Postanowienie II AKzw 24/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2020 roku

--- STRONA 1 --- "7 "Sygn. akt II AKzw 24/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2020 roku "Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w II Wydziale Karnym, w składzie: Przewodniczący: sędzia Izabela Pospieska Protokolant: st.sekr.sąd. Małgorzata Zwierzchlewska przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Poznaniu — Mariusza Orlickiego po rozpoznaniu w sprawie skazanego: AM. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu zdnia 11 grudnia 2019 roku, sygn. akt IIł 1 Ko 44319, w przedmiocie zawieszenia postępowania wykonawczego wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania orzeczeń, na podstawie art. 437 $ 1 1 2 k.p.k. w zw. z art. 1 $ 2 k.k.w. oraz art. 15 $ 1 k.k.w. i art. 15 $ 2 k.k.k.w —a contrario, art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 1 $ Z k.k.w. oraz art. 9$ 31 4 k.k.w. — a contrario, postanawia . 1. uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie w przedmiocie „ zawieszenia postępowania wykonawczego w zakresie wykonania kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec A. M. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt III K 174/12, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2017 roku w sprawie o sygn. akt Il AKa 111/17; 2. kosztami postępowania w sprawie obciążyć Skarb Państwa; 3. pozostawić bez rozpoznania wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2019 roku w sprawie o sygn. III 1 Ko 44319 oraz kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec skazanego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie o sygn. NI K 174/12. ' 1 --- STRONA 2 --- Sygn. akt Il AKzw 24/20 . : = UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Poznaniu, procedując w przedmiocie wniosku obrońcy skazanego z dnia 9 października 2019 roku o zawieszenie postępowania wykonawczego w zakresie wykonania kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec A. M. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt Ili K 174/12, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2017 roku w sprawie o sygn. akt II AKa 111/17, po pierwsze - nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego o umorzenie tego postępowania incydentalnego, mimo jego cofnięcia na posiedzeniu Sądu w dniu 11 grudnia 2019 roku; po drugie — z urzędu w trybie art. 15 $ 2 k.k.w. orzekł o nie zawieszeniu postępowania wykonawczego w ww. sprawie, odwołując się do opinii sądowo-lekarskiej (...) w P. z dnia 2 grudnia 2019 roku, wedle której aktualny stan zdrowia skazanego umożliwia mu odbywanie kary pozbawienia wolności (vide: k. 128). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył obrońca skazanego, który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 15 $ 1 k.k.w, art. 401 $ 1 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. w zw. z art. 318 k.p.k. i art. 18 2 K.k.w., art., 7 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i art. 1 $ 2 k.k.w., wnosząc w konkluzji o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w przedmiocie zawieszenia postępowania wykonawczego w zakresie wykonania kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec A. M. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt III K 174/12, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2017 roku w sprawie o sygn. akt II AKa 111/17, - wstrzymanie wykonania postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2019 roku w sprawie o sygn. Ill 1 Ko 44319 oraz kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie o sygn. Ill K 174/12 — do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania (vide: k. 143-146). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie obrońcy skazanego zasługiwało na uwzględnienie. 