Postanowienie II C 1314/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi II

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 1314/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi II Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodnicząca: Sędzia S.O. Sylwia Łopaczewska Protokolant: sekr. sąd. Sylwia Lewy po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 roku w Ł. na rozprawie sprawy z powództwa J. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w Ł. o zapłatę kwoty 123.400,00 zł. i zobowiązanie 1. postanawia umorzyć postępowanie w sprawie o zapłatę kwoty 61.700 zł.; 2. oddala powództwo w pozostałej części; 3. zasądza od J. S. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł. (jeden tysiąc złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt II C 1314/12 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 5 września 2012 roku J. S. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. kwoty 123.400 złotych - tytułem zadośćuczynienia (odszkodowania) oraz o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. do wykonania „zaniedbanych obowiązków”. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż zgłoszone żądanie wynika z krzywdy doznanej przez powoda na skutek nadużycia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego w osobie Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Ł. sędziego I.G., która, z naruszeniem ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz Regulaminu wewnętrznego urzędowania sądów, nie nadała biegu skardze powoda z dnia 27 lipca 2012r. przeciwko sędziom, funkcjonariuszom publicznym, którzy orzekali w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Ł. o sygn. akt IV K 114/01, kierując, w odpowiedzi pismo z dnia 7 sierpnia 2012r., informujące powoda, że postępowanie w sprawie IV K 114/01 było poddane kontroli instancyjnej i zostało prawomocnie zakończone, a zarzuty skargi dotyczą działalności orzeczniczej sędziów, w której są oni niezawiśli, toteż skarga ta nie podlega rozpatrzeniu. Natomiast skargę o wznowienie postępowania należy skierować do Sądu orzekającego w sprawie. [pozew k. 2-4, pisma powoda zatytułowane „uzupełnienie braków” k. 8-8v.] Postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 roku Sąd Okręgowy zwolnił powoda od kosztów sądowych w sprawie w całości. [postanowienie k. 16] W odpowiedzi na pozew z dnia 24 grudnia 2012r. - pozwany Skarb Państwa –reprezentowany przez Prezesa Sądu Okręgowego, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu strona pozwana podniosła, że powód nie wykazał żadnej z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, wywodzonej z przepisów deliktowych, w szczególności związku przyczynowego i bezprawności działania, bowiem powstanie szkody wiąże z wydaniem prawomocnego wyroku w sprawie IV K 114/01, dążąc w istocie do wznowienia zakończonego postępowania karnego. [odpowiedź na pozew k. 22-26] W dniu 28 lutego 2013r. wpłynęło do akt sprawy pismo procesowe powoda, datowane na dzień 22 lutego 2013r., zawierające przedmiotowe rozszerzenie powództwa o żądanie zadośćuczynienia za szkody zdrowotne, które powstały i pojawiły po skazaniu powoda przez sądy orzekające w sprawie IV K 114/01 i II AKa 202/02, w latach 2010-2012. [kopia pisma k. 54-54v.] Na terminie rozprawy w dniu 28 lutego 2013r. powód oświadczył, do protokołu, że w związku z przedmiotowym rozszerzeniem powództwa, dokonanym w piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2013r. (data widniejąca na piśmie), z kwoty objętej żądaniem pozwu, w łącznej wysokości 123.400,00 zł., żąda, tytułem zadośćuczynienia za szkody zdrowotne o których mowa w piśmie z dnia 22 lutego 2013r., połowy dochodzonej pozwem należności, a drugiej połowy dochodzi tytułem zadośćuczynienia w związku z niedopełnieniem obowiązków przez funkcjonariusza publicznego - Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Ł., o którym mowa w pozwie złożonym w dniu 4 września 2012r. w Administracji Aresztu Śledczego w Ł. [oświadczenie powoda złożone do protokołu rozprawy k. 58-58v.] Zarządzeniem z dnia 21 marca 2013r. sprawa z powództwa J. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w Ł. o zapłatę kwoty 61.700 zł., tytułem zadośćuczynienia za szkody zdrowotne (zgłoszonego w piśmie z dnia 22 lutego 2013r.) została wyłączona do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. [zarządzenie k.66-66v.] W dniu 9 maja 2013r. wpłynęło do akt sprawy pismo procesowe powoda, datowane na dzień 5 maja 2013r., nadane w Administracji Aresztu Śledczego w Ł. w dniu 7 maja 2013r., zawierające rozszerzenie powództwa o żądanie odszkodowania – zwrotu kosztów leczenia, w kwocie 100.000 zł. w związku ze szkodami zdrowotnymi, powoda, jako osadzonego, odniesionymi w warunkach więziennych, skierowane przeciwko Skarbowi Państwa -Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Ł., które powstały i pojawiły