Postanowienie II AKzw 547/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydzia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II AKzw 547/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSA Beata Barylak-Pietrzkowska Protokolant: st. prot. sądowy Natasza Żak przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marka Woźniaka po rozpoznaniu w sprawie S S skazanego z art. 286 § 1 kk i inne zażalenia wniesionego przez prokuratora na postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 9 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II 2 Kow 134/14 w przedmiocie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia na podstawie art. 437 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 1 § 2 kkw, art. 72 § 2 kk w zw. z art. 159 § 1 kkw, art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 1 § 2 kkw postanawia 1. zaskarżone postanowienie zmienić w ten sposób, że nałożyć na skazanego S S w okresie próby obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej pokrzywdzonym w części, w której nie został dotychczas wykonany, a w pozostałym zakresie utrzymać je w mocy. 2. wydatkami za postępowanie odwoławcze obciążyć Skarb Państwa Uzasadnienie Powołanym na wstępie postanowieniem Sąd Okręgowy w Nowym Sączu uwzględnił wniosek Dyrektora Zakładu Karnego w N i udzielił skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia na okres dwóch lat próby, oddał skazanego pod dozór kuratora i nałożył na skazanego --- STRONA 2 --- 2 obowiązki w postaci podjęcia i wykonywania pracy zarobkowej oraz powstrzymania się od przebywania w środowiskach kryminogennych. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem prokurator, który w oparciu o art. 438 pkt 2 i 4 kpk zarzucił obrazę art. 7 kpk wskutek dowolnego, bo bez uwzględnienia wszystkich okoliczności wymienionych w art. 77 § 1 kk i bez dokonania ich kompleksowej analizy, przyjęcie wobec skazanego pozytywnej prognozy kryminologiczno − społecznej. W przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu zażalenie zarzuciło niesłuszne niezastosowanie na podstawie art. 159 § 1 kkw wobec skazanego obowiązku określonego w art. 72 § 2 kk. W konkluzji zażalenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowego w Nowym Sączu celem ponownego rozpoznania, a w wypadku nieuwzględnienia tego wniosku – o zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie wobec skazanego obowiązku określonego w art. 72 § 2 kk. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie o ile wniosło o nałożenie na skazanego w okresie próby ustalonym w związku z warunkowym zwolnieniem obowiązku naprawienia szkody. Zarzut udzielenia skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z naruszeniem art. 7 kpk nie był zasadny. Prokurator nie wskazał w uzasadnieniu środka odwoławczego argumentów świadczących o tym, że Sąd I instancji nietrafnie stwierdził występowanie podstaw do udzielenia skazanemu warunkowego zwolnienia. Nie można było przyznać racji skarżącemu, że formułując pozytywną względem skazanego prognozę kryminologiczno − społeczną Sąd I instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności wymienionych --- STRONA 3 --- 3 w art. 77 § 1 kk i wydając rozstrzygnięcie oparł się przede wszystkim na zachowaniu skazanego w zakładzie karnym. Nie był także zasadny zarzut uwzględnienia przesłanki, której nie zawiera art. 77 § 1 kk w obecnym brzmieniu tj. sposobu życia skazanego przed popełnieniem przestępstwa. Sąd Okręgowy w ocenie Sądu odwoławczego w wystarczającym stopniu w motywacyjnej części orzeczenia kierował się całokształtem okoliczności dotyczących skazanego istotnych z punktu widzenia wydanego postanowienia. Sąd I instancji uprawniony był uwzględnić krytyczny stosunek skazanego do sposobu życia przed osadzeniem, skoro w ramach warunków określonych w art. 77 § 1 kk Sąd winien ocenić m.in. postawę skazanego. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut kierowania się przez Sąd I instancji nieistniejącą przesłanką w postaci sposobu życia skazanego przed popełnieniem przestępstwa. Nie można było również podzielić stanowiska skarżącego, aby Sąd I instancji miał obowiązek szczegółowego odnoszenia się do każdego z warunków określonych w art. 77 § 1 kk, w sytuacji gdy in concreto nie dostrzegał oddziaływania tego warunku na rozstrzygnięcie. Skoro Sąd I instancji nie wskazał na okoliczności popełnienia przez skazanego przestępstwa, to tym samym uznawał, iż nie sprzeciwiały się one w niniejszej sprawie przyjęciu pozytywnej prognozy zachowania skazanego na wolności. Skarżący poza zdawkowym stwierdzeniem, że okoliczności te mogą mieć istotne znaczenie dla negatywnej prognozy kryminologiczno − społecznej skazanego uchylił się od jakiegokolwiek uzasadnienia wyrażonego zapatrywania. Wprawdzie rację miał prokurator, że zgodnie z normą art. 77 § 1 kk okoliczności popełnienia przestępstwa są, podobnie jak zachowanie skazanego podczas osadzenia, jednym z wyznaczników prognozy przyszłego zachowania i mają takie samo znaczenie, to nie można było jednak pomijać, że okoliczności te mają znacznie dla negatywnej prognozy kryminologiczno społecznej --- STRONA 4 --- 4 skazanego pod warunkiem, że wskazują na konkretne cechy skazanego, które mogą doprowadzić do ponownego popełnienia przez niego przestępstwa (zob. postanowienie SA we Wrocławiu z 21.10.2004 r. sygn. akt II AKz 709/04; OSA 2005/4/23; postanowienie SA w Krakowie 19.08.2005r. II AKzw 521/05; KZS 2005/7-8/80). W tym kontekście wypada przypomnieć, co miał na uwadze Sąd I instancji, że skazany nawet podczas osadzenia starał się zadośćuczynić pokrzywdzonym popełnionym przez niego przestępstwem. Zarzucanie skazanemu, że zapłacił niewielką część równowartości szkody, w sytuacji gdy przebywa w warunkach osadzenia i jego możliwości finansowe są ograniczone nie podważyło powyższej oceny. Postawa skazanego nie pozwalała w konsekwencji uznać, że okoliczności popełnienia przestępstwa wskazywały na cechy skazanego mogące doprowadzić do ponownego naruszenia przez niego porządku prawnego. Samo hasłowe wskazanie na okoliczności popełnionego przestępstwa, jako przyczyny stanowiącej przeszkodę dla wcześniejszego zwolnienia skazanego nie zasługiwało na zaaprobowanie. Co więcej, w orzecznictwie niejednokrotnie podkreślano już, że Sąd penitencjarny nie jest uprawniony do rozważania kolejny raz tych samych okoliczności, które należą do istoty przypisanego skazanemu przestępstwa, gdy nie docenia innych przesłanek orzekania penitencjarnego, ponieważ okoliczności popełnienia przestępstw, były już przedmiotem rozważań sądu rozpoznającego sprawę merytorycznie (zob. post. SA w Krakowie z 05.09.2005r., II AKzw 530/05, KZS 2005/09/29). Ograniczenie się do wskazania przez skarżącego, że skazany dopuścił się oszustw w stosunku do kilkuset osób pozostawało zatem bez wpływu na zaskarżone postanowienie. Sąd I instancji miał rację, że postawa skazanego podczas odbywania kary wyrażająca się aktywnym uczestnictwem w procesie --- STRONA 5 --- 5 resocjalizacji, pracą poza terenem zakładu karnego oraz utrzymywaniem serdecznych kontaktów z rodziną, stanowi przykład wzorowego zachowania skazanego i uzasadnia udzielenie warunkowego zwolnienia z reszty kary. Wbrew zarzutowi skarżącego Sąd I instancji trafnie ocenił zachowanie skazanego podczas osadzenia jako wyróżniające na tle współosadzonych i przemawiające za udzieleniem mu warunkowego zwolnienia. Nie można także było nie dostrzegać, że wbrew poglądowi wyrażonemu w zażaleniu art. 77 § 1 kk nie