Teza / krótkie omówienie
nadania klauzuli wykonalności -
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
——> OBOSICSU. SOLOS (1). SUKODY | ”
Sygn. akt II AKzw 1745/16
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach w Wydziale II Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Beata Basiura
Protokolant: Grzegorz Pawelczyk
przy udziale Prokuratora Krzysztofa Błacha
po rozpoznaniu w sprawie P. C.
zażalenia wniesionego przez pełnomocnika pokrzywdzonego (...) sp. Z 0.0.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 6 października 2016 roku sygn. akt V K 227/07
w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności -
na podstawie art. 437 $ 1 k.p.k. i art. 636 $ ] k.p.k. w zw. z art. 1 $ Z k.k.w.
postanawia:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach nie uwzględnił wniosku
pełnomocnika pokrzywdzonego (...) sp. z 0.0. i odmówił nadania klauzuli wykonalności w
zakresie rozstrzygnięcia zawartego w w pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach sygn.
V K 227/07 z dnia 20 grudnia 2007 roku przeciwko skazanemu P. C. na rzecz
pokrzywdzonego jako następcy prawnemu (...) S.A. z siedzibą w W..
Zażalenie na to postanowienie złożył pokrzywdzony, reprezentowany przez radcę prawnego,
który zarzucił obrazę art.107$1 k.p.k., art.106 k.k., art.840$1 k.p.c., art.2$1 pkt 3 k.p.k. i
wniósł o zmianę postanowienia poprzez nadanie klauzuli wykonalności rozstrzygnięciu
zawartemu w pkt.3 wyroku, którym zasądzono od P, C. na rzecz pokrzywdzonego kwotę
100.000,00 zł tytułem częściowego naprawienia szkody. .
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie na uwzględnienie nie zasługuje.
Bezspornym jest, że zgodnie z treścią art.76$1 i 2 k.k. skazanie P. C. wyrokiem Sądu
Okręgowego w Katowicach z dnia 20 grudnia 2007 roku sygn. VK 227/07 uległo zatarciu z
--- STRONA 2 ---
dniem 28 czerwca 2013 roku. Wywody Sądu w tym zakresie są prawidłowe. Z treści art. 76 $
2 k.k. wynika w sposób jednoznaczny, iż nie odnosi się on do obowiązku naprawienia szkody,
orzeczonego na podstawie art. 72 $ 2 k.k. Niewykonanie obowiązków związanych z okresem
próby, o których mowa w art. 72 $ 1 1 2 k.k., nie ma wpływu na wydłużenie okresu zatarcia
skazania. W przypadku skazanego nastąpiło ono po upływie okresu próby i dalszych 6
miesięcy. Konsekwencją tego jest - zgodnie z treścią art.106 k.k.- uznanie skazania za
niebyłe, co oznacza, że powoływanie się na wyrok skazujący jest niedopuszczalne. Wyrok
skazujący to nie tylko orzeczenie o winie, ale również zawarte w nim rozstrzygnięcia, będące
tego następstwem (kary, środki karne, środki związane z oddaniem sprawcy próbie, itd.) i
ściśle z sobą powiązane. ,
Obowiązek naprawienia szkody orzeczony w trybie art.72$2 k.k. nie stanowi samodzielnego
bytu. Może być orzeczony tylko w przypadku zastosowania instytucji warunkowego
zawieszenia wykonania kary, stanowi środek związany z poddaniem sprawcy próbie.
Wskazuje na to tytuł rozdziału VIII kodeksu karnego, w którym przepis ten został
zamieszczony. Treść tego przepisu, ale również innych przepisów kodeksu karnego (por.
art.75$2 k.k., art.75a$1 k.k.) dowodzi, że określony w nim środek w postaci zobowiązania do
naprawienia szkody nie jest tożsamy ze środkami kompensacyjnymi, o jakich mowa w
rozdziale Va kodeksu karnego, w tym z obowiązkiem naprawienia szkody z art.46 k.k.
'W postanowieniu z dnia 24 lutego 2010 r., I KZP 31/09, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w
przeciwieństwie do środka karnego z art. 46 $ 1 k.k., który ze swej istoty ma charakter
penalny i niewątpliwym ratio legis tego unormowania było "umożliwienie pokrzywdzonemu
dochodzenia roszczeń wynikających z przestępstwa w prostszy niż w drodze procesu
cywilnego sposób" (Uzasadnienie rządowego projektu Kodeksu karnego, Nowe kodeksy
karne z 1997 r. z uzasadnieniami, Warszawa 1997, t. 14, s. 147), zobowiązanie do
naprawienia szkody z art. 72 $ 2'k.k. ma inny cel i charakter. Jest to środek probacyjny,
związany z poddaniem sprawcy próbie, który przede wszystkim "daje możliwość sądowi
istotnego oddziaływania wychowawczego na skazanego w czasie całego okresu próby" (A.
