, o wszystko miał pretensje, był bardzo niegrzeczny, z pretensjami, wulgaryzmami, co niejednokrotnie kończyło się tym, że musiała wyprowadzać go z gabinetu służba porządkowa. Wyżej opisana postawa powoda w czasie pobytu w Zakładzie Karnym w R., a także chaotyczne zarzuty podnoszone w toku niniejszego postępowania świadczą o tym, że w istocie wszystkie zachowania powoda w okresie pobytu w Zakładzie Karnym w R. nie zmierzały do skorzystania z oferowanych powodowi właściwych warunków leczenia i spędzania czasu, ale do całkowicie bezkrytycznego kwestionowania wszelkich działań pracowników pozwanego. Znamiennym jest przy tym, że – jak już wyżej wskazano - powód stwierdził, że również w jednostkach, w których został później osadzony warunki leczenia jakie mu zapewniano były równie złe. Ponownie zwrócić należy uwagę na fakt, że powód został osadzony w Zakładzie Karnym w związku z orzeczoną karą pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa a nie celem prowadzenia kompleksowych badań stanu jego zdrowia. Wbrew odmiennym twierdzeniom powoda warunki jaki mu zapewniono były zgodne ze stanem jego zdrowia, dostarczoną dokumentacją i obowiązującymi przepisami i z pewnością nie były gorsze od tych jakie powód ma na wolności, biorąc chociażby pod uwagę, że nawet z przesłuchania powoda wynikało, że będąc na wolności na kolejne terminy badań lekarzy różnych specjalności oczekiwać musi miesiącami. Tymczasem kiedy powód np.: zgłosił dolegliwości bólowe był praktycznie od razu przewieziony do lekarza neurologa, który jednakże nie stwierdził konieczności innego leczenia niż dotychczas prowadzone. Wskazać należy, że powód z jednej strony twierdził, że pobyt w zakładzie karnym był dla niego torturą, ponieważ pozbawiono go tramalu 200 (00:08:33-00:09:34), a z drugiej przyznał, że z powodu nadużywania jeszcze przed pozbawieniem go wolności tak silnych leków stwierdzono u niego uszkodzenie wątroby. Trudno stawiać również zarzuty lekarzowi, że nie dostosował się do żądań powoda o przepisanie tak silnego leku, jak sam przyznał powód, w sytuacji gdy jeszcze przed osadzeniem powoda w Zakładzie Karnym w R. u powoda rozpoznano m.in. uzależnienie od opioidowych leków przeciwbólowych (np: karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 7 stycznia 2011 r. k.9). Wbrew twierdzeniom powoda nie można wywodzić negatywnych skutków prawnych dla pozwanego z faktu nieskierowania powoda na kontrolne badania tomografii płuc, ponieważ również w tym zakresie powód nie przedstawił stosownej dokumentacji, a poza tym, jak również zeznał, badania kontrolne miał mieć zrobione w kwietniu, a w tym miesiącu został przetransportowany --- STRONA 8 --- do innej jednostki. Również w zakresie wykonania rezonansu sam powód przyznał, że nie dostarczył odpowiedniej dokumentacji (00:43:25-00:43:55). Faktem jest, że powód ubiegał się o udzielenie przepustki, której nie uzyskał, ale jednocześnie z jego zeznań wynikało, że mógł liczyć na pomoc kuzyna. Podkreślić przy tym należy, że w zakresie dotyczącym kwestii odmowy udzielenia przepustki, podobnie jak w sprawie wymierzanych powodowi kar dyscyplinarnych, materia ta, również w zakresie możliwości odwołania się do sądu penitencjarnego, regulowana jest w kodeksie karnym wykonawczym i przewidziany w nim tryb stanowi odpowiednią drogę sądowego kwestionowana zasadności decyzji w w/w zakresie. Dlatego też powód nie mógł skutecznie podważać zasadności odmowy udzielenia mu przepustki i wymierzania kar dyscyplinarnych w ramach niniejszej sprawy cywilnej. W tej sytuacji jedynie na marginesie wskazać można, że powód w toku niniejszej sprawy nie udowodnił, aby odmowa udzielenia mu przepustki była decyzją bezprawną. Zwrócić należy uwagę na fakt, że z samego ostatniego przesłuchania powoda, poza rzekomym pogorszeniem wzroku – co z wyżej wskazanych przyczyn było bezpodstawnym zarzutem - nie wynikało do jakiego to pogorszenia stanu zdrowia powoda miało dojść na skutek jego pobytu w Zakładzie Karnym w R.. Reasumując stwierdzić należy, że wbrew zawartym w pozwie twierdzeniom nie doszło do naruszenia jakichkolwiek praw powoda i wywołania uszczerbku na jego zdrowiu uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia, w tym nie miało miejsca bezprawne pozbawienie leczenia powoda, a tym samym narażenie go na stres i cierpienia psychiczne ponad tę miarę, jaka związana jest z istotą kary pozbawienia wolności, lub też niezapewnienie powodowi stałej