po skazaniu powoda przez sądy orzekające w sprawie IV K 114/01 i II AKa 202/02, w latach 2010-2012. [kopia pisma k. 77-79v.] Na terminie rozprawy w dniu 9 maja 2013r.m poprzedzającej wyrokowanie, powód oświadczył, że wnosi o zasądzenie kwoty 61.700 złotych od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł. oraz kwoty 100.000 --- STRONA 3 --- złotych żądanej w piśmie procesowym w przedmiocie rozszerzenia powództwa złożonym w Administracji Aresztu Śledczego w Ł. w dniu 7 maja 2013 roku od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w. Podniósł, że pozywa Sąd Apelacyjny w Ł. w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. w sprawie wywołanej apelacją powoda – oskarżonego w sprawie II AKa 202/02. Oświadczył, iż nie kwestionuje wyroków Sądu Okręgowego w Ł. i Sądu Apelacyjnego w Ł. w sprawie, w której został skazany. Wywodził natomiast, iż Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za przewinienia służbowe sędziów, a sędziowie Sądu Apelacyjnego ponoszą odpowiedzialność za skazanego i jego zdrowie, które utracił. Wnosił o zwrócenie się do VI Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Ł. o nadesłanie świadectwa zdrowia powoda z dnia 31 października 2011 roku wydanego do sprawy VI Kow 4103/11pr, na potrzeby wniosku powoda o przerwę w karze, na okoliczność rozpoznania u niego dwóch poważnych schorzeń, pozostających w związku z warunkami więziennymi. Podtrzymał również żądania pozwu skierowane przeciwko Prezesowi Sądu Okręgowego w Ł. o zasądzenie kwoty 67.000 zł. w związku z pismem Wiceprezesa sędziego I. G., której zarzucił, jako funkcjonariuszowi publicznemu, nieznajomość Regulaminu urzędowania sądów powszechnych i ukrywanie błędów sędziów Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego, w związku z nierozpatrzeniem jego skargi. Zarządzeniem z dnia 21 marca 2013r. sprawa z powództwa J. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Ł. o zapłatę kwoty 100.000 zł., tytułem odszkodowania – zwrotu kosztów leczenia, w związku ze szkodami zdrowotnymi powoda, jako osadzonego, odniesionymi w warunkach więziennych, została wyłączona do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. [zarządzenie k.81] Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2002r., w sprawie IV K 114/01, powód, J. S., został skazany na karę łączną 25 lat pozbawienia wolności za następujące czyny: 1. z art.190 par.1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za to, że w okresie od marca 2000r. do 3 listopada 2000r. w Ł., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru zagroził A. M. pozbawieniem życia jej, jej męża D. M., członkom jej rodziny, a także popełnieniem innych przestępstw na szkodę A. M. i jej męża D., wzbudzając u niej uzasadnioną obawę, że groźby te będą spełnione; 2. z art. 266 par.2 k.k. w zw. z art. 51 ust.2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze zm.), za to, że w dniu 15 września 2000r. w Ł. znieważył A. M. słowami obelżywymi podczas pełnienia przez nią obowiązków służbowych w charakterze pracownika socjalnego; 3. z art. 263 par.2 k.k., za to, że od stycznia 2000r. do 3 listopada 2000r., posiadał, bez wymaganego zezwolenia, broń palną w postaci przerobionego rewolweru gazowo (alarmowo) – startowego S. kal.6 mm wraz z amunicją do tej broni w postaci naboju kal. 5,6 mm long rifle; 4. z art. 148 par. 2 pkt 4 k.k., za to, że w dniu 3 listopada 2000r. w Ł., działając w bezpośrednim zamiarze pozbawienia życia D. M., posługując się bronią palną w postaci przerobionego rewolweru gazowo (alarmowo) – startowego oddał strzał nabojem kal. 5,6 mm long rifle w czołową część głowy D. M., powodując u niego drążącą do mózgu ranę postrzałową okolicy czołowej po prawej stronie głowy i rozległe uszkodzenia mózgu, a następnie śmierć D. M. w dniu 8 grudnia 2000r. [wyrok Sądu Okręgowego w Ł. w sprawie IV K 114/01 z załączonych akt spraw karnej IV K 114/01] Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02, na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego J. S. i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2002r., w sprawie IV K 114/01, zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. [wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02 wraz z uzasadnieniem z załączonych akt spraw karnej IV K 114/01] Wniesiona przez obrońcę skazanego J. S. kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02, została oddalona, jako oczywiście bezzasadna, postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2003r. w sprawie II KK 127/03. [postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2003r. k.1160 załączonych akt spraw karnej IV K 114/01] Jednym z podstawowych kierunków obrony oskarżonego J. S. w toku całego przedmiotowego postępowania karnego były okoliczności odwołujące się do instytucji obrony koniecznej. [załączone akta sprawy IV K 114/01] --- STRONA 4 --- Powoływał się