§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zwolnienia od kosztów sądowych W całości. Sytuacja_ta nie uległa zmianie podczas trwania postępowania. Zasadnym był zatem skorzystanie w stosunku do powoda z treści art.,i02 kpc. W

Wyrok II C 1275/07

zwolnienia od kosztów sądowych W całości. Sytuacja_ta nie uległa zmianie podczas trwania postępowania. Zasadnym był zatem skorzystanie w stosunku do powoda z treści art.,i02 kpc. W konsekwencji Sąd Apelacyjny na podstawi

Teza / krótkie omówienie

zwolnienia od kosztów sądowych W całości. Sytuacja_ta nie uległa zmianie podczas trwania postępowania. Zasadnym był zatem skorzystanie w stosunku do powoda z treści art.,i02 kpc. W konsekwencji Sąd Apelacyjny na podstawi

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- 555 "K "mm 5; 9 Sygn. 81¢ 1 ACa 867/10 1 1 \ _ '/  ' .  $._ /0! _w_$ =“.;;§ 4” fl‘ ql‘ in Jfigu t . ‘ WYROK % WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2010 in Sad; Apelacyjny w Lodzi I Wydzial Cywilny W skladzie: Przewodniczqcy: SSA Lilla Mateuszczyk Sqzdziowiei SSA Wieslawa Kuberska 1 SSO dc]. Marta Witoszyfiska (s]_Jr.] Protokolant: sekr. sagtlowy Monika Wrzesiefi p0 fiozpoznaniu W dniu 10 grudnia 2010 r. W Lodzi na fOZp1‘8.VVi6 sprawy z powédztwa J L ~_ " przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowi éledczemu w " 0 zap1at¢ na skutek apelacji obu stron od Vvyroku Sa,du Okregowego W Lodzi Z dfiia 1 lipca 2010 1". 'sygn. akt II C 1275/07 '  E. Z apelacji powoda zmienia. punkt 3 zaskarzonego wyroku i nacfaje mu brzmienie: A ‘ ' ,,3/ ' nie obciaja powoda kosztami procesu”; II. oddala apelacjg: powoda W pozostalej czgéci i apelacjr; poziwanego W caloéci; ‘ III. przyznaje i nakazuje wyplacié z funduszu Skarbu Pafistwa — Sagllu Okrggowegol w Lodzi na rzfecz adwokata Piotra Wyrwala ŠŠÜ i< "Fame iz, 0 sygfi. aiaz 1 Aca 867/10 I Ł \ _ '/ - ' . - ±.-_ /ał Lşş- =-^\.,¬;ş -/ý ',I{ 5¦l` fu iłfiâu X . ^ WYROK Ÿ WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ PoLsKrEJ Dnia 10 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny W Łodzi 1 Wydział Cywilny W składzie: Przewodniczący: SSA Lilla Mateuszczyk sędziowieś ssA Wiesława Kuberska I SSO del. Marta Witoszyńska (spf.) Protokolant: sekr. sądowy Monika Wrzesień po rozpoznaniu W dniu 10 grudnia 2010 r. W Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa J L ~_ ' przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledezemu W " o zapłatę na skutek apelacji obu stron od 'vfvyroku Sądu Okręgowego W Łodzi z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II C 1275/07 " - I. Z apelacji powoda zmienia. punkt 3 zaskarżonego wyroku i nadaje mu brzmienie: A ` ' ,,2›/ ` nie obciąża powoda kosztami procesu”; II. oddala apelację powoda W pozostałej części i apelację pozfiwanego W całości; "I III. _przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu' Państwa - Sądu Okręgowego' W Łodzi na rzecz adwokata Piotra Wyrwała --- STRONA 2 --- prdwadzqcego Kancelarieg tysiqce dwieécie dziewigédziesia, Adwokackq w Lbdzi kwotg 3294,00 (trzy 1: cztery) zl tytulqm n udziélonq powodowi z urzc;:d.i15w wynagrodzenia za pomoc praw a, _ postcgpowaniu apelacyjnym. N66 \_;1,'%§_::;Cjvge .»;a zgooncéc éwiadc:1:;, Siarszy S~ai;re%&;r;; prowadzącego Kancelarie tysiące dwieście dziewięćdziesią Adwokacka w Łodzi kwotę 3.294,00 (trzy 1: cztery) zł tytułem n udzielona powodowi z urzęduřw wynagrodzenia za pomoc praw ą _ postępowaniu apelacyjnym. NŰ \_;1,"ЧŚCj\¿‹š¿e za zgoonośó świao'c:›:¿f Sāarszy Seiąrożarg --- STRONA 3 --- J Sygn. akt I ACa 86"//10 Uzasadnienie ' Wyrokiem z dnia 1 iipca 2010r. Sqd OkrqgcWy W Lodzi W sprawie z powédztwa J , L» V ‘ V przeciwko Skarbowi Pafistwa » Aresztowi §1edczemu W ' W 0 zaplategz 4 1. zasqdzil od Skarbu Pazistwa — Aresztu §1edczego W = na rzecz J L  kwotq 2000,00 21; ‘  2. oddalil powédztwo W pozostalym zakresie; ' 3. zasqdzil od I J_,< I  na rzecz Skarbu Pafistwa — Aresztu §1edczeg0 W ' kwotq 3600,00 z1tytu1em zwrotu k0szt6W_procesu; 4. przyznai adwokatowi Piotrowi *Wyrwa10wi Wynagrodzenie za pomoc prawnab udzielonq z urzgdu W wysbkoéci 43 92,00 21 i zarza51Zi1 W3/piatq tej kwoty z funduszy Skarbu Pafistwa — Sqdu O1<r<ggowego W Lodzi; 5. nie 0bciq2y1 stron nie0p1ac0nymi kosztami sqdowymi. Poozynione przez Se;ltd Okrcggowy ustalenia faktyczne Sa_d Apelacyjny podziela W ca10§ci i przyjmuje za wiasne, 00 ozynflo zbgdnym ich ponowne przytaczanie. W ustalonym stanie faktycznym, zdaniem Sagiu I instancji, powéd udowodnfl swoje Zegdanie zwiagane z Osadzenienl go W Warunkach przeludnienia, to znaczy gdy iloéé oséb przebywaj acoych W celi prowadzila do przekroczenia minimalnej normy 31112 na osobzg Wynikajatcej z a1t.110§2 kkw W pierwotnym brzmieniu. Powyzsza. okoficznoéé zostaia potwierdzona treécia_ notatki ShlZbOW6j kierownika dziaiu ochrony. Przebywanie W takich Warunkach stanowiio, W ocenie Sqdu Okrqgowego, naruszenie débr osobistych powoda W postaci prawa do godnego odbywania 1<;a1'"y pozbawienia wolnoéci, bez narazania osadzonego na dolegliwoéci W1QkSZ6 niz te, ktére Wynikajq z zastosowanego s’rodlca. Naruszenie débr osobistyoh mialo Walor dziaiania bezprawnego. Wbrew" twierdzeniom strony pozwanej, wedhlg Sagiu I instancji, W przedmiotowej sprawie nie zostala udowodniona Zadna okolicznoéé, ktéra W éwietle art.248§1 kkw W pierwotnym brzmieniu uzasadniaiaby naruszenie normy powierzchniowej a1"t.11O§2 kkw. Powolany art.248§1 kkw dopuszczak mozliwoéé umieszczenia osadzonego w warunkach, W lctérych powierzchnia. na jednego osadzonego by1a mniej sza niz 3 mg przy spelnieniu dwéch przeshnek: moglo to nastapié W szczegélnie uzasadnionych Wypadkaoh i m0g10 to nastapié na czas okreélony. Zdaniem Sqdu Okrqgowego, argumenty przytoczone przez pozwanego nie stanowiq 0 szczegélnoéci sytuacji powoda. P0W01a11ie sir; na Wystgpowanie zjawiska przeludnienia Wdwielu jednostkach penitenojarrlych i brak mozliwoéci odmowy przyj<gcia oséb, ktére sq kierowane do jed1i0sfl<i pozwanego nie stanowiq uzasadnienia twierdzenia 0 vvyjactkowoéci sytuacji okrefionego osadzonego. Ppnadto W przypadku powoda brak jest dowodu na to, 1 .J sygn. akt I Ace 867/10 Uzasadnienie ' Wyrokiem z dnia 1 lipca 2010r. Sąd Okręgowy W Łodzi W sprawie z powództwa J , L» ` ` , przeciwko Skarbowi Panstwa M Aresztowi Śledczemu W ' ' o zapłatę: 4 1. zasądził od Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego W z na rzecz J L› › »kwotę 2000,00 zł; “ - 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; ` 3. zasądził od I of f - na rzecz Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego W ` kwotę 3600,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; 4. przyznał adwokatowi Piotrowi tWyrwałowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzielona z urzędu W wysokości 43 92,00 zł i zarządził wypłatę tej kwoty z funduszy Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi; 5. nie obciązył stron nieopłaconymi kosztami sądowymi. Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne Sąd Apelacyjny podziela w całości i przyjmuje za własne, co czyniło zbędnym ich ponowne przytaczanie. W ustalonym stanie faktycznym, zdaniem Sądu I instancji, powód udowodnił swoje żądanie związane z "osadzeniem go W warunkach przeludnienia, to znaczy gdy ilość osób przebywających W celi prowadziła do przekroczenia minimalnej normy 3m2 na osobę wynikającej z a1t.110§2 kkw W pierwotnym brzmieniu. Powyższa okoliczność została potwierdzona treścią notatki służbowej kierownika działu ochrony. Przebywanie w takich warunkach stanowiło, W ocenie Sądu Okręgowego, naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności, bez nara-zania osadzonego na dolegliwości większe niz te, które wynikają z zastosowanego środka. Naruszenie dóbr osobistych miało walor działania bezprawnego. Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, według Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie nie została udowodniona żadna okoliczność, która W świetle art.24S§1 kkw W pierwotnym brzmieniu uzasadniałaby naruszenie normy powierzchniowej art.110§2 kkw. Powołany art.248§1 kkw dopuszczał mozliwość umieszczenia osadzonego W warunkach, W których powierzchnia na jednego osadzonego była mniej sza niz 3 mz przy spełnieniu dwóch przesłanek: mogło to nastąpić w szczególnie uzasadnionych wypadkach i mogło to nastąpić na czas określony. Zdaniem Sądu Okręgowego, argumenty przytoczone przez pozwanego nie stanowią o szczególności sytuacji powoda. Powołanie się na występowanie zjawiska przeludnienia w.wielu jednostkach penitencjarnych i brak mozliwości odmowy przyjęcia- osób, które są kierowane do jednostki pozwanego nie stanowią uzasadnienia twierdzenia o wyjątkowości sytuacji określonego osadzonego. Ponadto W przypadku powoda brak jest dowodu na to, 1 --- STRONA 4 --- aby kiedykolwiek z gory okreslono ozas jego pobyiu W W8.T11I]l<Z2lC1'1 przepeinionej celi. W tej sytuaoji powodztwo zostado uznane za u'spraWied1iWione' oo"do zasady na. podstawie art.417§1 kc W zw. 2 art.24 kc. Dokonujag oeeny Wysokoéci roszezenia z tytulu zadoséuezynienia W zwiagsku z naruszeniem dobr osobistyoh W Wyniku niewhéeiwyeh W8IL1I1k0W W Areszeie, okreslonego przez powoda na kwote 75000 Z1, Sqd Okregowy uznai je za  W sposob znaezag:y— zawyzone. Na gruncie art.448 kc uzna1 kwote 2000,00 Z1 za W pehli rekompensujacoat doznane przez powoda naruszenie jego débr osobistych. Wziatl przy tym pod uwage, Ze do naruszenia dobra osobistego dosz1o W relacji pafistwo — obywatel. Niezapewnienie osadzonemu nonnatywnej powierzchni celi moglo pociqgnagi za sobq dalsze niedogodnoéci. Choé powéd nie Lldowodnfi,  aby pomieszezenia,» W ktoryeh przebywai nie byly dostatecznie Wentylowane, to nie ulega Wagtpliwosei, zdaniem Sqdu Okregowego, Ze przeludnienie W. eeli mog1o p0garszaéja1<0sé powietrza W pomieszezeniu. Sqd I instaneji podniésl, 2e sam pozwany przyznalt, i2 Wentylaoja W celaeh jest dostosowana do ieh powierzehni i iloéci oséb, dla ktorych pomieszczenie jest przeznaezone. Ponadto przeludnienie ce1i 142 by1o stanem niemal permanentnym W okresie pobytu tam powoda. Z drugiej strony Sqd stwierdzii, Ze ehooiaz naruszenie dobra osobistego bylo bezprawne, to nie by1o dzialaniem podjetym z premedytaejao nie Wynikaio z eheci spowodowania dla osadzonego dolegliwosci Wiekszyeh niz Wynikajq Z samego faktu izolaeji na skutek zastosowanego srodka. Wynika10—0no 2, okolicznosei, na ktore administraoja jednostki penitencjarnej czesto nie ma. Wplywu. Sqd I instaneji podniosl roWniez okolieznosié, Ze administracja Aresztu podejmowala skuteezne dziahlnia zmierzajape do poprawy W8.I'lll1k0W bytowyeh osadzonyeh. Rozmiar krzywdy Wyrzqdzonej naruszeniem débr osobistych nie by} znaczapy W tym sensieé Ze nie pozostawii u powoda. Zadnych trwzdych nastepstw. Powod nie udowodnii W przedmiotowym postepowaniu, aby na skutek Warunkéw bytowyeh, W jakich by} osadzony, stan jego zdrowia ulegi pogorszeniu W jakimkolwiek stopniu. Powodztwo zostaio oddalone ponad kwote 2000,00 zl jako bezzasadnle. Dotyezy to Zarzutéw nieW1as§ciWej opieki medyczznej W Areszcie §1edczym W .., zatrzymywania korespondeneji kierowanej do powoda oraz osadzenia z osobami stanowiatcymi dla niego zagrozenie, ktére to zarzuty nie zostaky udowodnione. Areszt zapewniai powodowi érodki higieny osobistej zgodnie z Wymogami art.111 kkw. A A O kosztach procesu Sod *OkregoWy_orzek1 na podstawie art.100kpc zdanie drugie, poniewaz powodztwo zostalo uwzglednione W niewielkim zakresie. Nie zastosowal a.rt.102 kpc, uznajap, 0Ze aktualna sytuaeja powoda nie jest Wyjagnkowa — powod jest osobq W sile Wieku, przebywa na Wolnosci i nie udowodnii, Ze ze Wzgledu no stan zdrowia nie meg podjqé praey zarobkowej, zas to, i2 utrzymuje sie Wylagzznie 2: zasiiku opieki spoieeznej nie Wynika Z okolieznosei obiektywnyeh niezaleznyeh od powoda. . 2 aby kiedykolwiek z góry określono czas jego pobytu w warunkach przepełnion-ej celi. W tej sytuacji powództwo zostało uznane za usprawiedliwione' co'do zasady na podstawie art.417§1 kc W zw. z art.24 kc. Dokonując oceny wysokości roszczenia z tytułu zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych w wyniku niewłaściwych warunków W Areszcie, określonego przez powoda na kwotę 75000 zł, Sąd Okręgowy uznał je za - w sposób znaczący- zawyzone. Na gruncie art.448 kc uznał kwotę 2000,00 zł za W pełni rekompensującą doznane przez powoda naruszenie jego dóbr osobistych. Wziął przy tym pod uwagę, ze do naruszenia dobra osobistego doszło w relacji' państwo - obywatel. Niezapewnienie osadzonemu nonnatywnej powierzchni celi mogło pociągnąć za sobą dalsze niedogodności. Choć powód nie udowodnił, ' aby pomieszczenia, W których przebywał nie były dostatecznie wentylowane, to nie ulega wątpliwości, zdaniem Sądu Okręgowego, ze przeiudnienie w. celi mogło pogarszać jakość powietrza W pomieszczeniu. Sąd I instancji podniósł, ze sam pozwany przyznał, iż wentylacja w ceiach jest dostosowana do ich powierzchni i ilości osób, dla których pomieszczenie jest przeznaczone. Ponadto przeludnienie celi 142 było stanem niemal permanentnym w okresie pobytu tam