Wyrok II C 114/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 114/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek (…) w R. w składzie: Przewodniczący: SSO Jarosław Klon Protokolant: Agnieszka Jaskulska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 roku w Rybniku sprawy z powództwa (…) Kościoła (…) w Ż. przeciwko R. F. o odszkodowanie i ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 2 777,00 zł (dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt siedem złotych, 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; --- STRONA 2 --- Uzasadnienie W pozwie przeciwko A. F. strona powodowa (…) Kościół (…) z siedzibą w Ż. domagała się od pozwanego: - zasądzenia na rzecz powoda kwoty 5000 złotych na rzecz Stowarzyszenia (…) tytułem zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej w związku z naruszeniem dóbr osobistych, - zobowiązanie pozwanego do złożenia pisemnego oświadczenia następującej treści: „R. F. wyraża ubolewanie z powodu naruszenia dobra osobistego i wizerunku (…) Kościoła (…) z siedzibą w Ż. w skutek wypowiedzi z dnia 23 marca 2011 roku wyrażonej w czasie posiedzenia Komisji (…) w R. w której stwierdził: że „tak zwany” Kościół w Żorach jest kościołem „kontrowersyjnym” i przeprasza (…) spółkę z o.o. za tę wypowiedź”, - zobowiązanie pozwanego do sporządzenia wymienionego oświadczenia w formie listu skierowanego do (…) Kościoła (…) z siedzibą w Ż. na kartce papieru formatu A – 4 przy użyciu czcionki równej co najmniej czcionce Times New Roman rozmiaru 14, - zobowiązanie pozwanego do opublikowania wymienionego oświadczenia na stronie internetowej WWW (…) w kategorii informacje, WWW (…) w kategorii Samorząd oraz WWW(…) w kategorii Aktualności, - zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej sumy pieniężnej w wysokości 24 000 złotych z tytułu odszkodowania za poniesioną szkodę, - zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W motywach pozwu strona powodowa podniosła, iż w dniu 23 marca 2011 roku podczas posiedzenia Komisji (…), pozwany odnosząc się do spotkania andrzejkowego zorganizowanego dla podopiecznych Ośrodka (..) w Ośrodku (…), naruszył chronione na podstawie art. 43 w związku z art. 23 kc dobro osobiste – dobre imię i wizerunek powoda poprzez wypowiedź „dokumenty ośrodka (..) świadczą jasno, że powiązania finansowe są tutaj bardzo mocne… przecież jest do sprawdzenia w KRS –ie. Bodajże 400 000 zainwestował w L. kościół, kościół „tak zwany” w Ż., który jest kościołem dla mnie osobiście kontrowersyjnym. Który z kolei jest bardzo powiązany z tym, co w R. było bardzo mocne, gdzieś tam z niejasnościami (…), która była, część z nich odeszło.” Z tak --- STRONA 3 --- skonstruowanej wypowiedzi powoda wynika wprost, że Kościół jest powiązany z jakimiś niejasnymi interesami, co według powoda budzi kontrowersje. Dalej powód w szerokim wywodzie: - dowodził legalności swego działania, - nie negował, iż jest jedynym udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością L. w Ż., - stwierdził, iż w jego mniemaniu doszło do naruszenia jego dóbr osobistych wyżej wymienionych (powołał się w tej mierze nie tylko na normy prawnej kodeksu cywilnego i Konstytucji RP, ale też przytoczył orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych) ponieważ wypowiedź pozwanego wywołała ogromny wydźwięk w społeczności lokalnej R. i okolic, - podniósł, że wypowiedź pozwanego doprowadziła do; a) utraty przez powoda darczyńcy, który po tej wypowiedzi wycofał się z finansowania powoda, b) odejścia dwóch członków Kościoła. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od strony powodowej na jego rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Podniósł, iż nie doszło – w jego ocenie – do naruszenia dóbr osobistych strony powodowej. W szerokim wywodzie podniósł, iż strona powodowa nie wykazała aby jakiekolwiek jej dobra osobiste zostały naruszone. W kontekście zarzutu, iż doszło do naruszenia przez pozwanego dobra osobistego strony powodowej, w zakresie dobrego imienia oraz wizerunku, pozwany stwierdził, iż nie jest prawdą aby sama rejestracja podmiotu prawnego sprawiała, iż przysługuje jej prawo podlegające ochronie na gruncie art. 23 i 24 kc. W replice na odpowiedź pozwanego strona powodowa złożyła kolejne bardzo obszerne pismo procesowe w którym podtrzymała swe roszczenie i szczegółowo odniosła się do zarzutów pozwanego. (k. 78 – 84). Przed ostatnią rozprawą powód złożył wniosek o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu oraz wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych a nadto złożył wniosek o odroczenie rozprawy z uwagi na brak profesjonalnej reprezentacji. --- STRONA 4 --- Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został w dniu 6 czerwca 2012 roku oddalony. Również jako bezpodstawny sąd uznał wniosek o odroczenie rozprawy a to z uwagi na to iż strona powodowa nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej a jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został złożony bez oświadczenia o stanie majątkowym. W tej sytuacji wniosek o odroczenie rozprawy sąd uznał za zmierzający do przedłużenia postępowania i w konsekwencji został on oddalony. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 23 marca 2011 roku na posiedzeniu Komisji (…) – które odbyło się w siedzibie (…) w R. – (…) przy ulicy (…) radny R. F. wypowiedział się na temat organizacji spotkania andrzejkowego w ośrodku (…) w S.. Stwierdził, iż ośrodek ten jest mocno powiązany z kościołem, „tak zwanym kościołem” w Ż., który jest dla niego kontrowersyjnym. Kościół ten z kolei jest bardzo mocno powiązany z niejasnościami (…). Stwierdził, iż wspieranie tego typu imprez budzi niepokój. Dowód: protokół z wypowiedzi pozwanego z dnia 23 marca 2011 roku k. 36 – 39 akt (sama wypowiedź k. 38 akt oraz nagranie z płyty CD k. 107 akt – na płycie nagranie znajduje się na godzinie 1,49 – k.103 akt verte,) W dniu 30 marca 2011 roku (…) Kościoła (…) w Ż. podjęła uchwałę w której: 1. uznała wypowiedź pozwanego za oszczerczą, nietolerancyjną a także naruszającą dobre imię Kościoła, 2. uznała tą wypowiedź za próbę zdyskredytowania Kościoła przez przedstawiciela lokalnego samorządu w oczach opinii publicznej, 3. uznała tą wypowiedź jako wyjątkowo agresywny i nietolerancyjny atak słowny wymierzony w konstytucyjne prawo obywateli Rzeczpospolitej Polskiej do wolności sumienia i wyznania, 4. uznała wypowiedź jako nadużycie funkcji publicznej do prowadzenia otwartej i oszczerczej kampanii względem tych, którzy reprezentują odmienny światopogląd. Dalej w uchwale zobowiązano (…) Kościoła do: --- STRONA 5 --- 1. wystąpienia publicznego poprzez wystosowanie odpowiedniego komunikatu do Wiernych oraz szerszej opinii publicznej zamieszczonego w środkach masowego przekazu, 2. wystosowania komunikatu do władz samorządowych Miasta R.. 3. wystąpienia na drogę sądową z pozwem przeciwko R. F. o naruszenie dóbr osobistych Kościoła. Dowód: uchwała z dnia 30.03.2011 roku k. 23 akt, W dniu 2 kwietnia 2011 roku (…) Kościoła w Ż. wystosowała Komunikat NR 1/2011 do wiernych oraz wszystkich ludzi dobrej woli, w którym odniosła się krytycznie do wypowiedzi R. F. uznając ją między innymi jako agresywny i nietolerancyjny akta słowny, wymierzony w konstytucyjne prawo obywateli Rzeczpospolitej Polskiej do wolności sumienia i wyznania. W komunikacie został wyrażony stanowczy sprzeciw wobec nadużywania funkcji publicznej