Postanowienie II C 1165/17 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 20 września 2017 r. skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 1165/17 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 20 września 2017 r. skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w Ł., M. S. wniósł o stwierdzenie bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda, zasądzenie kwoty 50.000 zł na jego rzecz oraz kwoty 50.000 zł na wskazany przez Sąd dom dziecka w Ł. tytułem zadośćuczynienia za naruszenie godności i dobrego imienia powoda na skutek nierzetelnego i stronniczego prowadzenia przez stronę pozwaną postępowań wyjaśniających w sprawach ze skarg powoda, składanych w październiku i listopadzie 2016 r., dotyczących znęcania się psychicznego i fizycznego nad powodem przez funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w Ł.. W ocenie powoda, funkcjonariusze Aresztu Śledczego w Ł. znęcali się nad powodem psychicznie, ubliżali słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe jemu i jego rodzinie, uniemożliwiali codzienne kontakty z reprezentującym go adwokatem i zasięgnięcie konsultacji dentystycznej, osadzili go w zawilgoconej, nieogrzewanej i zdewastowanej celi, odmawiali wykonania przez powoda kserokopii dokumentacji procesowej oraz nie zabezpieczyli nagrań monitoringu w jednostce penitencjarnej, w której przebywał powód. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. (pozew. 2–5v., pismo k. 67-69v) W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. (odpowiedź na pozew k. 74–82) Przed Sądem Okręgowym w Łodzi, pod sygnaturą II C 1288/18, toczy się także sprawa z powództwa M. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. o zapłatę dotycząca warunków w jakich przebywał powód. Przesłuchiwany w drodze pomocy sądowej przez Sąd Rejonowy w Siedlcach M. S. oświadczył na posiedzeniu w dniu 21 lutego 2019 r., że podstawa faktyczna roszczenia w niniejszej sprawie obejmuje tylko nieprawidłowe rozpoznawanie jego skarg przez pozwanego, nie dotyczy zaś bezpośrednio warunków w jakich był osadzony. (zeznania powoda k. 238v.) Sąd Okręgowy ustalił następujące fakty: Powód był wielokrotnie karany i od połowy lat 90. XX w. przebywał w różnych jednostkach penitencjarnych na terenie kraju. Od dnia 26 lipca 2000 r. nieprzerwanie odbywa karę łączą 24 lat pozbawienia wolności. (okoliczności bezsporne; znane Sądowi notoryjnie ze sprawy II C 1527/13 Sądu Okręgowego w Łodzi) M. S. w trakcie przebywania w Areszcie Śledczym w Ł. w związku z czynnościami procesowymi prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi złożył skargę w dniu 9 stycznia 2017 r. do Centralnego Zarządu Służby Więziennej (sprawa o sygn. OI/S.451.798.2.2017). Skarga ta została przekazana do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Ł.. Dotyczyła ona m.in. niewłaściwych warunków bytowych, opieki medycznej, w tym stomatologicznej, uniemożliwiania kontaktu telefonicznego z adwokatem, sporządzenia wniosku o wymierzenie kary dyscyplinarnej, udzielania nieprawdziwych informacji przez funkcjonariuszy Aresztu i Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Ł. do Sądu i Prokuratury, odmowy wykonania kserokopii dokumentacji oraz agresji werbalnej funkcjonariuszy pod adresem powoda i jego rodziny. Skargę powoda w w/w przedmiocie strona pozwana uznała, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, za bezzasadną. Postępowanie wyjaśniające pozwany prowadził w oparciu o niezbędną dokumentację, informacje udzielone przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł., funkcjonariuszy działu ochrony, działu kwatermistrzowskiego, pracowników cywilnych, wychowawców oddziału penitencjarnego, lekarza dentysty, specjalistów, inspektora oddziału penitencjarnego i dyrektora okręgowego inspektoratu, którzy zaprzeczyli zarzutom powoda oraz potwierdzili jego negatywne zachowania, będące podstawą wymierzania mu kar dyscyplinarnych. (skarga k. 127–135; odpowiedź na skargę z dnia 28 kwietnia 2017 r. k. 6–8; pismo