Wyrok II C 104f09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 paidziernika 2010 r. Sqd Okrggowy w War

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 104f09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 paidziernika 2010 r. Sqd Okrggowy w Warszawie, Wydzizfl II Cywilny w sldadzie: _ , , ' 1 z dnia 6.09.200? r. 0 d08_l§PlF> Przewoclnlczqcy SSO lwona Wlktorowska g1g'Iln€I0¥;:1daSgIIm;\IbII:ZI1~:?UZ. U. 112 pea. flea z gum. zm. przekazano iniormaclfi P"5|'°Z“@ W t°"“_'B Protokolant PrzemysIaw Mazur dukumeniu iub w iurmie przeiwnrzone] po rozpoznaniu w dniu 14 paidziernika 2010 r. w Warszawie  """"""""“i}{1i@ i nazwisku wnigsiwdww F s ra z owédztwa P.N. I . Lib? 'ii@*1;> 5 ‘ii<'i4= '71’ P WY P M przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Arcsztu ‘§Iedcze§9"I3Y*"‘°s*‘°‘*a“'°Y 0 ochronzg débr osobistych i zadoééuczynienie 1. oddala powédztwo; F \ 2. nie uiszczone koszty sqdowe przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa; 3. nie zasqdza od powoda P.N. _na rzecz pozwanego SkarbuJ3afistWa reprczentowanego przez Dyrektora Aresztu §1edczeg0 B. zwrotu poniesionych kosztéw postqpowaniag ' 4. zasqdza oci Skarbu Pafistwa Kasy Sqdu Okrqgowcgo w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.L., prowadzqcej Kancelariq W., u1.f. . .1’, lokal f. . .1’, kwotq 7.560 (siedmiu tysiqcy piqciuset szeééclziesiqciu) 2I. tytuIem zwrotu kosztéw pomocy prawnej z urzqdu. (SSO lwona Wiktorowska) Sygn. akt II C 104/09 UZASADNIENIE  Pozwern z dnia 4 lutego 2009 r., sprecyzowanym pismami Z dnia 10 sierpnia 2009 1‘. i I9 lipca 2010 r., powéd P.N. wystqpii przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu éledczego 13., Zqdaj ap zasqdzenia kwoty l 000 000 zidtych tytuham zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych w postaci zdrowia i godnoéci osobistej wraz z ustawowymi odsctkami oraz kosztami proccsu. Ponadto wniésI on 0 nakazanie pozwanemu zaprzestania uniemozliwiania kontaktu z lekarzem okulistom, zaprzestania umieszczania powoda W celi z osobami b<gdatcymi nosicielami wirusa HCV oraz zaprzestania umieszczania go w celi, w ktérej powierzchnia nie jest wystarczajqca do zapewnienia jednemu osadzonemu minimalnej powierzchni 3 m2. Uzasadniajap swoje stanowisko powéd wskazah ii od dnia 7 maja 2000 r. do chwili obecnej, z przerwami, przebywa w Areszcie §1edczym B.. Cele, w ktérych przebywefl powéd nie speIniaIy wymogu zapewnienia powierzchni 3 mg na osobg. Bylry to cele szeécioosobowe, zaé powierzchnia przypadajqca na wszystkich W niej osadzonych, po odliczeniu kqcika sanitarnego, Iézek oraztaboretéw, wynosila 5 m2. Wystqpowafiy przerwy w dostawie energii od godziny 9 12 i od I315. Ponadto Wspéiosadzone z powodem byiyosoby zarazonymi wiruscm HCV, w*yw'0Iujqcym zapalenie wqtroby typu C.