opieki w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, czy też pozbawienie możliwości nauki języka Braille’a lub wypełnienia wolnego czasu, co skutkować musiało oddaleniem wytoczonego powództwa. Sąd oddalił wniosek strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych na okoliczność ustalenia czy pozwany zapewnił powodowi właściwą opiekę medyczną i czy powód wymagał rehabilitacji. Fakt, że powód wymagał rehabilitacji został już wykazany w toku niniejszej sprawy dokumentacją lekarską, co jednakże nie mogło rodzić odpowiedzialności pozwanego, ponieważ jak już wyżej wskazano powód nie dostarczył pozwanemu dokumentacji wskazującej na konieczność specjalistycznej rehabilitacji, a przede wszystkim powód miał możliwość wykonywania ogólnej rehabilitację w formie spacerów i ćwiczeń, z których jednakże sam rezygnował, a do czego pozwany nie mógł powoda zmuszać. Co więcej, jak już wyżej także wskazano, powód odmawiał nawet wstawania do apelu porannego, za co był karany dyscyplinarnie w związku z lekarskim stwierdzeniem braku przeciwwskazań do takiego uczestniczenia w apelu, a przebywając na wolności również miesiącami nie podejmuje rehabilitacji. Niezależnie od tego, że pozostałe dowody pozwoliły na przyjęcie braku bezprawności zachowania pozwanego także w zakresie zapewnienia powodowi właściwego leczenia, jak również braku negatywnego wpływu na zdrowie powoda sposobu leczenia powoda w Zakładzie Karnym w R., wskazać należy, że strona powodowa niewłaściwie sformułowała tezę dowodową, na którą domagała się przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych sądowych. Celem niniejszego postępowania nie było bowiem ustalanie czy powodowi zapewniono właściwą opiekę medyczną – nie jest bowiem tak, że osoba opuszczająca zakład karny ma prawo domagania się sądowego weryfikowania czy stosowane wobec niej leczenie było prawidłowe – ale stwierdzenie nieprawidłowości w leczeniu, a jak wyżej wskazywano nawet z zeznań powoda ostatecznie, poza nieprawdziwym twierdzeniem o doprowadzeniu do pogorszenia jego wzroku (ze złożonej dokumentacji wynikało bowiem, że u powoda już przed umieszczeniem w Zakładzie Karnym stwierdzono nieodwracalne i nierokujące poprawy zmiany narządu wzroku - np.: zaświadczenie o stanie zdrowia z P. Poradni Okulistycznej w K. z dnia 1 czerwca 2009 r. k.28 verte - i z tej przyczyny orzeczono trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji, co uzasadniało również orzeczenie trwałej niezdolności do pracy - por. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 lipca 2009 r. k.34), nie wynikało, aby w Zakładzie Karnym w R. doszło do wywołania jakiegokolwiek uszczerbku na jego zdrowiu lub naruszenia jego praw ponad ograniczenia wynikające z istoty wykonywania kary pozbawienia wolności. Wobec oddalenia powództwa Sąd na podstawie art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze ( tekst jednolity Dz.U. z 2009r., Nr 146, poz.1188 z późn. zm ) w zw. z § 19 i § 20 w zw. z § 6 pkt 6 w zw. z §2 ust.3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz.U. z 2013, poz.461) przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodka (...) w R. na rzecz adwokata A. P. kwotę 4.428 --- STRONA 9 --- zł, w tym 23 % podatku od towaru i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, która nie została uiszczona przez powoda ani w części, ani w całości. Podkreślić należało, że przedmiot niniejszej sprawy nie uzasadniał zastosowania stawki przewidzianej w § 11 ust. 1 pkt 25 w/w rozporządzenia dla spraw o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania. To szczególne uregulowanie, którego zakres należy interpretować zawężająco, dotyczy bowiem spraw, w których osoby pozbawione wolności zarzucają np.: zaniżoną powierzchni celi, niewłaściwe warunki w nich panujące itp. Tymczasem rozpoznawana sprawa nie dotyczyła bezpośrednio warunków wykonywania kary, ale przede wszystkim zarzutu doprowadzenia do uszczerbku na zdrowiu na skutek niewłaściwego leczenia występujących już u powoda poważnych schorzeń, w związku z czym zakres przedmiotowy sprawy był szerszy niż przewidziany w w/w § 11 ust. 1 pkt 25, co uzasadniało zastosowanie stawki wynikającej z w/w § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. ZARZĄDZENIE 1) odnotować; 2) odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć: • pełn. powoda, • pozwanemu do rąk Dyrektora ZK w R.; 3) akta przedłożyć z wpływem lub za miesiąc. R., 8 maja 2015 r.