k. 143–144; zeznania powoda k. 238) Skargi osadzonych są rozpatrywane w oparciu o wyjaśnienia funkcjonariuszy. W każdym przypadku wszczynane jest postępowanie wyjaśniające przez dyrektora jednostki penitencjarnej, wyznacza się także funkcjonariusza do przeprowadzenia tego postępowania, którego zadaniem jest zgromadzenie materiału do tego postępowania. Jednostka penitencjarna rozpatruje tę skargę, a następnie przesyła swoje stanowisko do Inspektoratu Służby Więziennej. Inspektorat zaś bada tę skargę pod kątem sposobu jej rozpatrzenia, zgodności z prawem podjętych przez jednostkę penitencjarną działań oraz czy --- STRONA 2 --- doszło ewentualnie do naruszenia jakichś przepisów. Finalnie Inspektorat Służby Więziennej wydaje decyzję, w której stwierdza, czy skarga jest zasadna czy też niezasadna. (zeznania świadków: G. K. k. 290, adnotacja: 00:28:04; T. S. k. 311v., adnotacja: 00:04:29) Kontrola Aresztu Śledczego w Ł., przeprowadzona przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną, nie potwierdziła zarzutów powoda w zakresie zagrzybienia celi nr 132 w Oddziale IV w Pawilonie A, w której w październiku i w listopadzie 2016 r. był zakwaterowany powód (poza dwoma pierwszymi dniami, tj. 19 i 20 października 2016 r. kiedy przebywał w celi B/II nr 68). Wyniki przeprowadzonej kontroli wskazały, że temperatura pomieszczeń w okresie grzewczym jest utrzymywana na odpowiednim poziomie 20 st. C. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w październiku i listopadzie 2016 r. powód nie zgłaszał przełożonym ewentualnych usterek dotyczących instalacji centralnego ogrzewania. W październiku 2016 r. miało miejsce zgłoszenie dotyczące zapowietrzenia kaloryferów w całym oddziale. Nieprawidłowości związane z zapowietrzeniem kaloryferów powstały w związku z uruchomieniem ogrzewania i były sukcesywnie usuwane. Usterka była zgłoszona w dniu 20 października 2016 r. Usunięcie tej usterki nastąpiło w dniu 21 października 2016 r. Corocznie przed sezonem grzewczym odbywa się dodatkowa wizytacja cel w związku z przygotowaniem pomieszczeń do sezonu zimowego, m.in. dotyczy kontroli stanu okien. Osadzeni mogą codziennie zgłaszać usterki dotyczące stanu sprzętu i urządzeń oraz pomieszczeń do oddziałowych, funkcjonariuszy działu kwatermistrzowskiego, wychowawców oraz kierującego oddziałem i dyrektorów. Na każdym z oddziałów znajduje się zeszyt usterek, do którego funkcjonariusz ma obowiązek wpisania każdej z nich do zeszytu. Zeszyt tego samego dnia, przy końcu dziennej zmiany, jest przekazywany do dowódcy zmiany i następnego dnia funkcjonariusz w dziale kwatermistrzowskim (w punkcie naprawczym) ma obowiązek pobrania wszystkich zeszytów i sprawdza dokonane dzień wcześniej wpisy. Po sprawdzeniu wpisów funkcjonariusz ten rozpisuje brygadom polecenia ich usunięcia, tj. hydraulikom, spawaczom, stolarzom. Usterki są usuwane kolejno w zależności od ich wagi i wpływu na bezpieczeństwo jednostki penitencjarnej. Usunięcie usterki potwierdza oddziałowy. Osadzony, który nie byłby zadowolony z usunięcia usterki ma możliwość wpisania się do zeszytu do kierownictwa działu kwatermistrzowskiego. Do obowiązków kierownika działu kwatermistrzowskiego należy cotygodniowe sprawdzenie, czy pojawiły się jakieś wpisy, a następnie wyjaśnienie z osadzonym sposobu usunięcia usterki. Każdy z zastępców dyrektorów również ma obowiązek sprawdzenia wszystkich cel. W takich sytuacjach osadzony ma możliwość zwrócenia uwagi na to, że usterka nie została usunięta należycie. W latach 2013–2016 wyremontowano wszystkie cele mieszkalne w Areszcie Śledczym w Ł.. Od 2013 r. rozpoczęto zabudowę kącików sanitarnych do sufitu. Prace zostały zakończone pod koniec 2016 r. Cela nr 132 w Oddziale IV w Pawilonie A, w której w październiku i w listopadzie 2016 r. był zakwaterowany powód, została wyremontowana w 2014 r. Cela ta wyposażona była w łóżka, taborety, stół, szafki, półkę pod TV, kosz na śmieci, a także w kącik sanitarny zabudowany do sufitu, w którym znajdowała się miska