Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (vide wyrok SN z
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: II C 112/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Solecka Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mulewska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa J S przeciwko P M o nakazanie i zapłatę 1) zasądza od pozwanego na rzecz Stowarzyszenia Edukacji i Rehabilitacji osób Niepełnosprawnych „ (…). ” w K kwotę 5.000,00 (pięć tysięcy) złotych; 2) w pozostałej części powództwo oddala ; 3) koszty procesu między stronami wzajemnie znosi. IIC 112/10 UZASADNIENIE Powód w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu wniósł o zobowiązanie pozwanego do opublikowania w gazetach „ (…). ” i „ (…). ” na stronie pierwszej w normalnym składzie czcionki w obramowaniu, a także na stronie internetowej (…). na okres trzech miesięcy , w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku oświadczenia o treści : „ Bardzo przepraszam Kol. J S – Prezesa
--- STRONA 2 ---
Zarządu Powiatowego (…). w M za wyrażenie zgody na rozpowszechnianie nieprawomocnej decyzji o wykluczeniu Kol. S z (…).. W myśl Statutu (…). i stosownie do orzeczenia Składu Głównego Sądu Koleżeńskiego (…). z dnia 8.1.2009 r. Kol. J S nie był wykluczony z (…). i posiada pełne prawa członka (…).. Serdecznie przepraszam i proszę o wybaczenie. P M ”. Ponadto , powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz Stowarzyszenia Edukacji i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych „ (…). ” w K kwoty 10.000 zł oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu powód podał, że pozwany doprowadził do podjęcia przez Wojewódzki Sąd Koleżeński (…). województwa uchwały o wykluczeniu powoda z szeregów (…). . W uzasadnieniu uchwały Sąd Koleżeński postanowił rozpowszechnić w mediach tę nieprawomocną i bezprawną uchwałę. Pozwany w uzasadnieniu uchwały używał bezpodstawnych i obraźliwych sformułowań jak : „ Intryga wynajętych przez wrogów (…). -u dziesięciu sygnatariuszy pisma…. lecz faktycznie przygotowana dla potrzeb sił wrogich (…). ”„Działalność szkalująca poprzez udzielanie dla prasy kłamliwych wywiadów” , „destrukcyjną rolę jaką oni odegrali poprzez czyny haniebnych pomówień ”. Informacje o wykluczeniu powoda z (…). ukazały się na stronie internetowej (…). z dnia 26.10.2008 r. , w artykule pt. ” (…). ” w (…). z 28.10.2008 r. , w artykule pt. „ (…). ” w „ (…). ” z 30.10.2008 r. oraz w artykule pt. „ (…). ” w „ (…). ” ze stycznia 2009 r. Ta informacja medialna spowodowała podważenie kompetencji politycznych powoda ( pozew wraz z uzupełnieniem – k. 22-23). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu . Podniósł, że jest Przewodniczącym Wojewódzkiego Sądu Koleżeńskiego , jednakże decyzje Sądu zapadają kolegialnie. Nieporozumieniem jest kierowanie powództwa tylko przeciwko pozwanemu. Osoby orzekające w sądach koleżeńskich są niezawisłe. Przedmiotowa uchwała została podpisana przez cały skład Sądu Koleżeńskiego. Dalej zarzucił pozwany , że powód nie wykazał, że to pozwany udostępnił prasie treść uchwały.W prasie ani w innych mediach nie zostały opublikowane treści uchwał dotyczące powoda lecz tylko szczątkowe informacje o wykluczeniu z partii 10 członków (…). . Mógł je przekazać każdy członek partii w związku z innymi sprawami ( odpowiedź na pozew – k. 31-33). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony są członkami (…). W sierpniu 2008 r. powód wraz z dziewięcioma innymi osobami skierował do Prezesa (…). i najwyższych władz partii list w którym sygnatariusze przedstawili szereg zarzutów pod adresem M O – Prezesa Zarządu Wojewódzkiego (…). Województwa (…). .
