Postanowienie II C 1014/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2016 roku Sąd Okręgowy w Wars

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II C 1014/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział II Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Michał Chojnacki Protokolant: Olga Kamińska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. S. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Rejonowej Policji W. o zapłatę 100.000 zł orzeka: I. oddala powództwo; II. zasądza od M. S. na rzecz Skarbu Państwa Komendanta Rejonowego Policji W. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE W pozwie wniesionym przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Komendzie Rejonowej Policji W. w W. w dniu 22 grudnia 2015r. powód M. S. wniósł o stwierdzenie bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych przez pozwanego oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 100.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez niego krzywdę, szkodę niematerialną w postaci naruszenia jego dóbr osobistych, w szczególności godności oraz dobrego imienia. Jednocześnie domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Jako podstawę faktyczną dochodzonego roszczenia powód podał niewłaściwe przeprowadzenie przez funkcjonariusza policji z Komendy Rejonowej Policji w W. asp. L. W. czynności oględzin zapisu płyty DVD-R Platinum, zawierającej nagranie obrazu i dźwięku z kamer monitoringu zainstalowanych w celi zabezpieczającej pawilonu (...)Aresztu Śledczego W.z dnia 20 i 21 marca 2012 r., poprzez nie odczytanie i nie opisanie w protokole oględzin zapisu dźwięku tej płyty, a w przypadku nieczytelności dźwięku nie powołanie biegłego z zakresu fonoskopii, który ten dźwięk by odczytał i dokonał transkrypcji z jego formy elektronicznej. Stwierdził, że bezprawne działanie tego funkcjonariusza naruszyło jego dobra osobiste i pozwoliło na uniknięcie odpowiedzialności osobom znęcającym się nad nim fizycznie i psychicznie podczas jego pobytu w celi zabezpieczającej. Jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia powód podał art. 23 i 24 k.p.c. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. powód M. S. został zwolniony od kosztów sądowych w całości (k.50) --- STRONA 2 --- W piśmie z dnia 24 maja 2016 r. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa zawiadomiła Sąd o przekazaniu zastępstwa procesowego do prowadzenia niniejszej sprawy Komendantowi Rejonowemu Policji W.(k.77). W odpowiedzi na pozew z dnia 28 maja 2016 r. pozwany Skarb Państwa – Komendant Rejonowy Policji W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany zarzucił brak wskazania przez powoda jakie dokładnie dobra osobiste zostały jego zdaniem naruszone i jaka była podstawa określenia wysokości kwoty zadośćuczynienia. Stwierdził, że twierdzenia zawarte w pozwie nie dotyczą pozwanego a funkcjonariuszy służby więziennej, w której przebywał powód. Kwestia ta zaś była przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Warszawa P. w sprawie przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy służby więziennej, które zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego. Nagranie zaś z monitoringu było przedmiotem oględzin i oceny w w/w postepowaniu. Zarzuty stawiane funkcjonariuszowi dotyczące świadomego o niewłaściwego przeprowadzenia oględzin zapisu z płytki DVD są niezasadne, gdyż podejmowane przez funkcjonariusza czynności były zgodne w obowiązującymi procedurami (k.80-82). Do momentu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego W. z dnia 20 marca 2012 r. zastosowano wobec osadzonego M. S. środki przymusu bezpośredniego w postaci zapięcia w pas wieloczęściowy i umieszczenia w celi zabezpieczającej, gdzie powód przebywał w dniach od 20 do 21 marca 2012 r. Zachowanie powoda w celi zabezpieczającej kontrolowane było poprzez zapoznawanie się z monitoringiem wizyjnym i dźwiękowym rejestrowanym kamerami zamontowanymi w celi zabezpieczającej (pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w W. k. 84-85, okoliczność bezsporna). Na podstawie zawiadomienia powoda, przed Prokuraturą Rejonową W.za sygn. akt (...) toczyło się śledztwo (ponowne) w sprawie przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej Aresztu Śledczego W. w okresie od 7 marca 2012 r, do 2 kwietnia 2012 r. wobec powoda, poprzez nieprawidłowe traktowanie osadzonego powoda, w szczególności polegające na pobiciu go oraz znęcaniu się nad nim fizycznie i psychicznie. W dniu 3 stycznia 2013 r. asp. L. W. w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego dokonał oględzin zapisu z płyty DVD-R Platinum. Z przeprowadzenia tej czynności w tym samym dniu sporządzony został protokół oględzin. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. śledztwo a sprawie (...), wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, zostało umorzone (protokół oględzin asp. L. W. k. 95-100, postanowienie Prokuratury Rejonowej Warszawa – Praga Północ o umorzeniu śledztwa (...) k. 101-106). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów, w szczególności z protokołu oględzin z 30 stycznia 2013 r. który został załączony przez obie strony a także dokumentów zebranych w aktach spraw prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową Warszawa – P. za sygn. akt (...), których prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana przez strony, nie budziła także wątpliwości Sądu. Sąd oddalił wniosek powoda o zwrócenie się do Prokuratury o udostepnienie akt sprawy (...), gdyż wnioskowane przez powoda dokumenty z akt tej sprawy zostały już załączone do pism złożonych przez strony w toku niniejszego postepowania i nie było kwestionowane. Zwracanie się zatem o ich udostępnienie było niecelowe i wpłynęłoby tylko na przedłużenie postepowania. Oddaleniu podlegał wniosek powoda o dopuszczenie dowodu --- STRONA 3 --- z zeznań świadka: R. M., J. G., D. A. i L. W. (k.5) oraz wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka L. W. (k.81), albowiem w ocenie Sadu okoliczności na jakie mieli zostać zawnioskowani świadkowie nie miały istotnego znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy a ich przeprowadzenie służyłyby jedynie przedłużeniu postepowania dowodowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie powód domagał się od pozwanego zadośćuczynienia w kwocie 100000 zł ze względu na naruszeniem jego dóbr osobistych. Wskazał, ze dobra osobiste, które zostały naruszone przez Skarb Państwa – Komendanta Rejonowej Policji W. to godność i dobre imię. Z uzasadnienia pozwu wynika, że czynność która skutkowała naruszeniem dóbr osobistych powoda, podjęta została w ramach postepowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonowa Warszawa Praga Północ pod sygnaturą akt (...), i polegała na oględzinach z płyty DVD. Czynność ta miała miejsce w dniu 3 stycznia 2013 roku, a na potwierdzenie jej wykonania został sporządzony protokół oględzin. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa wskazując, ze powód nie wykazał, żeby doszło do naruszenia jego dobra osobistego, nie wykazał związku przyczynowego jak i nie wykazał wysokości dochodzonego zadośćuczynienia. Podnosiła też brak bezprawności w działaniu Skarbu Państwa. Podstawę powództwa stanowi przepis art. 24 § 1 k.c., który stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Katalog dóbr osobistych został natomiast wskazany w art. 23 k.c. Zgodnie z jego treścią dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W literaturze i orzecznictwie wyraża się jednolity pogląd, iż katalog dóbr osobistych sformułowany w art. 23 k.c. ma charakter otwarty. Podstawa roszczenia o zadośćuczynienie została uregulowana w art. 448 k.c., który stanowi, iż sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Należy w tym miejscu podkreślić, że przyznanie zadośćuczynienia nie następuje automatycznie, albowiem przepisy prawa stanowią „sąd może” i to dopiero po ustaleniu spełnienia przesłanek przewidzianych tym przepisem i ich udowodnieniu. W świetle powyższych regulacji, odpowiedzialność za naruszenie dobra osobistego uzależniona jest od trzech przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, a są nimi: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie oraz bezprawności działania. Ciężar udowodnienia pierwszej i drugiej przesłanki obciąża pokrzywdzonego, a trzecia objęta jest wzruszalnym domniemaniem prawnym. Jeżeli zatem zostanie wykazane naruszenie dobra osobistego, sprawcę naruszenia może uwolnić od odpowiedzialności tylko dowód braku bezprawności. Bezprawność jest zaś wyłączona, gdy działanie zostało podjęte w ramach istniejącego porządku prawnego oraz zgodnie z zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie powód wykazał tylko pierwszą z przesłanek, tj. istnienie dobra osobistego w postaci godności i dobrego imienia. Analizując stan faktyczny objęty żądaniem pozwu, Sąd doszedł do wniosku, że już z samej treści pozwu nie wynika, aby doszło do jakiegokolwiek naruszenia dobra osobistego powoda podczas podejmowanej przez funkcjonariusza Policji L. W. czynności oględzin. --- STRONA 4 --- Nie budzi