Postanowienie – II AKzw 921/23

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->II AKzw 921/23</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 20 czerwca 2023 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym</strong> w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia SO (del.) Teresa Jędrzejas – Paluch</p> <p>Protokolant: Agnieszka Bargieł</p> <p>przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej w Katowicach Marty Irzyńskiej </p> <p>po rozpoznaniu w sprawie <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. M.</span> </strong> </p> <p>skazanego za przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1 a)">art. 209 § 1a k.k.</a> i inne</p> <p>zażalenia złożonego przez obrońcę skazanego</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 18 kwietnia 2023 roku, sygn. akt V Kow 441/23/el</p> <p>o odmowie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>1.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w zakresie punktu 1.;</p> <p>2.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> zmienić zaskarżone postanowienie w zakresie punktu 2 poprzez podwyższenie kwoty wynagrodzenia z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu przez adw. <span class="anon-block">S. D.</span> w postępowaniu wykonawczym do kwoty 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym 23% podatku VAT;</p> <p>3.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 618;art. 618 § 1;art. 618 § 1 pkt. 11)">art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820160124" title="Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze - Dz. U. z 1982 r. Nr 16, poz. 124 (art. 29;art. 29 ust. 1)">art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze</a> zasądzić od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Rybniku) na rzecz obrońcy adw. <span class="anon-block">S. D.</span> (Kancelaria Adwokacka w <span class="anon-block">J.</span>) kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, a także kwotę 163,30 zł (sto sześćdziesiąt trzy złote i trzydzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów dojazdu na posiedzenie odwoławcze;</p> <p>4.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> zwolnić skazanego od obowiązku uiszczenia wydatków postępowania odwoławczego, obciążając nimi w całości Skarb Państwa.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zażalenie obrońcy skazanego zasługiwało na częściowe uwzględnienie, to jest w zakresie kosztów należnych obrońcy z urzędu, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia reformatoryjnego w tej kwestii. Natomiast, w pozostałej części postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku utrzymano w mocy.</p> <p>Sąd Apelacyjny po przeprowadzeniu kontroli odwoławczej kontestowanego orzeczenia stwierdził, że poczynione przez sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne i wyprowadzona z nich ocena prawna są prawidłowe, a wydane postanowienie – słuszne.</p> <p>Podzielił sąd odwoławczy wyrażony przez sąd penitencjarny pogląd, że wprawdzie skazany spełnia wymogi formalne do uzyskania zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, to jednak nie spełnia wymogów materialnych określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 3)">§ 1 i § 3 k.k.w.</a> </p> <p>W zaskarzonym orzeczeniu zasadnie wyeksponowano to, że skazany <span class="anon-block">D. M.</span> nie jest sprawcą incydentalnym, będąc wielokrotnie karany sądownie. Podkreślić również za sądem I instancji należy, że jest to już siódmy pobyt skazanego w izolacji, a stosowane dotychczas wobec niego środek probacyjny oraz orzekane kary nie stanowiły dla wymienionego bodźca do korekty zachowania, bowiem nie wdrożyły go do przestrzegania porządku prawnego i respektowania zasad współżycia społecznego. Sąd Okręgowy zasadnie wyeksponował również okoliczność, że skazany jest osobą, która ma bardzo negatywną opinię środowiskową, nadużywał alkoholu, nie podejmował pracy zarobkowej i utrzymywał kontakty z osobami zdemoralizowanymi, co podkreślał w sporządzonym wywiadzie kurator zawodowy, współpracujący ze skazanym przez okres kilku lat.</p> <p>Nie można również tracić z pola widzenia okoliczności, że skazany odbywa karę w systemie zwykłym, a jego zachowanie w jednostce penitencjarnej oceniono zaledwie jako umiarkowane – nie był zarówno karany dyscyplinarnie, jak i nagradzany regulaminowo.</p> <p>Powyższe uprawniało sąd penitencjarny do odmowy wyrażenia zgody na odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności w SDE. Do odmiennego stanowiska nie przekonała sądu odwoławczego argumentacja obrońcy, upatrującego przesłanek do wydania pozytywnej prognozy kryminologicznej wobec skazanego w jego krytycznym stosunku do popełnionych przestępstw, w przestrzeganiu regulaminu zakładu karnego czy ukończeniu programu edukacyjnego z zakresu profilaktyki uzależnień.