--- STRONA 3 ---
W związku z rzeczonym listem wszczęte zostało na wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego postępowanie przed sądem koleżeńskim (…). przeciwko autorom listu , wśród których było dwoje członków Wojewódzkiego Sądu Dyscyplinarnego R Ż. i Z.F.. Ten ostatni pełnił funkcję Przewodniczącego WSK. Pozwany należy do składu Wojewódzkiego Sądu Koleżeńskiego. Pozostali (poza R. Ż. i Z. F.) członkowie tego gremium powołali nowego Przewodniczącego w osobie pozwanego i wyłonili skład orzekający bez udziału wymienionych dwóch osób , które miały być podsądnymi. W dniu 24.10.2008 r. Wojewódzki Sąd Koleżeński (…). Województwa (…). podjął uchwałę nr 3 o wykluczeniu z (…). dziesięciorga członków , w tym powoda. Podpisy pod uchwałą złożyli pozwany jako Przewodniczący i E. G. – sekretarz ( k. 6). Uchwała została uzasadniona na piśmie W uzasadnieniu stwierdzono , że obwinieni zachowali się niegodnie poniewa z pominięciem kolegialnych organów partii wystosowali pismo do władz centralnych , równocześnie powiadamiając o tym prasę. Złamali statutowy obowiązek dbania o wizerunek (…). , wykraczając poza statutową aktywność poprawnej krytyki partyjnej. Pismo obwinionych zawiera kłamliwe pomówienia oraz wyjawia tajemnice partyjne . „Intryga wynajętych przez wrogów (…). dziesięciu sygnatariuszy pisma zaadresowanego do Prezesa lecz faktycznie przygotowana dla potrzeb sił wrogich (…). została precyzyjnie zaprogramowana i upubliczniona w mediach lokalnych.” Dalej napisanym zostało, że WSK „ zważył destrukcyjną rolę ” , jaką odegrali podsądni i ich „ wieloletnią destrukcyjną działalność na podstawie udzielanych przez obwinionych wywiadów prasowych”. Na końcu dokumentu znalazł się zapis o treści : „ Podanie do publicznej wiadomości decyzji o wykluczeniu z szeregów (…). wymienionych wykluczy możliwość dalszej eskalacji destrukcyjnej ich działalności , szkodliwej dla (…). Pod treścią uzasadnienia widnieje podpis pozwanego oraz Dyrektora Biura Zarządu Wojewódzkiego (…). ( k. 7 ). Bezspornym było , że treść uchwały z materiałami sprawy została przesłana do Warszawy do Głównego Sądu Koleżeńskiego (…). .Na stronie internetowej (…). z dnia 26.10.2008 r. ukazała się informacja o treści przedmiotowej uchwały oraz krótkie jej omówienie w słowach : „ Usunięcie byłych już członków partii nastąpiło po pomówieniach oraz naruszeniu dobrego wizerunku partii w województwie . Podane przez nich nieprawdziwe informacje przekazane osobom postronnym i mediom posłużyły (…). i (…). jako pretekst do odwołania z funkcji wicemarszałka sejmiku województwa (…). M O. ” ( wydruk – k. 10). W dniu 8 stycznia 2009 r. Główny Sąd Koleżeński (…). Orzekł o uchyleniu opisanej wyżej uchwały nr 3 WK (…). z dnia 24.10.2008 r. W uzasadnieniu wskazano , że powołanie nowego Przewodniczącego w osobie pozwanego nastąpiło z naruszeniem przepisów statutu (…). i
--- STRONA 4 ---
Regulaminu Wojewódzkich Sądów Koleżeńskich (…). ( orzeczenie GSK (…). z 8.1.2009 r. – k. 14-15). Zgodnie z „Regulaminem Wojewódzkich Sądów Koleżeńskich (…). ” składy orzekające powoływane są w składzie minimum trzyosobowym . Składowi przewodniczy Przewodniczący WSK lub inny wyznaczony przez niego członek WSK. Uchwały zapadają większością głosów ( Regulamin – k.49-51). Sąd zważył : Powód opierał żądania pozwu na twierdzeniu , że pozwany naruszył jego dobra osobiste . Wartości te są chronione przez prawo . Zgodnie z art. 23 kc , bobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Na mocy art. 24 § 1kc , ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Rozkład ciężaru dowodu w sprawie opartej na powołanych wyżej przepisach wygląda następująco : powód musi sprecyzować , jakie jego dobra osobiste zostały naruszone oraz wykazać , że nastąpiło to w wyniku konkretnych działań pozwanego. Na pozwanym ciąży natomiast obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne albowiem przepis art. 24 kc formułuje domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. W sprawie niniejszej powód wskazał jednoznacznie , że pozwany naruszył jego dobra osobiste w dwojaki sposób .