formułuje warunku w postaci wystąpienia (po wyroku) szczególnych okoliczności wskazujących na zasadność korekty skazującego wyroku. Sąd I instancji zasadnie miał na uwadze, że zachowanie skazanego podczas odbywania kary przez cały czas od początku osadzenia skazanego było właściwe oraz że skazany prezentuje wyróżniającą postawę wyrażającą się aktywnym uczestnictwem w programie resocjalizacji (już jako tymczasowo aresztowany), pracą poza terenem zakładu karnego oraz utrzymywaniem serdecznych kontaktów z rodziną. Są to bez wątpienia przejawy właściwie przebiegającego procesu społecznej readaptacji skazanego uzasadniające udzielenie warunkowego zwolnienia z reszty kary. Jakkolwiek, co zarzucił skarżący, choć zachowanie takie winno stanowić normę, której należy wymagać od każdego osadzonego, to stwierdzić trzeba, że nie jest ono częstym zjawiskiem w zakładach karnych. Na uwagę zasługiwało również, że skazany nie dopuścił się żadnego przekroczenia dyscyplinarnego, a był wielokrotnie nagradzany w trakcie pobytu w zakładzie karnym, w tym najwyższymi formami w postaci zezwoleń na opuszczenie zakładu karnego, które każdorazowo wykorzystywał właściwe − nie odnotowano żadnych zastrzeżeń co do jego zachowania na wolności lub terminu powrotu. --- STRONA 6 --- 6 Istotne jest i to, że na wolności skazany ma zapewnione warunki, aby wytrwać w poprawnym życiu, ma rodzinę z którą zamieszka oraz zapewnioną pracę. Natomiast dalsze oddziaływanie resocjalizacyjne, utrwalanie postawy przestrzegania prawa w okresie próby zapewnią w dostatecznym stopniu orzeczone obowiązki połączone z nadzorem kuratora sądowego Wskazane okoliczności pozwalały na przyjęcie uzasadnionego przekonania, że po zwolnieniu skazany będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa. Uwzględniając takie nagromadzenie pozytywnych okoliczności, nie można było odmawiać zastosowania warunkowego przedterminowego zwolnienia z powodu okoliczności popełnienia przestępstwa, gdyż należy uznać, że doszło do trwałego przewartościowania postawy życiowej u skazanego. Zasługiwało zatem na podzielenie stanowisko Sądu I instancji, iż dalsze wykonywanie kary jest obecnie bezcelowe, a wyznaczony dwuletni okres próby i nałożone w tym czasie obowiązki oraz dozór kuratora pozwolą sprawdzić postawę skazanego, a także zmotywują go do prawidłowego postępowania. Prokurator trafnie jednak zarzucił nienałożenie przez Sąd I instancji na skazanego w okresie próby obowiązku naprawienia szkody. Zasadnie wskazał, że Sąd Okręgowy pominął, iż obowiązek ten został nałożony na skazanego jako obowiązek probacyjny, w konsekwencji czego po zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej przestał on obowiązywać. Nie można także było odmówić racji autorowi zażalenia, że nałożenie takiego obowiązku na skazanego warunkowo zwalnianego z zakładu karnego jest celowe z punktu widzenia procesu resocjalizacji skazanego, jaki ma być kontynuowany na wolności. Stanowisko takie zajął także Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu. Za celowe Sąd odwoławczy uznał --- STRONA 7 --- 7 doprecyzowanie, że nałożony w niniejszym postanowieniu obowiązek naprawienia szkody przez skazanego oznacza, że w ustalonym przez Sąd Okręgowy okresie próby skazany ma zapłacić na rzecz pokrzywdzonych wymienionych w wyroku skazującym (tj. wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa − Nowej Huty w Krakowie z dnia 27 października 2006 roku II K 1309/06/N) wymienione kwoty, o ile nie zostały dotychczas uiszczone. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak na wstępie na podstawie powołanego przepisu prawa. Wydatkami za postępowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa, ponieważ środek odwoławczy złożył wyłącznie oskarżyciel publiczny.