\Pow<'>d nie 0dbywaI tez konsultacji z lekarzem okulistom, ktére sq konieczne z uwagi na utratg wzroku W jednym oku. Tym samym warunki panuj ape w Areszcie wywcflaiy u powoda niepokéj i stres 0 w§asne zdi'0Wie, a w konsekwencji poczubie nieluclzkiego i poniiajapego traktowania, ktérego zakres przekracza dopuszczalnq granicq dyskomfortu spowodowanq odbywaniem kary pozbawienia wolnoéci. _ _ Qvozew k. 34, pismo z dnia IO sierpnia 2009 r. k. 44  48, pismo z dnic; I9 Izpca --- STRONA 2 --- 20.10 r. k. 436437) W odpowiedzi na pozew z dnia 10 marca 2010 r. pozwany Skarb Paiistwa reprezentowany przez Dyrektora Aresztu §ledczego B. wniosl 0 oddalenia powodztwa i zasqdzenie od powoda kosztow zastqpstwa procesowogo Wed1ug norm przcpisanych. W uzasadnieniu pozwany podniosh i2 roszczcnie powoda jest ca1kowicie bezzasadne, gdyz powod nio wykaza1 przesianek stanowiqcych podstawq odpowiedzialnoéci .Skarbu PadstW§{. Pozwany przyznal, ii W czasie osadzenia powoda wystopowzflo przeludnienioi prze'bywa1 oh W cclach mieszkalnych, W ktdrych powierzchnia przypadajapa na jcdnego osadzonegovwynosila mniej nii 3 m2. Jednakie by1y to zachowania W ramach obowiqzujapego porzqdku prawnego, a tym samym bylo ono legalne. (odpowiedé no pozew k. 133  J36). Sqd usta1i1 nastopujqoy stan faktyczriy. M W dniu 7 maja 2000 r. P.N. zostai osadzony W Areszcie §ledczym B., gdzie przebywiflr do dnia 10 marca 2010 r., 2 przerwami, w celu odbycia kary pozbawienia wolnoéci. W dniach 25  29 sierpnia 2005 r. P.N. zakwaterowany zostal na oddziale A /1, W celi nr 15 0 powierzchni 12,29 m2. W terminie od 30 sierpnia 2005 r. do 7 wrzeénia 2005 r. przeniesiono go na oddzia1 Bf2 do oeii nr r’...f powierzchni 12,57 m2. Nastzgpnie 2osta1 przeniesiony na oddzia1 B14 gdzie od 8 Wrzeénia 2005 r. do 12 paidziernika 2005 r. przebywa1 W celi nr !.../ o powierzchni 12,65 m2,W torminio od I3 paidziernika 2005 r. do 18 paidziernika 2005 1'. W celi nr r’...f o powierzchni 12,72 mg i od 19 paédziernfka 2005 r. do 22 lutego 2002 r. W celi nr /..,f o powierzchni 12,31 m2. Na oddzialo C12 przebywai w okresie 23 luty 2006 r. do 20 marca 2006 r. W celi nr :’...f o powierzchni 12,3 m2, od 21 marca 200? r. do 18 kwietnia 2007 r. W coli nr /...:’ 0 powierzchni 12,69 1112, od 16 maja 2007 r. do 29 maja 2007 r. W oeli nr 1...! o powierzchni 12,62 1112 oraz od 30'maja 200'? r. do 26 czerwca 200? r. W celi nr f...:’ 0 powierzchni 12,67 1112. W okrasic od 21 marca 2006 r. do 16 maja 2006 r. by1osadzony W celi nr 1...! opowierzchni 12,69 m2 znajdujapej sis; na oddziale C14. By1y to oelo wieloosobowo, gdzio przebywa1o stale od 3 do 6 osadzonych. Jedynie W dniach 25 i 26 sierpnia 2005 r. wraz z P.N. W celi przebywa1 tylko jeden osadzony. (pismo z dnia 22 marca 20] 0 r. k. 322  333). W Areszcic §lcdcz}'/m B. regulame przcprowadzane byiy kontrole wykonywane przoz Wiaéciwych sodziow penitenojarnych (sprawozdania za okres: od l stycznia do 31 grudnfa 2000 r. k. 398  408, od I sutycznia do I 7 wrzeénia 2002 7‘. k. 385  397, od Z stycznia do 31 paédziernika 2003 r. k. 277  293, od Z stycznia do 30 wrzefinia 2004 r. k. 270  276, od Z stycznia do 30 wrzefinia 2005 r. k. 246  269, od l stycznia do 30 wrzeénia 2006 r. k. 221  245, od I stycznia do 30 wrze.