do prowadzenia otwartej i oszczerczej kampanii względem tych, którzy reprezentują odmienny światopogląd. Stwierdzono również, że posiedzenia stałej komisji rady miejskiej nie jest miejscem religijnych debat, a tym bardziej szkalowania ludzi innych wyznań. Dowód: komunikat Nr 1/2011 k.26 akt, W dniu 5 kwietnia 2011 roku komunikat (…) Kościoła w Ż. ukazał się na R. Portalu Internetowym WWW(…) . Komunikat wywołał dyskusję w Internecie. Dowód: wydruki z portalu WWW(…) k.14 – 22 akt, W dniu 8 kwietnia 2011 roku Stowarzyszenie (…) z siedzibą w W. wypowiedziało (…) Kościołowi (…) z siedzibą w Ż. umowę darowizny z dnia 26.02.2010 roku na podstawie której miesięcznie przekazywana była Kościołowi kwota 2000 złotych miesięcznie. Jako przyczynę wypowiedzenia podano wątpliwości Stowarzyszenia co do sposobu --- STRONA 6 --- wykorzystania darowizny przez Obdarowanego, spowodowane publikacją w lokalnych portalach informacyjnych, wystąpienia Radnego Miasta R. pana R. F. podczas Komisji (…) w dniu 23 marca 2011 roku. Dalej darczyńca napisał, iż „..W wystąpieniu tym radny R. F. zarzucił, że (…) Kościół (…) w Ż. jest kościołem kontrowersyjnym oraz powiązany jest z podejrzanymi środowiskami. Po wysłuchaniu wyjaśnień Obdarowanego (przedstawicieli (…) Kościoła (…) w Ż.) w dniu 6 kwietnia 2011 roku, w sprawie postawionych zarzutów, Darczyńca (Stowarzyszenie (…) ) podjął jednak decyzje o wypowiedzeniu umowy darowizny. Stowarzyszenie nasze jako instytucja społeczna nie może sobie pozwolić na utratę dobrego imienia poprzez współpracę ze środowiskiem, co do którego stawia się tak poważne zarzuty.” Dowód: wypowiedzenie umowy darowizny k. 10 akt, W dniu 7 kwietnia 2011 roku oświadczenie o rezygnacji z członkostwa w Kościele strony powodowej złożył P. I.. Stwierdził on, iż decyzję podjął pod wpływem słów p. F. z Rady Miasta R. oraz komentarzy zawartych pod komunikatem (…) Kościoła. Dalej stwierdził, że nie życzy sobie być łączonym z tymi wszystkimi sprawami. Dowód: pismo P. I. k. 11 akt, W dniu 4 kwietnia 2011 roku oświadczenie o rezygnacji z członkostwa w Kościele strony powodowej złożyła E. L.. Napisała, iż „ W związku z przeczytaniem artykułu w Internecie, w którym zamieszczone były wystąpienia radnego z R. – R. F., który zarzucił, że nasz Kościół jest kontrowersyjny i ma powiązania finansowe z podejrzanymi środowiskami, straciłam przekonanie do bycia wierną (…) Kościoła (…) w Ż.. Moje sumienie nie pozwala mi być w Kościele, na który padło podejrzenie o niejasne interesy. W związku z tym proszę o wykreślenie mnie z (…) Kościoła (…).” Dowód: pismo E. L. k. 12 akt, --- STRONA 7 --- (…) Kościół (…) z siedzibą w Ż. na podstawie wniosku z dnia 29.09.2005 roku został wpisany pod pozycją (…) w Dziale A Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych i zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r o gwarancjach wolności sumienia i wyznania i posiada osobowość prawną. Dowód: zaświadczenie wraz z załącznikami k. 46 – 53 akt, (…) Kościół (…) z siedzibą w Ż. jest jedynym udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. – gmina N.. Posiada w spółce 345 udziałów o łącznej wartości 586 500 złotych. Dowód: aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego k. 40 – 41 akt, Sąd zważył co następuje: Powództwo musiało zostać oddalone. Bezspornym w sprawie był: - fakt wypowiedzi pozwanego R. F. w dniu 23 marca 2011 roku w miejscu i czasie oraz o treści jak w stanie faktycznym, - fakt reakcji na tą wypowiedź najpierw (…) Kościoła w Ż., a potem Naczelnej Rady tego Kościoła – w formie uchwały oraz komunikatu – opisanych w stanie faktycznym, - fakt wypowiedzenia stronie powodowej umowy darowizny przez Stowarzyszenie (…) z siedzibą w W. oraz