Postanowienie – II AKzw 752/22

<p>Sygn. akt II AKzw 804/22</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 18 lipca 2022 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <p>Przewodniczący: Sędzia Robert Pelewicz</p> <p>Protokolant: Natasza Żak</p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Krakowie Ewy Rogali </p> <p>po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skazanego <span class="anon-block">M. C. (1)</span> na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt III Kow 819/22, o uchyleniu zgody na wykonywanie kary 1 roku pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego,</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> </p> <p>postanawia</p> <p>1) utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie;</p> <p>2) zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. V Kow 2079/21, Sąd Okręgowy w Krakowie zezwolił skazanemu <span class="anon-block">M. C. (1)</span> na wykonywanie w systemie dozoru elektronicznego kary 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Bochni z dnia 30 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 508/19. Na skazanego nałożono obowiązki, aby w okresie odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego wykonywał stałą pracę zarobkową oraz powstrzymywał się od używania alkoholu. Skazany rozpoczął odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego w dniu 25 listopada 2021 r. (jej koniec obliczono na dzień 23 lipca 2022 r.). Natomiast już grudniu 2021 roku wszczęto postępowanie o uchylenie dozoru elektronicznego wobec skazanego <span class="anon-block">M. C. (1)</span> z uwagi na spożywanie przez niego alkoholu, a więc naruszenie obowiązku nałożonego przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Jednakże postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt III Kow 1895/21, Sąd Okręgowy w Tarnowie nie uchylił dozoru elektronicznego wobec <span class="anon-block">M. C. (1)</span>, uznając zdarzenie ze spożyciem alkoholu przez skazanego jako zdarzenie jednorazowe.</p> <p>Wobec dalszego nadużywania alkoholu przez <span class="anon-block">M. C. (1)</span> z urzędu ponownie zostało wszczęte postępowanie przez Sąd Okręgowy w Tarnowie, już po zdarzeniu z 29 maja 2022 r. o uchylenie dozoru elektronicznego wobec skazanego. W konsekwencji postanowieniem z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt III Kow 654/22, Sąd |Okręgowy w Tarnowie uchylił wobec skazanego <span class="anon-block">M.</span>zezwolenie na odbywanie poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego kary 1 roku pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Bochni z dnia 30.12.2019 roku, sygn. akt II K 508/19 - udzielone postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. V Kow 2079/21. Jednocześnie uznał karę 1 roku pozbawienia wolności za wykonaną w systemie dozoru elektronicznego w okresie od dnia 25 listopada 2021 r., godz. 08:16, do dnia 29 maja 2022 r., godz. 07:09.</p> <p>Na to postanowienie zażalenie wniósł skazany, podnosząc, że teraz ma stałą pracę, to pozwala mu na zarabianie pieniędzy, a poza tym pracodawca nie gwarantuje mu pracy po odbyciu reszty kary pozbawienia wolności. W konkluzji zażalenia wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i zezwolenie skazanemu na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Krakowie zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie skazanego <span class="anon-block">M. C. (1)</span> nie jest zasadne.</p> <p>Nie kwestionując okoliczności podniesionych przez skazanego w zażaleniu, to w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że w kontekście realizacji przez skazanego <span class="anon-block">M. C. (1)</span> celów kary pozbawienia wolności wynikających z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 67;art. 67 § 1)">art.  67 §  1 k.k.w.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§  1 pkt  2 k.k.w.</a>, kluczowe znaczenie ma to, iż zezwolenie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23.11.2021 r., sygn. V Kow 2079/21, na wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego, zostało obwarowane nie tylko obowiązkiem wykonywania przez skazanego stałej pracy zarobkowej (który skazany realizował), ale także obowiązkiem powstrzymywania się od używania alkoholu (którego skazany nie realizował).</p> <p>Dlatego nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego ocena wywiadu środowiskowego sądowego kuratora zawodowego, dokonana przez Sąd Okręgowy, o braku zaangażowaniu skazanego w procesy resocjalizacyjne, która pozostaje w zgodzie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art.  7 k.p.k.</a>, bowiem jego wymowę Sąd Okręgowy racjonalizuje poprzez odwoływanie się do zachowania skazanego, wskazując, iż „Po przeprowadzeniu jednak kontroli przez kuratora sądowego okazało się, że skazany pojechał w tym dniu do pracy, bo się pomylił co do dnia tygodnia, ale jednocześnie ujawniono, że skazany nadużywa alkoholu, kieruje wulgaryzmy wobec swojej żony <span class="anon-block">M. C. (2)</span> (przypomina Sąd Okręgowy, że skazany odbywa karę pozbawienia wolności za przestępstwo znęcania), a sam skazany przyznał, że w dniu 28.05.2022 r. spożywał alkohol w postaci piwa, rano dnia następnego pojechał do pracy chociaż była to niedziela. Podczas kolejnej kontroli skazanego w dniu 02.06.2022 r. znowu skazany został zastany przez kuratora po spożyciu alkoholu w postaci piwa do czego się przyznał.” (s. 2 postanowienia).