§m'a 2007 r. k. 1'95  219, odipaédziernika 2007 r. do 6paz'dzierm'ka 2008 1". k. J69J94 1' odl stycznia do 20 paédziernika 2009 r. Ir. I38  165). Ze sprawozdafi pokontrolnych wynika, i2 W Areszoio élodczym B. wystQpowa1o przeludnienie. $1ednieizaludnienie w 2000 roku Wynosi1o 1 13,8 % (P.N. przebywa1 W terminie 14 maja 2000 r.  17 stycznia 2001 r,), w 2005 roku  109,4% oraz W 2006 roku  118,4 % (pobyt 25 sierpnia 20,05 r. . 16 niajg 2006 r.), a takio w 2007 roku  117,3 % (pobyt 21 marca 18l<Wietnia 2007 r. i 16 maja ~ 2'6 cz'erwca 2007 r.). Jednakie dziahania kierownictwa i administracji Aresztu Sledczego B. podejmowane W celu poprawy warunkow odbywania kary pozbawicnia Wolnoéci pozwolily osiqgnagi W 2009 roku stan zaludnienia wynoszqcy 100 %. _ " Dwie z przeprowadzonych od 2000 roku kontroli odby1y siq W czasie, W ktorym P.N. --- STRONA 3 --- przebywai W Areszcie 8ledczym B.. Pierwsza z nich miaia miejsce dniach 613 paidziernika 2005 r., druga w dniaoh 191 20 paédziernika 2009 r. Lustracje przeprowadzai sqdzia wizytator ds. penitencjarnyoh w Sqdzio Okrqgowym Warszawa Praga W Warszawie. Ze sprawozdafi Wizytacyjnyoh wynika, iz Warunki bytowe W tym czasie ulegiy stopniowej poprawie. W Areszcie przoprowadzone byiy remonty col mioszkalnych oraz sprzqtu kwaterunkowego. Osadzeni mieli zapewnionq staid opieko modycznq zarowno podstawowqjak i specjalistycznq. Areszt zatrudnia1 lokarzy ogolnych, Iekarzy specjalistow W tym lekarza okulistq, a rakz'e pielqgniarki oraz technika RTG. Przyjocia lekarskie reaiizowane byiy na bieiqco, zgodnie Z okrcéionym harmonogramem, Przypadki pilne zaiatwiane byiy natychmiast po zgioszeniu. Zaé po godzinach pracy siuzby zdrowia, pomoc medyczna udzielana byia przez Pogotowie Ratunkowe. s 4 Warunki socjalne panujqce W Arcszcie B. oraz opieka mcdyczna nie budziiy zastrzeiefi P.N.. Bodqo osadzonym nie skiadai on skarg zwiqzanych z warunkami tam panujapymi ani do administraoji Aresztu, ani tez sodziemu wizytatorowi iustrujqcemu Areszt w okrcsio pobytu powoda. Sqd zwaiyl, co nastgpuj e. 9 Powodztwo nie zasiugujo na uwzglodnienie. ' Roszczenie powoda oparte jest na zarzucie bczprawnogo zachowania jednostki organizacyjnej Skarbu Pafistwa  Aresztu Sledczego B. W sprawie niniejszej reprczontowanego przez Dyrektora tej jedn0stki.. Zaohowanio to, zdaniem powoda, skutkowalo naruszeniem jego dobr osobistych w postaci prawa do poszanowania zdrowia i godnoéci osobistoj. Pozwany nie Wywizgzai sis; bowiem 2 obowiatzku zapewnicnia powodowi P.N. humanitarnych Warunkow odbywania kary, narazajap go na utrato zdrowia i godzap Wjego godnoéé. Dobra osobiste kazdego cziowieka podlegaja, ochronio prawnej. W najszerszym zakresie reguiacja ta ma rangq normy ustrojowej. Art. 30 Konstyiucji Rzeozypospolitej Polskiej stanowi, ii przyrodzona i niezbywalna godnoéé oziowieka jest irodiem Wolnoéci i praw cziowieka i obywatela. Godnoéé ta jest nionaruszalna, a joj poszanowanie i oohrona sa, obowizizkiem Wiadz publioznyoh. Obowiqzek ten Stanowi jednq Z dyrektyw, przy zastosowaniu ktoryoh