rezygnacja z członkostwa w Kościele dwóch osób, - fakt dyskusji w Internecie pod zamieszczonym komunikatem Naczelnej Rady Kościoła strony powodowej oraz dwóch innych artykułów. Spornym było czy: wypowiedź pozwanego naruszyła dobre imię strony powodowej oraz godziła w jej wizerunek, w szczególności poprzez użycie przez pozwanego słów „tak zwany kościół” i „kościół kontrowersyjny”? --- STRONA 8 --- Jeszcze przed przeprowadzeniem analizy prawnej dotyczącej okoliczności spornej trzeba podkreślić, iż roszczenie strony powodowej dotyczące przeproszenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (…) z siedzibą S. musiało zostać oddalone a to z uwagi na brak legitymacji prawnej czynnej po stronie powodowej. Fakt, iż strona powodowa posiada 100% udziałów w tej spółce nie oznacza, iż ma ona prawo w imieniu tego podmiotu prawnego występować z powództwem o naruszenie dóbr osobistych. Stosownie do art. 38 kc osoba prawna – a taką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Strona powodowa nie wykazała aby miała prawo działać w imieniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (…) i stąd już z tej przyczyny powództwo w zakresie roszczenia o przeproszenie tej osoby prawnej musiało zostać oddalone. W kontekście spornej okoliczności należy podnieś, iż strona powodowa domagała się ochrony swych praw na podstawie przepisów dotyczących ochrony dóbr osobistych. Zgodnie bowiem z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może ona również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z normą prawną art. 43 kc przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Z treści cytowanego przepisu wynika, że dla przypisania odpowiedzialności koniecznym jest spełnienie przesłanek określonych tym przepisem, a mianowicie musi dojść do naruszenia dóbr osobistych oraz działania naruszające dobra osobiste muszą być bezprawne. Przepis ten w sposób szczególny rozkłada ciężar dowodu. Zgodnie z dyspozycją art. 6 kc na stronie powodowej ciąży obowiązek wykazania faktu naruszenia dóbr osobistych przy przyjęciu domniemania bezprawności działania. Mając na uwadze wynikający z przepisów fakt domniemania bezprawności działania ciężar dowodu wykazania jej braku obciąża pozwanego. Spełnienie obu przesłanek łącznie daje dopiero podstawę do dochodzenia ochrony swych praw. W przepisach prawa, w szczególności art. 23 k.c wymienione są dobra osobiste podlegające ochronie prawnej, są nimi między innymi zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, godność osobista. Podkreślić należy, że w orzecznictwie przeważa pogląd, iż przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydującego --- STRONA 9 --- znaczenia nie ma subiektywne odczucie osoby, jej uczucia ani stan psychiczny, ale to jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Przyjmować należy zatem koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego, ustaloną w płaszczyźnie konkretnego stanu faktycznego, po przeanalizowaniu czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Nie można jednak całkowicie wykluczyć subiektywnego odczucia osoby żądającej ochrony prawnej, zależy to jednak od istoty zdarzenia, na które powołuje się osoba uważająca, że jej dobra osobiste zostały naruszone. Stanowisko to wielokrotnie pojawiało się w orzecznictwie sądów i prezentuje je również sąd rozpoznający tę sprawę (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2004 roku I CK 636/03, wyrok Sądu Apelacyjnego w poznaniu z dnia 19 października 2005). Za bezprawne należy uznać każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających takie działanie. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych, zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa; wykonywanie prawa podmiotowego; z reguły również zgodę pokrzywdzonego; a także działanie w obronie uzasadnionego interesu (orz. SN z 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 11-12/90, poz. 377). Wystąpienie pozwanego R. F. miało miejsce w trakcie posiedzenia Komisji (…). Pozwany, uczestnicząc w posiedzeniu tej komisji, działał jako radny miasta R., czyli działał w oparciu o treść przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U.2001.142.1591 – tekst jednolity) a w konkretnym przypadku w oparciu o treść art. 23 ustęp 1 tej ustawy. Trzeba podkreślić, iż norma prawna art. 23 ustęp 1 ustawy o samorządzie gminnym nie definiuje szczegółowo obowiązków radnego. Ustawa o samorządzie gminnym przyjmuje model wolnego mandatu radnego a jego ramy wyznaczają jedynie: - obowiązek kierowania się dobrem wspólnoty samorządowej gminy, wyrażający się poprzez utrzymywanie stałej więzi z mieszkańcami oraz ich organizacjami, - obowiązek przyjmowania, zgłaszanych przez mieszkańców gminy, postulatów i przedstawieniu ich organom gminy do rozpatrzenia. (wyrok WSA we Wrocławiu III SA/Wr 119/08 z dnia 08.05.2008 roku – LEX nr 506816). --- STRONA 10 --- Jak wynika z zeznań pozwanego, jego wypowiedź była podyktowana troską o kwestię dotyczącą wydawania środków budżetowych samorządu gminnego (k.138 akt). Źródłem tej wypowiedzi były głosy wyborców, którzy sugerowali pozwanemu powiązania pomiędzy spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a stroną powodową, co było odbierane przez wyborców pozwanego negatywnie i było oceniane jako kontrowersyjne. Pozwany w swych zeznaniach stwierdził, iż nie było jego intencją naruszenie jakichkolwiek dóbr osobistych strony powodowej a jedynie chciał zasygnalizować zaniepokojenie jego wyborców w kwestiach kontrowersyjności powiązań biznesowych z działalnością kościelną, co jest w jego ocenie kontrowersyjne. Bezsprzecznie sam fakt sprawowania przez pozwanego mandatu radnego oraz kreowanie w ramach tego mandatu wypowiedzi, dotyczących innych osób prawnych czy fizycznych nie eliminuje możliwości zastosowania do wypowiedzi pozwanego norm prawnych art. 23 i 24 kc. Jednak aby te normy zastosować należy wykazać, iż informacje przekazywane w trakcie wypowiedzi były niezgodne z rzeczywistością, czy też oceny pozwanego były bezpodstawne i krzywdzące. (wyrok SN z 03.12.2010 I CSK 95/10) Przechodząc do analizy wypowiedzi pozwanego należy podkreślić, iż wobec strony powodowej użył on stwierdzenia, iż jest to – w jego ocenie kościół kontrowersyjny i tak zwany. W ocenie sądu, słowa te padły w określonym kontekście, w którym pozwany jako radny, wykazuje powiązania finansowe pomiędzy stroną powodową a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (…) z siedziba w S. – co jak wyżej sąd zaznaczył było bezsporne. Dla pozwanego powiązania pomiędzy jakimkolwiek kościołem a działalnością biznesową są kontrowersyjne i tym samym fakt, iż strona powodowa jest jedynym udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sprawia kontrowersyjność tego rodzaju podmiotu. Trzeba podkreślić, iż pozwany nie posługiwał się fałszywymi informacjami, bowiem fakt wyłączności udziałów w spółce z o.o. (…), należących do strony powodowej, wynika z Kratowego Rejestru Sądowego, czyli była to informacja prawdziwa. Brak jest zatem możliwości stwierdzenia, iż wypowiedź pozwanego w tym zakresie była bezprawna skoro: - wypowiadał się jako radny, - użył informacji prawdziwej. Natomiast fakt, iż pozwany ocenił stronę powodową jako kontrowersyjną – co wcale nie musi oznaczać czegoś negatywnego a definiowane jest jako coś spornego, dyskusyjnego --- STRONA 11 --- (Słownik synonimów strona 293 – Wydawnictwo Naukowe PWN – Biblioteka