--- STRONA 5 ---
Po pierwsze , przez zamieszczenie w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały nr 3 Sądu Koleżeńskiego sformułowań , które były nieprawdziwe i obraźliwe dla niego . Sformułowania te powód dokładnie wskazał i stwierdził, że naruszyły one jego autorytet w partii oraz jego wartość jako menagera prowadzącego działalność gospodarczą . Po drugie , pozwany przekazał prasie informacje o treści i uzasadnieniu uchwały ; zarzut ten został następnie zmodyfikowany i sformułowany w ten sposób , że pozwany wyraził zgodę na rozpowszechnienie publiczne przedmiotowej uchwały (oświadczenie – k.76 , zeznanie powoda – k. 105-106). Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (vide wyrok SN z 17.6.2004 r.,V CK 609/03,LEX nr 109404 ). Pozwany nie kwestionował, że brał udział ( wraz z innymi członkami Sądu Koleżeńskiego ) w sformułowaniu treści uzasadnienia przedmiotowej uchwały. Nie ma dowodów na to , kto jeszcze poza P.M. był współautorem tekstu , gdyż w aktach sprawy znajduje się wyłącznie odpis uzasadniania uchwały podpisany przez pozwanego jako Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Koleżeńskiego oraz przez M. P. , który nie był członkiem Sądu lecz Dyrektorem Biura Zarządu Wojewódzkiego (…). . Podnoszona przez pozwanego argumentacja , że powód powinien pozwać wszystkich członków składu orzekającego , która miała - jak się zdaje - wykazać , iż pozwany nie ma samodzielnej legitymacji biernej w sprawie , była chybiona. Nie zachodzi tu przypadek współuczestnictwa koniecznego. Nie ma wątpliwości , że pozwany był osobą , która sporny tekst napisała lub była jego współautorem , a zatem poznosi odpowiedzialność za zawarte tam sformułowania . Pozwany podnosił też zarzut działania w ramach porządku prawnego ( co z kolei , choć nie zostało to wyartykułowane , prowadzić miało zapewne do obalenia domniemania bezprawności działania P. M. ). Powód powołał się w odpowiedzi na błędy proceduralne , jakie miały miejsce przy powołaniu składu orzekającego Sądu Koleżeńskiego , który wydał przedmiotową uchwałę nr 3 oraz fakt , że została ona uchylona przez Sąd wyższej instancji. Fakt , czy były merytoryczne podstawy do usunięcia powoda i jego kolegów z (…). nie miał znaczenia dla meritum niniejszej sprawy i nie podlegał ocenie Sądu. Niezależnie od tego , czy sporna uchwała była dotknięta błędami formalnymi , pozwany i inni orzekający działali w trybie
--- STRONA 6 ---
przewidzianym w statucie (…). dla sądów koleżeńskich . Nie tylko jako „ sędziowie ” takiego sądu lecz w ogóle jako obywatele mają oni prawo wyrażania opinii . Podobnie jednak jak każdy ( nie wyłączając sędziego sądu powszechnego wykonującego swe obowiązki urzędowe ) , przy formułowaniu opinii ( choćby była ona objęta czynnościami proceduralnymi zgodnymi z przepisami prawa ) , nie mogą oni przekraczać granic wynikających z ogólnie przyjętych w danym społeczeństwie zasad ochrony i respektu dla dóbr osobistych ocenianych osób. Nawet działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego nie jest bezprawne, jeśli prowadzi do naruszenia dóbr osobistych lub ich zagrożenia, ale następuje w ramach tego porządku (wyrok SN z 20.2.1996 r., I CRN 250/95,LEX nr 24928). Powód wskazał określenia i sformułowania , które zamieszczone w uzasadnieniu uchwały nr 3 z 24.10.2008 r. odczuł jako naruszające jego dobra osobiste . Należy przyznać mu rację , że część z nich wykracza poza usprawiedliwione okolicznościami ramy dopuszczalnej oceny . W doktrynie i orzecznictwie akcentuje się , że nie stanowi przesłanki z rzeczonego przepisu i nie podlega kognicji sądu wypowiedź o charakterze ocennym , czyli wyrażenie opinii . Wskazuje się , że dozwolona jest krytyka , jeżeli nie przekracza ona dopuszczalnych ram co do formy i nie