Pafistwo powinno rcalizowaé swojq VVi21(1ZQ. Gdy dziaianie Wiadz publicznych narusza to konstytucyjnq norrno, pozbawione jest przymiotu legalnoéci i jako takie rodzi po stronie konkrctnego cziowieka roszczenie wobec Pafistwa, Wykonuj qoego swojq WifldZQ W sposob godzqcy VViL1(1Zi(2lLgO(1HO§0 i wartoéci z niej Wynikajqoe. Dobra osobiste jako pochodne nienaruszaincj ludzkiej godnoéci, zgodnie z art.. 23 k.c. pozostajq pod ochronq prawa cywilnego i to niezaleinie od ochrony, ktora moie byé przewidziana innymi przepisami prawa. Wskazany przepis stanowi, it ochronie podlegajq rowniei wartoéci takie jak zdrowio i czesié, jednoznacznio utozsamiana z pojqciem Iudzkiej godnoéci. Na naruszenia tych konkretnych dobr wskazuje powod P.N., domagajqc siq ich ochrony. A A _ Przesianki naruszenia dobr osobistych oraz érodki ich ochrony regulujq art. 24 i 448 k.c. Na podstawie wskazanej regulacji ten, ozyje dobro osobiste zostaje naruszone bqdi zagrozone cudzym, bozprawnym dziaianiem moze zqdaé, aby osoba d'opdszczajapa sir; naruszenia zanioohaia dokonywania tych naruszefi. A nadto dopeiniia czynnoéci niczbqdnych do usuniocia skutkow swojego zachowania, w szczogoinoécidzioiyia oéwiadczenie 0Cip0Wi6£1l1i€_j'1I1'6§Ci i W odpowiedniej formic. Poszkodowany mote rownioz zqdaé zadoééuczynienia pienioznego za doznana, krzywdo, bqdi tez --- STRONA 4 --- wystqpié z roszczeniem o zapiato odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany eel spoieczny. Nie ma przy tym znaczenia, czy naruszajqcemu czyjeé dobro osobiste moina przypisaé Wine. Iedynym Warunkiem skutecznej ochrony prawnej jest bowiem bezprawnosé zachowania sprawcy skutkujqca naruszeniem dobra osobistego. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 417 k.o., roszozenie powoda Wynikajape z zarzutu naruszenia dobra osobistego spowodowanego Wykonywaniem wiadzy pubiicznej skierowanie jest przeciwko Skarbowi Pafistwa. Skarb Pafistwa moie za naruszenie dobr osobistych ponosié odpowiedzialnosé na podstawie art. 24 k.o. i art. 448 k.o. Stanowisko takie zajaj Sod NajWy2szy W wyrokach 2 dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt: V CSK 431/06 (LEX 255593) i z dnia 2 paédziernflca 2007 r., sygn. akt: II CSK 269/07 (LEX 4403 84). Poglqd ten, Sqd w skiadzie orzekajetcym, caikowicie podziela. Q Rozwazywszy caioksztait okolicznosci faktycznych zaistniaiych W przedmiotowej sprawie, naleiy uznaé, i2 Zqdanie pozwu winno zostaé ocenione na podstawie art. 448 § l k. c. W zwiqzku z art. 23 k. c. i art. 24 k. c. u Rozstrzygajap o zasadnoéci powodztwa, Sqd musi ustalié, czy faktycznie doszio do naruszenia dobr osobistyoh powoda na skutek bezprawncgo dziaiania pozwanego. Ponadto rozpoznajap sprawq "o\ ochrone dobr osobistych, Sa,d ma na uwadze fakt, i2 W tym zakresie obowiqzuje zasada dorrmiemania bezprawnosci zachowania pozwanego. Cs};z'or dowodu zwiaczany 2 obaleniem tego domniemania spoezywa na pozwanym. Winien on wykazaé, ii jego dziaianie bagdi zaniechanie, nawet jezeii skutkowaio konkretnym naruszeniem