Gazety Wyborczej) lub też wywołujące rozbieżność sądów – (Słownik poprawnej polszczyzny str. 114 – 115 – Wydawnictwo Naukowe PWN – Biblioteka Gazety Wyborczej) – nie oznacza naruszenia dóbr osobistych strony powodowej. W ocenie sądu, pozwany miał prawo, jako radny wyrazić swoje zdanie na temat kontrowersyjności powiązań między działalnością kościoła a działalnością biznesową. Jest to jego ocena, która nie jest bezprawna i odnosi się nie tylko do działalności strony powodowej, ale także do działalności innych związków wyznaniowych, co jasno wynika z zeznań pozwanego i przytoczonych przez niego przykładów, kiedy reagował w podobny sposób wobec innych wyznań. Natomiast argument strony powodowej dotyczący legalności takiego działania (możliwości prowadzenia biznesu przez związek wyznaniowy) nie jest przekonujący. Sam fakt legalności istnienia i działania podmiotu prawnego nie sprawia, iż działalność taka nie może być oceniana jako kontrowersyjna. Strona powodowa – działająca jako kościół – tworząc jednocześnie nowy byt prawny w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – winna liczyć się z różnymi ocenami takiego działania i to niekoniecznie pozytywnymi. Również wypowiedź pozwanego dotycząca „tak zwanego kościoła” – w ocenie sądu – nie narusza dóbr osobistych strony powodowej. Dla pozwanego związki jakiegokolwiek kościoła z biznesem negują podstawowy cel działalności kościelnej – jaką dla niego jest duszpasterstwo i misja - co sprawia iż kościół angażujący się w tego typu działalność przestaje być stricte kościołem i stąd to określenie. Przyjmując tego rodzaju pogląd pozwanego – do którego ma prawo i potrafił ten pogląd uzasadnić – również nie można tego sformułowania uznać za obraźliwe, czy też naruszające dobra osobiste. Nadto pozwany wiąże stronę powodową z wcześniejszymi wydarzeniami w społeczności lokalnej (opuszczenia przez grupę osób określonego związku wyznaniowego i założenia innego kościoła – czego strona powodowa nie negowała) i jego wypowiedź – jakkolwiek na pewno negatywna dla strony powodowej – wyraża jego wątpliwości i troskę o członków społeczności lokalnej, w kontekście działalności strony powodowej, która łączy działalność duszpasterską z działalnością biznesową. W tej sytuacji użycie stwierdzenia przez pozwanego „tak zwany kościół” wyraża negatywną ocenę pozwanego wobec strony powodowej, ale nie jest to ocena zawierająca treści oszczercze, godzące w wolność wyznania czy też dyskryminujące ją. Trudno też wypowiedź pozwanego – odczytaną w kontekście opisanym wyżej – uznać za nadużycie funkcji publicznej do prowadzenia --- STRONA 12 --- otwartej i oszczerczej kampanii względem tych, którzy reprezentują odmienny światopogląd. „Kampania” oznacza szereg zorganizowanych działań, które prowadzone są intensywnie przez jakiś czas i mają określony cel. …Kampania oszczerstw i obelg itp., to ich duża ilość wypowiadana pod czyimś adresem. ( Słownik języka polskiego – wydawnictwo jak wyżej – str. 192 – 193.) Natomiast wypowiedź ta była jednorazowa, co sprawia, iż brak jest podstaw do przyjęcie tezy, iż pozwany działał w jakimś dłuższym przedziale czasowym. Nadto pozwany nie posługiwał się oszczerstwami, bo te definiowane są jako „publiczne kłamliwe wypowiedzi, których celem jest ośmieszenie, poniżenie lub zniesławienie kogoś” (źródło jak wyżej strona 403), a posługiwał się faktami dotyczącymi: - powiązań strony powodowej ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością - organizacji przez tą spółkę imprezy andrzejkowej, - wcześniejszego opuszczenia grupy ludzi, określonej społeczności wyznaniowej i założenia nowego związku wyznaniowego. Natomiast, w oparciu o te fakty, pozwany sformułował krytyczną