Postanowienie – II AKzw 86/24

<p>Sygn. akt II AKzw 86/24</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 27 lutego 2024 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="166"/> <col width="389"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Robert Pelewicz /del./</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Katarzyna Korbiel</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza del. do Prokuratury Regionalnej w Krakowie - Edyty Kulik </p> <p>po rozpoznaniu w sprawie</p> <p> <span class="anon-block">R. M.</span> s. <span class="anon-block">D.</span> </p> <p>skazanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 279;art. 279 § 1)">art. 279 § 1 k.k.</a> i inne</p> <p>zażalenia wniesionego przez skazanego</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach</p> <p>z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Kow 2388/23</p> <p>w przedmiocie uchylenia zezwolenia na odbywanie kar pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437§ 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> </p> <p>postanawia</p> <p>1/ utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie;</p> <p>2/ zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 r., sygn. akt IV Kow 2388/23, Sąd Okręgowy w Kielcach na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a> zaa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.k.w.</a> uchylił skazanemu <span class="anon-block">R. M.</span> zezwolenie na wykonywanie poza zakładem karnym, w systemie dozoru elektronicznego, reszty sumy kar:</p> <p>- 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 27 czerwca 2023r. w sprawie IIK 401/23,</p> <p>- zastępczej kary 90 pozbawienia wolności zarządzonej do wykonania w sprawie II K 413/20 Sądu Rejonowego w Starachowicach (pkt1 ). Nadto zaliczył na poczet kar pozbawienia wolności określonych w punkcie 1 okres wykonywania sumy kar w zakładzie karnym od 20 lipca 2023r. do 5 października 2023 roku oraz w systemie dozoru elektronicznego od 7 października 2023r. do 15 stycznia 2024 roku ( pkt 2), zarządził niezwłoczne usunięcie elektronicznego urządzenia rejestrującego i nadajnika znajdujących się u skazanego (pkt 3) oraz zwolnił skazanego od poniesionych wydatków, którymi obciążył Skarb Państwa (pkt 4)</p> <p>W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że Sąd Okręgowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 5 października 2023 r. udzielił <span class="anon-block">R. M.</span> zezwolenie na wykonywanie poza zakładem karnym, w systemie dozoru elektronicznego sumy kar pozbawienia wolności, nakładając na skazanego obowiązek pozostawania w miejscu stałego pobytu, a dodatkowo m. in. obowiązek wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego oraz obowiązek wykonywania pracy zarobkowej. Skazany rozpoczął odbywanie kar w SDE w dniu 7 października 2023 r., a w dniu 20 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Kielcach z urzędu wszczął postępowanie w przedmiocie uchylenia zezwolenia na wykonywanie przez <span class="anon-block">R. M.</span> reszty kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Sąd Okręgowy ustalił bowiem, że skazany od dnia 7 października 2023 r. do chwili obecnej nie podjął żadnego zatrudnienia ani nie zarejestrował się w biurze pracy jako poszukujący zatrudnienia, nie przedstawił również kuratorowi potwierdzeń podań składanych do okolicznych firm i przedsiębiorstw, do czego został zobowiązany przez kuratora. W ocenie Sądu Okręgowego oznacza to, że nie wykazywał on rzeczywistego zainteresowania podjęciem stałego, legalnego zatrudnienia. Sąd Okręgowy odnotował zarazem, że w dacie 19.12.2023 r. skazany zarejestrował własną działalność gospodarczą w postaci sklepu stacjonarnego z odzieżą używaną, niemniej uznał, że samo zarejestrowanie działalności gospodarczej nie jest tożsame ze świadczeniem pracy, bo wiąże się ono z obowiązkiem osobistego jej wykonywania. Ponadto z ustaleń kuratora wynika, że to siostra skazanego zajmuje się prowadzeniem sklepu z odzieżą używaną, a <span class="anon-block">R. M.</span>, jak wynika z jego oświadczeń – pomaga jej jedynie z zakupem i dostarczaniem do sklepu towaru. Sąd Okręgowy skonstatował, że skazany w istocie pracy nie świadczy osobiście i trudno też przyjąć, aby stanowiła ona stałe źródło jego dochodów. Zdaniem Sądu Okręgowego brak samodyscypliny skazanego uniemożliwia jego resocjalizację w warunkach wolnościowych, w systemie dozoru elektronicznego.</p> <p>Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skazany wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skazany podniósł, że choć starał się o uzyskanie zatrudnienia, wysyłał CV, to uzyskiwał odpowiedzi o braku wolnych etatów, w następstwie czego otworzył własną działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu sklepu z używaną odzieżą, w czym pomaga mu siostra. Nadto wskazał, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny stwierdził, co następuje.