</p> <p>Podstawowym celem wykonywania kary pozbawienia wolności - co pomija skarżący w zażaleniu, a co w realiach rozpoznawanej sprawy ma kapitalne znaczenie przy ocenie realizacji przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§  1 pkt 2 k.k.w.</a>, w kontekście zasadności wniosku skazanego, zwłaszcza wobec spełnienia przez niego wszystkich pozostałych przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1)">§  1 k.k.w.</a>, jest cel zapobiegawczy i wychowawczy, a więc to, co jest nazywane prewencją szczególną. Został on jednoznacznie wyartykułowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 67)">art.  67 k.k.w.</a> jako wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności realnego (a nie ukierunkowanego tylko ze względu na taktykę procesową) poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego, a zatem powstrzymania się od powrotu do przestępstwa. Jest to cel niejako perspektywiczny, dalekosiężny, mający szansę realizacji w przyszłości, po odbyciu kary (zob. K. Postulski, <em> <!-- -->Kodeks karny wykonawczy</em>, LEX el., komentarz do art.  43la).</p> <p>Dlatego z dobrodziejstwa odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie powinny korzystać osoby, które lekceważą porządek prawny (zob. postanowienie SA w Krakowie z 8.01.2018., II AKzw 1076/17, LEX 2566965). Skoro zaś <span class="anon-block">M. C. (1)</span> w dalszym ciągu nadużywa alkoholu i wulgarnie odnosi się do swojej żony <span class="anon-block">M. C. (2)</span>, to słusznie przyjmuje Sąd Okręgowy konstatuje: „Nie sposób w dalszym ciągu tolerować takiego postępowania skazanego, który miał określone jasne obowiązki, a przypomina Sąd, że problem alkoholowy u skazanego jest wieloletni i przestępstwo którego się dopuścił, a odbywa w SDE miało miejsce wtedy kiedy skazany był pod wpływem alkoholu. Jeśli dodać do powyższego, iż skazany nie tylko w zakresie alkoholu powraca do swoich wcześniejszych zachowań to jasno widać, że cele kary wykonywanej przez niego w SDE nie są spełniane i dalsze odbywanie przez skazanego kary w tym systemie nie znajduje uzasadnienia.” (s. 3 postanowienia) i słusznie ocenia, że zachowanie skazanego <span class="anon-block">M. C. (1)</span> świadczy o nieskuteczności stosowanych wobec niego środków probacyjnych i w ramach wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Wskazane okoliczności nie pozwalają uwierzyć w deklarowane przez skazanego przewartościowanie postawy i uznania zasadności stanowiska zażalenia, iż <span class="anon-block">M. C. (1)</span> będzie respektował porządek prawny, a tym samym daje gwarancję należytego wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (por. postanowienie SA w Krakowie z 10.12.2018., II AKzw 1005/18, LEX 2692651).</p> <p>Skazany w powyższym kontekście musi pamiętać, że efektywna realizacja normatywnego celu kary pozbawienia wolności w ramach systemu dozoru elektronicznego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 43)">art. 43</a>la <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (§ 1;§ 1 pkt. 2)">§ 1 pkt 2 k.k.w.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 67;art. 67 § 1)">art. 67 § 1 k.k.w.</a>), nie tylko uzasadnia, ale wręcz nakazuje organom prowadzącym postępowania karne wykonawcze taką interpretację przepisów, która umożliwi pełne wykorzystanie możliwości w zakresie wzbudzenia w skazanym woli kształtowania jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego, nawet wówczas, gdy brak jest należytych unormowań formalno-procesowych (postanowienie SA w Szczecinie z 10.05.2017., II AKzw 544/17, OSASz 2017/3/19-27). Dlatego też nieprawidłowe (niezgodne z jurydycznie skonkretyzowaną treścią normatywu) wykonywanie przez skazanego <span class="anon-block">M. C. (1)</span> kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jest szkodliwe nie tylko dla samego skazanego, lecz także dla wymiaru sprawiedliwości. Deprecjacji ulegają bowiem cele, którym służył prawomocnie zakończony proces karny, prawda poznana w tymże postępowaniu, co rodzi także poczucie, że środki finansowe wykorzystane w procesie karnym zostały w istocie zmarnowane (K. Rymarz, <em> <!-- -->Zasada bezzwłoczności w postępowaniu wykonawczym</em>, Przegląd Więziennictwa Polskiego 2004, nr 44-45, s. 43).</p> <p>Ponieważ na <span class="anon-block">M. C. (1)</span> ciążą liczne zobowiązania finansowe i po osadzeniu w zakładzie karnym nie będzie pracował zarobkowo, to Sąd Apelacyjny uznał, iż uiszczenie przez niego wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym byłoby zbyt uciążliwe. Dlatego też, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> zwolnił skazanego od ich zapłaty.</p> <p>W tych warunkach Sąd Apelacyjny orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.</p> </div>