dobra osobistego, byio legalne. Zatem dowodzqc zasadnosoi swojego roszczenia, powod powinien Wykazaé, stosownie do tresci art. 6 k.o. W ZW_13LZi<L1 Z art. 23 k.o., it doszio do naruszenie jego konkretnego dobra osobistego, a ponadto, to naruszenie to byio skutkiem okreslonego bezprawnego zachowania pozwanego. Ustalone W toku postepowania okolicznosci odbywania przez powoda P.N. kary pozbawienia Wolnosci nie pozwalajq przyjqé, ii w trakcie pobytu W zakladzie karnym doszio do naruszenia jego dobr osobistych. Jakkoiwiek bowiem strona powodowa konsekwentnie podtrzymywaia stanowisko przedstawione W pozwie, to Wskazywane przez niq argumenty nie znaiozly uzasadnienia na grunoie przeprowadzonego postepowania dowodowego. Zwaiyé naleiy, ii stosownie do tresci a_rt. 6 k.o. oieiar udowodnienia okoiicznoéci, na ktorych oparto powodztwo, spoczywa na powodzie. Wskazywai on na naruszenie dobra osobistego W postaoi zdrowia i godnoéci, poprzez nieiudzie traktowanie go podozas odbywania kary pozbawienia wolnosci. Powod podnosii, iz byi umieszczony w ceii o powierzchni mniejszej niz 3m2 na jednego osadzonego. Razem z nim w celi przebywaio do piegciu innych wspoiosadzonyeh. Tym samym, zdaniem powoda, doszio do naruszenia jego prawa do Zycia prywatnego i godnoéci osobistej. Kwestiq oozywista, jest, iz zapewnienie godziwych, humanitarnych warunkow odbywania kary pozbgtwienia wolnoéci nalezy do obowiqzkow Pafistwa. Obowiqzek ten wynika zarowno z norm prawa krajowego jak rowniez z ratyfikowanych umow miedzynarodowych. Art. 10 Miedzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 1'. Nr 38, poz., 167 i 168) stanowi, i2 kozda osoba pozbawiona Woinoéci bedzie trziktowana W sposob_ humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci cziowieka. Regulacji tej dopclnia art. 3 Europejskiej konwencji o ochronie praw oziowieka i podstawowych Wolnoscilz dnia_4 Iistopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr. 61, poz. 284 ze zmianami). Przepis ten zakazuje bowiem tortur oraz nieiudzkiego ozy tez ponizajqcego traktowania i --- STRONA 5 --- karania. Zasady te zostaiy zapisane takz'e W Konstytucji RP W artykuiaoh: 40, 41 ust. 4 i 47. Nalezy zauwaiyé, iz W przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie dwojaka regulaeja prawna. Do dnia 5 grudnia 2009 r. obowiazywai bowiem art. I10 § 2 k.k.w., ktory stanowit, i2 powierzchnia W celi mieszkalnej, przypadajaoa na jednego osadzonego, Wynosi nie mniej niz 3 mg. Cela taka powinna bye Wyposazona W odpowiedni sprzet kwaterunkowy, tak aby skazany miai zapewnione osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki sanitarne, dostateczny dop1yW powietrza i temperature odpowiednia do pory roku, Wediug norm okreélonych dla pomieszczefi mieszkalnych, a takie oéwietlenie odpowiednie do ezytania i do wykonywania pracy. Przewidujac mozliwosé Wystapienia zjawiska przeiudnienia zakiadu kamego, ustawodawca zawart w Kodeksie karnym wykonawczym art. 248 § 1, ktory W owczesnym brzmieniu pozwalat dyrektorowi zaktadu karnego 