on na zeznania świadka D. M., która przesłuchana w toku śledztwa w sprawie Ds. 6465/00, w dniu 4 listopada 2000r., zeznała, że w dniu 3 listopada 2000r., siedząc w samochodzie, obserwowała dwóch mężczyzn, z których idący jako pierwszy, w wieku około 45-50 lat, ubrany był w jasne spodnie i trochę ciemniejszą kurtkę, trzymał ręce w kieszeniach, a idący z nim, był wysoki, wzrostu około 185 cm, dobrze zbudowany, ubrany w ciemną kurtkę z kapturem założonym na głowę i ciemne spodnie. W pewnej chwili zauważyła, w ręku mężczyzny idącego jako drugi, metalowy błyszczący przedmiot, podobny do noża- bagnetu, długości około 30 cm. Usłyszała słowa „co koleś, co koleś”, ale nie wie kto je wypowiedział. Następnie, manewrując samochodem w kierunku wyjazdu, kątem oka zauważyła nad głową mężczyzny ubranego na ciemno, chmurę dymu, którą skojarzyła z gazem obezwładniającym. W tym momencie obaj mężczyźni byli już blisko siebie, po czym mężczyzna w jasnej kurtce trochę się oddalił od mężczyzny z kapturem na głowie, lecz po chwili tamten ponowienie się do niego zbliżył. Świadek spostrzegła, jak gdyby drugą chmurę dymu i upadającego mężczyznę, którym był mężczyzna w ciemnej kurtce z kapturem. Przewrócił się on na prawy bok. Mężczyzna w jasnej kurtce przez chwilę poruszał się tyłem, po czym odwrócił się i przyśpieszonym krokiem poszedł w kierunku torów kolejowych. Świadek nie widziała w ręku tego mężczyzny żadnych przedmiotów, gdyż, kiedy ją mijał wcześniej, trzymał w ręce w kieszeniach, a później ten drugi mężczyzna swoim ciałem zasłaniał jej widoczność. Ponadto później większą uwagę zwracała na mężczyznę, który trzymał w ręku błyszczący przedmiot. W czasie całego zdarzenia świadek zeznała, że nie słyszała żadnego wystrzału. Nie widziała twarzy mężczyzny ubranego na jasno. [protokół zeznań świadka D. M. k. 15-16 załączonych akt sprawy IV K 114/01, złożonych w sprawie Ds. 6465/00] Jak wynika z uzasadnienia Sądu Okręgowego w Ł. do wyroku z dnia 24 kwietnia 2002r., zeznania świadka D. M., w tym powołane zeznania złożone bezpośrednio po samym zdarzeniu, jak również złożone w toku śledztwa i na rozprawie, stanowiły podstawę ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd w sprawie IV Km 114/01, jako nie budzące wątpliwości, co do ich wiarygodności oraz znajdujące potwierdzenie i uzupełnienie w pozostałym materiale dowodowym. Za przekonujące Sąd Okręgowy uznał również wyjaśnienia świadka, złożone w toku śledztwa i na rozprawie, dlaczego jej pierwsze zeznania nie odtwarzają wiernie przebiegu zdarzenia, w myśl których, D. M., w czasie kiedy usiłowała odjechać z miejsca zdarzenia swoim samochodem, nie obserwowała obu mężczyzn, niemniej jednak potem ponownie zwróciła na nich swoją uwagę i zaobserwowała ten moment, który bezpośrednio poprzedził upadek pokrzywdzonego, a który, z punktu widzenia prawno karnej oceny zajścia, miał szczególne znaczenie. Sąd Okręgowy uznał, iż nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, w tym w świetle zeznań świadka D. M., twierdzenie oskarżonego, iż bezpośrednio przed oddaniem strzału, doszło do ataku ze strony D. M., i ustalił, że nie miał miejsca zamach na jakiekolwiek dobro oskarżonego, nie występowało realne niebezpieczeństwo dla jego życia, bądź zdrowia. W świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, Sąd Okręgowy przyjął, że, D. M., jeśli istotnie wyszedł ze swojego mieszkania na widok oskarżonego podglądającego żonę przez lornetkę i chciał go stamtąd przepędzić, to działał w obronie koniecznej, a zatem zachowanie oskarżonego, w takiej sytuacji, m.in. w dniu 3 listopada 2000r., z pewnością nie korzystało z ochrony przewidzianej w art. 25 par.1 k.k., bo nie ma obrony koniecznej przed działaniami podjętymi w ramach niej samej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że powoływanie się oskarżonego na obronę konieczną stanowiło jedynie przyjętą przez niego linię obrony. [uzasadnienie Sądu Okręgowego w Ł. wyroku z dnia 24 kwietnia 2002r. w sprawie II K 114/01 k. 856- 857, 868-870 załączonych akt sprawy IV K 114/01] Odnosząc się do zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego J. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2002r. w sprawie IV K 114/01, Sąd Apelacyjny w Ł., w uzasadnieniu do wyroku z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02, wskazał, że analiza zachowania pokrzywdzonego, ustalonego na podstawie relacji świadka M., od momentu gdy ujrzała obu mężczyzn, do chwili gdy pokrzywdzony upadł na ziemię, nie upoważnia do twierdzenia, że miał miejsce zamach w rozumieniu przepisu art. 25 par.1 k.k. Nie jest bowiem zamachem w rozumieniu powołanego przepisu prawa zachowanie podjęte przez pokrzywdzonego, w którym wyrażał słowną dezaprobatę („co koleś, co koleś”) dla bezprawnych zachowań oskarżonego przejawiających się w natrętnej adoracji osoby najbliższej, wypowiadaniu gróźb kierowanych