</p> <p>Wielokrotna wcześniejsza karalność skazanego w połączeniu z brakiem wykazywania w czasie aktualnego pobytu w zakładzie karnym szczególnego zaangażowania w proces resocjalizacji oraz brak pozytywnej opinii środowiskowej wskazują na to, że w razie odbycia kary w tym systemie jej cele nie zostaną spełnione. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.k.w.</a> pozwala tymczasem na udzielenie zgody na odbywanie kary pozbawienia wolności w SDE tylko wtedy, gdy nie stoją temu na przeszkodzie szczególne względy wskazujące na to, że w razie odbycia kary w tym systemie nie zostaną osiągnięte cele kary. Wskazane powyżej okoliczności uznać należało za owe szczególne względy stojące na przeszkodzie uczynieniu zadość żądaniu skazanego, co do trybu odbywania kary pozbawienia wolności.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego, zaskarżone orzeczenie wydane zostało w oparciu o analizę całokształtu zgromadzonego w sprawie, a przy tym kompletnego materiału dowodowego, który został oceniony przy zastosowaniu reguł procesowych, wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i zasad logiki.</p> <p>Sąd <em> <!-- -->ad quem</em> podzielił w pełni zaprezentowane w negowanym orzeczeniu stanowisko, że swoim dotychczasowym postępowaniem, a zwłaszcza opornością na stosowane wcześniej oddziaływania wychowawczo – resocjalizacyjne, tak w warunkach wolnościowych jak w zakładzie karnym, skazany dowiódł, że proces jego resocjalizacji winien być kontynuowany w warunkach izolacji penitencjarnej. Zezwolenie na odbycie przez <span class="anon-block">D. M.</span> kary w systemie dozoru elektronicznego nie pozwoliłoby bowiem na realizację celów kary, zwłaszcza w zakresie prewencji indywidualnej, mogąc jedynie wywołać u skazanego przeświadczenie o bezkarności.</p> <p>Swoją postawą skazany udowodnił, że jest osobą lekceważącą porządek prawny i równocześnie niepodatną na oddziaływania wychowawczo-resocjalizacyjne w warunkach wolnościowych, a cechujące go brak samokontroli i samodyscypliny nie pozwalają na przyjęcie wobec niego pozytywnej prognozy kryminologiczno-społecznej, jak próbował do tego przekonać skarżący.</p> <p>Uznając zatem argumentację skarżącego za chybioną i nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia z urzędu, Sąd Apelacyjny orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.</p> <p>Sąd odwoławczy przychylił się do zażalenia skarżącego w zakresie, w jakim kwestionował on rozstrzygnięcie, co do wysokości kosztów przyznanych z tytułu pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu.</p> <p>Z uwagi na okoliczność, iż adw. <span class="anon-block">S. D.</span> reprezentował skazanego na etapie postępowania wykonawczego przed Sądem Okręgowym, koszty przyznane przez sąd pierwszej instancji, a przysługujące obrońcy z urzędu z tego tytułu – mając na uwadze przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.) – należało zmodyfikować poprzez zasądzenie dodatkowo należnego podatku VAT. W konsekwencji, podwyższono kwotę wynagrodzenia z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu przez adw. <span class="anon-block">S. D.</span> w postępowaniu wykonawczym do kwoty 590,40 zł, w tym 23% VAT.</p> <p>Jednocześnie, mając na uwadze udział w postępowaniu odwoławczym obrońcy z urzędu i nieopłacenie kosztów obrony zasądzono na rzecz adw. <span class="anon-block">S. D.</span> wynagrodzenie odpowiadające wysokości stawek przewidzianych dla obrońcy ustanowionego z wyboru w § 13 pkt 7) cyt. rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku, tj. w kwocie 480 zł, podwyższonej o należny podatek VAT. W opinii Sądu Apelacyjnego, jakkolwiek wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku, sygn. akt SK 78/21, opublikowany w dniu 28 grudnia 2022 r., stwierdza niezgodność z art. 64 ust. 2 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 31;art. 31 ust. 3;art. 32;art. 32 ust. 1;art. 2;art. 92;art. 92 ust. 1;art. 92 ust. 1 zd. 1)">art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 2 i art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> jedynie § 17 ust. 1 pkt. 2 i § 17 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z uwagi na to, że wskazane w nich stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru, to orzeczenie to winno być stosowane również do stawek przewidzianych za wszystkie pozostałe czynności podejmowane przez obrońców z urzędu w sprawach karnych.</p> <p>Z uwagi na trudną sytuację osobistą i majątkową skazanego, zwolniono go od wydatków postępowania odwoławczego, gdyż oceniono, że ich poniesienie byłoby dla niego zbyt uciążliwe.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>- odpis post. doręczyć skazanemu z pouczeniem o prawomocności</p> <p>- zwrócić akta sprawy.</p> <p>Katowice, dnia 20 czerwca 2023 roku</p> </div>