powoda. Z drugiej strony Sąd stwierdził, ze chociaz naruszenie dobra osobistego było bezprawne, to nie było działaniem podjętym z premedytacją, nie wynikało z chęci spowodowania dia osadzonego. dolegliwości większych niz wynikają z samego faktu izolacji na skutek zastosowanego środka. Wynikało -ono z okoliczności, na które administracja jednostki penitencjarnej często nie ma wpływu. Sąd I instancji podniósł równiez okoliczność, ze administracja' Aresztu podejmowała skuteczne działania zmierzające do poprawy -warunków bytowych osadzonych. Rozmiar krzywdy wyrządzonej naruszeniem dóbr osobistych nie był znaczący w tym sensie, ze nie pozostawił u powoda żadnych trwałych następstw. Powód nie udowodnił w przedmiotowym postępowaniu, aby na skutek warunków bytowych, w jakich był osadzony, stan jego zdrowia uległ pogorszeniu w jakimkolwiek stopniu. Powództwo zostało oddalone ponad kwotę 2000,00 zł jako be-zzasadne. Dotyczy to zarzutów niewłaściwej opieki medycznej w Areszcie Śledczym W , zatrzymywania korespondencji kierowanej do powoda oraz osadzenia z osobami stanowiącymi dla niego zagrożenie, które to zarzuty nie zostały udowodnione. Areszt zapewniał powodowi środki higieny osobistej zgodnie z wymogami art.111 kkw. A A O kosztach procesu Sąd »Okręgowy orzekł na podstawie art.100kpc zdanie drugie, poniewaz powództwo zostało uwzględnione W niewielkim zakresie. Nie zastosował art.ł02 kpc, uznając, ze aktualna sytuacja powoda nie jest wyjątkowa - .powód jest osobą W sile wieku, przebywa na wolności i nie udowodnił, ze ze względu na stan zdrowia nie mógł podjąć pracy zarobkowej, zaś to, iz utrzymuje się wyłącznie zf zasiłku opieki społecznej' nie wynika z okoliczności obiektywnych niezależnych od powoda. _ 2 --- STRONA 5 --- Od Wyroku Sqdu Okregowego apelaeje zostaiy zlofcone prze obie strony. Powod J‘ “ L zaskarzyi Wyrok W czesci oddalajateej roszezenie powoda. powyzej kwoty 2000,00 21 oraz W czesci zasqdzajqeej od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Pafistwa — Aresztu Sledezego W ' 1 kwote 3600,00 ‘Z1 tytu1em zwfotu kosztow procesu, to jest co do punktu 2 i 3 Wyroku. Apeluj atcy zarzucil Wyrokowiz '1.naruszenie przepiséw postepowania majape istotny .Wp1"yW na Wynik sprawy W postacir  art.233§1 kpc i art.328§2 kpc poprzez nieprawidiowq ocene materiafil dowodowego, W szczegolnosci pominieeie zeznafi powoda, "  art. 102 kpc poprzez» jego niezastosowanie i orzeozenie o kosztach postepowania na. poclstawie a.rt.100kpc; " 2. sprzeeznoéé istotnych ustalefi Sqdu Z zebranym W sprawie materiaiem dowodowym przej awiaj acoac sie W. b1ednym ustaleniu, iz stan zdrowia powoda nie pogorszyi sie na skutek nieW1a§eiwych W'8l‘L1l1k_0W i niepraWid1oWej opieki zdrowotnej W miejsou osadzenia, co W konsekwencji Wp1yne1o no czeseiowe oddalenie powodztwa; '  3. obraze prawa rnaterialnego ~ art.448 kc W zw. 2 art.24 kepoprzez jego bledna, Wykladnie polegajapq na nieprawidiovvym rozumieniu pojeeia ,, odpowiednia kwota pieniezna.” i razapym zanizeniu zadoééuozynienia zasodzonego na rzecz powoda przy ' rownoezesnym nieuwzglednieniu Wszystkich okolicznosci Wpiywajqeyoh na jego Wysokosé, W sytuaeji gdy zadoséuczynienie Winno spe1nia.c': zarowno funkeje kompensacyjnagjak i represyjnq oraz byé 'adekWatne do rozmiarow krzywdy. ' Opierajqc sie no powyzszych zarzutach apelujapy powod Wniosl o zmiane Wyroku W zaskarzonej czeéci poprzez zasaglzenie na rzeoz powoda nieuwzglednionej ozesci roszczenia (to jest kwoty 148000 Z1) oraz zasqdzenie od pozwanego na. rzeez powoda kosztow postepowariia Iinstanoyjnego, ewentualnie nieobeiaglanie powoda; obowiqzkiem zwrotu kosztow proeesu stronie przeoiwnej. Réwnoezesnie Wniesiono 0 zasqdzenie od pozwanego na. rzecz powoda kosztéw postepowania apelacyjnego Wediug norm przepisanyeh. Na Wypadek nieuwzglednienia Wniosku o zmiane Wyroku powod Wniés1 o jego uchylenie W zaskarzonej czeéoi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wraz z orzeezeniem 0 kosztach postepowania, W tym zastepstwa adwokackiego W sposob Wyzej Wskazany. Pozwany lskarb Par’1stWa ~ Areszt §1edeZy W r W swej apelaeji zaskariyl Wyrok Sqdu Okregowego W czesci dot}/czalcej punkitu 1 * zasadzaj apej od pozwanego kwote 2000 21, zarzucajap: ' Lnaruszenie przepisow praw procesowegoz art. 233kpe poprzez' przekroezenie granic swobodnej oceny d0WodoW oraz. b1ed11a, oeene dowodow poprzez ustalenie, Ze osadzenie powoda W Warunkach przeludnienia nie mialo Hchamkteru Wyjagckowego oraz nieuwzglednieniu 3 Od wyroku Sądu Okręgowego apelację zostały złożone prze obie strony. Powód J' “ L zaskarzył wyrok w części oddalającej roszczenie powoda powyzej kwoty 2000,00 zł oraz w części zasądzającej od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Aresztu Śledczego W ` i kwotę 3600,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, to jest co do punktu 2 i 3 wyroku. Apeluj ący zarzucił wyrokowi: '1 .naruszenie przepisów postępowania mające istotny .wpływ na wynik sprawy W postaci: - art.233§1 kpc i art.328§2 kpc poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, w szczególności pominięcie zeznań powoda, ' - art. 102 kpc poprzez» jego niezastosowanie i orzeczenie o kosztach postępowania na podstawie art. 1 00kpc; ' 2. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym W sprawie materiałem dowodowym przej awiaj ącą się w. błędnym ustaleniu, iz stan zdrowia powoda nie pogorszył się na skutek niewłaściwych warunków i nieprawidłowej opieki zdrowotnej w miejscu osadzenia, co W konsekwencji wpłynęło na częściowe oddalenie powództwa; ' - 3. obrazę prawa materialnego « art.448 kc W zw. z art.24 kc" poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym rozumieniu pojęcia ,, odpowiednia kwota pieniężna” i razącym zanizeniu zadośćuczynienia zasądzonego na rzecz powoda przy " równoczesnym nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności wpływających na jego wysokość, w sytuacji gdy zadośćuczynienie winno spełniać zarówno funkcję kompensacyjnąjak i represyjną oraz być 'adekwatne do rozmiarów krzywdy. ` Opierając się na powyższych zarzutach apełujący powód wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie na rzecz powoda nieuwzględnionej części roszczenia (to jest kwoty' 148000 zł) oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania I-instancyjnego, ewentualnie nieobciązanie powoda' obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie przeciwnej. Równocześnie wniesione 0 zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o zmianę wyroku powód wniósł