pod adresem rodziny, czy innym naruszaniem intymności życia rodzinnego. Oceny tej nie zmienia, zdaniem Sądu Apelacyjnego w Ł., fakt, że jednocześnie z tą wypowiedzią pokrzywdzony usiłował odstraszyć oskarżonego ogólnodostępnym gazem drażniącym śluzówki. Zachowanie pokrzywdzonego nie zapowiadało z jego strony jakiegoś agresywnego zachowania, stąd użycie przez oskarżonego broni palnej zupełnie nie przystawało do powstałej sytuacji, toteż jego poczynań nie można uznać za motywowane obroną, a raczej, jako reakcję na samą tylko obecność pokrzywdzonego. Takie zachowanie nie może pozostawać pod ochroną instytucji obrony konieczne, która motywowana być musi obiektywną koniecznością obrony, a nie chęcią rewanżu. [uzasadnienie do wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. w sprawie II AKa 202/02 w załączonych aktach IV K 114/01] W dniu 3 grudnia 2003r. skazany J. S. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawach o sygn. akt IV K 114/01 i II AKa 202/02 oraz w sprawie wywołanej kasacją o sygn. akt II KK 127/03, powołując się na art. 542 par.1 k.p.k. w zw. z art. 542 par.3 k.p.k., motywując wniosek naruszeniem w toku postępowania --- STRONA 5 --- sądowego jego prawa do obrony, zarzucając sądom obu instancji „przeoczenie” środków dowodowych świadczących na jego korzyść, w tym zeznań świadka D. M., złożonych w dniu 9 listopada 2001r., na które powoływał się w pismach procesowych składanych w sprawie IV K 114/01. [okoliczność znana Sądowi urzędowo] W piśmie z dnia 20 lutego 2004r. obrońca skazanego J. S., w odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 84 par.3 k.p.k., poinformował, że nie stwierdził podstaw do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, wywodząc, w uzasadnieniu, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 540 k.p.k., zaś okoliczności, na które powołuje się skazany, były przedmiotem wnikliwej analizy sądów obu instancji. [okoliczność znana Sądowi urzędowo] Zarządzeniem z dnia 25 marca 2004r. w sprawie II Ko 82/03 odmówiono przyjęcia wniosku skazanego J. S. o wznowienie postępowania w sprawie IVK 114/01 Sądu Okręgowego w Ł. zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. II AKa 202/02, z uwagi na to, że skazany nie uzupełnił braku formalnego wniosku w wyznaczonym terminie, podczas, gdy zgodnie z art. 545 par.2 k.p.k., wniosek powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata. [okoliczność znana Sądowi urzędowo] Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2004r. w sprawie II Ko 82/03 odmówiono przyjęcia zażalenia J. S. na w.w zarządzenie. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2004r. w sprawie II KO 82/03. [okoliczność znana Sądowi urzędowo] W dniu 8 września 2010r. do Sądu Najwyższego zostało przekazane przez Sąd Okręgowy w Ł. pismo skazanego J. S. zawierającego wniosek o wznowienie z urzędu „na podstawie art. 439 par.1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 17 par.1 pkt 11 k.p.k.” postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02. W uzasadnieniu J. S. wywodził, że w toku postępowania karnego ujawniła się ujemna przesłanka procesowa wyłączająca ściganie, wiążąc ją z tego rodzaju okolicznościami jak : złożenie przez pokrzywdzoną A. M. zawiadomienia o popełnieniu przestępstw na jej szkodę, a następnie zeznań w charakterze świadka, w stanie wyłączonej poczytalności oraz podjęcie przez siebie (skazanego) działań skierowanych tempore criminis przeciwko D. M., których skutkiem była śmierć pokrzywdzonego, w warunkach obrony koniecznej. [postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie II KO 69/10 wraz z uzasadnieniem k.34-37] Postanowieniem z dnia 17 listopada 2010r., w sprawie II KO 69/10, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie istnieją ustawowe podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02. [postanowienie k.34-37] Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011r., w sprawie II KO 34/11, Sąd Najwyższy po raz kolejny stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02, uznając wniosek skazanego, jako oczywiście bezzasadny. Postanowienie to zapadło na skutek wniosku skazanego J. S. zgłoszonego w piśmie z dnia 7 października 2011r. o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie II AKa 202/02, z powołaniem się na „jedną z okoliczności wymienionych w pkt 5 art. 439 par.1 k.p.k.”