wątpliwości, że godność jak i dobre imię stanowiącą ważny rodzaj dobra osobistego, które podlega ochronie przewidzianej art. 24 k.c. W wyroku z dnia 30 października 2003 r., IV CK 149/02 Sąd Najwyższy wskazał, że ”godność jest tym dobrem osobistym człowieka, które odzwierciedla wewnętrzne poczucie własnej wartości i ważności jako indywidualnej osoby ludzkiej. Doznaje naruszenia wówczas, gdy inna osoba daje wyraz gorszej ocenie, co wywołuje usprawiedliwiony stan dyskomfortu psychicznego u adresata. Oczywiste jest, że ta gorsza ocena, żeby mogła wywołać przeżycie (odczuwanie), musi dojść do wiadomości osoby nią dotkniętej, zaś sposoby dowiedzenia się mogą być różne,”. Z kolei w wyroku z dnia 18 listopada 2005 r., IV CK 213/05 Sąd Najwyższy zasadnie podniósł, że ,,Przez godność osobistą (cześć wewnętrzną) rozumie się wyobrażenie jednostki o własnej wartości, a przez cześć zewnętrzną - opinię (dobre imię, "dobrą sławę", reputację), jaką inni ludzie mają o wartości danego człowieka, a więc jego obraz w oczach osób trzecich”. Przenosząc przytoczone wypowiedzi Sądu Najwyższego na okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że źródłem negatywnego przeżycia powoda odnoszącego się do poczucia własnej wartości było niewłaściwe – jego zdaniem – dokonanie czynności oględzin z 3 stycznia 2013 r., polegające na nieodczytaniu i nieopisaniu w protokole zapisu dźwięku, a w przypadku nieczytelności dźwięku niepowołanie biegłego z zakresu fonoskopii. Zarzuty pozwu dotyczące tej czynności procesowej mają zatem charakter wyłącznie procesowy, albowiem dotyczą prawidłowości przeprowadzenia tej czynności. Podnoszone powinny być zatem w ramach postepowania przygotowawczego (...), w której czynność ta została podjęta, nie zaś w niniejszym postępowaniu. Należy przy tym zaznaczyć, że kontrola techniczna wizji i fonii z celi zabezpieczającej zamieszczona na płytce DVD dokonana przez Technika Działu Kwatermistrzowskiego Aresztu Śledczego W.wykazała bowiem, iż zostały one zapisane poprawnie (k.6), zaś żadne z obowiązujących przepisów nie nakłada na sporządzającego protokół z oględzin opisanie w protokole zapisu dźwięku. Natomiast już z samej treści pozwu nie wynika by te zarzuty kierowane przeciwko Skarbowi Państwa dotyczące przeprowadzenia tej przedmiotowej czynności przeprowadzenia oględzin miały tego rodzaju charakter, by mogły skutkować naruszeniem dobra osobistych powoda w postaci godności i dobrego imienia. Stosując obiektywne kryteria oceny nie można uznać za naruszające godność i dobre imię powoda dokonanie czynności oględzin. Treść protokołu z przeprowadzonej czynności, wskazuje, iż czynność ta nie przekraczała granic, jakie wyznacza kodeks postępowania karnego. Sama zaś treść protokołu nie zawierała żadnych sformułowań, które wykraczałyby poza konieczność zaprotokołowania przeprowadzanej czynności oględzin i godziły w dobra osobiste powoda. Jego treść nie mogła zmienić wyobrażenia powoda o nim samym lub innych osób i nie zawierała informacji godzących w te dobra. Pozwany opisał w nim bowiem jedynie przebieg czynności z celi zabezpieczającej z okresu 20-21 marca 2012 r. W treści protokołu z oględzin nie zawarto żadnych sugestii, ani stwierdzeń odnoszących się do powoda ad personam. Tym samym nie można uznać, że dobre imię powoda czy tez jego godność doznała ujmy. Sporządzenie przez funkcjonariusza protokołu oględzin w dniu 3 stycznia 2013 r. z odczytu nośnika danych, nie może stanowić samo w sobie podstaw do uznania, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Powód nie zdołał przy tym dowieść, iż sporządzenie protokołu miało na celu jego szykanowanie bądź pozbawione było jakichkolwiek podstaw prawnych. Pozwany, podejmując czynność procesową, której prawidłowość przeprowadzenia kwestionowana była przez powoda, nie działał w sposób złośliwy, w zamiarze naruszenia dobrego imienia czy godności powoda, tylko wypełniał swoje obowiązki. W żaden sposób nie można uznać, żeby takie działanie wierzyciela naruszało dobra osobiste powoda. W realiach przedmiotowej sprawy, zdaniem Sądu, odczucia powoda, iż na skutek nieprawidłowego – w jego ocenie - przeprowadzenia przez pozwanego czynności w postępowaniu przygotowawczym polegającego na sporządzeniu przedmiotowego protokołu z oględzin doszło do naruszenia jego dóbr osobistych mają charakter wyłącznie subiektywny i nie mogły prowadzić do uznania, --- STRONA 5 --- że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. W orzecznictwie utrwalony został bowiem pogląd, zgodnie z którym przy ocenie, czy działanie strony pozwanej