o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego' rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego w sposób wyzej wskazany. Pozwany 'skarb Państwa ~ Areszt Śledczy' w ‹ w swej apelacji zaskarzył wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej punktu l ~ zasadzaj ącej od pozwanego kwotę 2000 zł, zarzucając: " lnaruszenie przepisów praw procesowego: art. 233kpc poprzez' przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz. błędną ocenę dowodów poprzez ustalenie, ze osadzenie powoda w warunkach przeludnienia nie miało „charakteru wyjątkowego _oraz nieuwzględnieniu 3 --- STRONA 6 --- dowodow Wskazujztoych na dzialanie pozwanego W ramaoh porza_dku prawnego — zeznafm éwiadkow R. W ' > i S. D1  oraz pism kierowanych przez pozwanego do sedziego penitenojarnego, pr0toko1oW z Wizytacji sedziego penitenojarnego, a W konsekwenoji ustalenie, Ze pozwany nie Wskazal okolieznosei uW'a1niajapych od odpowiedzialnosci W zakresie przeludnienia; 2.naruszenie przepisow prawa materialnego: ' art.24' kc W ZW. 2» art.448 kc oraz 311.110 kkw i art.248 kkw przez biednq Wyktadnie po1egajapQ na przyjeciu, Ze podczas pobytu powoda W pozwanej jednostce penitencjamej doszto do naruszenia dobr osobistych powoda postaei prawa. do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnosei, a. W konsekwencji ustalenie, Ze zostaly spehlione przestanki odpowiedzialnosei pozwanego. '  Opierajqc sie na. powyzszyoh zarzutaeh apelujagzy pozwany Wniosl o imiane zaskarzonego Wyroku poprzez oddalenie powodztwa W ozeéci zaskarzonej, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania; dopuszczenie dowodu z zeznafi S D1 Kierownika Dzialu Ewidencji Aresztu §1edezego W . na. okolieznosé Wzrostu przyjeé osob skazanych za przestepstwa o charakterze ohuligafiskim. Ponadto apelujapy Wniost o zasztdzenie na. rzecz pozwanego od powoda kosztow prooesu za .1 instaneje, W tym kosztow zastepstwa procesowego Wedlug norm przepisanych. Sqd Apelacyjny zwaiyl co nastepuje: Jedynie apelaeja powoda W ezeéci, to jest od punktu 3 zaskarzonego Wyroku, W zakresie naruszenia art. 102 kpo poprzez jego niezastosowanie i orzeezenie o kosztaeh postepowania na podstawie a1t.100kpc, zaslugiwala na uwzglednienie. W pozostalym zakresie apelacja powoda oraz apelaoja pozwanego W ealtosoi jako bezzasadne podlegaty oddaleniu. W ooenie Satdu Apelaoyjnego, apelujqey powod slusznie podnios1, 2e W okolieznosciach przedmiotowej sprawy Sqd I instaneji, orzekajap 0 kosztaeh prooesu miai podstawy do zastosowania art.102 kpc. Przepis ten pozwala W Wypadkach szozegolnie uzasadnionych na Zasacdzenie od strony przegrywajapej tylko czeéci kosztow a1bo nie obciqzania jej W ogole kosztami. Zgodzié sie nalezy ze stanowiskiem Sqdu Okregovvego, Ze odstqpienie od zasady odpoWiedzia.1n0sc»i za. Wynik proeesu jest instytucjq WYj8LtkOW8L i mote mieé izastosowanie W Wyjaltkowych Wypadkach; Sod Apelaeyjny odmiennie jednak od stanowiska Sacdu I instanojituznal, Ze tego rodzaju sytuaeja Z‘aistniala odnosnie powoda. W sprawie niniejszej. Roszezenia okreslone W pozwie zostaly uwzglednione W niewielkim zalqesie, jednakze sytuaeja materialna. powoda jest tmdna. Nie posiada. on statego Zrodla utrzymania. Korzysta Z pomoey opieki spotecznej. Uzyskanie prawa do zasilku 2: opieki spotecznej Wyrnaga spehlienia okreslonyeh lqyteriow, co potwierdza, Ze powéd nie posiada doehodow, a jego sytuaoja majagkowa uzasodnia pomoe 2 srodkow spotecznych. PoWod W 4 dowodów wskazuj ących na działanie pozwanego w ramach porządku prawnego - zeznań świadków R. W ' › i S. D1 - oraz pism kierowanych przez pozwanego do sędziego penitencjarnego, protokołów z wizytacji sędziego penitencjarnego, a w konsekwencji ustalenie, ze pozwany nie wskazał okoliczności uwalniaj ących od odpowiedzialności w zakresie przeludnienia; 2.naruszenie przepisów prawa materialnego: ' art.24' kc w zw. z art.448 kc oraz art.110 kkw i art.248 kkw przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podczas pobytu powoda W pozwanej jednostce penitencjarnej doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności, a w konsekwencji ustalenie, ze zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności pozwanego. ' -- Opierając się na powyższych zarzutach apelujący pozwany wniósł 'o 'zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w części zaskarżonej, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania; dopuszczenie dowodu z zeznań S D1 Kierownika Działu Ewidencji Aresztu Śledczego w . na okoliczność wzrostu przyjęć osób skazanych za przestępstwa o charakterze chuliganskim. Ponadto apelujący wniósł o zasądzenie na rzecz pozwanego od powoda kosztów procesu za .I instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Jedynie apelacja powoda w części, to jest od punktu 3 zaskarżonego wyroku, w zakresie naruszenia art. 102 kpc poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie o kosztach postępowania na podstawie a1t.l00kpc, zasługiwała na uwzględnienie. W pozostałym zakresie apelacja powoda oraz apelacja pozwanego W całości jako bezzasadne podlegały oddaleniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, apelujący powód słusznie podniósł, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd I instancji, orzekając o .kosztach procesu miał podstawy do zastosowania art.l02 kpc. Przepis ten pozwala w wypadkach szczególnie uzasadnionych na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów albo nie obciążania jej w ogóle kosztami. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu jest instytucją wyjątkową i może mieć zastosowanie w wyjątkowych wypadkach; Sąd Apelacyjny odmiennie jednak od stanowiska Sądu I instancjiuznał, ze tego rodzaju sytuacja zaistniała odnośnie powoda w sprawie niniejszej. Roszczenia określone w pozwie zostały uwzględnione w niewielkim zakresie, jednakże sytuacja materialna powoda jest trudna. Nie posiada on stałego żródła utrzymania. Korzysta z. pomocy opieki społecznej. Uzyskanie prawa do zasiłku z opieki społecznej wymaga spełnienia określonych kryteriów, co potwierdza, ze powód nie posiada dochodów, a jego sytuacja majątkowa uzasadnia pomoc z środków społecznych. Powód w 4 --- STRONA 7 --- zwiagku Z odbywaniem kary pozbawienia Wolnosei nie posiada Zadn}/oh oszozednosei. Z121. sytuacja rnaterialna powoda W ohwili Wytaozania powodztwa stanoWi1a podstawe uwzglednienia jego Wniosku W przedmioeie zwolnienia od kosztow sqdowych W ca1osei. Sytuaojata nie ulegta zmianie podozas trwania postepowania. Zasadnym by]: zatem skorzystanie W stosunku do powoda z