Wyrok II C 113/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 113/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział II Cywilny Ośrodek (...) w R. w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Barbara Migas Protokolant: Ewa Kotyczka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 roku w Rybniku sprawy z powództwa J. Z. przeciwko P. G. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1. zobowiązuje pozwanego do złożenia oświadczenia i zamieszczenia go w formie ogłoszenia prasowego w (...), dwutygodniku (...) oraz (...) następującej treści: „Ja P. G. wyrażam ubolewanie i przepraszam Pana J. Z. za naruszenie jego dóbr osobistych w dniu 6 maja 2009 roku w trakcie manifestacji pod jego domem”; 2. zasądza od pozwanego na rzecz O. pod patronatem św. D. S. przy Parafii Miłosierdzia Bożego w J., Al. (...) kwotę 5000 złotych ( pięć tysięcy); 3. w pozostałej części umarza postępowanie; 4. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1810 złotych (jeden tysiąc osiemset dziesięć) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygnatura akt II C 113/12 UZASADNIENIE Powód J. Z. wniósł o nakazanie pozwanemu P. G. usunięcia skutków naruszenia przez pozwanego dobrego imienia powoda poprzez złożenie w formie ogłoszenia prasowego w ,,Dzienniku Zachodnim ‘’, dwutygodniku ,, G. ‘’ oraz ,, Tygodniku Solidarność ‘’ oświadczenia następującej treści : ,, Ja P. G. wyrażam ubolewanie i przepraszam Pana J. Z. za to , że swoim zachowaniem w dniu 6 maja 2009 r w trakcie manifestacji pod jego domem w szczególności poprzez podawanie nieprawdziwych informacji na temat jego osoby, naruszyłem jego dobre imię ‘’ oraz przez nakazanie pozwanemu zapłaty kwoty 5000 zł na rzecz O. pod patronatem św D. S. przy Parafii Miłosierdzia Bożego w J. oraz zasadzenie zwrotu kosztów procesu. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu żądania powód podał , iż w dniu 6 maja 2009 r pozwany wraz z innymi osobami uczestniczył w manifestacji przed domem mieszkalnym powoda , trzymając w ręce transparent z wizerunkiem powoda w ubraniu więziennym oraz rozdając ulotki przechodniom z treściami, co do których powód poczuł się obrażony i jego zdaniem takie zachowanie pozwanego naruszało jego prywatność i jego dobre imię. Zważywszy , że pełni on funkcje prezesa (...) Spółki (...) a pozwany jest jej pracownikiem, zdaniem powoda przenoszenie problemów z pracy zawodowej na grunt prywatny w sytuacji, gdy środki masowego przekazu relacjonowały przebieg manifestacji naraziło to powoda na utratę dobrego imienia również wśród sąsiadów. Pozwany P. G. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska podał, iż bezspornym jest , że pozwany uczestniczył w powyższej manifestacji, jednakże jego zdaniem działanie to nie było bezprawne , stanowiło bowiem formę dopuszczalnej krytyki wobec powoda, który jest osobą publiczną i winien być świadomy że jego życie może być poddawane krytyce ,ocenie i weryfikacji. Przebieg manifestacji w żaden sposób nie naruszał też porządku prawnego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Powód J. Z. od 2007 r. pełni funkcję prezesa zarządu (...) Spółki (...) w J.. W maju 2009 r. Międzyzwiązkowy Komitet Protestacyjny reprezentujący związki zawodowe pracowników spółki podjął decyzję o przeprowadzeniu pikiety przed domem mieszkalnym prezesa spółki w T. . Pozwany wyraził zgodę na udział w tej pikiecie i razem z dziesięcioma innymi osobami pojechał w godzinach popołudniowych w dniu 6 maja 2009 r. pod budynek na osiedlu w T. gdzie zamieszkuje powód i przez okres kilku godzin razem z tymi osobami stał w rejonie wejścia do tego budynku trzymając w ręce transparent na którym widniał wizerunek powoda i umieszczone było hasło ,, Z. precz ręce od naszych kopalń ‘’ i ,, Stop podstępnej prywatyzacji ‘’. Rozdawano też ulotki na których widniała postać powoda w więziennym pasiaku i treść oświadczenia w którym wskazano na nieudolność działań powoda szkodliwe działanie dla spółki i chęć do zaniżenia jej wartości by następnie doprowadzić do jej prywatyzacji za złotówkę. Dowód dokumentacja fotograficzna k 18 -26 i k 62 -64 Powód o przeprowadzanej manifestacji dowiedział się z informacji policji w T., w której zasugerowano by zabezpieczyć rodzinę , dodatkowo też żona powoda poinformowała go telefonicznie , iż faktycznie przed wejściem do budynku w którym mieszkają zgromadziła się grupa osób