stanowi naruszenie dóbr osobistych powoda, należy stosować obiektywne kryteria, uśrednione wartości, czyli taki poziom wrażliwości w zakresie poczucia swojej wartości, którego można oczekiwać od osoby rozsądnej, a przy tym działającej z należytym rozeznaniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 3/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2001 r., V CKN 195/01, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2004 r., V CK 69/04 czy też wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 października 2005 r., I A Ca 353/05). W związku z powyższym Sąd uznał, że w wyniku działania pozwanego nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że w ocenie Sądu brak jest również podstaw do uznania, że działanie pozwanego było bezprawne. Sąd nie miał wątpliwości, że kwestionowana przez powoda czynność podjęta i przeprowadzona została w ramach istniejącego porządku prawnego. Nie zmienia to faktu, że nawet wówczas jednak działanie takie powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną, a w przypadku wyrażania ocen i realizacji prawa do krytyki nie powinno wykraczać poza niezbędną w tym zakresie potrzebę, wynikającą z realizowanych i podlegających ochronie prawnej celów (por. wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 777/98). Innymi słowy, jeżeli w toku prawnie uregulowanych procedur (np. postępowania karnego), dochodzi do wyraźnego wyjście poza cel i niezbędność postępowania, to nie jest wykluczone uznanie bezprawności takiego działania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 18 maja 2016 r., I ACa 54/16).. Sąd w pełni podziela przedstawione wyżej poglądy, jak również stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 21 października 2003 roku w sprawie o sygn. akt I PK 414/02 (OSNP 2004/20/344), gdzie wskazano, że „czynności podejmowane w ramach postępowania dyscyplinarnego z reguły nie są bezprawne (art. 24 § 1 k.c), chyba że dochodzi do wyraźnego i poważnego naruszenia przepisów dotyczących tego postępowania”. Sąd Okręgowy rozpoznający przedmiotową sprawę stoi zatem na stanowisku, iż nie można z góry wykluczyć sytuacji, w której podejmowane czynności w ramach przewidzianej procedury, mogą okazać się nie tylko działaniem bezprawnym, ale także mającym charakter czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (por. podobnie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1978 r., sygn. akt I CR 428/77, LEX nr 8052; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2003 r., I PK 414/02, OSNP 2004/20/344, por. także wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 10 sierpnia 2006 r., (...), LEX nr 190439). W ocenie Sądu Okręgowego analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do jednakże do przekonania, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do takiego bezprawnego zachowania funkcjonariusza pozwanego. Czynność oględzin ma swoją podstawę w art. 207 k.p.k., który stanowi, że w razie potrzeby dokonuje się oględzin miejsca, osoby lub rzeczy. Cytowany przepis ma charakter ogólny, z czego wynika, że może być stosowany zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i w postępowaniu sądowym. Jednakże w praktyce przeważająca większość tego typu czynności odbywa się w toku postępowania przygotowawczego. Powołany przepis nie ogranicza kręgu podmiotów uprawnionych do dokonania oględzin, co nie zmienia faktu, że wyłącznie organy procesowe są uprawnione do ich dokonania (wyrok SN z 3 października 2006 r., IV KK 209/06, OSNKW 2006, nr 12, poz. 114), a biegły czy specjalista mogą jedynie w nich uczestniczyć, a nie je prowadzić (por. Michał Kurowski, Komentarz do art.207 Kodeksu postępowania karnego, tom I). Z kolei art. 143 § 1 pkt 3 k.p.k. wskazuje, że z tej czynności dokonuje się spisania protokołu czynności oględzin. Nie można uznać zatem, że przeprowadzenie przez funkcjonariusza policji oględzin i sporządzenia protokołu z tej czynności za bezprawne działanie, skoro powyższe przepisy k.p.k. takie uprawnienia mu przyznaje. Dokonana przez Sąd analiza protokołu oględzin płyty DVD-R Platinum z 3 stycznia 2013 r. wskazuje, że zostały zachowane procedury oględzin. --- STRONA 6 --- W ocenie Sądu czynność oględzin jak i jej zaprotokołowanie przez funkcjonariusza policji L. W. wykonana była w ramach obowiązującego porządku prawnego, dokonana w granicach określonych tym porządkiem prawnym, tj. pozostawała w zgodzie z obowiązującymi przepisami, była rzeczowa, obiektywna, podjęta z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną. Nie wykraczała tez poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę w zakresie wyrażanych ocen. Okoliczności te obaliły skutecznie domniemanie bezprawności działania sporządzającego protokół z oględzin. W podsumowaniu powyższych wywodów wskazać należy, że powód nie wykazał, iż jego dobra osobiste zostały naruszone. Czynność zaś, w które powód upatrywał naruszenia swoich dóbr nie była czynnością bezprawną, która mogłaby skutkować naruszeniem dobra osobistego powoda. Należy również w tym miejscu wskazać, iż analiza uzasadnienia powództwa w ocenie Sądu wskazuje, że tak naprawdę celem wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie przez powoda było wykazanie, że doszło w stosunku do niego do dokonania czynności, co do której toczyło się postępowanie karne (...). Natomiast w ramach niniejszego postępowania, o naruszenie dóbr osobistych, którego granice przedmiotowe wyznacza podstawa faktyczna – sporządzenie protokołu oględzin, Sąd nie badał czy faktycznie podczas pobytu powoda w areszcie śledczym doszło do naruszenia tychże czynności w stosunku do powoda i nie badał również zasadności rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu (...), gdyż ustalenia . Wskazane okoliczności nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i wybiegały poza podstawę faktyczną rozpoznawanego powództwa. Mając powyższe na uwadze, wobec braku przesłanek uzasadniających odpowiedzialność Skarbu Państwa – Komendanta Rejonowego Policji W., powództwo w całości podlegało oddaleniu, o czym Sąd na podstawie art. 23 w zw. z art. 24 i art. 448 k.p.c. a contrario, orzekł w punkcie I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Orzekając o kosztach Sąd miał również na uwadze treść przepisu art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 623), zgodnie z którym zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Na obciążenie M. S. kosztami procesu nie mogła mieć decydującego znaczenia wyłącznie trudna sytuacja finansowa powoda. Fakt zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych nie uprawnia strony do zupełnie dowolnego kształtowania wysokości roszczenia, a konieczność poniesienia wysokich kosztów na rzecz przeciwnika winna skłaniać do ważenia swoich żądań i określania ich w rozsądnych, możliwych do uzasadnienia, granicach (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 września 2012 r., I ACa 530/12, LEX nr 1223171). Sąd również podziela w pełni pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2003 roku (I PK 585/02, nie publ.), że prawo do sądu nie oznacza przyzwolenia na konstruowanie wszelkich możliwych roszczeń i woluntarystyczne określanie ich wysokości, gdyż strona winna mieć świadomość tak formułowanych roszczeń, także w zakresie kosztów postępowania. Co prawda powód nie wnosił o zastosowania zasady słuszności co do rozstrzygania w przedmiocie kosztów procesu, na wypadek nieuwzględnienia powództwa, jednakże Sąd z urzędu doszedł do przekonania, że wskazana zasada wyrażona w art. 102 k.p.c. w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania. Jak przekonywująco uzasadniał Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 czerwca 2016 roku (ACa 1254/12) trudna sytuacja materialna strony nie jest przeszkodą wystarczającą do stosowania dobrodziejstwa wynikającego z przepisu art. 102 k.p.c. chyba że na rzecz tej strony przemawiają dalsze szczególne okoliczności. W ocenie Sądu w sprawie tego rodzaju inne okoliczności nie wystąpiły. Nie można przede wszystkim przyjąć, by powód mógł pozostawać w usprawiedliwionym obiektywnie przekonaniu o zasadności roszczenia, zważywszy, iż już z twierdzeń pozwu nie wynikało, by przy dokonaniu czynności oględzin doszło do bezprawnych zachowań skutkujących naruszeniem dóbr osobistych powoda. Tylko i wyłącznie subiektywne poczucie krzywdy, które zmotywowało powoda do wytoczenia powództwa, nie jest zaś okolicznością uzasadniającą odstąpienie od reguły określonej w art. 98 k.p.c. (post. SN z 12 października 2011 r., II CZ 78/11, LEX nr 1229548). --- STRONA 7 --- Z uwagi na okoliczności przedmiotowej sprawy i jej charakter w ocenie Sądu brak jest podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. jedynie z uwagi na trudną sytuację majątkową powoda. Zauważyć należy, iż strona występując do sądu z konkretnymi roszczeniami winna liczyć się z ryzykiem poniesienia kosztów procesu w przypadku przegranej. W konsekwencji w punkcie II wyroku, Sąd zasądził od M. S. na rzecz Skarbu Państwa – Komendanta Rejonowego Policji W. kwotę 3.600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1349 ze zm.). ZARZĄDZENIE (...)