</strong> </p> <p>Zażalenie skazanego na uwzględnienie nie zasługuje.</p> <p>Nie ulega wątpliwości, że obligatoryjność uchylenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>zaa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.k.w.</a>, jest obligatoryjnością względną, ponieważ w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>zaa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 2)">§ 2 k.k.w.</a> zamieszczono klauzulę wyjątkowego przypadku („w wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami”). Chodzi więc w rzeczywistości o podstawę fakultatywną, tylko pozostawiającą węższy margines swobodnego uznania (por. J. Skupiński, J. Mierzwińska-Lorencka (w:) Kodeks karny. Komentarz, red. R. Stefański, Legalis 2019, teza 6 do art. 75). Trzeba więc pamiętać, że jeżeli w realiach konkretnej sprawy zostały spełnione warunki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>zaa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.k.w.</a>, stanowiące podstawę do obligatoryjnego uchylenia skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (obligatoryjność bezwzględna, gdyby za uchyleniem zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie przemawiały szczególne względy wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 2)">§ 2</a>), to sąd penitencjarny ma obowiązek wydać postanowienie o uchyleniu zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, chyba że w wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, sąd penitencjarny odstąpi od uchylenia zezwolenia (R. Pelewicz (w:) Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, red. T. Przesławski, W. Sych, LEX/el. 2023, teza 3 do art. 43zaa).</p> <p>W realiach rozpoznawanej sprawy i w sytuacji zaistnienia przesłanki określonej w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>zaa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.k.w.</a> Sąd Okręgowy był więc zobowiązany do uchylenia zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego bez względu na jego sytuację osobistą i rodzinną, jak też bez względu na dotychczasowy przebieg okresu dozoru elektronicznego. Aczkolwiek wymaga podkreślenia, że to właśnie głównie wzgląd na sytuację osobistą i rodzinną skazanego, jak też wzgląd na dotychczasowy przebieg okresu dozoru elektronicznego, może wypełniać niedookreśloną konstrukcję semantyczną <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43 § 2)">§ 2</a>: „w wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami”, uprawniającą sąd penitencjarny do odstąpienia od uchylenia zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.</p> <p>W powyższym kontekście skarżący powinien pamiętać, że naruszeniem porządku prawnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>zaa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.k.w.</a>, jako przesłanką nawiązującą do postawy sprawcy w toku odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jest zachowanie się skazanego nie tylko wbrew zakazom lub nakazom prawa karnego (popełnienie przestępstwa), ale także prawa administracyjnego (popełnienie wykroczenia) oraz wbrew regułom, których przestrzeganie mieści się w granicach zadań i celów, wyznaczonych przez Sąd Okręgowy w postanowieniu o udzieleniu zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, które prawo karne wiąże z takimi instytucjami właśnie, jak uchylanie się od warunków odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (postanowienie SA w Krakowie z 2.08.2023., II AKzw 769/23, Legalis nr 2976249).</p> <p>W świetle powyższych rozważań i ustaleń zwłaszcza wobec negatywnie ocenionej postawy skazanego, brak jest podstaw do twierdzenia, że należy odstąpić od uchylenia zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, albowiem w jego sytuacji osobistej, życiowej, zdrowotnej i majątkowej nie zachodzą żadne szczególne okoliczności w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>zaa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 2)">§ 2 k.k.w.</a> Skoro skazany od dnia 7 października 2023 r. do chwili obecnej (27 lutego 2024 r.) nie podjął żadnego zatrudnienia ani nie zarejestrował się w biurze pracy jako poszukujący zatrudnienia, nie przedstawił również kuratorowi potwierdzeń podań składanych do okolicznych firm i przedsiębiorstw, do czego został zobowiązany przez kuratora, to oznacza to, że nie wykazywał on rzeczywistego zainteresowania podjęciem stałego, legalnego zatrudnienia. Skazany zaś w toku postępowania wykonawczego zarówno przed Sądem Okręgowym, jak i przed Sądem Apelacyjnym swoją postawą utwierdza tylko w przekonaniu, że takich szczególnych okoliczności w realiach rozpoznawanej sprawy brak.</p> <p>Z uwagi na fakt, iż skazany nie posiada żadnego majątku i będzie odbywał karę pozbawienia wolności, zwolniono go od poniesienia na rzecz Skarb Państwa kosztów sądowych w postępowaniu wykonawczym odwoławczym, gdyż ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe, w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> </p> </div>