z transparentami i rozdają ulotki ośmieszające jego osobę. W obawie o bezpieczeństwo powód poprosił żonę by wraz z dzieckiem przeniosła się do swoich rodziców na czas trwających demonstracji Sytuacja ta wpłynęła niekorzystnie na samopoczucie powoda i członków jego rodziny. Stan ten wywołał bowiem u nich obawę o swoje bezpieczeństwo i lęk a nadto z uwagi na publiczność miejsca w którym przeprowadzano pikietę również wpłynęło to na relacje sąsiedzkie powoda , tym bardziej iż powód w swoim miejscu zamieszkania dbał o prywatność swojej rodziny i skutecznie oddzielał swoje życie zawodowe od rodzinnego . Dowód : zeznania powoda k. 95 – 96 Z przebiegu manifestacji przeprowadzono relację telewizyjną i radiowa a nadto ukazały się publikacje w prasie i Internecie . Dowód : dokumentacja prasowa i internetowa k 20 – 24, --- STRONA 3 --- nagranie telewizyjne k30 odtworzone na terminie rozprawy k. 94 verte Fakt przeprowadzonej manifestacji był również przedmiotem informacji przekazanej na naradzie członków zarządu (...) Spółki (...) przez powoda, przy czym członkowie zarządu informacje te posiadali ze środków masowego przekazu. Powód w sposób bolesny przeżył te wydarzenia, informował, iż źle oddziaływało to na jego rodzinę , obniżyło jego wizerunek w oczach dziecka, ośmieszyło wśród sąsiadów, zachwiało jego bezpieczeństwem rodziny , poczuł się wyraźnie urażony , uznając iż nastąpiło przekroczenie granic protestów społecznych związanych z wykonywaną funkcją a przerzuconych na jego osobę prywatną. Od czasu przeprowadzenia tej manifestacji powód nie ujawnia swojego miejsca zamieszkania , gdyż nadal w pamięci zony i jego pozostaje ten fakt i obawa o swoje bezpieczeństwo. Dowód : zeznania świadków A. T. k 92 verte ,G. C. k. 93, zeznania powoda Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd zważył co następuje. Roszczenie powoda sąd uznał za uzasadnione. Bezspornym jest, że pozwany w dniu 6 maja 2006 r uczestniczył w pikiecie, którą zorganizowano w pobliżu wejścia do mieszkania powoda . Bezspornym jest również iż powód trzymał transparent na którym umieszczono nazwisko powoda w połączeniu tekstem ,który wskazywał na złe jego poczynania względem załogi i spółki w której powód wykonuje swoją prace zawodową. Okoliczności te zostały wykazane w toku tego procesu wskazaną dokumentacja fotograficzną , nagraniem i materiałem prasowym. Pozwany w demonstracji tej uczestniczył dobrowolnie i miał świadomość miejsca jej organizacji to jest pod domem prywatnym powoda. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oraz w oparciu o przepis art. 23 kc wizerunek, nazwisko, nietykalność mieszkania mieści się w katalogu dóbr osobistych człowieka pozostających pod ochroną prawa cywilnego . Jak powszechnie wiadomo identyfikacja osoby fizycznej następuje przez określenie jej nazwiska oraz imienia . Umieszczenie zatem nazwiska powoda na transparencie w kontekście miejsca gdzie pozwany trzymał transparent to jest w pobliżu wejścia do jego budynku w którym zamieszkuje bez jego zgody w ocenie sądu stanowiło naruszenie dobra osobistego powoda jakim niewątpliwie jest nazwisko. W procesie niniejszym wykazano również, iż pozwany posiadał ulotki na których widniał wizerunek powoda w tzw. „ pasiaku‘’ czyli więziennym ubraniu i przyznał w swoich zeznaniach, że posiadał te ulotki. Wprawdzie oświadczył, iż nie rozdawał ich ale jednocześnie, jeżeli ktoś z przechodniów je chciał to je wręczał. Ulotki o takiej treści w sposób niewątpliwy naruszały prawo powoda do jego wizerunku , co powoduje przyjęcie, że posługiwanie się nimi przez pozwanego uzasadnia przyjęcie bezprawnego przez niego naruszenia prawa do wizerunku. Bezspornym jest również , że pikieta będąca przedmiotem niniejszego procesu odbywała się w bezpośrednim sąsiedztwie wejścia do budynku w którym zamieszkuje powód. Z racji tego, że był to blok z wieloma mieszkaniami , takie jej usytuowanie z jednoczesnym wskazaniem na nazwisko powoda zdaniem sądu wprost powoduje przyjęcie , ze nastąpiło naruszenie prawa powoda do nietykalności mieszkania , które to prawo podlega ochronie jako dobro osobiste wymienione w art. 23 kc. Każdy bowiem przechodzący mieszkaniec tego bloku z łatwością mógł zorientować się, że przedmiotowa pikieta odnosi Się do powoda zamieszkującego w tym budynku. Fakt obecności kilkunastu mężczyzn w pobliżu wejścia do budynku z pewnością mógł wywołać lęk w oczach