. W uzasadnieniu J. S. wywodził, że poszkodowany D. M. z własnej winy (…) dokonał trzech poważnych przestępstw (…) względem skazanego o znamionach wymienionych w art.16 par.1 k.k. oraz art. 159 k.k. a także art. 160 par.1 k.k., a zatem został on skazany bezpodstawnie, gdyż odpierał (w myśl art.25 par.1 k.k.) bezpośredni zamach zbrojny (wszczęty przez D. M.) zagrażający życiu lub zdrowiu skazanego, w/w trzema przestępstwami, które pominęły Sadu orzekające. [postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie II KO 34/11 wraz z uzasadnieniem k.32-33] W piśmie z dnia 27 lipca 2012r., zatytułowanym „skarga-wniosek”, skierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego w Ł., J. S. zarzucił funkcjonariuszom publicznym – sędziom orzekającym w sprawie IV K 114/01, dopuszczenie się „uchybień prawa” przy wykonywaniu czynności oraz nadużycia prawa na szkodę skazanego, polegających na zatajeniu dowodów – zeznań świadka D. M., złożonych w dniu 4 listopada 2000r., w sprawie Ds. 6465/2000 Prokuratury Rejonowej Łódź - Widzew (– k.15-16), które wskazywały na dopuszczenie się przez poszkodowanego D. M. trzech przestępstw. [pismo powoda k. 38-41] W odpowiedzi z dnia 7 sierpnia 2012r. Wiceprezes Sądu Okręgowego w Ł. sędzia I.G. poinformowała powoda, że postępowanie w przedmiotowej sprawie Sądu Okręgowego w Ł. było poddane kontroli instancyjnej i zostało prawomocnie zakończone, zaś podniesione w skardze zarzuty dotyczą działalności, w której sędziowie są niezawiśli i taka skarga nie podlega rozpatrzeniu. W piśmie zawarto również pouczenie, że wniosek o wznowienie postępowania należy skierować do Sądu orzekającego w sprawie, a nie do Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. [pismo k.42] --- STRONA 6 --- Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz w załączonych aktach postępowania przed Sądem Okręgowym w Ł. w sprawie IV K 114/01. Okoliczności faktyczne nie były w istocie między stronami sporne. Spór dotyczył raczej ich interpretacji w świetle zasadności lub bezzasadności roszczeń powoda. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 61.700zł. skierowane przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi sądu Okręgowego w Ł., po ograniczeniu żądania niniejszego pozwu, na skutek przedmiotowej modyfikacji powództwa i podziału kwoty pierwotnie żądanego zadośćuczynienia w łącznej wysokości 123.400 zł. na roszczenie w związku z niedopełnieniem obowiązków przez funkcjonariusza publicznego oraz z tytułu szkód zdrowotnych (wyłączone do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia), jako bezzasadne, podlegało oddaleniu. Dochodzone w niniejszym postępowaniu roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia powód wywodzi z bezczynności Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Ł., wobec jego pisma z dnia 27 lipca 2012r., zatytułowanego „skarga-wniosek” w treści którego, jak utrzymywał, zarzucił funkcjonariuszom publicznym – sędziom orzekającym w sprawie IV K 114/01, zatajenie dowodu z zeznań świadka D. M., złożonych w dniu 4 listopada 2000r., w sprawie Ds. 6465/2000 Prokuratury Rejonowej Łódź - Widzew (– k.15-16), które wskazywały na popełnienie trzech przestępstw na szkodę skazanego, przez poszkodowanego D. M., który w dniu 3 listopada 2000r. dopuścił się „napadu zbrojnego” na powoda, a która to okoliczność nie była przedmiotem rozpoznania w sprawie karnej, podczas, gdy świadczy ona o tym, że J. S. postrzelił D. M. nieumyślnie, odpierając bezprawny zamach zbrojny w warunkach bezpośredniego zagrożenia własnego życia i zdrowia. Zdaniem powoda pominięcie przez sędziów orzekających w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt IV K 114/01, powołanych okoliczności stanowiło nadużycie uprawnień i niedopełnienie obowiązków. Podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa, jako szczególnej państwowej osoby prawnej stanowi art. 417 k.c. Powołany przepis przyjmuje, że przesłanką odpowiedzialności jest wykonywanie władzy publicznej niezgodnie z prawem, co oznacza, że wykonującemu władzę publiczną - bez względu na sposób i formę działania - można postawić zarzut działania z naruszeniem prawa. Za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiada ta osoba prawna, z którą związana jest jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna wykonująca uprawnienia władzy publicznej. Odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. odnosi się wyłącznie do szkód wyrządzonych niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej przez Skarb Państwa. Chodzi zatem o wszelkie czynności związane z wykonywaniem imperium, a więc zarówno czynności faktyczne, jak i indywidualne rozstrzygnięcia podjęte przy zachowaniu określonej procedury. Podstawową przesłanką odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu zadań z zakresu władzy publicznej jest ich bezprawność ujęta zarówno w art. 77 ust. 1 Konstytucji, jak i w art. 417 k.c. w formule „niezgodne z prawem” . Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 grudnia 2001 r., SK 18/2000, wyjaśniając pojęcie „niezgodne z prawem” użyte w art. 77 ust. 1 Konstytucji, skłania się ku ścisłemu ujmowaniu tego pojęcia, rozumiejąc je jako „zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej” . Chodzi tu zatem o niezgodność z konstytucyjnie rozumianymi źródłami prawa, czyli Konstytucją, ustawami, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi oraz --- STRONA 7 --- rozporządzeniami, a po 1 maja 2004 roku walor prawa stosowanego w Polsce ma dorobek prawny Wspólnoty Europejskiej i prawa stanowione przez Unię Europejską. Normy te mają pierwszeństwo w razie kolizji z normami zawartymi w ustawach RP, rozporządzeniach, czy aktach prawa miejscowego. Wśród przesłanek konstytuujących obowiązek odszkodowawczy nie występuje wina. [tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 2002 roku I CKN 581/99, OSNC 2002 nr 10 poz. 128] . Jest to więc odpowiedzialność na zasadzie ryzyka ( Z. Radwański: Odpowiedzialność odszkodowawcza , s. 14). Dla przyjęcia odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 417 k.c. nie ma znaczenia formalny status osoby będącej sprawcą szkody, lecz charakter i rodzaj podejmowanych przez nią czynności, jako związanych z wykonywaniem władzy publicznej mieszczącej się w obszarze kompetencji danej instytucji. Nie ma więc potrzeby ustalania osoby bezpośredniego sprawcy szkody, lecz wystarczy ustalenie istnienia związku między wykonywaniem władzy publicznej, czyli funkcjonowaniem danej instytucji i szkodą. Jeżeli szkoda wynikła jedynie przy okazji (sposobności) wykonywania władzy publicznej, to związek funkcjonalny z reguły nie istnieje. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 417 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., czyli obejmująca straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono Pojęcie szkody powinno być rozumiane w sposób przyjęty na gruncie prawa cywilnego jako tej gałęzi prawa, w której usytuowane są przepisy konkretyzujące mechanizm funkcjonowania odpowiedzialności odszkodowawczej. Należy w konsekwencji przyjąć, że chodzi tu o każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach danego podmiotu, zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym. Nie można zatem wykluczyć odpowiedzialności władzy publicznej z tytułu naruszenia dóbr osobistych obywatela, w tym także możliwości podniesienia przez pokrzywdzonego roszczeń z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę niemajątkową. Przez szkodę rozumie się nie tylko szkodę majątkową, ale także i szkodę niematerialną (uszczerbek niematerialny), jednakże Sąd podkreśla, że obowiązek wynagrodzenia (zadośćuczynienia) krzywdy powstaje tylko wtedy, kiedy przewiduje to wyraźnie przepis szczególny. Poszkodowany może zatem żądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych w ustawie. Roszczenia o zadośćuczynienie w niniejszej sprawie rozpatrywać można jedynie w oparciu o art. 448 k.c. Powód nie wskazywał bowiem na żadne zdarzenia, które mogłyby mieć znaczenie w świetle unormowania z art. 445 k.c. Przepis art. 448 k.c. stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Zadośćuczynienie, w przeciwieństwie do odszkodowania, dotyczy szkody niemajątkowej, a więc nieprzeliczalnej wprost na określoną kwotę pieniężną. Stanowi zatem formę rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej. Podstawą roszczenia z art. 448 k.c. jest doznana krzywda w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi pokrzywdzonego. Treść art. 448 k.c. wiązać należy z art. 24 k.c., w którym zawarto podstawową konstrukcję cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. na zasadach przewidzianych w kodeksie pokrzywdzony może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny. Te zasady reguluje właśnie art. 448 k.c. --- STRONA 8 --- Jeżeli zatem podstawową przesłanką cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych jest ustalenie, że doszło do naruszenia chronionego dobra osobistego działaniem bezprawnym, to konsekwentnie uznano, iż jedynie ta przesłanka warunkuje zarówno roszczenia zmierzające do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, jak i roszczenia o zasądzenie zadośćuczynienia albo stosownej sumy pieniężnej na cel społeczny. Jak wskazywano wyżej odpowiedzialność Skarbu Państwa opiera się jednak nie na bezprawności, a węziej pojmowanym działaniu lub zaniechaniu sprzecznym z obowiązującym prawem. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, aby spełnione zostały przytoczone powyżej przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa. Działania funkcjonariuszy państwowych w osobach sędziów Sądu Okręgowego w Ł., którzy podejmowali czynności procesowe obejmujące wydanie orzeczenia w sprawie IV K 114/01, jak również czynności faktyczne podjęte w odpowiedzi na pismo powoda z dnia 27 lipca 2012r., nie były niezgodne z prawem. Funkcjonariusze ci wykonywali bowiem uprawnienia przysługujące im na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W szczególności bowiem wyrok, który zapadł w powołanym postępowaniu karnym, był uzasadniony wynikami prowadzonego postępowania dowodowego i poczynionych w jego toku ustaleń faktycznych i prawnych. Prowadzenie zaś przez organy władzy publicznej postępowania w ramach określonej przez ustawodawcę