Wyrok II C 105/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Kat

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: II C 105/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Turek Protokolant: st. sekr. sądowy Teresa Szczypińska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa A O , przeciwko I R o nakazanie i zapłatę 1. oddala powództwo; 2. odstępuje od obciążenia stron kosztami postępowania. Sygn. akt IIC 105/11 Uzasadnienie Powód pozwem z dnia 17.12.2010 r. wniósł o nakazanie pozwanej zaprzestania pomówień , sprostowanie ich we wszystkich instytucjach do których je kierowała i zasądzenie odszkodowania z obciążeniem pozwanej kosztami postępowania. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu swojego żądania powód podniósł ,że pozwana w piśmie procesowym złożonym w postępowaniu przed sądem rodzinnym w celu uzyskania korzyści materialnych przedstawiła nieprawdziwy stan faktyczny dotyczący ich pożycia małżeńskiego (znęcanie się nad rodziną) sytuacji gospodarczej i majątkowej (celowe unikanie pracy zarobkowej) a także podważyła okoliczność stwierdzoną wielokrotnie opiniami biegłych wskazując na posiadanie przez powoda umiejętność czytania i pisania. Na poparcie swoich twierdzeń powód dołączył do pozwu kserokopie opinii sądowo-psychologicznej z 29.07.2009r.(k.4) i odpowiedzi na pozew w sprawie toczącej się w Sądzie Rejonowym (…) pod sygn.akt (…). Wezwany do sprecyzowania swoich żądań majątkowych i niemajątkowych pismem z dnia 23.03.2011 r. (k.23) wniósł o określenie wysokości odszkodowania według uznania sądu i podał tekst przeproszenia którego domagał się od pozwanej w następującej wersji „Kłamałam mówiąc ,że A O potrafi czytać i pisać przepraszam za wszystkie trudności wynikające z tego kłamstwa . Zobowiązuję się nigdy nie powtarzać słów ,że O A potrafi czytać i pisać”. Pozwana w odpowiedzi na pozew (pismo z dnia 12.09.2011r.) wniosła o oddalenie pozwu i obciążenie kosztami postępowania pozwanego. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez powoda pozwana podała, że powód jest jej byłym mężem, małżeństwo z powodem nie było udane. Powód traktował ją źle wykorzystując ją do pracy ponad siły. W małżeństwie miała okazję przekonać się, że powód posiada umiejętność czytania i pisania zarówno w języku polskim jak i niemieckim. Ukończył szkołę zawodową w K o kierunku kierowca- mechanik. Zawód kierowcy wykonywał pracując w N i P . Podnosi okoliczność nieporozumień pomiędzy nią a byłym mężem w związku ze wspólnie prowadzoną działalnością gospodarczą, rozliczeniem majątku dorobkowego utrzymaniem wspólnego dziecka. Do odpowiedzi na pozew pozwana złożyła odpisy wyroków Sądu Rejonowego w K z dnia 21.08.2006r. – w sprawie sygn.akt (…)(k.70) , Sądu Okręgowego w O z 21.12.2006r.(k.69) w sprawie sygn.akt(…), Sądu Okręgowego w O z dnia 31.01.2007r.sygn.akt (…)(k.71), Sądu Rejonowego K z dnia 21.11.2007r. (k.78) w sprawie sygn.akt (…), z 26.03.2010 r. w sprawie (…) (k.79) z 25.01.2011r, w sprawie sygn.akt (…) (k.80), z 24.05.2011r. w sprawie sygn.akt(…)(k.82), opinie logopedy J O z 15.03.2005 .(k. 68), sądowo –psychologiczną z 23.10.2009r. biegłej sądowej A K(k.72-73), decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 11.02.2005r. (k.88- 89) i sprawozdanie z wywiadu sądowego w sprawie ustalenia kontaktów powoda z córką M O (k.90). Na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. (k.144) strony podtrzymały swoje stanowiska wyrażone w pismach procesowych i wniosły o przeprowadzenie dowodu z przedłożonych do akt --- STRONA 3 --- sprawy dokumentów których prawdziwości nie kwestionowały. Powód dodatkowo zgłosił dowód z opinii biegłego na okoliczność sprawdzenia jego umiejętności w zakresie pisania i czytania , który sąd oddalił. W oparciu o zeznania stron (k.145-147),złożone