zarówno powoda jak --- STRONA 4 --- i członków jego rodziny. W rezultacie doprowadziło to do sytuacji w której zona powoda wyprowadziła się na czas trwających demonstracji wraz ze swoją córką do mieszkania swoich rodziców. Również sam powód w obawie o swoje bezpieczeństwo wracał do mieszkania dopiero po zakończonej manifestacji. Uznać zatem należało , że tak zorganizowana pikieta naruszyła jego prawo osobiste do nietykalności mieszkania. Pozwany w toku tego procesu nie wykazał podstaw , które mogłyby skutkować przyjęciem przez sąd okoliczności wyłączającej bezprawność jego działania, to jest takich okoliczności, które usprawiedliwiłyby naruszenie dóbr osobistych powoda ( art. 24 par 1 kc ) . Za takie nie można bowiem uznać brak pociągnięcia członków zorganizowanej pikiety do odpowiedzialności karnej wobec wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania karnego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Tychach. Odróżnić bowiem należy odpowiedzialność karną za tego typu zachowanie od odpowiedzialności cywilnej w ramach roszczeń o naruszenie dóbr osobistych. Za bezprawne bowiem należy uznać każde działanie sprzeczne z normami prawnymi lub zasadami współżycia społecznego. Powoływanie się na okoliczność, iż forma pikiety pod domem prywatnym powoda służyła interesowi publicznemu i była formą dozwolonej krytyki działań powoda jako prezesa zarządu (...) Spółki (...) zdaniem sądu nie mogła odnieść skutku prawnego. Niewątpliwie członkowie związków zawodowych działający na terenie spółki maja prawo do krytyki pod kątem podejmowanych decyzji w sprawach zakładu pracy i załogi , jednakże krytyka ta nie może dotykać sfer życia prywatnego osób pozostających w zarządzie i być narzędziem do wywierania presji na tych osobach poprzez działanie naruszające ich życie prywatne w tym życie członków ich rodzin. Niewątpliwie takie cechy nosiły działania pozwanego wraz z innymi osobami w dniu 6 maja 2009 r. Obecność ich pod domem prywatnym, rozdawanie ulotek z wizerunkiem obrażającym powoda i posiadanie transparentu z nazwiskiem powoda i treściami obraźliwymi stanowiły niedopuszczalną ingerencję w sferę życia prywatnego i sąsiedzkiego powoda i wywołały obawę i lęk o bezpieczeństwo swoje i rodziny. Działanie takie nie może być uznane jako dozwolona krytyka i działanie w obronie interesu publicznego jak dowodzi tego pozwany. Przytoczone w tej kwestii orzeczenia Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Uznając zatem, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda w sposób wyżej opisany Sąd nakazał jego przeproszenie we wskazanych czasopismach, w których znalazły się publikacje informujące o przebiegu manifestacji zgodnie z art. 24 par 1 kc. Uznał również za zasadne roszczenie majątkowe zmierzające do zasądzenia od pozwanego na rzecz wskazanego podmiotu – celu społecznego kwoty 5000 zł ( art. 448 kc ). Niewątpliwie powód do chwili obecnej odczuwa skutki zdarzenia z dnia 6 maja 2006 r. czuje się zagrożony do tego stopnia , iż ukrywa swoje faktyczne miejsce zamieszkania w obawie przed ewentualnym takim zachowaniem ingerującym w jego życie rodzinne. Sytuacja ta wywołała u niego lęk i przygnębienie , pogorszyła również jego stosunki sąsiedzkie, wpłynęła na jego wizerunek w oczach najbliższej rodziny. Uznać zatem należało, iż żądana przez niego kwota na cel społeczny jest uzasadniona. Sytuacja materialna pozwanego również wskazuje , iż kwota ta nie jest wygórowana . Pozwany osiąga wynagrodzenie w kwocie około 6ooo zł, prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną , która zarabia około 3000 zł. Na utrzymaniu posiada jedynie córkę w wieku 11 lat. Zapłata więc kwoty 5000 zł mieści się w jego możliwościach finansowych a jednocześnie przyczyni się do choćby częściowego zrekompensowania krzywdy, którą poniósł powód w wyniku zachowań naruszających jego dobra osobiste. Wobec ograniczenia żądania do dnia 6 maja 2009 r. i zgody na powyższe pozwanego sąd w tej części umorzył postępowanie. --- STRONA 5 --- O kosztach orzeczono na mocy art. 98 par. 1 kpc zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 850 złotych tytułem zwrotu poniesionej opłaty sądowej oraz kwotę 960 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w tym również od zasądzonego roszczenia majątkowego. Sędzia Zarządzenie odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego. 31.12.2012 roku Sędzia