procedury nie stanowi działania bezprawnego. Z kolei dokonana, w ramach kontroli instancyjnej (na skutek apelacji skazanego) oraz w toku postępowań wielokrotnie inicjowanych przez powoda, a mających za przedmiot przesłanki uzasadniające wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania z urzędu, analiza akt sprawy, nie wykazała, aby w toku postępowania karnego, prowadzonego w spawie Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. akt IV K 114/01, doszło do jakichkolwiek uchybień wymienionych w art. 438 k.p.k. oraz art. 439 par.1 k.p.k. W tym stanie rzeczy czynności faktyczne podjęte przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Ł. w odpowiedzi na pismo powoda z dnia 27 lipca 2012r., nie były niezgodne z prawem, w szczególności z przepisem art. 41a § 2 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, zważywszy, że podnoszone przez powoda okoliczności dotyczące podjęcia przez niego działań skierowanych tempore criminis przeciwko D. M., których skutkiem była śmierć pokrzywdzonego, w warunkach obrony koniecznej, były jednym z podstawowych kierunków obrony oskarżonego J. S. w toku całego przedmiotowego postępowania karnego i, co za tym idzie, przedmiotem rozpoznania sądów obu instancji w sprawie IV K 114/01 oraz w sprawie II AKa 202/02, jak również Sądu Najwyższego na skutek kasacji wniesionej przez obrońcę J. S. od wyroku Sąd Apelacyjnego w Ł., a także w sprawach II KO 69/10 i II KO 34/11 w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 grudnia 2002r. (sygn. akt II AKa 202/02), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2002r. (sygn. akt IV K 114/01), należało uznać za uprawnioną ocenę o braku podstaw do nadania biegu skardze na działania (zaniechania) funkcjonariuszy publicznych w osobach sędziów, w zakresie ich czynności orzeczniczych podejmowanych w sprawie Sądu Okręgowego w Ł. IV K 114/10. Stosownie bowiem do art. 178 ust.1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, zaś art. 9b ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 427), stanowi, że czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie są niezawiśli. Natomiast w myśl art. 41a § 2 powołanej ustawy, skargi, w zakresie dotyczącym działalności sądów, w dziedzinie, w której sędziowie są --- STRONA 9 --- niezawiśli, nie podlegają rozpatrzeniu. Organ sądu, do którego taka skarga lub wniosek zostały skierowane, zawiadamia skarżącego o przyczynach odmowy rozpatrzenia skargi. Jeżeli jednak skarga dotyczy czynności sądu podlegającej zaskarżeniu w toku instancji, organ ten jest obowiązany niezwłocznie przekazać skargę do akt sprawy, której skarga dotyczy, zawiadamiając o tym skarżącego. Z powyższych względów, nie zasługiwało również na uwzględnienie roszczenie powoda o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. do wykonania „zaniedbanych obowiązków”. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ta zasada materialno - prawna znajduje odzwierciedlenie w przepisie procesowym art. 232 k.p.c., który z kolei stanowi, iż strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Są to naczelne zasady postępowania dowodowego, które zawsze w postępowaniu sądowym obciążają stronę, która z danego faktu wywodzi dla siebie określone skutki prawne. W przepisie art. 6 k.c. chodzi o fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc fakty prawotwórcze, czyli wykazujące istnienie prawa oraz fakty niweczące lub tamujące prawo. O tym co każda ze stron stosunku cywilnoprawnego ma udowodnić w sporze toczącym się przed sądem decydują przede wszystkim przedmiot sporu, prawo materialne regulujące określone stosunki prawne oraz prawo procesowe normujące zasady postępowania dowodowego. Uwzględniając treść art. 6 k.c. stwierdzić należy, iż do osoby występującej z pozwem należy udowodnienie faktów pozytywnych, które stanowią podstawę powództwa, gdyż z faktów tych wywodzi ona swoje prawo. Do przeciwnika natomiast należy wykazanie okoliczności niweczących to prawo lub uniemożliwiających jego powstanie W sprawie o odszkodowanie (zadośćuczynienie) ciężar dowodu i rozkład ciężaru zależą od tego co było przyczyną powstania szkody, czyli jaka jest podstawa materialnej odpowiedzialności pozwanego. W szczególności, jeżeli szkoda powstała poza stosunkiem zobowiązaniowym łączącym strony, a więc pozwany ponosi odpowiedzialność na podstawie przepisów k.c. o czynach niedozwolonych, na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej sprawcy. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż powód, na którym, w myśl art. 6 k.c., spoczywa ciężar udowodnienia faktu z którego wywodzi skutki prawne, nie wykazał, istnienia adekwatnego związku przyczynowego między krzywdą, a zachowaniem się funkcjonariuszy państwowych, ani bezprawności działania tychże funkcjonariuszy. Nie zostało zatem dowiedzione wystąpienie wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej z art.417 k.c. Ponadto wskazać również należy, iż powód na żadnym etapie postępowania nie wskazał, iż domaga się ochrony swoich dóbr osobistych. Nie wskazuje on, czy którekolwiek ze zdarzeń i stanów faktycznych spowodowało naruszenie jego dóbr osobistych, a przede wszystkim jakich. Niemniej jednak Sąd rozważył, czy mając na uwadze przedstawione przez powoda okoliczności faktyczne, uznać można, iż naruszone zostały jego dobra osobiste zważając, iż rozpoznanie roszczenia o ochronę dóbr osobistych wymaga przede wszystkim ustalenia i dokonania oceny, czy i jakie dobro osobiste żądającego ochrony zostało naruszone, a w dalszej kolejności stwierdzenia bezprawności działania sprawcy, bądź też wystąpienia okoliczności bezprawność tę wyłączającą. Oceniając, czy doszło do naruszenia dobra prawnie chronionego, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności konkretnej sprawy. Różnorodność występowania w życiu społecznym dóbr osobistych podlegających ochronie cywilnoprawnej, a także ochronie --- STRONA 10 --- przewidzianej w innych przepisach polskiego systemu prawnego, przesądza o niemożliwości systematycznego i syntetycznego ujęcia przesłanek ogólnych, których występowanie mogłoby przesądzić o tym, czy konkretne zdarzenie lub wypowiedź stanowią naruszenie któregoś z nich. Ocena musi być, i jest w praktyce orzeczniczej, dokonywana na tle konkretnego stanu faktycznego. Sąd w świetle konkretnego stanu faktycznego ocenia - stosując kryteria obiektywne - czy doszło do naruszenia dobra osobistego (dóbr osobistych) i czy zachodzą przesłanki do zastosowania któregoś ze środków ochrony przewidzianych w art. 24 k.c., bądź też w innych przepisach. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, na skutek czynności faktycznych Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Ł. oraz czynności procesowych podejmowanych przez funkcjonariuszy państwowych, nie doszło do naruszenia żadnych dóbr osobistych powoda. Podkreślenia wymaga również okoliczność, że orzekanie sądów – zwłaszcza w postępowaniu karnym ma na celu wymierzanie sprawiedliwości ( art. 175 ust.1 i art. 77 Konstytucji RP ). [ por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 marca 1992r., sygn. akt II AKz 62/02; KZS 2002, z.3, poz.22] Z tych wszystkich względów brak jest podstaw do przyjęcia, że roszczenie powoda o zadośćuczynienie jest usprawiedliwione i zasadne na tle art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. i art. 23 k.c. Wobec braku podstawy do przypisania pozwanemu obowiązku zapłaty żądanego zadośćuczynienia powództwo o zapłatę kwoty 61.700 zł. oraz o zobowiązanie zostało w całości oddalone. W zakresie w jakim nastąpiło częściowe cofnięcie powództwa, wobec podziału dochodzonego świadczenia w łącznej kwocie 123.000 zł. na pół i sformułowania żądania zasądzenia kwoty 61.700 zł. za szkody zdrowotne, które powstały i pojawiły po skazaniu powoda przez sądy orzekające w sprawie IV K 114/01 i II AKa 202/02, w latach 2010-2012 (wyłączonego do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia), postępowanie o zapłatę odszkodowania (zadośćuczynienia) w związku z niedopełnieniem obowiązków przez funkcjonariusza państwowego w kwocie 61.700 zł. (będącego przedmiotem niniejszego postępowania), podlegało umorzeniu na podstawie, art. 203 par.1 i par. 4 k.p.c. oraz art. 355 par.1 k.p.c., wobec uznania cofnięcia za dopuszczane, jako niesprzecznego z prawem, zasadami współżycia społecznego, ani nie zmierzającego do obejścia prawa. Orzekając o kosztach postępowania, Sąd, na podstawie art. 102 k.p.c. obciążył powoda jedynie częścią poniesionych przez stronę pozwaną kosztów prowadzenia sporu, na które złożyły się wyłącznie koszty zastępstwa procesowego w kwocie 7.200 zł. Wymienione kwoty wynagrodzenia ustalono w wysokości stawek minimalnych określonych w § 6 ust 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348). Podkreślić w tym miejscu należy, iż prawo do sądu nie oznacza przyzwolenia na konstruowanie wszelkich możliwych roszczeń i woluntarystyczne określenia ich wysokości, gdyż strona winna mieć świadomość wpływu tak formułowanych roszczeń również w zakresie kosztów postępowania, w szczególności poniesionych przez przeciwnika procesowego. (tak samo Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 2003r. w sprawie II PK 58/02) Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały jednak przesłanki z art. 102 k.p.c. Sąd miał przede wszystkim na uwadze trudną sytuację życiową i majątkową powoda (długotrwałe osadzenie w zakładzie karnym, brak dochodów z wykonywanej pracy brak wpływów --- STRONA 11 --- finansowych z zewnątrz), w związku z czym doszedł do przekonania, że po jego stronie zachodzą okoliczności pozwalające, wyjątkowo, na odstąpienie od ogólnych reguł rządzących problematyką kosztów procesu. Przeciwne zaś rozstrzygniecie stanowiłoby dla niego nadmierną dolegliwość.