1ub< aresztu éledczego na umieszczenie osadzonego w ceii, gdzie powierzchnia przypadajaca na jedna osobe jest mniejséa niz 3m2. Umieszezenie Wieinia W takich Warunkach mogio odbyé sie wyiacznie na czas okreslony i Wymagaio bezzwiocznego poinformowania sedziego penitencjarnego. Regulacje prawna, okreslajaea Warunki zakwaterowania osoby odbywajacej kare pozbawienia Woinosci, dopeiniai § 11 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 25 sierpnia 2003 roku W sprawie regulaminu organizacy_jno§ porzadkowego Wykonywania kary pozbawienia wolnosci (Dz. U. z 2003 r., Nr 152, poz. 1493). Wskazany przepis stanowi, i2 osadzonych umieszcza sie celach, uwzgiedniajao W szozegolnoéci Wick, p160, a takze uprzednie odbywanie zasadniczej kary pozbawienia Wolnosci albo kary aresztu Wojskowego. Wyrokiem z dnia 26 maja 2008 roku Trybunai Konstytucyjny (SK 25107, LEX 380071) uznai, ii art. 248 § 1 ustawy 2 dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny Wykonawczy jest niezgodny 2 art. 40, z art. 41 ust. 4 i z art. 2 Konstytueji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Jednoczesnie Trybuna1 Konstytucyjny orzeki, ii przepis Wskazany W ozesiei I Wyroku utraci moo obowiazujaca z upiywem 18 miesiecy od dnia ogtoszenia Wyroku W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Wyroku Trybunai Konstytueyjny stanai na stanowisku, iz nadmierne zageszczenie osob osadzonych w celi moie byé samo W sobie kwalitikowane jako traktowanie niezgodne z zasada humanitaryzmu. Natomiast W sytuacji, gdy doehodzi do Wyjatkowego skumulowania roinyoh niedogodnosci, kumulaoja ta moZe byé kwalifikowana nawet jako tortura. Jednakze oharakter i stopiefi nateienia oraz Wspotwystepowania wszelkich niedogodnosoi Winno bye oceniany W realiach kazdego konkretnego przypadku, 2 uwzglednieniem faktycznego stopnia dolegliwosci odezuwanej przez konkretna osobe osadzona. W dniu,6 grudnia 2009 r. art. 248 k.k.w. utracit moc. Ponadto zmieniony zostat art. _110 k.k.w. poprzez, dodanie paragrafow 2a — 2i. Stanowia one, Ze W Wypadkach enumeratywnie Wskazanych W ustawie, skazanego moina umiescié W celi mieszkalnej, W ktérej powierzchnia przypadajaea na osobe wynosi ponifzej 3 m2, jednakze nie moie bye ona mniejsza niz 2 rng. Nadto okreslony zostai dopuszczalny okres osadzenia W celi W warunkach przeludnienia, zas przediuzenie tego okresu moie nastapié za zgoda sedziego penitencjarnego i tylko na czas i z przyczyn ustawowo okreslonych, zgodnie z dyspozycjaprzywoianego juz Wczesniej art. 110 k.k.W. Analizujac ustalony W toku postepowania stan faktyczny W kontekseie wyzej Wskazanej regulacji prawnej, stwierdzié naieéy, i2 nie 'dosz1o_do naruszenia prawa, Skutkujacego uznaniem Zasadnoéci powodztwa. Wskazaé nalezy, ii faktyoznie powod okresowo umieszozany byt W celi o powierzohni --- STRONA 6 --- mniejszej ni2 3m2 na jednego Wieinia, jednakie to zachowanie pozwanego nie nosiio _2namion bezprawnoéci. O zgodnym '2 prawem dzialaniu pozwanego przekonuuje analiza przedstawionej dokumentacji. Jednoznacznie