Postanowienie II AKzw 449/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydzia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II AKzw 449/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSA Marek Długosz Protokolant: st. prot. sądowy Natasza Żak przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Barbary Jasińskiej po rozpoznaniu w sprawie J W skazanego z art. 279 § 1 k.k. i inne zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 31 marca 2014 roku sygn. akt V Kow 425/14 w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. i art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze p o s t a n a w i a I. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, II. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych, 60/100) w tym VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę udzieloną skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, III. zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków za postępowanie odwoławcze. U z a s a d n i e n i e Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie na podstawie art. 160 § 1 pkt 3 k.k.w. odwołał warunkowe zwolnienie udzielone skazanemu J W postanowieniem Sądu Okręgowego w --- STRONA 2 --- 2 Tarnowie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt III Kow 579/13, oraz jednocześnie zarządził wykonanie wobec skazanego reszty nie odbytych kar: - 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 24 września 2010 roku, sygn. akt II K 269/10, za czyn z art. 279 § 1 k.k., - 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 29 grudnia 2008 roku, sygn. akt II K 1658/08/S, za czyn z art. 226 § 1 k.k. Powyższe postanowienie zaskarżył obrońca skazanego zarzucając mu : 1. obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 160 § 1 pkt 3 i 4 oraz art. 160 § 4 k.k.w. poprzez uznanie, że brak kontaktu skazanego z kuratorem stanowi sam w sobie rażące naruszenie porządku prawnego, a także odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia pomimo braku uprzedniego pisemnego upomnienia skazanego przez sądowego kuratora zawodowego, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że skazany uchyla się od dozoru kuratora, mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający dla przyjęcia takiego wniosku. Skarżący wniósł i zmianę zaskarżonego postanowienia i nieodwoływanie skazanemu warunkowego zwolnienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Zażalenie obrońcy skazanego uznać należało za bezzasadne. --- STRONA 3 --- 3 Stosownie do treści art. 160 § 1 pkt 3 k.k.w. sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie jeżeli skazany uchyla się od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych. Postanowieniem o udzieleniu warunkowego zwolnienia z dnia 18 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie oddał J W pod dozór kuratora i nałożył obowiązek w postaci wykonywania pracy zarobkowej. Trafnie wskazał Sąd Okręgowy, że J W od dnia 21 listopada 2013 roku zerwał kontakt z kuratorem. W tym dniu podpisał oświadczenie, że będzie mieszkał pod adresem: ul. … K, jednak – jak ustalono – we wskazanym miejscu nie przebywał, nie jest znany właścicielowi budynku przy ul. … (akta dozoru II Doz 666/13/P). Zasadnie uznał Sąd I instancji, że powyższe zachowanie skazanego świadczy o uchylaniu się przez niego od dozoru, a tym samym zgodnie z powołanym przepisem, stanowi podstawę do odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia. Nie zasługują na aprobatę zapatrywania skarżącego, zgodnie z którymi zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie daje postaw do przyjęcia, że brak kontaktu J W z kuratorem jest przez niego zawiniony i stanowi wyraz jego negatywnego stosunku do nałożonego obowiązku. Obrońca skazanego podniósł, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż powyższe zachowanie skazanego spowodowane było trudnościami ze znalezieniem stałego miejsca pobytu. Powyższe stanowisko skarżącego uznać należy za nietrafne. Jak wynika z akt dozoru J W w trakcie okresu próby wielokrotnie zmieniał miejsce pobytu, jednak początkowo nie stało to na przeszkodzie utrzymywaniu przez niego kontaktu z kuratorem. W dniu 21 listopada 2013 roku skazany oświadczył, że będzie mieszkał w K w budynku zlokalizowanym przy ul. …, jednak jak potem ustalono w ogóle pod wskazanym adresem nie przebywał. Skoro J W najpierw wprowadził w błąd kuratora co do zamiaru przebywania pod --- STRONA 4 --- 4 wskazanym przez siebie adresem a następnie całkowicie zerwał z nim kontakt, to istnieją podstawy do ustalenia, że jego zachowanie stanowiło uchylanie się od dozoru kuratora. Trafnie natomiast podnosi skarżący, że Sąd I instancji błędnie uznał, że zachowanie skazanego stanowiło rażące naruszenie porządku prawnego. Należy wskazać, że jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia wskazał Sąd Okręgowy art. 160 § 1 pkt 3 k.k.w., natomiast o rażącym naruszeniu porządku prawnego jako podstawie do odwołania warunkowego zwolnienia stanowi art. 160 § 1 pkt 4 k.k.w. Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że „skazany uchyla się od dozoru, co stanowi rażące naruszenie porządku prawnego”. Powyższy pogląd Sądu I instancji nie zasługuje na aprobatę. Uchylanie się od dozoru kuratora oraz rażące naruszenie porządku prawnego to dwie odrębne podstawy odwołania warunkowego zwolnienia. Jak trafnie wskazuje obrońca J W z akt sprawy nie wynika, aby w okresie próby skazany naruszał porządek prawny, a za jego rażące naruszenie nie może być uznane samo uchylanie się od dozoru kuratora. Powyższe błędne stwierdzenie Sądu I instancji pozostaje jednak bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia jako zasadnego. Jak bowiem wskazano powyżej, w sprawie istnieje podstawa do odwołania warunkowego zwolnienia J W określona w art. 160 § 1 pkt 3 k.k.w. Za nietrafny należy także uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 160 § 4 k.k.w. W złożonym zażaleniu skarżący zaprezentował interpretację powołanego przepisu, zgodnie z którą nie jest możliwe odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia w sytuacji, gdy sądowy kurator zawodowy przed zainicjowaniem postępowania nie wystąpi do skazanego z pisemnym upomnieniem. Sąd Apelacyjny powyższej argumentacji nie podziela. Zgodnie z treścią art. 160 § 4 k.k.w. sąd odwołuje warunkowe zwolnienie skazanego, jeżeli --- STRONA 5 --- 5 okoliczności, o których mowa w § 1 pkt 2-4, zaistnieją po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy. Przepis ten stanowi o obligatoryjnym odwołaniu warunkowego zwolnienia w przypadku zaistnieniu okoliczności z § 1 pkt 2-4 po udzieleniu pisemnego upomnienia, nie można jednak wyprowadzać stąd wniosku, iż samo pisemne upomnienie jest warunkiem koniecznym dla wystąpienie przez kuratora z wnioskiem o odwołanie warunkowego zwolnienia i podjęcia przez sąd decyzji w tym zakresie. Artykuł 160 § 4 k.k.w. należy interpretować w związku z art. 173 § 3 i 4 k.k.w., zgodnie z którymi w razie zaistnienia okoliczności, określonych w art. 156 § 1 i 2 lub art. 160 § 1 pkt 2-4 k.k.w. oraz w art. 68 § 2 lub art. 75 § k.k., sądowy kurator zawodowy może odstąpić od złożenia odpowiedniego wniosku, o którym mowa w art. 173 § 2 pkt 4 oraz pkt 6-8, jeżeli przemawiają za tym rodzaj i stopień naruszenia uzasadniające przekonanie, że pomimo odstąpienia od złożenia wniosku, cele środka związanego z poddaniem skazanego lub sprawcy próbie zostaną osiągnięte; w przypadku, o którym mowa w § 3, sądowy kurator zawodowy udziela skazanemu lub sprawcy pisemnego upomnienia, w którym wskazuje rodzaj naruszenia oraz informuje go o skutkach niezastosowania się do upomnienia. Odpis upomnienia niezwłocznie przekazuje sądowi. Zgodnie ze wskazanymi przepisami ustawodawca pozostawił kuratorowi decyzję, czy w określonych okolicznościach wystąpić z odpowiednim wnioskiem (np. o odwołanie warunkowego zwolnienia), czy poprzestać na pisemnym upomnieniu. Jednocześnie, jeżeli zachodzi sytuacja, w której kurator uznaje za konieczne niezwłoczne wystąpienie z wnioskiem o odwołanie warunkowego zwolnienia, nie zachodzi potrzeba wcześniejszego kierowania przez niego do osoby dozorowanej pisemnego upomnienia. Ponadto należy --- STRONA 6 --- 6 wskazać, że w okolicznościach niniejszej sprawy doręczenie skazanemu pisemnego upomnienia było niemożliwe z uwagi na nieznane obecnie jego miejsce pobytu. Reasumując, Sąd odwoławczy uznaje za trafne orzeczenia Sądu I instancji o odwołaniu J W warunkowego przedterminowego zwolnienia. Uwzględniając powyższe Sąd Apelacyjny zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy, a skazanego zwolnił od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków za postępowanie odwoławcze, uznając że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe. Jednocześnie na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze zasądził na rzecz obrońcy koszty pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w drugiej instancji (z uwzględnieniem stawki podatku od towarów i usług).