klozetowa, zlewozmywak, dostęp do ciepłej i zimnej wody, szczotka do klozetu, miska do prania i półka na przybory toaletowe. Pełnowymiarowe drzwi całkowicie wydzielały z celi kącik sanitarny. W kąciku sanitarnym znajduje się szyb wentylacyjny. Dwa razy do roku, tzn. na początku roku i we wrześniu sprzęt kwaterunkowy podlega przeglądom. Od 2013 r. do końca 2015 r. w Areszcie Śledczym w Ł. zakupiono ok. 30% nowych łóżek. Powód dysponował łóżkiem wyposażonym w kratownicę, materac, drabinki i barierki. (zeszyt usterek pawilonu A k. 86–88; dziennik konserwacyjno- remontowy k. 89–92; notatka służbowa k. 113; zeznania świadków: J. H. k. 167v.–138, adnotacja: 00:13:50, S. C. k. 252v., adnotacja: 00:07:34; A. R. k. 312, adnotacja: 00:17:00; zeznania powoda k. 236v.) W dniu 31 października 2016 r. nastąpiła zmiana w zakresie realizacji uprawnienia do korzystania z samoinkasujących aparatów telefonicznych w związku ze zmianą przepisu art. 217c k.k.w. Zmiany te zostały wprowadzone do Porządku Wewnętrznego Aresztu Śledczego w Ł. w czasie pobytu powoda w tej jednostce penitencjarnej. O wprowadzonych zmianach administracja Aresztu Śledczego w Ł. informowała za pośrednictwem radiowęzła. W związku z powyższymi zmianami Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. zwrócił się do Przewodniczącego VI Wydziału Penitencjarnego i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych Sądu Okręgowego w Łodzi o dokonanie, w trybie nadzoru, oceny zgodności z prawem zmian projektowanych w ww. Porządku Wewnętrznym Aresztu Śledczego w Ł., dotyczącym korzystania z aparatów telefonicznych przez skazanych i tymczasowo aresztowanych. Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. Przewodniczący VI --- STRONA 3 --- Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Łodzi pozytywnie ocenił przedstawione przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. projekty i nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Osadzeni mogą korzystać z aparatów codziennie od poniedziałku do niedzieli w godzinach wyznaczonych, zgodnie z porządkiem wewnętrznym. W uzasadnionych przypadkach na wniosek osadzonego dyrektor jednostki mógł wyrazić zgodę na realizację rozmowy poza ustalonym harmonogramem. Osadzeni mogą raz dziennie skorzystać z telefonu przez 7 minut, a jeżeli rozmawiają z obrońcą, to czas jest nieograniczony. (pisma k. 136–142; zeznania świadka A. B. k. 168v., adnotacja: 00:34:56) Powód podczas pobytu w Areszcie Śledczym w Ł. został przyjęty przez lekarza pierwszego kontaktu dwukrotnie, tj. 18 listopada 2016 r. i 2 grudnia 2016 r. W dniu 18 listopada 2016 r. powód od razu, po zgłoszeniu potrzeby, odbył wizytę (bez wcześniejszego zapisywania się). Na wizytę u lekarza, która nastąpiła w dniu 2 grudnia 2016 r. powód zapisał się w dniu 25 listopada 2016 r. W przypadkach nagłych przyjęcia do lekarza odbywają się poza kolejnością, a także wzywana jest zakontraktowana przez Areszt Śledczy w Ł. pomoc doraźna. W przypadkach zagrażających zdrowiu lub życiu świadczeń zdrowotnych udziela pogotowie ratunkowe. Na wizyty planowe osadzeni są przyjmowani w kolejności zgłoszeń. W zakresie opieki stomatologicznej udzielono powodowi świadczeń zdrowotnych w dniu 3 grudnia 2016 r. Powód zapisał się do stomatologa 9 listopada 2016 r. Lekarz stomatolog przyjął powoda w innym pawilonie, w którym nie znajdowała książka zdrowia powoda. W dniu 5 grudnia 2016 r. powód został przetransportowany do innej jednostki penitencjarnej wraz z indywidualną dokumentacją medyczną. Gabinety stomatologiczne w Areszcie Śledczym w Ł. są czynne od 8:00 do 13:00. Po godzinie 13:00, jeśli zajdzie taka potrzeba, także są świadczone usługi stomatologiczne. W przypadku pilnej wizyty osadzeni są doprowadzani bezzwłocznie do lekarza stomatologa. A jeśli w takim przypadku nie ma lekarza stomatologa, to w najbliższym możliwym terminie. (wyciąg z książki zgłaszających się do lekarza pawilonu A Oddziału IV k. 98–103; książki zgłoszeń do lekarza stomatologa k. 104–109; notatka służbowa k. 