Postanowienie II C 122/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Kat

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 122/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2010 r. w Katowicach sprawy z powództwa J J przeciwko R P o ochronę dóbr osobistych powództwo oddala. IIC 122/10 UZASADNIENIE Powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 78.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr osobistych. W uzasadnieniu podał, że pozwany został ustanowiony jego pełnomocnikiem z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Powiadomił powoda pisemnie , że brak jest podstaw do wniesienia skargi. Pozwany naruszył zasady etyki zawodowej, a przez to także dobra osobiste powoda , ponieważ nie spotkał się z powodem celem omówienia sprawy. Okazał mu tym samym --- STRONA 2 --- lekceważenie i spowodował, że skarga nie została wniesiona . Pozwany wniósł o oddalenie powództwa . Potwierdził, że został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla powoda . Po dokładnym zapoznaniu się z aktami sprawy , nie stwierdził podstaw do złożenia skargi konstytucyjnej. Poinformował o tym Sąd i powoda , a także złożył stosowną opinię w Okręgowej Radzie Adwokackiej w W . Ne spotkał się osobiście z powodem , który przebywał wówczas w Areszcie Śledczym w G , ponieważ nie było to niezbędne dla oceny braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pozwany stwierdził, że w ogóle nie naruszył żadnych dóbr osobistych powoda , a tym bardziej nie można przypisać mu winy umyślnej , która jest przesłanką zasądzenia zadośćuczynienia w takim przypadku ( k. 42-43 ). Sąd ustalił , co następuje : Sąd Rejonowy w W postanowieniem z dnia 15.10.2009 r. sygn.akt (…) ustanowił dla powoda pełnomocnika urzędu celem wniesienia skargi konstytucyjnej . Okręgowa Rada adwokacka w W wyznaczyła pełnomocnikiem dla powoda adwokata R P . Pozwany w piśmie z dnia 31.1.20120 r. powiadomił Sąd Rejonowy w W , że nie stwierdził podstaw do złożenia skargi konstytucyjnej , zaś pisemna opinię w tym przedmiocie przesłał J J oraz Okręgowej Radzie Adwokackiej w W ( akta (…) – w załączeniu). W dniu 5 lutego 2010 r. do Okręgowej Rady Adwokackiej w W wpłynęła opinia adwokata R P informująca o niestwierdzeniu podstaw do złożenia skargi konstytucyjnej w żadnym z licznych postępowań sądowych jakie powód zainicjował . Pozwany wskazał te postępowania i opisał ich przedmiot oraz wyniki , a następnie odnosząc się do nich w świetle art. 79 ust. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 47 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym stwierdził, że zakwestionowane przez powoda orzeczenia sądowe nie spełniają wymogów pozwalających na ich zaskarżenie skargą konstytucyjną. Poinformował , że odpis opinii przesłał powodowi ( opinia – k. 70-73 ). Sąd zważył : Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, --- STRONA 3 --- nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego . Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny ( art. 23 i 24 kc ). W sprawie opartej o powołane przepisy Sąd w pierwszej kolejności bada , czy doszło do naruszenia dobra osobistego strony wnoszącej powództwo , a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustala, czy działanie pozwanego było bezprawne ( por, wyrok SN z 17.6.2004 r. , VCK 609/03 , LEX nr 109404 ). W niniejszym przypadku ustalenia faktyczne nie dawały podstaw do przyjęcia, że jakiekolwiek dobro osobiste J J zostało naruszone działaniem pozwanego. Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste . „ W sprawach o naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i 24 k.c.) przedmiot kontroli sądowej mogą stanowić wyłącznie wskazane przez powoda okoliczności faktyczne ” (wyrok SA w Gdańsku z 14.2.2008 r. , I ACA 1335/07,POSAG 2009/1/3) Powód wskazał jednoznacznie i konkretnie , że jego zdaniem naruszenie dóbr osobistych spowodowane zostało tym , iż pozwany nie spotkał się z nim osobiście oraz przez to , że nie wniósł w jego imieniu skargi kasacyjnej . W ocenie Sądu , żadna z tych okoliczności nie spowodowała naruszenia dóbr osobistych powoda. Jest przesądzonym w doktrynie i orzecznictwie , że przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie nie ma subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogły obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego ( vide wyrok S.A. w poznaniu z 19.10.2005 r. , I ACa 353/05 , LEX nr 175202). --- STRONA 4 --- Fakt , że pozwany nie spotkał się osobiście z powodem nie godził w dobra osobiste tego ostatniego . Niezależnie od tego , że adwokat nie miał takiego obowiązku , jeśli po zapoznaniu się z aktami sprawy klienta stwierdził, że jest to wystarczające dla dokonania oceny prawnej w przedmiocie czy zachodzą podstawy do wniesienia tak szczególnego środka prawnego jakim jest skarga konstytucyjna , miał także prawo odmówić sporządzenia skargi , jeśli uznał, że nie zachodzą przesłanki do jej sporządzenia , to przede wszystkim podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy nie jest zarzut wyrządzenia szkody przez niedołożenie należytej staranności przy wypełnianiu obowiązków pełnomocnika z urzędu ( art. 471 kc ). Sprawa niniejsza dotyczy czego innego - naruszenia dóbr osobistych J J . Zdaniem Sądu , ta sfera dóbr prawnych powoda nie ucierpiała na skutek braku kontaktu z adwokatem i niewniesienia skargi konstytucyjnej . Niezadowolenie powoda z tego , że ustanowiony dla niego pełnomocnik dokonał oceny prawnej nie po jego myśli i że nie podjął akcji prawnej , której powód sobie życzył , nie stanowiło o tym , że doszło do naruszenia dobra osobistego. Samo odczucie dyskomfortu psychicznego, jakiego doznał powód w związku z powyższym nie upoważnia do udzielenia mu poszukiwanej przez niego ochrony prawnej ( por. wyrok SN z 14.7.2004 r. ,IV CK 588/03, LEX nr 585871). Wbrew temu , jak powód zdawał się rozumieć powinności swego adwokata , ten nie miał obowiązku bezkrytycznie i posłusznie realizować życzeń powoda dotyczących wniesienia skargi konstytucyjnej, nawet wbrew swej profesjonalnej ocenie zasadności i skuteczności takiego postępowania. Pełnomocnik z urzędu ustanowiony został dla J J celem udzielenia mu pomocy prawnej , co obejmuje poradę poprzedzoną oceną prawną , nie zawsze zaś i niekoniecznie - także podjecie działań procesowych. Przedmiotem ochrony są jedynie poszczególne dobra osobiste (A. Szpunar, Zadośćuczynienie ..., s. 88), nie zaś jedna osobowość, jedno ogólne dobro osobiste odpowiadające psychicznej integralności człowieka. Stanowisko ustawodawcy wyrażone w art. 23 kc jest jednoznaczne: przepis wymienia przykładowo poszczególne dobra osobiste podlegające ochronie. W rezultacie, naruszenie spokoju psychicznego człowieka i jego uczuć, które nie da się sprowadzić do naruszenia któregoś z wymienionych lub uznanych w judykaturze dóbr, nie podlega ochronie. Nie każda niedogodność , a nawet krzywda oznacza, że naruszone zostało podlegające ochronie dobro osobiste ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r. I PKN 537/00, SNAPiUS 2002, nr 11, poz. 269, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1998 r., III CKN 355/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 149 ). --- STRONA 5 --- Wobec powyższego , orzeczono jak w sentencji , wobec braku przesłanek z art. 24 kc .