tresoi art._102 kpc. W konsekweneji Sod Apelaoyjny na podstawie art. 386§ 1 kpc z apelaeji powoda zmienit punkt 3 zaskarzonego Wyroku i nie obciagyl powoda kosztami prooesu. ~ " Niezasadny jest natomiast zarzut tak apeluj agego powoda jak i pozwanego W zakresie naruszenia art.233kp<:. Sod I instancji W niniejszej sprawie nie naruszyl zasady zawartej We Wskazanym przepisie, ktora. naka.zuje, aby ocenié Wiarygodnosé i moo doWodoW Wedhlg Wlasnego przekonania na podstawie Wszechstrormego rozwazenia materietu doWod'oWeg0. S2sad Okregowy Wydajap Wyrok Wziaj pod uwage zebrane W sprawie dowody, przeanalizowat je, Wskazujap, jakie okolioznosci uznal za udowodnione i na. jakich W tej mierze oparl sie dowodaeh. Zdaniem Sqdu Apelaeyjnego, ze zgromadzonego materiaiu dowodowego Sqd I instanoji Wyprowadzit Wnioski logioznie poprawne i zgodne z doswiadezeniem Zyciowym, a ocena ta nie narusza regu1 swobodnej ooeny dowodow i jako taka musi sie ostae. Nalezy podkreslié, Ze tylko W przypadku, gdy ‘orak jest logiki W Wiagsaniu Wnioskow .2 zebranymi dowodami lub, gdy Wnioskowanie sagdu Wykracza poza sohematy logiki formalnej, albo jest Wnioskowaniem Wbrew zasadom doswiadezenia Zyciowego, nie uWz.g1edniajqey‘m jednoznaoznyoh zwiqzkow przyczynowo  skutkowych, ‘ to przeprowadzona przez sztd ocena dowodow moze byé skuteoznie podwazona. Tego rodzaju nieprawidtowej oceny W sprawie niniejszej Sqdowi I instancji nie mozna zarzzucié. Wbrew zarzutowi apelujqcego poWoda, Sod Okregowy praWid1oWo uznal, Ze zebrany Wsprawie material} dowody dal podstawy do poezynienia ustalefi, Ze mimo niezapewnienia powodovvi normatywnej powierzohni celi, nie miato to Wptywu na pogorszenie stanu jego zdrowia. Twierdzenia powoda W tym za1<res_ie,' co slusznie podkreslil Srltd I instancji, zostaly zweryfikowane negatywnie przez opinie bieglych sa,d0Wyeh. Z ioh tresci jednoznacznie wynika brak zwiaczku stwierdzonych schorzefi i dolegliwoéoi z Warunkami pobytu W Areszeie §1edczym W Rowniez Sqd Okregowy prawidlowo ustalil i ooeni1, ze nie sq shzszne zarzuty powoda odnosnie pogorszenia jego stanu zdrowia W zwiqzku, jak twierdzit poWod, z niezapewnieniem Wtaseiwej opieki medyeznej podczas pobytu W jednostce pozwanego. Powod poza Wlasnyrni zeznaniami nie przedstawit Zadnyeh innych ,doWodoW potwierdzajaceyeh powyzsze twierdzenia. A jednoezesnie treéé obiektywnyoh doWodoW W postaoi opinii biegtyoh przeczy, aby powod podozas osadzenia. nie by} otoezony prawidiowq opiekq medyozneg Dodaé nalezy W tym miejseu, Ze rowoiez niezasadnie ape1uje,ey.poWo.d podniosi naruszenie art.328§2 kpo pOp1'ZeZ 5 związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności nie posiada zadnych oszczędności. Zła sytuacja materialna powoda w chwili wytaczania powództwa stanowiła podstawę uwzględnienia jego wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych W całości. Sytuacja_ta nie uległa zmianie podczas trwania postępowania. Zasadnym był zatem skorzystanie w stosunku do powoda z treści art.,i02 kpc. W konsekwencji Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386§ 1 kpc z apelacji powoda zmienił punkt 3 zaskarzonego wyroku i nie obciążył powoda kosztami procesu. ~ ' Niezasadny jest natomiast zarzut tak apeluj ącego powoda jak i pozwanego w zakresie naruszenia art.233kpc. Sąd I instancji W niniejszej sprawie nie naruszył zasady zawartej we wskazanym przepisie, która nakazuje, aby ocenić wiarygodność i moc dowodów według' własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozwazenia materiału dowodowego. Sąd Okręgowy wydając wyrok wziął pod uwagę zebrane w sprawie dowody, przeanaiizował je, wskazując, jakie okoliczności uznał za udowodnione i na jakich -W tej mierze oparł się dowodach. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, ze zgrornadzonego materiału dowodowego Sąd I instancji wyprowadził wnioski łogicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, a ocena ta nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i jako taka musi się ostaó. Nalezy podkreślić, ze tylko W przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej, albo jest wnioskowaniem wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzgiędniającyrn jednoznacznych związków przyczynowo - skutkowych, ' to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Tego rodzaju nieprawidłowej oceny w sprawie niniejszej Sądowi I instancji nie można zarzucić. Wbrew zarzutowi apelującego powoda, Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, ze zebrany w-sprawie materiał dowody dał podstawy do poczynienía ustaleń, ze mimo niezapewnienia powodowi normatywnej powierzchni celi, nie miało to wpływu na pogorszenie stanu jego zdrowia. Twierdzenia powoda w tym zakresie, co słusznie podkreślił Sąd I instancji, zostały zweryfikowane negatywnie przez opinie biegłych sądowych. Z ich treści jednoznacznie wynika brak związku stwierdzonych schorzeń i dolegliwości z warunkami pobytu w Areszcie Śledczym W Również Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił i ocenił, ze nie są słuszne zarzuty powoda odnośnie pogorszenia jego stanu zdrowia W związku, jak twierdził powód, z niezapewnieniem właściwej opieki medycznej podczas pobytu w jednostce pozwanego. Powód poza własnymi zeznaniami nie przedstawił zadnych innych ,dowodów potwierdzających powyższe twierdzenia. A jednocześnie ,treść obiektywnych dowodów w postaci opinii biegłych przeczy, aby powód podczas osadzenia nie był otoczony prawidłową opieką medyczną; Dodać należy w tym miejscu, ze również niezasadnie -apelujący _ powód podniósł naruszenie art.328§2 kpc poprzez 5 --- STRONA 8 --- pominieoie zeznafi powoda. Satd I instaneji W pisemnyoh motywaoh Wyroku odnios1 sie do zeznafi ziozonyoh przez powoda, dokonuj 21,0 ioh oeeny, i uznaj ap je za niewiarygodne W zakresie nieprawidiowej opieki medyoznej i pogorszenia stanu zdrowia, Z uwagi na. tresé opinii bieglyoh Wypowiadajzieyoh  sie W przedmiotowej kwestii. Niezasadny jest takze zarzut strony pozwanej naruszenia a1't.233 kpe przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodow oraz btednq ocene dowodow poprzez ustalenie, Ze osadzenie powoda W Warunkach przeludnienia nie miaio charalcteru W}/j8JkOW6g0 oraz nieuwzglednienie dowodow, Ze dziaianié‘ pozwanego byto dziaianiem W ramach porzqdku prawnego. Sqd I instancji odniosi sie do dowodow przedstawionyoh przez strone pozu/anatw zakresie pism kieroWa.nyoh przez pozwanego do sedziego penitenojamego i protokoiow z Wizytaoji sedziego penitencjarnego poprzez pozytywna ocene 'dzia1a1i administracji