jest obraźliwa. Art. 10 Konwencji Europejskiej o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności stanowi wyraźnie , że każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii . Oczywiście , korzystanie z tego prawa podlega ograniczeniom jakie są przewidziane przez prawo i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym z uwagi m.inn. na ochronę dobrego imienia i praw innych osób . Sąd Okręgowy w pełni podziela pogląd Sądu Apelacyjnego w Krakowie wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dn. 12.1.1994 r. IACr 314/93 , że „o kwalifikacji zarzutu krytycznego jako oceny albo stwierdzenia faktu decyduje ustalenie stopnia natężenia w wypowiedzi krytycznej elementów oceniających.(...) Kierunek i zakres kontroli zarzutów krytycznych powinien być w postępowaniu sądowym zróżnicowany w zależności od tego , czy naruszenie czci powoda nastąpiło wskutek postawienia i/lub rozpowszechnienia przez pozwanego twierdzeń co do faktów , czy też ujemnych ocen . ( B.Gawlik: Dobra osobiste . Zbiór orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie , Zakamycze 1999 , s.100 –113 ). Sformułowanie o „ intrydze wynajętych przez wrogów (…). dziesięciu sygnatariuszy pisma zaadresowanego do Prezesa lecz faktycznie przygotowanej dla potrzeb sił wrogich (…).” w ogóle
--- STRONA 7 ---
nie jest oceną lecz zarzutem o charakterze faktycznym , stwierdzeniem , że powód i jego koledzy zostali „ wynajęci ” przez nieokreślonych wrogów (…). . Zapytany , na jakich podstawach dowodowych oparł się pisząc te słowa , pozwany stwierdził tylko , że to „ miało za podstawę to , że chodziło o dobro partii. Może to był błąd i chwila emocji , że nasi działacze mogli tak postąpić, żadnych dokumentów nie mieliśmy ” ( k. 107 ). Powoływanie się na emocje nie ma żadnej mocy ekskulpującej , zwłaszcza przy tłumaczeniu użycia określeń jakby żywcem wyjętych z pism propagandy komunistycznej lat 50-tych . Zarówno w tamtych czasach , jak i obecnie tego rodzaju teksty ukierunkowane są na poniżenie i zdyskredytowanie osób , których dotyczą. Pozwany nie powołał się też na żadne dowody celem uzasadnienia postawienia powodowi zarzutu prowadzenia „ wieloletniej działalności destrukcyjnej ”. Nawet jeśli postrzegać tę wypowiedź w kategoriach oceny , to nie można przyjąć , aby nie przekraczała ona dopuszczalnych norm . Ocena nie może nie mieć żadnych podstaw faktycznych , tymczasem , jak wynika z zeznań pozwanego , powodem podjęcia uchwały był list do W.P. z 2.8.2008 r. i ten fakt przedstawił pod rozwagę orzekającym sędziom Sądu Koleżeńskiego Rzecznik Dyscyplinarny ( jak zeznał sam pozwany ) . Na podstawie tego pojedynczego faktu postawiono powodowi zarzut dotyczący rzekomej „ wieloletniej działalności ”. Jeśli natomiast chodzi o trzeci wskazany przez powoda zapis w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały o „ działalności szkalującej poprzez udzielanie kłamliwych wywiadów dla prasy ” , Sąd uznał, że w tym zakresie miała miejsce ocena , nie podlegająca kognicji sądu powszechnego. Określenie to odnosi się do wypowiedzi części sygnatariuszy listu do W. P. udzielanych prasie po tym , jak wiadomość o tym piśmie stała się znana dziennikarzom. Członkowie Koleżeńskiego Sądu uznali , że zarzuty postawione w rzeczonym liście M. O.były niezasadne i ocenili , że wywiady dla prasy w których informowano o tych zarzutach były „ kłamliwe ” . Jeszcze raz podkreślić należy , że nie było rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu przesądzenie , czy to , co napisało dziesięciu członków (…). w liście do W.P. z 2.8.2008 r. było prawdą, czy też nie . Dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy istotne było natomiast przyjęcie , że pozwany miał prawo uznać te zarzuty za kłamliwe i tak je nazwać w uzasadnieniu spornej uchwały . Tak więc , przyjąć należało, że tylko w zakresie dwóch pierwszych opisanych wyżej sformułowań pozwany dopuścił się bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda . Gdy chodzi o drugi zarzut , związany z „ rozpowszechnieniem ” informacji o wydaniu przedmiotowej uchwały , to podkreślenia wymaga , iż nie stanowiły dowodu w tym zakresie
