Teza / krótkie omówienie
odmowy udzielenia przerwy w odbywanej karze pozbawienia wolności
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt II AKzw 523/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 9 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSA Tadeusz Tokarski Protokolant: st.sekr.sądowy Barbara Zembala przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Krzysztofa Knapika po rozpoznaniu w sprawie M H skazanego z art. 279§1 kk i inne zażaleń wniesionych przez skazanego oraz jego obrońcę na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. akt III Kow 170/14 w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w odbywanej karze pozbawienia wolności na podstawie art.437§ 1 kpk i art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 1 § 2 kkw postanawia 1. zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy; 2. zwolnić skazanego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze. Uzasadnienie Powołanym na wstępie postanowieniem Sąd Okręgowy w Tarnowie odmówił skazanemu udzielenia przerwy w odbywanej karze pozbawienia wolności, ponieważ ustalił, że skazany nie jest jedyną osobą mogącą udzielić pomocy żonie w opiece nad dzieckiem na czas ewentualnej hospitalizacji. Nadto uznał, że skazany nie daje gwarancji przestrzegania w okresie przerwy w karze porządku prawnego. Powyższe postanowienie zaskarżyli zażaleniami skazany oraz jego obrońca.
--- STRONA 2 ---
2 Skazany w osobistym zażaleniu wnosząc o udzielenie przerwy w karze wywodził, że tylko on może zaopiekować się synem żony w okresie jej hospitalizacji. Ponadto nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że nie daje gwarancji właściwego zachowania w okresie przerwy, podkreślił, że nie popełnił przestępstw w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i od czasu, gdy popełnił przestępstwa zmienił się i doszło do przemiany w jego zachowaniu. Skazany odwołał się także do współpracy z organami ścigania przez co także nie ma powrotu do środowiska przestępczego. Obrońca skazanego zaskarżonemu postanowieniu w oparciu o art. 438 pkt 2 i 3 kpk zarzucił: 1. obrazę prawa procesowego mającą wpływ na jego treść, a mianowicie art. 170 § 1 pkt 2 kpk polegającą na oddaleniu wniosku dowodowego, który zmierzał do uzyskania opinii Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie w zakresie zachowania skazanego, współpracy między skazanym a organami ścigania, w toku której skazany ujawnił szereg okoliczności dotyczących osób uczestniczących w popełnianiu przestępstw oraz istotne okoliczności ich popełnienia dowodzące pozytywnej prognozy kryminologiczno społecznej, a następnie uznaniu, że stosunku do skazanego nie istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna; 2. obrazę prawa procesowego, mająca wpływ na jego treść, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 424§ 1 kpk polegającą na dokonaniu oceny dowolnej i nieobejmującej całości materiału dowodowego w niniejszej sprawie prowadzącej do sprzecznych wniosków zawartych w ustnych motywach rozstrzygnięcia, polegający na niedostrzeżeniu przesłankę udzielenia przerwy w karze, przy jednoczesnej analizie prognozy kryminologicznej,
--- STRONA 3 ---
3 której zbadanie byłoby niezbędne w przypadku spełnienia przesłanek udzielenia przerwy w karze.; 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w stosunku do skazanego nie zachodzą poważne względy rodzinne uzasadniające udzielenie przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności wskazane w art. 153 § 2 kkw. W konkluzji zażalenie wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie skazanemu przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności na okres 6 miesięcy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto zażalenie wniosło o wystąpienie do Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie Wydział V do spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji o sporządzenie opinii dotyczącej skazanego na okoliczność współpracy skazanego z organami ścigania, zachowaniu skazanego po popełnieniu przestępstw, stosunku skazanego do popełnionych przestępstw, prognozy kryminologicznej skazanego. W dniu 8 maja 2014 roku drogą faksową do Sądu Apelacyjnego wpłynęło pismo sporządzone przez Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie potwierdzające współpracę skazanego z organami ścigania w postępowaniu sygn. akt Ap V Ds. 35/10/S (toczącego się obecnie przed Sądem Okręgowym w Tarnowie do sygn. akt II K 49/13). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy, nie dopuszczając się naruszenia przepisów prawa procesowego, jak również błędu w ustaleniach faktycznych trafnie stwierdził, że udzielenie skazanemu przerwy w odbywanej karze nie byłoby uzasadnione.