Aresztu zmierzajqeej do Wyeliminowania zjawiska przeludnienia W oelaoh oraz poprawy Warunkow bytowyoh osadzonyeh. Powyzsze fakty, mozna okreslié mianem nie budzagzyoh Wagtpliwosci. Sztd Apeltieyjny podzielii stanowisko Sod I instancji, Ze jednak na gruncie tak poczynionych ustalefi faktyoznyeh, mimo podejmowanyeh przez strone pozwmiq dziaiafi, nie mozna priyjaté, Ze Wystqpity przesianki usprawiedliwiajape osadzenie powoda W W&l’Ll.U_I{El.Ch przeiudnienia. Z21, Sqdem Okregowym zauwazyé nalezy, 12 strona pozwana powolywaia sie na okolicznoéci, ktore mozna okreslié mianem zjawiska. o szerszym zakresie, to jest przeiudnienie takze W innych jednostkach, czy teZ na pozbawienie administraoji, na gruneie obowiagujqeyeh przepisow, mozliwosei przeoiwstawiania sie przyjmowaniu kolejnych osadzonyeh (co roWnieZ dotyezy innych jednostek). Okolicznosei te nie byly Wiec zindywidualizowane i okreslone jako szczegolne dia jednostki pozwanego, aby mogiy bye uznane za usprawiedliwiajagze sytuacje przeludnienia W oelaeh, W ktoryoh osadzony byi powod. '  Nietrafne sq takze zarzuty apelujapyoh tak powoda jak "i pozwanego naruszenia przepisow prawa materialnego. Said I instanoji zastosowai Wlasoiwe przepisy prawa materialnego, dokonuj qo ioh prawidiowej interpretacji. I Z uwagi. na. to, Ze pozwany zarzucajqc naruszenie. art.24 kc W zW., z art.448 kc oraz a.rt.110 i 248 kkw W ogole kwestionowai, Ze doszio do nartlszenia dobr osobistyoh powoda podczas pobytu W jednostoe pozwanego, na1eZa1o W pierwszej kolejnosoi odnieso sie do zarzutow pozwanego W tym zakresie. Satd Apelaoyjny podzielfl stanowisko Sqdu Okregowego, Ze na gruncie poozynionyeh ustalefi faktycznych zasadnym byko przyjeoie, 2e doszio do naruszenia dobra osobistego powoda W postaei prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolnosoi. A . Zgodnie z a1t.30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godnosé oziowieka jest nienaruszalna, at jej poszanowanie ti ochrona stanowi obowietzek Wi8.dZ publioznyeh. Obowiqzek ten powinien bye realizowany przez VViEidZ6 publiozne przede Wszystkim Wszedzie tam, gdzie Pafistwo dziaia W ramach imperium, 6 -pominięcie zeznań powoda. Sąd I instancji w pisemnych motywach wyroku odniósł się do zeznań złożonych przez powoda, dokonując ich oceny, i uznając je za niewiarygodne w zakresie nieprawidłowej opieki medycznej i pogorszenia stanu zdrowia, z uwagi na treść opinii biegłych wypowiadających - się w przedmiotowej kwestii. Niezasadny jest także zarzut strony pozwanej naruszenia art.233 kpc przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz błędną ocenę dowodów poprzez ustalenie, że osadzenie powoda w warunkach przeludnienia nie miało charakteru wyjątkowego oraz nieuwzgłędnienie dowodów, że działanie' pozwanego było działaniem w ramach porządku prawnego. Sąd I instancji odniósł się do dowodów przedstawionych przez stronę pozwanąw zakresie pism kierowanych przez pozwanego do sędziego penitencjarnego i protokołów z wizytacji sędziego penitencjarnego poprzez pozytywna ocenę 'działań administracji Aresztu zmierzającej do wyeliminowania zjawiska przeludnienia w celach oraz poprawy warunków bytowych osadzonych. Powyższe fakty, można określić mianem nie budzących wątpliwości. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sąd I instancji, że jednak na gruncie tak poczynionych ustaleń faktycznych, mimo podejmowanych przez stronę pozwaną działań, nie można przyjąć, że wystąpiły przesłanki usprawiedliwiające osadzenie powoda w warunkach przeiudnienia. Za Sądem Okręgowym zauważyć należy, iz strona pozwana powoływała się na okoliczności, które można określić mianem zjawiska o szerszym zakresie, to jest przeludnienie takze w innych jednostkach, czy też na pozbawienie administracji, na gruncie obowiązujących przepisów, mozliwości przeciwstawiania się przyjmowania kolejnych osadzonych (co również dotyczy innych jednostek). Okoliczności te nie były więc zindywidualizowane i określone jako szczególne dia jednostki pozwanego, aby mogły być uznane za usprawiedliwiające sytuację przeludnienia W celach, w których osadzony był powód. ' - Nietrafne są takze zarzuty apelujących tak powoda jak 'i pozwanego naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej interpretacji. Z Z uwagi. na to, że pozwany zarzucając naruszenie art.2-4 kc w zw. z art.4-48 kc oraz art.1l0 i 248 kkw w ogóle kwestionował, ze doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda podczas pobytu W jednostce pozwanego, należało w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów pozwanego w tym zakresie. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że na gruncie poczynionych ustaleń faktycznych zasadnym było przyjęcie, ze doszło do naruszenia dobra osobistego powoda w postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności. ~ _ Zgodnie z art.3O Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie zi ochrona stanowi obowiązek władz publicznych. Obowiązek ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim wszędzie tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, 6 --- STRONA 9 ---  realizuj do swoje zadania represyjne, ktoryoh Wykonanie nie moze prowadzic’; do Wiekszego ograniczenia pra.W cziowieka i jego godnosci, nit to Wyoika Z zadafl oehronnyoh i oelu zastosowania srodka represji (talc SN W uzasadnieniu Wyroku z 28.02.2007r. , V CSK 431/06, OSN 1/2008113). Natomiast ZI1'6§C1 art.40 i 41 Konstytuoji, Wynika, ze nikt, nie moie byé poddawany tozturom ani okrutnemu, nieludzkiemu 1ub ponizaj QO€1'I111 traktowaniu i karaniu, 21 kazdy pozbawiony Wolnosci powinien byé tralatowany W sposob hurnanitarny. Rowniez orzeoznictwo Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka odnoszape sie do zasad Wykonywania kary pozbawienia wolnoéci i konieoznoéci zachowania W tym zakresie "regul humanitaryzmu, Wskazujqc miedzy innymi, Ze cierpienie i ponizenie, ktore sa, zazwyozaj zwiagane z realizaojqkary pozbawienia. Wolnosoi, na ktore mozna poWo1aé sie W ramach reafizaoji roszczefi o oohrone dobr osobistyeh, musza, Wykraozaé poza nieunikniony ioh element zWia,zany 2 dana, fonnau zgodnego 2 lprawem traktowania lub karania (talc Wyroki ETPC 25.04.1978r. Tyrer przeoiwko Zjednoczonemu Krolestwu nr 5856572, Goering przeoiwko Zj ednoezonemu Krolestwu nr 161/1989) " Powod udowodnit, Ze osadzony by} W Warunkaeh przeludnienia, to znaezy W Warunkaeh naruszajqeych normy powierzchniowe Wynikaja,oe z art. 110§2 kkw. Taka sytuaeja naraiata powoda na dolegliwosoi Wieksze nit Wynikedo to z istoty odbywania. 