117, 121, 125; zeznania świadka J. G. k. 168v., adnotacja: 00:29:51; zeznania powoda k. 237v.) W październiku i listopadzie 2016 roku powód nie złożył prośby do wychowawcy o wykonanie kserokopii dokumentacji. (notatka służbowa k. 113; zeznania świadka A. B. k. 168v., adnotacja: 00:34:56) Postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło, aby zachowania funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w Ł. były nacechowane formami uwłaczającymi godności osobistej powoda. (odpowiedź na skargę k. 6–8; notatki służbowe k. 113–126; zeznania świadków: A. B. k. 168v., adnotacja: 00:34:56, D. S. k. 204, adnotacja: 00:15:37, S. C. k. 252v., adnotacja: 00:13:38) Zdarzało się, że powód stawał przy drzwiach celi i wypowiadał różne wulgaryzmy pod adresem funkcjonariuszy. (zeznania świadka D. S. k. 204, adnotacja: 00:15:37) Powód został ukarany za niestosowne zachowanie wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej w P.. (zeznania świadka K. O. k. 270, adnotacja: 00:06:51) O stosowaniu monitorowania w określonych miejscach i pomieszczeniach decyduje dyrektor danej jednostki. Celem monitoringu jest zapewnienie porządku i bezpieczeństwa w zakładzie karnym. Jeżeli utrwalony obraz lub dźwięk jest istotny dla bezpieczeństwa zakładu karnego lub bezpieczeństwa skazanego lub zaszło zdarzenie nadzwyczajne, dyrektor może podjąć decyzję o jego nagraniu i przechowywaniu. W innych przypadkach nagrania z monitoringu przechowywane są tylko przez kilka dni. Następnie są nadpisywane. Nie archiwizuje się nagrań z monitoringu. Na terenie Aresztu Śledczego w Ł. nie odnotowano zdarzeń nadzwyczajnych z udziałem powoda. (odpowiedź na skargę k. 6–8; zeznania świadka S. C. k. 252v., adnotacja: 00:13:38) Ustalając powyższy stan faktyczny, Sąd oparł się na powołanych dowodach z dokumentów oraz zeznaniach powoda i wskazanych świadków. Nie uwzględnił natomiast zeznań świadków: J. H. i P. U. w zakresie odnoszącym się do stanu pościeli, ręczników i bielizny wydawanych osadzonym w Areszcie Śledczym w Ł. oraz przekazywania ich do domów pomocy społecznej, albowiem kwestie te ostatecznie nie były przedmiotem niniejszej sprawy. Podobnie za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zostały uznane przez Sąd --- STRONA 4 --- złożone przez pozwanego dokumenty w postaci pisma Towarzystwa Pomocy im. (...), protokołu przekazania, wykaz składników majątku ruchomego Aresztu Śledczego w Ł., wykazów zużytych i zbędnych składników majątkowych Aresztu Śledczego w Ł. (k. 93–97v.). Sąd pominął dowód z zeznań świadków: J. S., P. S. i M. B. wobec niewskazania ich adresów w zakreślonym terminie przez powoda. Sąd pominął także wnioski powoda o zwrócenie się przez Sąd do Aresztu Śledczego w Ł. z zapytaniem, dlaczego został wyłączony z użytkowania pawilon A oraz o dokumentację techniczną dotyczącą wyłączenia, albowiem były one bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzały jedynie do przedłużenia postępowania. W toku postępowania pełnomocnik powoda złożył zastrzeżenia do protokołu rozprawy w dniach: 28 listopada 2018 r., 1 kwietnia 2019 r. i 3 czerwca 2019 r. w trybie art. 162 k.p.c. Odnosząc się do tych zastrzeżeń należy wskazać, iż: 1) Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika powoda o odroczenie rozprawy w dniu 28 listopada 2018 r. z uwagi na nieobecność powoda. Sąd uznał, że w tym przypadku nie ma żadnej przyczyny, która miałaby doprowadzić do uwzględnienia wniosku. Na rozprawie był obecny pełnomocnik powoda, który mógł zadawać pytania wezwanym świadkom. Taka sytuacja nie pozbawiała, więc powoda możliwości obrony swoich praw. Poza tym każdorazowa konieczna obecność powoda na rozprawie, przebywającego w jednostkach penitencjarnych na terenie całej Polski mogłaby doprowadzić do przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie; 2) Sąd oddalił wniosek pełnomocnika powoda o uchylenie zarządzenia z dnia 13 lutego 2019 r. o zwrocie pisma procesowego, w którym pełnomocnik powoda wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków J. S., P. S. i M. B., ze względu na wniesienie tego pisma z uchybieniem art. 132 § 1 k.p.c. Mając na uwadze wykładnię celowościową oraz systemową nakazującą przyjęcie, że do referendarzy mogących dokonywać skutecznych czynności zastępstwa przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi na podstawie udzielonego im upoważnienia przez Prezesa Prokuratorii Generalnej, wiceprezesa Prokuratorii Generalnej lub radcę prowadzącego sprawę (art. 33 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, tj. Dz.U. 2016. 