2 --- STRONA 3 --- "© 7 *Sygn. akt II AKzw 24/20 Zgodnie z art. 15 $ 1 k.k.w. sąd umarza postępowanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary, śmierci skazanego lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie. Natomiast po myśli art. 15 $ 2 k.k.w., jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, a w szczególności jeżeli nie można ująć "skazanego albo nie można wykonać wobec niego orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się w całości lub w części na czas trwania przeszkody. Nie budzi wątpliwości, że umorzenie lub zawieszenie postępowania wykonawczego jest obligatoryjne, jeżeli zaistnieją przesłanki niezbędne do wydania takiej decyzji. Postanowienie o umorzeniu lub zawieszeniu może dotyczyć zarówno całości postępowania wykonawczego, części postępowania wykonawczego dotyczącej poszczególnych kar lub środków karnych, jak i postępowania incydentalnego toczącego się w stadium postępowania wykonawczego. Przechodząc in concreto przypomnieć należy, iż u podstaw zaskarżonego postanowienia legł wniosek obrońcy skazanego, który pismem z dnia 9 października 2019 roku wniósł o zawieszenie postępowania wykonawczego w zakresie wykonania kary łącznej 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec, A.M. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt III K 174/12 z uwagi na stan zdrowia skazanego, który był przyczyną pierwotnego odroczenia wykonania kary w trybie art. 150 $ 1 k.k.w. „do czasu ustania przeszkody” (vide: postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21 maja 2018 roku w sprawie Ill Ko 40/18) a w obecnej fazie postępowania wykonawczego, wedle wnioskującego, stanowi długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą postępowanie wykonawcze. W ramach tak zainicjowanego postępowania Sąd Okręgowy postanowił zasięgnąć opinii (...) w P. na okoliczność aktualnego stanu zdrowia skazanego, uzyskując w rezultacie opinię sądowo — lekarską z dnia 2 grudnia 2019 roku, wedle której A. M. może być leczony w warunkach zakładu karnego (vide: k. 107-115). Dysponując takiej treści opinią, Sąd meriti skierował wniosek obrońcy skazanego do rozpoznania na posiedzeniu z udziałem stron. Procedując w tym przedmiocie na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2019 roku, na którym dopiero doręczono obrońcy odpis rzeczonej opinii, obrońca skazanego wniósł o odroczenie posiedzenia w celu zapoznania się z opinią i ewentualnego podniesienia zarzutów co do jej treści, uznając że zarządzenie przez Sąd dwugodzinnej przerwy nie będzie po temu wystarczające. Zarazem, na wypadek gdyby Sąd nie odroczył posiedzenia, oświadczył, że cofa wniesiony w imieniu skazanego wniosek o zawieszenie postępiania wykonawczego i 3 --- STRONA 4 --- Sygn. akt II AKzw 24/20 ” . umorzenie postępowania w tym zakresie. Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie posiedzenia (w sposób dorozumiany), wydając zaskarżone postanowienie (vide: k. 128). W kontekście tak zarysowanego stanu faktycznego przypomnieć należy, iż zgodnie z treścią art. 19 $ 1 k.k.w. sąd orzeka na wniosek prokuratora, skazanego albo jego obrońcy oraz z urzędu, a jeżeli ustawa tak stanowi - na wniosek innych osób. W świetle obowiązującego unormowania oraz aktualnych poglądów orzecznictwa i doktryny zgodzić należy się ze skarżącym, iż podmiot uprawniony do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania incydentalnego jest też uprawniony do cofnięcia złożonego przez siebie wniosku, mimo że w przedmiocie, którego wniosek dotyczy, sąd może orzekać z urzędu. Sąd powinien w takim przypadku przyjąć do wiadomości oświadczenie woli cofnięcia wniosku i w zależności od własnej oceny potrzeby dokonania wnioskowanej czynności przeprowadzić tę czynność z urzędu bądź też odstąpić od prowadzenia dalszego postępowania, umarzając je (por. postanowienie SA w Krakowie z 7.01.2013 r., II AKzw 1481/12, LEX nr 1246707, i z 27.02.2015 r., II AKzw 143/15, KZS 2015/3, poz. 71). Tak więc oświadczenie o cofnięciu wniosku jest — co do zasady — czynnością dopuszczalną (por. I. Nowikowski, Odwołalność czynności procesowych..., s. 27). Takie stanowisko uwzględnia podstawowe zasady procesowe: dyspozycyjności i kontradyktoryjności, które obowiązują też w postępowaniu wykonawczym. Konsekwencją uprawnienia skazanego do dokonania czynności powinno być jego uprawnienie do odwołania czynności, i to także wówczas, gdy sąd jest uprawniony do wszczęcia