Postanowienie II AKzw 447/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydzia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II AKzw 447/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 maja 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSA Marek Długosz Protokolant: st. prot. sąd. Natasza Żak przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Barbary Jasińskiej po rozpoznaniu w sprawie A B skazanego z art. 296 § 2 i 3 k.k. zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2014 roku, sygn. akt III Ko 95/14 w przedmiocie odmowy umorzenia kary grzywny, zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności za nieuiszczoną grzywnę oraz umorzenia kosztów sądowych na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 634 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. i art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze p o s t a n a w i a I. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, II. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym, III. zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków za postępowanie odwoławcze. --- STRONA 2 --- 2 U z a s a d n i e n i e Powołanym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie nie uwzględnił wniosku skazanego A B o umorzenie kary łącznej grzywny, orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 lutego 2012 roku, sygn. akt III K 97/06, zmienionym przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 roku, sygn. akt II AKa 320/12 (pkt 1), zarządził wobec A B wykonanie 150 dni zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce łącznej grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, przy przyjęciu, że jedna stawka jest równoważna kwocie 20 zł, orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 lutego 2012 roku, sygn. akt III K 97/06, zmienionym przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 roku sygn. akt II AKa 320/12 (pkt 2) oraz umorzył wobec skazanego A B koszty sądowe w kwocie 400 zł zasądzone wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2012 roku, sygn. akt II AKa 320/12 (pkt 3). Zażalenie na powyższe postanowienie (w zakresie rozstrzygnięć zawartych w pkt 1 i 2) złożył obrońca skazanego zarzucając mu: 1. obrazę art. 51 § 1 k.k.w. w ten sposób, że instancja a quo niezasadnie zaniechała zastosowania dyspozycji tego przepisu pomimo, że skazany jest objęty zakresem normowania tego przepisu, to jest z przyczyn od niego niezależnych nie uiścił grzywny, zaś wykonanie kary w innej drodze nie jest celowe, 2. obrazę art. 1 § 2 k.k.w. w zw. z art. 98 § 1 k.p.k. w ten sposób, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn leżących u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o umorzenie kary grzywny a zwłaszcza brak w nim wywodu w przedmiocie braku ziszczenia się przesłanki niecelowości --- STRONA 3 --- 3 wykonania kary zastępczej pozbawienia wolności, co w istocie uniemożliwia obronie podjęcie polemiki z tak zajętym stanowiskiem sądu I instancji, a instancji a quem kontrolę zasadności rozstrzygnięcia, 3. z ostrożności procesowej – zarzut naruszenia art. 49 § 1 k.k.w. poprzez zaniechanie rozważenia przez sąd I instancji możliwości skorzystania z konstrukcji rozłożenia na raty orzeczonej kary grzywny. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skazanego o umorzenie kary łącznej grzywny oraz niezarządzanie wobec A B wykonania 150 dni zastępczej kary pozbawienia wolności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Zażalenie obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 46 § 1 k.k.w. jeżeli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy skazany oświadczy, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej zamienionej na podstawie art. 45 albo uchyla się od jej wykonania, lub zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa lub niecelowa. Trafnie wskazał Sąd Okręgowy, że spełnione zostały przesłanki zarządzenia wykonania względem skazanego zastępczej kary pozbawienia wolności statuowane w powołanym przepisie. Z okoliczności sprawy wynika, że egzekucja grzywny wobec A B była bezskuteczna (k. 88), natomiast wysokość orzeczonej grzywny powoduje, że nie jest możliwa jej zamiana na pracę społecznie użyteczną --- STRONA 4 --- 4 (art. 45 § 1 k.k.w.). Zatem wykonanie orzeczonej kary grzywny jest możliwe jedynie poprzez zarządzenie wobec skazanego zastępczej kary pozbawienia wolności. Zasadnie uznał też Sąd Okręgowy, że w sprawie brak było podstaw do umorzenia względem A B kary łącznej grzywny w oparciu o art. 51 § 1 k.k.w. W złożonym zażaleniu obrońca skazanego nie kwestionuje okoliczności, że egzekucja grzywny względem A B okazała się bezskuteczna. Wskazuje także, że nie jest możliwa zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną, gdyż przekracza ona 120 stawek dziennych. Należy podzielić stanowisko skarżącego, że Sąd I instancji wadliwie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wykonania kary grzywny w drodze pracy społecznie użytecznej, skoro zgodnie z art. 45 § 1 k.k.w. takie rozwiązanie w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogło znaleźć zastosowania. Skarżący koncentruje się natomiast na wykazywaniu, że nie zachodzą podstawy do orzeczenia względem A B zastępczej kary pozbawienia wolności w oparciu o art. 46 § 1 k.k.w., gdyż jej wykonanie – zgodnie z art. 51 § 1 k.k.w. – uznać należy za niecelowe. Zarzuty podniesione przez obrońcę skazanego nie zasługują na aprobatę. Skarżący powołując się na treść art. 67 § 1 k.k.w. wskazuje, że wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności względem A B nie jest celowe, skoro „skazany ma potrzebę przestrzegania porządku prawnego zaś prognoza na przyszłość wskazuje, że nie powróci on do przestępstwa”. Zatem w ocenie obrońcy skazanego cele kary określone w art. 67 k.k.w. – wobec jego zachowania – już zostały osiągnięte. Powyższe stanowisko skarżącego uznać należy za całkowicie nietrafne. W tym miejscu wymaga przypomnienia, że wobec A B orzeczono karę 4 lat pozbawienia wolności (obecnie toczy się postępowanie w --- STRONA 5 --- 5 przedmiocie odroczenia wykonania tej kary). Artykuł 51 § 1 k.k.w. stanowi o umorzeniu grzywny w całości jedynie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych wypadach. Obrońca skazanego w żaden sposób nie wykazał, aby sytuacja przewidziana powołanym przepisem zaistniała w przypadku A B. Natomiast ogólnikowe twierdzenia o obecnie poprawnym zachowaniu skazanego nie mogą stanowić podstawy dla uznania, że wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności jest względem jego osoby niecelowe. Wbrew zarzutom zażalenia nie dopuścił się także Sąd I instancji obrazy art. 49 § 1 k.k.w. Skoro skazany nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się obecnie z niskiej renty (513 zł miesięcznie) to brak było podstaw do uznania, że ma możliwość uiszczenia kary grzywny w ratach, które wynosiłyby ponad 500 zł miesięcznie (przy rozłożeniu grzywny w kwocie 6000 zł na okres 1 roku). Sąd odwoławczy podzielił pogląd Sądu Okręgowego, że orzeczenie zastępczej kary pozbawienia wolności stanowi aktualnie jedyną możliwą formę wykonania kary grzywny wobec skazanego. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak na wstępie, jednocześnie zwalniając skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze, przy uznaniu, że ich uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe z uwagi na brak po jego stronie dochodów. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze zasądzono na rzecz obrońcy koszty pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w drugiej instancji (z uwzględnieniem stawki podatku od towarów i usług).