2261) znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wprost odnoszące się do Radców Prokuratorii, w tym także art. 132 § 1 k.p.c.; 3) Sąd na rozprawie w dniu 3 czerwca 2019 r. oddalił wniosek pełnomocnika powoda o zwrócenie się do pozwanego o wskazanie adresu świadka S. S., albowiem w świetle zeznań innych świadków okoliczności, na jakie miał zeznawać świadek nie budziły wątpliwości, a ponadto zostały potwierdzone dowodami z dokumentów, znajdujących się w aktach. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zasadność roszczeń pozwu podlegała analizie w oparciu o przepisy art. 23 k.c. i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 § 1 k.c. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy i podstawę faktyczną roszczeń, uznać należało, iż ich przedmiotem jest zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdy, jakich miał doznać powód w związku z bezprawnymi działaniami wskazanymi w pozwie. Zgodnie z przepisem art. 417 § 1 k.c., Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa na gruncie tego przepisu są zatem: szkoda wyrządzona przy niezgodnym z prawem wykonywaniu czynności z zakresu władzy publicznej oraz normalny związek przyczynowy pomiędzy niezgodnym z prawem wykonywaniem takich czynności a powstaniem szkody. Realizacja spoczywających na administracji jednostki penitencjarnej obowiązków w zakresie odpowiedniego, tj. zgodnego z prawem, prowadzenia przez stronę pozwaną postępowania wyjaśniającego w sprawach ze skarg powoda dotyczących znęcania się psychicznego i fizycznego nad powodem przez funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w Ł., należy do działań władczych Państwa i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. Ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, powinna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień organu postępowania wykonawczego, szczegółowo uregulowanych w przepisach kodeksu karnego wykonawczego i przepisach wykonawczych wydanych przez uprawnione organy na podstawie delegacji ustawowej. --- STRONA 5 --- W rozpoznawanej sprawie powód nie wykazał, że doszło do naruszenia na skutek wskazywanych przez niego uchybień strony pozwanej jego dóbr osobistych. W niniejszej sprawie bezsporne było, że strona pozwana rozpoznawała szereg skarg powoda. Postępowanie pozwanego w związku ze składanymi skargami było całkowicie zgodne z trybem ich załatwiania, określonym przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tj. Dz. U. Nr 151, poz. 1467 ze zm.). Należy zaznaczyć, że prawo strony pozwanej jako jednostki organizacyjnej Służby Więziennej do zwracania się, w razie potrzeby, do innych organów o przekazanie w określonym terminie dokumentacji, informacji i wyjaśnień niezbędnych do rozpoznania wniosku, skargi lub prośby (określone w § 8 ust. 3 ww. rozporządzenia) nie może być w żaden sposób ograniczane chociażby poprzez niedopuszczenie do składania wyjaśnień przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, oskarżanych przez powoda o bezprawne działania. Przeczyłoby to zobowiązaniom jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, która powinna prowadzić postępowanie skargowe w oparciu o zasadę rzetelności, obiektywizmu i zmierzania do wyjaśnienia sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia, a więc zapoznania się ze stanowiskami obu stron postępowania wyjaśniającego. Stanowisko powoda było przedstawiane w skargach. Pozwany zaś był uprawniony do samodzielnej oceny podnoszonych zarzutów, zbierania wyjaśnień i do samodzielnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie tych skarg. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego nie potwierdziły się twierdzenia powoda o tym, że podstawą rozpoznawania skarg powoda były nierzetelnie i stronniczo prowadzone przez stronę pozwaną postępowania wyjaśniające. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Ł., w prowadzonych postępowaniach wyjaśniających, oparł się przede wszystkim na informacjach uzyskanych w oparciu o niezbędną dokumentację oraz informacjach udzielonych przez Dyrektora Aresztu Śledczego, funkcjonariuszy działu ochrony, działu kwatermistrzowskiego, pracowników cywilnych, wychowawców oddziału penitencjarnego, lekarza dentysty, specjalistów, inspektora oddziału penitencjarnego i dyrektora okręgowego inspektoratu, którzy zaprzeczyli zarzutom powoda oraz potwierdzili jego negatywne zachowania, będące podstawą wymierzania mu kar dyscyplinarnych, natomiast w postępowaniu wyjaśniającym nie skorzystano z nagrań monitoringu. Fakt ten nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Jak wynika, bowiem z dokonanych ustaleń faktycznych, co do zasady nagrania te są przechowywane tylko przez kilka dni, jeśli nie doszło do nadzwyczajnego zdarzenia, a następnie są nadpisywane. Nie archiwizuje się nagrań z monitoringu. Dodatkowo, w świetle art. 73a § 7 k.k.w., to nie na pozwanej jednostce Skarbu Państwa ciąży obowiązek zabezpieczenia takiego nagrania. Decyzję w tym przedmiocie podejmuje dyrektor zakładu karnego, w sytuacjach gdy utrwalony obraz lub dźwięk jest istotny dla bezpieczeństwa zakładu karnego lub bezpieczeństwa skazanego, przy czym ze względu na ograniczoną ilość miejsca na dysku twardym, stosownie do treści § 3 ust. 6 i § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2009 r. w sprawie rodzaju urządzeń i środków technicznych służących do przekazywania, odtwarzania i utrwalania obrazu lub dźwięku z monitoringu w zakładach karnych (t.j.Dz.U.2009.175.1360), czas jego przechowywania jest ograniczony. W świetle § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia oraz zgromadzonego materiału dowodowego, nie ulega wątpliwości, że strona pozwana była uprawniona do zwrócenia się o udostępnienie posiadanych przez Areszt Śledczy w Ł. nagrań. Przy ocenie zaniechania strony pozwanej w tym zakresie nie można jednak pominąć celu dla jakiego utrwalany jest obraz lub dźwięk, którym jest zapewnienie porządku i bezpieczeństwa w zakładzie karnym, a nie rozpoznawanie skarg osadzonych. Zdaniem Sądu, prawo zażądania przy rozpoznawaniu skarg powoda nagrań z monitoringu nie oznaczało, że strona pozwana miała obowiązek skorzystania z ww. nagrań, albowiem skargi powoda mogły być rozpoznane w oparciu o inne materiały, jak choćby wyjaśnienia osób współosadzonych z powodem, funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, organów postępowania wykonawczego w osobie dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego, czy dokumentacji pod postacią chociażby zeszytu usterek, dziennika konserwacyjno-remontowego, notatki służbowej, wyciągu z książki zgłaszających się do lekarza i książki zgłoszeń do lekarza stomatologa. Dodatkowo nie można pominąć, że powód wskazał, iż w niniejszym postępowaniu, domaga się ochrony dóbr osobistych, takich jak godność i dobre imię, które niewątpliwie objęte są katalogiem z art. 23 k.c., podczas gdy w uzasadnieniach pozwu, pismach procesowych, jak również w zeznaniach powód koncentrował się na wykazaniu naruszenia jego praw w określonym rodzaju postępowania prowadzonego przez stronę pozwaną. --- STRONA 6 --- Należy zatem wskazać, że nie każde prawo, nie każde uprawnienie człowieka może być utożsamiane z odpowiednim dobrem osobistym. Osobom fizycznym i prawnym służy wiele różnorodnych uprawnień. Spośród nich dobrami osobistymi człowieka są jedynie pewne wartości niematerialne, łączące się ściśle i trwale z jednostką ludzką. Przykładowe dobra osobiste wymienia art. 23 k.c. Prawo do sądu, czy, tak