wypowiedź, zawierającą negatywne dla strony powodowej oceny, ale nie nosiło to cech bezprawności działania. Natomiast fakty, iż strona powodowa straciła dwóch członków swego kościoła oraz darczyńcę, nie może być podstawą do wywodzenia roszczenia dotyczącego naruszenia dóbr osobistych strony powodowej. Odnośnie oświadczenia darczyńcy, który odwołał swoją darowiznę, to zawiera ona sformułowania, których nie ma w wypowiedzi pozwanego. Pozwany nie sugerował powiązań strony powodowej z podejrzanymi środowiskami a wyraźnie podkreślał, że powiązania pomiędzy stroną powodową a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (…) są jasne i wynikają z dokumentów, zatem wypowiedź pozwanego nie została przez darczyńcę zrozumiana właściwie. Nadto w oświadczeniu darczyńcy znajduje się stwierdzenie, iż ma on wątpliwości co do sposobu wykorzystania darowizny przez Obdarowanego, a to z uwagi na wypowiedź pozwanego i pomimo wyjaśnień strony powodowej darczyńca zdania nie zmienił. Wniosek należy wysnuć taki, iż darczyńca samodzielnie zdecydował się na odwołanie darowizny, a argumenty pozwanego – pomimo tłumaczeń ze strony powodowej – uznał za, na tyle poważne, aby zdecydować się na działanie polegające na rozwiązaniu umowy ze stroną powodową. Jak już wyżej sąd zaznaczył, pozwany przytoczył prawdziwe okoliczności, --- STRONA 13 --- których to ich analiza doprowadziła darczyńcę do rozwiązania umowy darowizny ze stroną powodową. Co do oświadczeń P. I. i E. L. o rezygnacji z członkostwa w kościele miało to miejsce pod wpływem: - słów pozwanego, - komentarzy zawartych pod komunikatem Naczelnej Rady Kościoła (komunikat został przytoczony w stanie faktycznym). - artykułu w internecie. Wniosek należy wysnuć taki, iż nie tylko słowa pozwanego, ale i reakcja strony powodowej na wystąpienie pozwanego, która z kolei sprawiła sporą ilość komentarzy w Internecie oraz relacje medialne lokalnych mediów, doprowadziły do złożenia oświadczeń o których mowa wyżej. Również i w tym przypadku były to samodzielne decyzje osób fizycznych, podjęte w oparciu o źródła wymienione przez nich w oświadczeniach. Natomiast Internet jest medium pozostającym praktycznie poza kontrolą i stąd brak jest podstaw do kreowania odpowiedzialności pozwanego za wypowiedzi internautów zamieszczone w sieci. Reasumując ani odwołanie darowizny przez darczyńcę ani też oświadczenia o rezygnacji z członkowstwa w kościele nie dowodzą, iż pozwany naruszył dobra osobiste strony powodowej. Bezsprzecznie strona powodowa straciła darczyńcę i kwotę 2000 złotych miesięcznie, ale miało to miejsce w wyniku suwerennej decyzji osoby prawnej, jaką jest darczyńca i brak jest podstaw do kreowania w tym zakresie cywilnoprawnej odpowiedzialności za takie działanie darczyńcy po stronie pozwanego. W konkluzji należy stwierdzić, iż pozwany udowodnił, iż jego wypowiedz miała miejsce w ramach sprawowania przez niego mandatu radnego. W treści wypowiedzi posłużył się informacjami prawdziwymi, które negatywnie zinterpretował wobec strony powodowej, czym prawa nie naruszył a jego wypowiedź miała związek z wydatkowaniem pieniędzy samorządowych, czyli pozwany kierował się istotnym interesem społecznym – co sprawia iż brak jest podstaw prawnych do uznania, iż poprzez tą wypowiedź doszło do naruszenia dóbr osobistych strony powodowej. Stąd jej powództwo musiało zostać oddalone. --- STRONA 14 --- Jako, iż strona powodowa przegrała proces należało, w oparciu o treść art. 98 §1 w związku z art. 99 kpc w związku z §2 ustęp 1 i §6 pkt. 5 i 10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 z 2002 z późniejszymi zmianami) zasądzić od niej na rzecz pozwanego koszty postępowania w kwocie 2777 złotych. Sędzia Jarosław Klon