w sprawie dokumenty ustalił Sąd następujący stan faktyczny : Strony postępowania zawarły związek małżeński 14.02.1998r.w K . Z małżeństwa posiadają małoletnią córkę M urodzoną (…) r. Wspólnie zamieszkiwali w miejscowości nazwanej S , gdzie prowadzili działalność gospodarczą (…) jako spółka cywilna. Na przełomie lipca/czerwca 2004 roku pozwana wyprowadziła się od męża zabierając ze sobą córkę. Strony zamieszkują do chwili obecnej osobno. Powód nadal mieszka w S a pozwana z dzieckiem w K . Związek małżeński stron został rozwiązany przez Sąd Okręgowy w O 21.12.2006 roku orzeczony z winy pozwanego w postępowaniu rozwodowym A O . Powód oświadcza, że nigdzie nie pracuje , utrzymuje się z pomocy świadczonej u przez znajomych. Pozwana z córką zamieszkuje u swojej matki na utrzymaniu której pozostaje- poszukuje pracy . Powództwo o zapłatę i nakazanie pozwanej przeproszenia przedmiotowo oparte jest na treści pisma procesowego złożonego przez pozwaną w postępowaniu przed Sądem Rejonowym K w sprawie o sygn.akt (…) toczącego się z powództwa A O przeciwko I R o alimenty. Pismo to stanowi odpowiedź na pozew. Postępowanie to przed Sądem Rejonowym K zakończyło się wyrokiem oddalającym powództwo wydanym w dniu 25.01.2011 r. W piśmie tym pozwana I R odpowiadając na żądanie powoda przedstawiła swoje argumenty stanowiące następnie zarzuty pozwu o ochronę dóbr osobistych powoda A O a sprowadzające się do stwierdzeń pozwanej że powód : 1. nie płaci alimentów 2. zdolny jest do podjęcia pracy zarobkowej 3. prowadzi komis meblowy 4. nie chce rozliczyć się z majątku dorobkowego 5. udaje osobę która nie potrafi czytać i pisać 6. robi wszystko by utrudnić życie pozwanej 7. prowadzi życie na wysokim poziomie 8. zniszczył życie pozwanej i ich córki 9. pozbawił pozwanej dachu nad głową Składając pozew o ochronę swoich dóbr powód podniósł w pozwie że wszystkie te udzielone przez pozwaną informacje są nieprawdziwe i stanowią pomówienie i oszukaństwa które go obrażają i stawiają w niekorzystnej sytuacji procesowej , powód wręcz w pozwie stwierdza „że te --- STRONA 4 --- pomówienia mają na celu pogrążenie mojej osoby w oczach sądu „. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 23 k.c dobra osobiste człowieka jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć , swoboda sumienia , nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania… pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Brak jest ustawowej definicji pojęcia dobra osobistego człowieka jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawiła się wypowiedź definiująca pojęcie dobra osobistego jako ogółu czynników mających na celu zapewnienie człowiekowi rozwoju jego osoby, jego egzystencji i zapewnienia mu prawa do korzystania z tych dóbr ( orzeczenie z dnia 10.06.1977r. IICR 187/77 Lex nr 7947). Artykuł 23 k.c wprost jako dobro osobiste podlegające ochronie wymienia „cześć” którego naruszenie zarzuca powód pozwanej domagając się zadośćuczynienia i przeprosin Żądania powoda znajdują oparcie w treści art. 24 k.c który stanowi, że „ten , czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania , chyba, że nie jest ono bezprawne . W razie dokonania naruszenia może on także żądać , aby osoba które dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie może on żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty”. Przepis powyższy rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że to na powoda nakłada obowiązek udowodnienia ,że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis ten formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia ,że jego działanie nie było bezprawne. Ocena czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego powinna być dokonana według kryteriów obiektywnych a nie subiektywnych odczuć pokrzywdzonego (orzeczenie z 11.09.1997r. III CKN 167/97). Odczucie takie nie podlega weryfikacji w oparciu o kryteria obiektywne (orzeczenie z 23.11.2001, II CKN 369/00). Powód żądając ochrony swoich dóbr nie wskazał żadnych dowodów ponad dowód z opinii biegłego na okoliczność posiadanej umiejętności czytania i pisania , a który to wniosek dowodowy wobec jednoznacznych opinii złożonych do akt sprawy Sąd oddalił. Pozwana natomiast przedstawiła szereg dowodów w odniesieniu do stawianych jej zarzutów wykazując brak bezprawności swojego działania . Należy podkreślić że zarzuty stawiane przez pozwaną powodowi zostały wyartykułowane w odpowiedzi na pozew w którym powód domagał się zasądzenia alimentów od pozwanej . Pismo to nie było przeznaczone do publicznej wiadomości a miało na celu określenie sytuacji życiowej pozwanej , jej stanu majątkowego uzasadniającego --- STRONA 5 --- oddalenie powództwa. Jak wykazało postępowanie w sprawie zarzuty pozwanej w znakomitej większości zostały potwierdzone złożonymi do akt sprawy dokumentami, których wiarygodności strony nie podważały. Faktem bowiem jest, że powód nie płacił alimentów w określonej przez sąd wysokości , posiada z tego tytułu zaległości , zdolny jest do podjęcia pracy zarobkowej. Prawdą również jest to, że prowadzi komis meblowy jeśli nie jako właściciel to jako osoba wspomagająca właściciela , którym jest obecna partnerka powoda. Prowadzi życie na wysokim poziomie materialnym (wywiad kuratora) i zamieszkuje w miejscu które stanowiło centrum życiowe stron jako małżeństwa. I które opuściła pozwana z córką. Polega na prawdzie zarzut że powód zniszczył życie pozwanej bo przez jego znęcanie się fizyczne i psychiczne doprowadził do rozwodu z orzeczeniem winy i do opuszczenia przez pozwaną domu (wyroki skazujące). Prawdą jest również to, że powód potrafi czytać i pisać. Kwestią tą zajmowali się biegli na użytek postępowań sądowych i wszyscy zgodnie dochodzili do wniosku że powód jest osobą u której występują zaburzenia typu dyslektycznego w wyniku których nie nabył prawidłowej umiejętności czytania i pisania (k.73) co nie oznacza, że nie czyta i nie pisze w ogóle. Zaburzenia dysleksyjne nie stanowią przeszkody w wykonywaniu pracy i nie mają wpływu na wysoki stopień inteligencji powoda. Powód w procesach powołuje się dysleksją jako zjawisko utrudniające mu komunikację , prawidłowe rozumienie przebiegu postępowania i podjęcie obrony w procesach karnych . W kontekście sprawy z zakresu ochrony dóbr osobistych zarzut ,że powód umie czytać i pisać nie może być uwzględniony. Powszechnie wiadomo, że posiadanie umiejętności w tym zakresie nie stanowi ujmy a użyte przez pozwaną piśmie stanowiącym przedmiot postępowania miało na celu nie poniżenie powoda tylko określenie jego możliwości zarobkowych. W judykaturze podkreśla się jednoznacznie ,że kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych powinna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie , biorąc pod uwagę przeciętne reakcje w społeczeństwie , mogły obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego . Reasumując całość zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania , że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda , gdyż wszystkie użyte przez pozwaną w piśmie procesowym sprawy alimentacyjnej argumenty znajdowały oparcie w faktach jakie miały miejsce w stosunkach między stronami. Przytoczenie tych okoliczności przez pozwaną nie nosiło cech bezprawności biorąc pod uwagę cel w jakim zostały użyte. Wobec braku przesłanek określonych w art. 24 kc powództwo Sąd wyrokiem z dnia 20 października 2011 r. oddalił . Odstąpił Sąd od obciążenia stron kosztami postępowania . Pozwana wygrała proces a --- STRONA 6 --- koszty zasądzone od powoda wobec istniejących jego zobowiązań są nie do wyegzekwowania.