jak w tym przypadku, do rzetelnego rozpoznania skargi stanowi raczej gwarancję ochrony praw obywatelskich. Nie jest natomiast dobrem osobistym. Stąd próba dowodzenia przez powoda, że niewłaściwe rozpoznawanie sprawy z jego skarg przez stronę pozwaną sądowej narusza jego dobra osobiste nie może być uznana za skuteczną. Takie wnioski płyną również z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., II CSK 640/09 (LEX nr 598758), w którym wskazano, że: "Dobra osobiste, ujmowane są w kategoriach obiektywnych, jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem, decydujące o jego bycie, pozycji w społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej i psychicznej oraz możliwości twórczej, powszechnie uznane w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Nierozerwalne związanie tych wartości, jako zespołu cech właściwych człowiekowi, stanowiących o jego walorach, z jednostką ludzką wskazuje na ich bezwzględny charakter, towarzyszący mu przez całe życie, niezależnie od sytuacji, w jakiej znajduje się w danej chwili". Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że wszystkie prawa podstawowe powinny być chronione za pomocą środków wskazanych w art. 24 k.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2010 r., sygn. III CZ 6/10, Lex nr 852673, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. I ACa 1257/13, Lex nr 1455657). Niezależnie od powyższego, w przypadku zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych jedną z podstawowych przesłanek odpowiedzialności cywilnej stanowi związek przyczynowo - skutkowy między działaniem sprawcy a odpowiednio uszczerbkiem niemajątkowym. Tymczasem, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak jest okoliczności, które pozwalałyby uchwycić nie tylko taki związek, ale również jego skutki. Na marginesie można tylko dodać, że powództwo powinno zostać oddalone choćby ze względu na samą konstrukcję żądania powoda, który stwierdził, że skoro skargi, jakie wystosował, nie zostały rozpatrzone w jego ocenie prawidłowo, to doznał uszczerbku w dobrach osobistych. W tej sytuacji należało podnieść, że skoro żadna ze skarg powoda w ramach postępowania przed sądem penitencjarnym nie została uznana za uzasadnioną, to brak jest zasadniczej przesłanki rodzącej odpowiedzialność po stronie Skarbu Państwa za działanie funkcjonariusza publicznego w oparciu o art. 417 k.c., a mianowicie brak było bezprawności. Skarb Państwa odpowiada wszak jedynie za szkodę wywołaną niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego. Jeżeli zaś w realiach rozpoznawanego sporu owej bezprawności zabrakło, to nie może być mowy o odpowiedzialności za szkody niemajątkowe, a tym samym i powództwo nie mogło zostać uwzględnione. W tym miejscu podkreślić także należy, iż ponowna ocena w ramach postępowania cywilnego decyzji wydawanych przez Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Ł., czy też inne podmioty będące organami w ramach postępowania wykonawczego w rozumieniu przepisów art. 7 § 1 i art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 5 k.k.w. czy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, nie jest możliwa. W razie zatem niestwierdzenia w postępowaniu penitencjarnym wadliwości decyzji takiego organu nie jest możliwe dochodzenie zadośćuczynienia za uszczerbek związany z taką decyzją z uwagi na brak bezprawności. Mając powyższe na względzie Sąd oddalił powództwo. Na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. oraz § 8 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz.U.2015.1800 ze zm.), Sąd zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu Sąd orzekł w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U z 2016 r. poz. 1714 ze zm.), uwzględniając stawkę należnego podatku od towarów i usług w wysokości 23%. Wobec brzmienia § 2 pkt 2 powyższego rozporządzenia Sąd przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi adwokatowi M. D. kwotę 147,60 zł tytułem wynagrodzenia za udzieloną powodowi pomoc prawną z urzędu.