Wynika 2 niej bowiem, i2 zostaiy zachowane Wszelkie procedury Wymagane przy kwaterowaniu osadzonego W ceii o zmniejszonej powierzchni W obu okresach. Nadto Areszt caiy czas czynii faktyczne starania o rozwiqzanie kwestii przeludnienia cei i zapewnienie osadzonym godziwych Warunkow odbywania kary (odpowiednie rozmieszezenie Wie2ni6W, remonty sal i sprzetu kwaterunkowego). Zauwa2yé naleiy, iz kara pozbawienia Wolnoéci 2 natury swej stanowi istotna 23/eiowa, niedogodnoéé. Granice tej niedogodnosoi ustalone sq ustawowo, wyznaczaja je zasady humanitaryzmu i poszanowania ludzkiej godnosci. W realiach niniejszej sprawy dolegliwoéci, jakich doéwiadczyt powod, nie przekroczyty okreslonych prawem granic. Nie zostaio tez udowodnione, aby pozwany W jakimkoiwiek 2al<resie_dopu§ei1 sie dziatafi bezprawnych, a tylko takie mogiyby zostaé ocenione jako naruszenie Wskazywanych przez powoda dobr osobistych. g ' ' Powod P.N. nie udowodnii, by podczas jego pobytu W Areszcie Sledczym W jakikolwiek sposob naruszono jego dobra osobiste. Nie udoWodni1 on takze by W ich Wyniku doznai jakiegokolwiek uszczerbku. Sad nie mogi przyjaé, na podstawie samych twierdzen powoda, ktore zostaiy zanegowane przez pozwanego, 2e W stosunku do P.N. WyS1L.':{p1i£'1 kumulacja niedogodnosei 2W_iaLzanych 2 przebywaniem W przeludnionej celi, WSp0iOSBCiZ6l’1iE}l'I'l go 2 chorymi na HCV i przerwy W dostawie energii eiektrycznej. Powod nie udowodnii takze braku mozliwoéci korzystania 2 opieki medycznej W zakresie specjalistyeznej opieki okulistycznej. Areszt boWiem zatrudniat okuliste. W okresie, gdy byi Wakat, do ezasu znalezfenio nowego lekarza okulisty, osadzeni Wo2eni byli na konsultaoje do plaeowek cywilnych SZPZLO W., u1.f... i Szpitala AS W. (1.07.2002  17.09.2003  k. 389, 15.07.2003 r.  30.09.2004 r. k. 283 'i 274). Oznacza to, i2 powod miat zapewniony bezptatny dostep do podstawowej opieki medycznej. Powoiane przez P.N. zarzuty W tym zakresie stanowiajedynie jego subiektywne odezucie. Odezucie to nie zostato poparte 2adnymi dowodami potwierdzajacymi naruszeniajego dobr osobistych. ' Powod nie udowodnii te2, 2e doszio  W ezasie jego pobytu W Areszcie 81edc2yrn B.  do przerw W dostawach energii elektrycznej, a pozwany zaprzeczyi temu. 0 kosztach procesu Sad orzeki na podstawie art. 102 k.p.c. W swietle tego przepisu W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad moze zasqdzié od strony przegrywajacej proces tyiko ozesé kosztow albo nie obciaiaé jej W ogole kosztami. Taka sytuacja miaia miejsce W niniejszej sprawie. Powod P. Nowosielski, jak Wynika ze ziozonego przez niego oswiadczenia o stanie majatkowym, nie ma érodkow na pokryoie kosztow procesu. W obecnej sytuacji, przebywajac W Areszcie 8ledczym, nie moie on te2 zarobié srodkow na pokrycie kosztow procesu. D1atego te2 Sad nie obciaiyi go zwrotem kosztow postepowania na rzeez pozwanego, mime, 2e przegrat on proces, poniewaz koniecznosé zapiaty przez niego kosztow procesu stronie pozwanej bytoby dla niego nadmiernie uciazliwe.