--- STRONA 4 ---
4 Na wstępie za celowe uznał Sąd odwoławczy przypomnienie, co trafnie podkreśla się w orzecznictwie Sądów Apelacyjnych w sprawach penitencjarnych, że osadzenie celem odbycia kary pozbawienia wolności zawsze wywołuje ujemne konsekwencje dla rodziny skazanego i nie można zapomnieć, iż są to naturalne konsekwencje izolacji więziennej. Osoba popełniająca przestępstwa musi liczyć się z tym, że będzie musiała ponieść za swoje czyny przewidzianą prawem karę, która może stanowić dolegliwość nie tylko dla niej, ale również dla jej rodziny (postanowienie SA w Lublinie z dnia 12 grudnia 2007 r., II AKzw 939/07, KZS 2008/5/96). Z uwagi na powyższe nie może budzić wątpliwości, że udzielenie przerwy w karze można rozważać wyłącznie w takich sytuacjach, gdy ciężar gatunkowy ujemnych konsekwencji osadzenia w zakładzie karnym, jest taki, że in concreto można przyjąć, że stanowi sytuację szczególną, zatem taką, której poprawienie może nastąpić wyłącznie przez obecność skazanego i jego osobiste starania (tak Sąd Apelacyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 13 września 2001 r., II AKz 326/01, KZS 2001, z. 9, poz. 21). Po analizie akt sprawy Sąd odwoławczy podzielił stanowisko zaskarżonego postanowienia, że taka sytuacja nie wystąpiła w realiach sprawy. Nie można zakwestionować okoliczności, że żona skazanego z uwagi na rozpoznane u niej dolegliwości ginekologiczne wymaga leczenia, w tym hospitalizacji w celu wykonania zabiegu operacyjnego co wykazano w sposób prawidłowy przedłożonymi do akt sprawy zaświadczeniami lekarskimi i skierowaniami do szpitala. Jednak, wbrew zarzutom skarżących, trafnie przyjął Sąd Okręgowy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby żona skazanego w opiece nad swoim synem mogła liczyć wyłącznie na pomoc skazanego. Na podstawie akt sprawy Sąd odwoławczy ustalił, że
--- STRONA 5 ---
5 poprzednio toczyło się już postępowanie w przedmiocie udzielenia skazanemu przerwy w karze motywowanej również sytuacją zdrowotną żony skazanego, a wniosku skazanego nie uwzględniono. W wydanych postanowieniach zwrócono bowiem uwagę, że w sytuacji, gdy żona skazanego kontynuowała naukę, która odbywała się w weekendy musiała tym samym posiadać osobę, która w tym czasie opiekowała się jej małoletnim synem. Skarżący nie wykazali, aby doszło w tym zakresie do zmiany sytuacji żony skazanego. Ponadto podnoszona w zażaleniach okoliczność rzekomego skłócenia żony skazanego z jej siostrą wynika tylko z oświadczenia żony i nie została potwierdzona żadnym obiektywnym dokumentem. Co więcej, w dołączonym przez skazanego piśmie siostry jego żony M W złożonego do Sądu Okręgowego w Katowicach w postępowaniu dotyczącym mieszkania po zmarłym ojcu wskazała ona, że to żona skazanego, a jej siostra miała zmienić miejsce zamieszkania i numer telefonu, co uniemożliwia z nią kontakt. Sąd Okręgowy miał zatem podstawy, aby przyjąć, że żona skazanego może zwrócić się do siostry o pomoc w opiece nad synem. Tego ustalenia skarżący nie zakwestionowali w sposób skuteczny, a na nich ciążył ciężar dowodu (art. 19§ 3 kkw). Nie można także było zgodzić się ze skarżącymi, jakoby okoliczność podjęcia współpracy przez skazanego z organami ścigania miałaby przesądzić o przyjęciu wobec niego pozytywnej prognozy kryminologiczno – społecznej. Taka postawa skazanego mogła mieć znaczenie w postępowaniu, w którym skazany ją przejawił, ale nie uprawniała w sposób jednoznaczny do wniosku, że skazany, który w przeszłości wielokrotnie naruszał porządek prawny zmienił się i inaczej postępowałby na wolności. Takiego wniosku nie uzasadnia choćby jego postawa podczas odbywania kary, a to odmowa włączenia się w proces
--- STRONA 6 ---
6 resocjalizacji i bierne odbywanie kary, a także dopuszczenie się przekroczeń dyscyplinarnych. Wbrew zarzutowi obrońcy skazanego słusznie Sąd I instancji rozważał także, czy skazany daje gwarancje wykorzystania przerwy zgodnie z przeznaczeniem, w tym przestrzegania porządku prawnego, co od dawna jest akceptowane w orzecznictwie (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2008 r., II AKzw 668/08, Prok. i Pr. 2009, nr 3, poz. 38, LEX nr 477997; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 5 sierpnia 2009 r., II AKzw 672/09, KZS 2009, z. 12, poz. 85, LEX nr 524004). Przerwa w odbywaniu kary pozbawienia wolności ma charakter celowy i rozważając zasadność jej udzielenia sąd winien mieć na uwadze fakt, czy skazany wykorzysta przerwę zgodnie z jej przeznaczeniem. Uwzględniając dotychczasowy sposób życia skazanego, trafnie ustalił Sąd brak podstaw do powzięcia w tym przedmiocie decyzji pozytywnej. Sama okoliczność współpracy z organami ścigania, co wykazano powyżej, nie pozwala na uznanie, że wykorzysta on przerwę zgodnie z jej przeznaczeniem. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak na wstępie zwalniając skazanego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze przy uznaniu, że byłoby to dla skazanego zbyt uciążliwe.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Krakowie w#II AKzw 523/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 9 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydzial#art. 279§1 kk#art.437§ 1 kpk#art. 624 § 1 kpk#art. 1 § 2 kkw#art. 438 pkt#art. 170 § 1 pkt 2 kpk#art. 424§ 1 kpk#art. 153 § 2 kkw.#art. 19§ 3 kkw