--- STRONA 8 ---
dołączone do pozwu artykuły prasowe. Są to teksty autorstwa dziennikarzy , nie cytują tam wypowiedzi pozwanego , ani nie wskazują go jako źródła informacji o uchwale . Artykuły te mają krytyczny wydźwięk nie pod adresem powoda i sygnatariuszy listu do W. P. lecz przeciwnie , w odniesieniu do tłumienia krytyki dotyczącej działania struktur (…). . Powód zmodyfikował swe stanowisko zarzucając pozwanemu „ wyrażenie zgody na rozpowszechnianie ” uchwały. Nie zasługiwały na uwzględnienie tłumaczenia pozwanego , jakoby pisząc w uzasadnieniu uchwały o „ podaniu jej do publicznej wiadomości ” miał na myśli tylko przesłanie jej do Głównego Sądu Koleżeńskiego (k.107). Określenie „ do publicznej wiadomości ” ma jednoznacznie inne znaczenie w odbiorze przeciętnego odbiorcy . Zresztą , z dalszej części ostatniego zdania uzasadnienia uchwały wynika , że owo „ podanie do publicznej wiadomości ” ma służyć „ wykluczeniu możliwości dalszej eskalacji destrukcyjnej działalnośc i” powoda i jego kolegów ( k. 9). Świadczy to wyraźnie o tym , że chodziło o przekazanie informacji do szerokiego kręgu osób . Nie ulega wątpliwości , że w związku z tą decyzją Sądu Koleżeńskiego ( a zatem również pozwanego ) , na stronie internetowej (…). opublikowany został tekst „ Wykluczeni ” , który poza informacją o wykluczeniu zawierał stwierdzenie , że „ nastąpiło to po pomówieniach i naruszeniu dobrego wizerunku partii ”. O ile te słowa można by jeszcze uznać za streszczenie zarzutów zawartych w uzasadnieniu uchwały , o tyle zdanie o tym , jakoby „ przekazane przez nich osobom postronnym i mediom nieprawdziwe informacje ” posłużyły (…). i (…). jako pretekst do odwołania M. O. z funkcji wicemarszałka województwa (…). , jest już poglądem autora internetowego tekstu , a nie przytoczeniem słów uchwały (k. 10). Za te słowa nie może pozwany ponosić odpowiedzialności . Zdaniem Sądu , w ogóle nie można mówić o naruszeniu dóbr osobistych powoda przez podanie informacji o tym , że wydana została wobec niego uchwała o wykluczeniu z partii. Wydanie takiej uchwały było faktem . Przytoczenie przyczyn , jakie Sąd Koleżeński uznał za podstawy do wykluczenia członków także było tylko informacją . Jeszcze raz podkreślić należy , że indywidualne poczucie krzywdy powoda z powodu wykluczenia i uznanie tej decyzji za niesłuszną jest kwestią odrębną . W trybie przewidzianym dla roszczeń z art. 23 i 24 kc pozwany nie może być penalizowany za to , że brał udział w podjęciu decyzji , którą powód uznaje za niezasadną. Jako należący do (…). , powód akceptował obowiązujący statut partii i to , że każdy członek może być postawiony przed sądem koleżeńskim , może spotkać się z wyrokiem tego sądu ( nawet niesprawiedliwym we własnym odczuciu ) i że będzie mógł zwalczać
--- STRONA 9 ---
to orzeczenie w trybie odwoławczym przewidzianym w wewnętrznych przepisach partyjnych. Mając powyższe na względzie , Sąd odniósł się do treści oświadczenia , którego powód żąda od pozwanego . Zgodnie z art.24 kc , opublikowanie przeprosin ma bowiem służyć usunięciu skutków naruszenia dóbr osobistych . Postulowane przeprosiny muszą zatem pozostawać w logicznym i przedmiotowym związku ze stwierdzonym naruszeniem dóbr osobistych oraz ustalonymi w toku postępowania dowodowego skutkami tego naruszenia. Żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych przez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie musi być dlatego uściślone przez stronę powodową , ponieważ dopiero ich konkretne brzmienie może być poddane osądowi Sądu . Powód sprecyzował treść żądanego oświadczenia w piśmie z 12.4.2010 r. ( k. 22 ). J. S. domagał się, by pozwany przeprosił go i prosił o wybaczenie za wyrażenie zgody na rozpowszechnianie nieprawomocnej decyzji o wykluczeniu powoda z (…). , ale w dalszej części - także tego , by pozwany zamieścił oświadczenie , które ma wskazywać , iż przedmiotowa uchwała nr 3 była niesłuszna ( powołanie się na Statut) i nieskuteczna ( powołanie się na orzeczenie Głównego Sądu Koleżeńskiego oraz stwierdzenie , że powód „ nie był wykluczony z (…). i posiada pełne prawa członka (…). ” ). Innymi słowy , de facto powód chciałby , aby pozwany przeprosił go za podjęcie ( udział w podjęciu ) przedmiotowej uchwały , skoro żąda by P. M. opublikował oświadczenie , z którego wynika , iż uchwała ta była niesłuszna i została uchylona przez wyższą instancję partyjnego sądu koleżeńskiego. Nie pozostaje to w związku przyczynowym z zarzucanym pozwanemu w pozwie oraz będącym przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej sposobem naruszenia dóbr osobistych powoda przez pozwanego. Wobec powyższego , żądanie z punktu 1-go pozwu podlegało oddaleniu w całości , gdyż w części nie pozostawało w związku z zarzutami pozwu , a w całości – dotyczyło działań pozwanego nie stanowiących naruszenia dóbr osobistych powoda . Ponieważ - jak wskazano wyżej - wykazanym zostało natomiast , że pozwany naruszył dobra osobiste powoda przez użycie w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały określeń i
--- STRONA 10 ---
sformułowań godzących w dobre imię J. S. , uwzględnieniu podlegało roszczenie ujęte w punkcie 2-im pozwu . Sąd uznał za słuszne zobowiązanie pozwanego do uiszczenia na cel społeczny kwoty 5.000 zł , czyli połowy sumy , jaką postulował powód. Po pierwsze bowiem , tylko część zarzutów odnośnie do inkryminowanego pozwanemu naruszenia dóbr osobistych powoda potwierdziła się w toku postępowania . Po drugie , mimo , iż zasądzona kwota nie jest zadośćuczynieniem na rzecz pokrzywdzonego , niemniej nie pozostaje w oderwaniu od skutków naruszenia z art. 24 kc . Powód nie wykazał , jak zamieszczenie w uzasadnieniu uchwały nr 3 sformułowań uznanych przez Sąd za obraźliwe wpłynęło na jego „ autorytet partyjny ” ( zeznanie powoda – k. 105 ), niemniej w tym zakresie Sąd uznał za oczywiste , że przypisanie członkowi partii , iż „ został wynajęty ” przez wrogów , a więc zaprzedał się przeciwko ugrupowaniu , do którego należy , mogło negatywnie wpłynąć na wizerunek powoda jako działacza (…). . Sąd wziął także pod uwagę budzący wyjątkową odrazę sposób sformułowania przez pozwanego zapisu o „ wynajęciu przez wrogów (…).” , budzącego skojarzenia z językiem komunistycznych nagonek. Pozwany musi sobie uświadomić , że każdy ponosi odpowiedzialność za swe słowa i nie może wypowiadając się o innym człowieku pozwalać sobie na absolutnie wszystko , bez refleksji , jak może to wpłynąć na prawa tej osoby . Natomiast wywody powoda o tym , jakoby przedmiotowe sformułowania zamieszczone w uzasadnieniu uchwały nr 3 rzutowały ujemnie na jego „ wiarygodność na rynku inwestycyjnym i samorządowym ” ( tamże ) były nie do przyjęcia , gdyż w demokratycznym kraju sfery życia politycznego i gospodarczego powinny być autonomiczne . Wobec powyższego , orzeczono jak w sentencji , na mocy art. art. 448 kc W zw. z art. 23 i 24 kc . W przedmiocie kosztów rozstrzygnięto na zasadzie art. 100 kpc .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Katowicach#II C 112/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowic#art. 23 kc#art. 24 kc#Art. 10 Konwencji#art.24 kc#art. 448 kc#art. 100 kpc