1<a.ry pozbawienia Wolosei W zakresie izolaoji na pomniejszonej powierzohni Z innymi osobami, co poWodoWa1o szereg ograniezefi W zakresie oodziennego funkejonowania. Iednoozesnie Wbrew stanowisku apelujapego pozwanego nie Wykazed on, Ze dziaiai W Wa1‘L111I{8.Ch porzztdku prawnego, Wy1a,ezaj.9,cego bezprawnosé dziatania W zakresie naruszenia dobra osobistego powoda, gdyz nie wystapiiy przesianki Wynikajqoe 2 art.248 kkw, uspravviedlixrviajape dopuszozenie do osadzenia powoda W Warunkaoh przeludnienia. Sod Apeiacyjny pOdZi61ii stanowisko Sa,du I instaneji, Ze dopuszczenie do naruszania normy powierzchniowej bez okreslenia z gory czasu pobytu powoda W Warunkaoh przeludnienia, bylo dziataniem be_zprawnym. Powoiywanie 1 sie przez pozwanego no okoiieznosé, Ze administraoja Aresztu nie miaia Wpiywu na Stan przeludnienia, bo jest zoboWia,zana przyjqé Wszystkich skierowanych, nie uzasawia, jak Wskazal Sod I instanoji, twierdzenia o Wyjagikowoéci sytuacji okreélonego pozwanego. Ponadto nie ma to znaczenia dla odpowiedzialnosoi pozwanego jako Wiasoiwego statio fisoi Skarbu Pafistwa, albowiem jest to element odnoszqcy sie do Winy, ktora nie ma1' Wpiywu na odpowiedzialnosé z tytuiu naruszenia dobr osobistyoh oraz na podstawie art.417 kc. Nie byio kwestionowanym podejmowanie szeregu dziaiaii przez pozwanego przeoiwdzialajapych przeludnieniu W celaeh. Faktem notoryjnym(d1atego takze nie zaehodzita konieoznosé przeprowadzenia dowodu 2: Zeznafl zgtoszonego W apelaoji pozwanego swiadka) jest rowniez Wzrost liozby osadzonyoh W zwianzku z Wzfostem liczby pr2:estepstW' o eharakterze chuligafiskim i zaostrzeniem poiityki kamej pafistwa (wprowadzenie do kodeksu postepowania. kamego ,,trybu przyspieszonego”). Dziaiania te i okolioznosoi '7 »1- realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowania środka represji (tak: SN w uzasadnieniu wyroku z 28.02.2007r. , V CSK 431/06, OSN 112008113). Natomiast z treści art.40 i 41 Konstytucji, wynika, że nikt, nie może być poddawany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżaj ącemu traktowaniu i karaniu, a kazdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny. Również orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka odnoszące się do zasad wykonywania kary pozbawienia wolności i konieczności zachowania w tym zakresie -'reguł hurnanitaryzmu, wskazując między innymi, ze cierpienie i ponizenie, które są zazwyczaj związane z realizacjąkary pozbawienia wolności, na które można powołać się W ramach realizacji roszczeń o ochronę- dóbr osobistych, muszą wykraczać poza nieunikniony ich element związany z daną formą, zgodnego z 'prawem traktowania lub karania (tak: wyroki ETPC 25.04.1978r. Tyrer przeciwko Zjednoczonemu Królestwa nr S856.f"72, Goering przeciwko Zj ednoczonemu Królestwo nr 161/1989) ' Powód udowodnił, że osadzony był W warunkach przeludnienia, to znaczy W warunkach naruszających normy powierzchniowe wynikające z art. ll0§2 kkw. Taka sytuacja narazała powoda na dolegliwości większe niz wynikało to z istoty odbywania kary pozbawienia wolości w zakresie izolacji na pomniejszonej powierzchni z innymi osobami, co powodowało -szereg ograniczeń w zakresie codziennego funkcjonowania. Jednocześnie wbrew stanowisku apelującego pozwanego nie wykazał on, ze działał W warunkach porządku prawnego, wyłączającego bezprawność' działania w zakresie naruszenia dobra osobistego powoda, gdyz nie wystąpiły przesłanki wynikające z art.248 kkw, usprawiedliwiające dopuszczenie do osadzenia powoda w warunkach przeludnienia. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, ze dopuszczenie do naruszania normy powierzchniowej bez określenia z góry czasu pobytu powoda W warunkach przeludnienia, było działaniem bezprawnym. Powoływanie V się przez pozwanego na okoliczność, ze administracja Aresztu nie miała wpływu na stan przeludnienia, bo jest zobowiązana przyjąć wszystkich skierowanych, nie uzasaüia, jak wskazał Sąd I instancji, twierdzenia o wyjątkowości sytuacji określonego pozwanego. Ponadto nie ma to znaczenia dla odpowiedzialności pozwanego jako właściwego static Íisci Skarbu Państwa, albowiem jest to element odnoszący się do winy, która nie ma' wpływu na odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych oraz na podstawie art.4l7 kc. Nie było kwestionowanym podejmowanie szeregu działań przez pozwanego przeciwdziałających przeludnieniu w celach. Faktem notoryjnyrn (dlatego także nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu z zeznań zgłoszonego w apelacji pozwanego świadka) jest również wzrost liczby osadzonych w związku z wzrostem liczby przestępstwo charakterze chuligańskim i zaostrzeniern polityki karnej państwa (wprowadzenie do kodeksu postępowania karnego „trybu przyspieszonego”). Działania te i okoliczności '7 --- STRONA 10 --- byly istotne z punktu Widzenia eliminowaniazjawiska przeludnienia, ale nie stanowiq jednak podstawy do uznania, Ze nastqpilo Wylagczenie bezpraWI1.0§Ci dzialania pozwanego W sytuaoji, gdy mamy do czynienia Z dziahniem paflstwa W ramaoh imperium, a Wiqc gdy do naruszenia dobra osobistego dosz}o, na co Wskazau‘. Sqd Okrqgowy, W relacji pafistwo w obywatel. Iak juz W“y'Z6j podniesiono, samo skazanie i ukaranie kard pozbawienia Wolnoéci zaklada. okreélonq dolegliwoéé i ograniczenia W réznym zakresie, odnoszaccc: siq do koniecznoéci przebywania W warunkach izolacji W jednym pomieszozeniu z_ in11y1ni osobami na. stosunkowo niewielkiej powierzchni. Nalezy jednakze zapewnié osadzonemu standard)’ zgodne z przepisarni dotyczapymi odbywania takiej kary, 21 takim jest powierzchnia mieszkalna celi przypadajapa na skazanego, ktora powinna Wynosié nie mniej niz 3m2. Zauwaiyé takze nalezy, Ze dziahania pozwanego zwiagane z przeprowadzaniem szeregu przedsiégwzioé zmierzajzycyoh do poprawy Warunkéw bytowych osadzonyoh zostaly przez Sqd Olqogowy uW2;glQdni0ne_ na korzyéé pozwanego przy ocenie zasadnoéoi Wysokoéoi zadoééuozynienia Zegdanego przez powoda. Uwzglqdnienie co do zasady roszczenia 0 zadoééuozynierzia na podstawie art.448 kc Wobec uznania Ze doszio do naruszenia dobra osobistego powoda, jest W pehnl uzasadnione, co czyni bezzasadnym takze zarzut pozwanego naruszenia powyzszego przepisu.  . Odnoszap sis; natomiast do zarzutu apelujapego powoda naruszenia przepisow art.448 kc W zW. z 2.11.24 kc, to takze nalezy uznac’: go za. ohybiony. W“brew stanowisku apelujqcego, zasqdzenie tytulem zadoééuczynienia kwoty 2000,00 zl na rzecz powoda W okolicznoéoiaoh faktycznyoh Sp1"8.W}’ stanowi odpowiedniq sumo W rozumieniu art.448ko. Taka kwota spelnia réwniez funkcje; zarowno kompensaoyjnq jak i represyjnq zadoééuczynienia. Siusznie stwierdzfi Sqd I instancj i, Ze rozmiar krzywdy Wyrzqdzonej naruszeniem dohr osobistych nie by% znaczqcy, gdyz nie pozostawil u niego Zadnych trWa1ych 1151S’£E;pStW, W szozegolnoéci powod nie udowodnii, Ze na skutek Warunkow bytowyoh W trakcie osadzenia nasta,pi%o pogorszenie jego stanu zdroWia._ Ponadto Wbrew temu oo podnios% powod, okres odbywania kary pozbawienia Wolnoéci W Warunl<aoh przeludnienia nie by} diugi, bo choé miai miejsce na przestrzeni kilku miesiqcy, to jednak’ obejmowai kilkudniowe okresy W ramach poszczegolnych miesiegcy. Ponadto pozwany podejmowal W tym okresie szereg dzialafi zmierzajaicych do poprawy warunkow bytowych osadzonych. Shlsznie rowniei zauwazyl Sqd I instanoji, Ze okolicznoéoi naruszenia dobra. osobistego powoda. nie Wiatzaly siq Z dziaklniem Z premedytacjq pozwanego, ale wystqpowaniem okolicznoéoi obiektywnych, ktére choc’: nie stanowfly przyczyn usprawiedliwiajagzyoh na gruncie 2111.248 kkw, to jednak nie pozostajd bez znaczenia dla ooeny wysokoéci Zqdanego zadoééuczynienia. Spelnienie roli represyjnej przez zasqdzonq kwotq zadoééuczynienia na rzecz powoda, Wynika 2 faktu, Ze strona. pozwana prezeljtowala stanowisko nogujape swojq odpowiedzialnoéé, szeroko ._to argumentujato, powoiujato sio na. podejmowanie $2 były istotne z punktu widzenia eliminowaniazjawiska przeludnienia, ale nie stanowią jednak podstawy do uznania, ze nastąpiło Wyłączenie bezpraWI1.0ŚCí działania pozwanego W sytuacji, gdy mamy do czynienia z działaniem państwa W ramach imperium, a więc gdy do naruszenia dobra osobistego doszło, na co wskazał Sąd Okręgowy, w relacji państwo ~ obywatel. Iak juz wyzej podniesiono, samo skazanie i ukaranie karą pozbawienia wolności zakłada określoną dolegliwość i ograniczenia W różnym zakresie, odnoszące się do konieczności przebywania' w warunkach izolacji w jednym pomieszczeniu z_ innymi osobami na stosunkowo niewielkiej powierzchni. Nalezy jednakże zapewnić osadzonemu standardy zgodne z przepisami dotyczącymi odbywania takiej kary, a takim jest powierzchnia mieszkalne celi przypadająca na skazanego, która powinna wynosić nie mniej niż 3m2. Zauważyć takze nalezy, ze działania pozwanego związane z przeprowadzaniem szeregu przedsięwzięć zmierzających do poprawy warunków bytowych osadzonych zostały przez Sąd Okręgowy uwzględnione na korzyść pozwanego przy ocenie zasadności wysokości zadośćuczynienia żądanego przez powoda. Uwzględnienie co do zasady roszczenia o zadośćuczynienia na podstawie art.2i48 kc wobec uznania ze doszło do naruszenia dobra osobistego powoda, jest w pełni uzasadnione, 'co czyni bezzasadnym takze zarzut pozwanego naruszenia powyzs-zego przepisu. - _ Odnosząc się natomiast do zarzutu apelującego powoda naruszenia przepisów art.4-48 kc w zw. z art.24 kc, to takze nalezy uznać go za chybiony. Wbrew stanowisku apelującego, zasądzenie tytułem zadośćuczynienia kwoty 2000,00 zł na rzecz powoda w okolicznościach faktycznych sprawy stanowi odpowiednią sume W rozumieniu art.448kc. Taka kwota spełnia równiez funkcję zarówno kompensacyjna, jak i represyjną zadośćuczynienia. Słusznie stwierdził Sąd I instancji, ze rozmiar krzywdy wyrządzonej naruszeniem dóbr osobistych nie był znaczący, gdyz nie pozostawił u niego zadnych trwałych następstw, w szczególności powód nie udowodnił, ze na skutek warunków bytowych w trakcie osadzenia nastąpiło pogorszenie jego stanu zdrowia Ponadto wbrew temu co podniósł powód, okres odbywania kary pozbawienia wolności W waru„nkac1'1 przeludnienia nie był długi, bo choć miał miejsce na przestrzeni kilku miesięcy, to jednak, obejmował _kilkudniowe okresy .w ramach poszczególnych miesiecy. Ponadto pozwany podejmował W tym okresie szereg działań zmierziających do poprawy warunków bytowych osadzonych. Słusznie równiez zauważył Sąd I instancji, ze okoliczności naruszenia dobra osobistego powoda nie wia,za.ły się z działaniem z premedytacją pozwanego, ale występowaniem okoliczności obiektywnych, które choć nie stanowiły przyczyn usprawiedliwiających na gruncie a1t.248 kkw, to jednak nie pozostają bez znaczenia dla oceny wysokości ządanego zadośćuczynienia. Spełnienie roli represyjnej przez zasądzoną kwote zadośćuczynienia na rzecz powoda, wynika z faktu, ze strona pozwana prezentowała stanowisko negujące swoją odpowiedziałność, szeroko .to argumentując, powołując -się na podejmowanie 52 --- STRONA 11 --- Wszelkioh rnozliwych dzia%ar'1 dla Wyoliminowania przypadkow naruszenia dobr osobistych W zwiatzku Z przebywaniem osadzonych W przeludnionych celaoh. W tej sytuacji nie tyle sama Wysokoéé co fakt zasqdzenia zadoééuczynienia, take; funkcjo spehfia. ' ' Na gruncie tak przeprowadzonych rozwarisafi Sqd Apelacyjny na. podstawie 211385 kpc oddalii apelacjq powoda W pozostakej czqéci i apelacjeg pozwanego W caioéci jalco bezzasadne. O kosztach nieopkaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi Z urzqdu orzeczono na podétawie §6 pkt 6 W zwiagzku 2 §13 ust.1 pkt2 i §19 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z 28 Wrzeénia 2002r. W sprawie oplat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa1’1s1:Wa kosztow nieopkaconej pomocy prawnej’ udzielonej 2 urzgdu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 z poi. 2111.). or§,rg'ma5=:,> W§2€;o.i'W<s §)£3fi§.)l£5\j 22: zigodnoéo éwéadczy Starszy Seiaraimz .l»r‘ 0, wszelkich możliwych działań dla wyeliminowania przypadków naruszenia dóbr osobistych w związku z przebywaniem osadzonych W przeludnionych celach. W tej sytuacji nie tyle sama wysokość co fakt zasądzenia zadośćuczynienia, taką funkcję spełnia. " ` Na gruncie tak przeprowadzonych rozważań Sąd Apelacyjny na podstawie 811.385 kpc oddalił apelację 'powoda W pozostałej części i apelację pozwanego W całości jako bezzasadne. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na podstawie §6 pkt 6 w związku z §13 ust.1 pkt2 i §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.l3-48 z póz. zm.). oiyginaśe wšaāieśifife podpisy za zgodność śwäadazy Starszy Sekretarz prf- ._

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Łodzi 1 Wydział Cywilny#II C 1275/07#art.248§1 kkw#art.24S§1 kkw#art.110§2 kkw.#art.417§1 kc#art.24 kc.#art.448 kc#art.111 kkw.#art.233§1 kpc#art.328§2 kpc#art. 102 kpc#art.24 kepoprzez#art.24 kc#art.248 kkw#art. 102 kpo#art.102 kpc.#art.110 kkw#art. 386§ 1 kpc#art.328§2 kpo#art.233 kpc#art.3O Konstytucji#art. 110§2 kkw.#art.417 kc.