Zoll: op. cit., s. 1038). Zatem funkcja kompensacyjna, jakkolwiek priorytetowa, nie jest
jedyną, którą taki środek ma spełniać. Równie bowiem istotne są też jego funkcje:
szczególnoprewencyjno-wychowawcza i ogólnoprewencyjna. Właśnie potrzeba realizacji
tych wszystkich funkcji kształtujących probacyjny cel obowiązków określonych w art. 72 k.k.
spowodowała, że ustawodawca przewidział w art. 74 $ 1 k.k. obligatoryjne określenie przez
sąd m.in. czasu ich wykonania, a tym samym określenie go w sposób inny, aniżeli jako data
uprawomocnienia się wyroku. To zresztą powoduje, że wykonalność zobowiązania do
naprawienia szkody orzeczonego na podstawie art. 72 $ 2 k.k. następuje z zaistnieniem
terminu wskazanego przez sąd, orzekający w trybie art. 74 $ 1 k.k. (wyjątkowo też w związku
z art. 178 $ 1 k.k.w.), jako czas jego wykonania, a zatem dopiero wówczas orzeczeniu
zawierającemu takie rozstrzygnięcie - w tym zakresie - można nadać klauzulę wykonalności.
Stwierdzenie wymagalności roszczenia jest więc podstawowym warunkiem nadania tytułowi
egzekucyjnemu klauzuli wykonalności.
Na marginesie jedynie należy dodać, że z dniem 1 lipca 2015 roku w związku z nowelizacją
kodeksu karnego, środek określony w art.46 k.k. został umieszczony w rozdziale Va o tytule
„Przepadek i środki kompensacyjne”, tym samym ustawodawca wyraźnie określił jego rolę i
cel w systemie prawa karnego, w dalszym ciągu przeciwstawiając mu obowiązek określony w
art.7282 k.k. .
--- STRONA 3 ---
Nie ulega wątpliwości, iż skazany w wyznaczonym mu 3-letnim okresie do wywiązania się z
obowiązku naprawienia szkody nie zadośćuczynił temu, co uprawniało pokrzywdzonego do
wystąpienia ze stosownym wnioskiem w sytuacji wymagalności roszczenia. Pokrzywdzony
ani w tym terminie, ani w trwającym jeszcze okresie próby, nie podjął kroków zmierzających
do wyegzekwowania kwoty należnej tytułem naprawienia szkody. Mimo pisma Sądu z dnia
12.04.2012 roku, adresowanego do pokrzywdzonego, o. informację w zakresie spłaty
zadłużenia, odpowiedź nie została udzielona. Dopiero w dniu 16.06.2016 roku, a więc po
upływie okresów skutkujących zatarciem skazania, wystosował pismo zawierające wolę
egzekwowania należności. Taka postawa pokrzywdzonego dowodzi, że realizacja
zobowiązania do naprawienia szkody nie nastąpiła m.in. z uwagi na postawę i zaniedbania
pokrzywdzonego. Również z tych przyczyn twierdzenie pełnomocnika, że nie uwzględniając
wniosku pokrzywdzonego, Sąd naruszył przepis art.2 $1 pkt.3 k.p.k., jest niezasadne i wynika
z niewłaściwego rozumienia jego treści.
Nie można też zgodzić się z zarzutem naruszenia art.107 $ 1 k.p.k. Obrońca zapomina, że z
chwilą zatarcia skazania nie funkcjonuje w porządku prawnym wyrok skazujący, który
zawierał m.in. rozstrzygnięcie o obowiązku z art.72$2 k.k. Oznacza to brak tytułu
egzekucyjnego, któremu możnaby nadać klauzulę wykonalności według przepisów k.p.c.
Takie samo stanowisko zostało wyrażone w glosie Marka Siwka do postanowienia SN z dnia
24 lutego 2010 r., I KZP 31/09: „po upływie okresu z art. 76 $ 1 k.k. nie jest możliwe nadanie
klauzuli wykonalności wyrokowi w zakresie obowiązku orzeczonego na podstawie art. 72 $ 2
k.k. - wyrok skazujący obejmujący czyn, co do którego. nastąpiło już zatarcie skazania, traci
status tytułu egzekucyjnego w zakresie zawartych w nim rozstrzygnięć, które nadają się do
egzekucji w myśl przepisów kodeksu postępowania cywilnego, z wyjątkiem środka karnego
orzeczonego na podstawie art. 46 $ 1 k.k.”
Podważanie przez skarżącego stanowiska Sądu Okręgowego poprzez powołanie się na treść
art.840$1 k.p.c. jest niezrozumiałe, skoro następstwa zatarcia skazania są jednoznacznie
określone w art.106 k.k. Właściwe rozumienie tego przepisu i przedstawione powyżej
okoliczności powodują, że nie do przyjęcia są zawarte w apelacji twierdzenia, iż zatarcie
skazania nie może mieć wpływu na wykonanie orzeczeń o charakterze cywilnoprawnym w
drodze postępowania cywilnego.
Przedstawione argumenty powodują, że nie zaistniały w sprawie wątpliwości i rozbieżności w
orzecznictwie, które uzasadniałyby wystąpienie z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego.
Również i ten wniosek apelacji nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając te wszystkie okoliczności na względzie - należało postanowić jak wyżej.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Katowicach w Wydziale#II AKzw 1745/16 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2016 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach w Wydziale II#art.106 k.k.#art.46 k.k.#art. 72 k.k.#art.7282 k.k.