postępowania z urzędu (zob. K. Postulski, glosa do uchwały SN z 27.04.2001 r., I KZP 8/01, PWP 2001/32-33, s. 185; K. Postulski, glosa do postanowienia SA w Krakowie z 7.01.2013 r., II AKzw 1481/12, LEX nr 1246707). Słusznie podkreśla się w literaturze, że także w postępowaniu wykonawczym jednym z warunków kontradyktoryjności jest zagwarantowanie przynajmniej minimum dyspozycyjności, polegającego na umożliwieniu stronom wyboru takiego zachowania, które daje możliwość uzyskania możliwie najkorzystniejszego dla nich wyniku postępowania (W. Dadak, Kontradyktoryjność postępowania wykonawczego..., s. 421). Co jednak najistotniejsze, w przypadku, gdy skazany cofnie wniosek, wszczęcie postępowania z urzędu może mieć miejsce tylko w sytuacjach szczególnych, gdy sąd oceni, że istnieje możliwość wydania rozstrzygnięcia korzystnego dla skazanego, zaś cofnięcie przez niego wniosku nie było usprawiedliwione żadnymi racjami (por. K. Postulski, głosa do postanowienia SA w Krakowie z 27.02.2015 r.; II AKzw 143/15, LEX 2015). Tym samym w przypadku gdy skazany cofnie wniosek o 'wszczęcie postępowania incydentalnego, hipotetyczna możliwość wszczęcia postępowania z urzędu może mieć miejsce tylko w 4 : --- STRONA 5 --- "+ | *Sygn. akt II AKzw 24/20 sytuacjach szczególnych, gdy sąd oceni, że istnieje możliwość wydania rozstrzygnięcia korzystnego dla skazanego, zaś cofnięcie przez niego wniosku nie było usprawiedliwione żadnymi racjami. irracjonalne byłoby prowadzenie dalszego postępowania, mimo cofnięcia wniosku, jeśli miałoby się ono zakończyć decyzją niekorzystną dla skazanego. Doszłoby '" wówczas do paradoksalnej sytuacji, w której wniosek skazanego mógłby wywołać skutki dla niego niekorzystne. Cofnięcie wniosku może być podyktowane taktyką procesową skazanego, w szczególności — chęcią uniknięcia rozstrzygnięcia dla niego niekorzystnego. Zatem możliwość orzekania przez sąd z urzędu - w razie skutecznego cofnięcia przez skazanego wniosku - powinna być ograniczona do przypadków, w których sąd stwierdza — z urzędu — podstawy do wydania orzeczenia pozytywnego (K. Postulski - op. cit.), czyli nie będzie wydawał orzeczenia o charakterze negatywnym (por. też Zabłocki Stanisław: Glosa do uchwały SN z dnia 27 kwietnia 2001 r., I KZP 8/01, Palestra 2001/9-10/209). Reasumując - aprobując wyżej zaprezentowane poglądy, podzielić należało stanowisko skarżącego, iż cofnięcie wniosku o zawieszenie postępowania wykonawczego w zakresie wykonania prawomocnie orzeczonej wobec A.M. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie Ill K 174/12 kary pozbawienia wolności, stanowiło okoliczność wyłączającą prowadzenie postępowania wykonawczego w tej części (art. 15 $ 1 k.k.w.) i jednocześnie — wobec braku podstaw do wydania z urzędu orzeczenia o zawieszeniu postępowania wykonawczego w tym zakresie (art. 15 $ 2 k.k.w.) - nie uzasadniało wszczęcia postępowania w tym względzie ex officio (oczywiście w czasie orzekania). Powyższa konkluzja uzasadniała uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania oraz obciążenie kosztami tego postępowania Skarbu Państwa, o czym orzeczono w punktach 1 i 2 sentencji postanowienia. Odniesienie się do powyższych kwestii było wystarczające do uwzględnienie zażalenia, wobec czego roztrząsanie pozostałych jawiło się jako zbędne. Jednocześnie wnioski skarżącego o wstrzymanie wykonania wyeksplikowanych na wstępie orzeczeń stały się bezprzedmiotowe - nie tylko z racji ich nierozpoznania do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania. Po pierwsze - Sąd Okręgowy uchylił zarządzenie o wezwaniu skazanego do odbycia kary (vide: k. 161), a po wtóre - nadal pozostaje w obrocie postanowienie o odroczeniu wykonania kary zapadłe w sprawie Ill Ko 40/18, mimo wszczętego przez Sąd Okręgowy w dniu 30 grudnia 2019 roku pod sygn. 1 Ko 644/19 postępowania o odwołanie odroczenia wykonania kary względem A.M. (vide: k. 161). Kierując się powyższym, Sąd odwoławczy orzekł jak na wstępie. 5 --- STRONA 6 --- Sygn. akt II AKzw 24/20 5 . 7 Izabela Pospieska Pouczenie: Postanowienie jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu 6