Postanowienie II AKzw 1406/19

--- STRONA 1 --- . ' SYgn.akt II AKzw 1406/19 ===" RES" —""""gv"s"s POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2020 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu w Wydziale II Karnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Marek Kordowiecki Protokolant: sekr. sąd. Joanna Walkowiak przy udziale Prokuratora Prok. Reg. Darii Wolf-Derdy po rozpoznaniu w sprawie K. M. skazanego z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i inne zażalenia obrońców skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 30.10.2019 r. w sprawie III Kow 1572/19/el o odmowie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego na podstawie art. 437 $ 11 2 k.p.k. w zw. zart. 18 2 k.k.w. postanawia zmienić zaskarżone postanowienie w całości w ten sposób, że: 1: na podstawie art. 43la $ 1 i 3 k.k.w. udzielić K. M., synowi B. i B. z domu G., ur. (...) w Ż., PESEL (...), zezwolenia na odbycie pozostałej części kary łącznej 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 3 czerwca 2019 roku w sprawie II K 1422/18, poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego, 2. na podstawie art. 43n 8 2 pkt 1 k.k.w. zobowiązać skazanego K. M. do pozostawania w miejscu stałego pobytu w Z. pod adresem: ul. (...), (...) Z., 3. na podstawie art. 43na k.k.w,, określić przedział czasu w ciągu doby i poszczególnych dniach tygodnia; w których skazany ma prawo oddalić się z miejsca stałego pobytu: 1 --- STRONA 2 --- Sygn.akt II AKzw 1406/19 : a. od poniedziałku do piątku w godzinach od godz. 5:30 do godz. 15:00, w celu wykonywania pracy zarobkowej, b. w sobotę od godz. 5:30 do godz. 15:00 w celu wykonywania pracy zarobkowej, "" 4. na podstawie art. 43nb k.k.w. oraz art. 72 $ 1 pkt 4, 6 i 8 k.k. nałożyć na skazanego obowiązki wykonywania pracy zarobkowej, kontynuowania terapii uzależnień od narkotyków w niestacjonarnym zakładzie oraz prowadzenia przykładnego trybu życia, 5. na podstawie art. 43Ih $ 1 pkt 1 k.k.w. ustalić, że kontrolowanie zachowania skazanego w miejscu pobytu polega na założeniu na nogę nadajnika, a w miejscu stałego pobytu stacjonarnego urządzenia rejestrującego i anteny, 6. na podstawie art. 43lh $ 1 pkt 2 k.k.w., wyznaczyć skazanemu termin 24 godzin od daty ogłoszenia postanowienia do zgłoszenia telefonicznie podmiotowi prowadzącemu centralę monitorowania gotowości do zainstalowania nadajnika i elektronicznego urządzenia rejestrującego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Zielonej Górze odmówił skazanemu K. M. udzielenia zezwolenia na odbycie kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 03 czerwca 2019 roku w sprawie II K 1422/18, w systemie dozoru elektronicznego (SDE). - Zażalenia na ww. postanowienie wnieśli obrońcy skazanego. Obrońca (adw. D. P.) zaskarżył to postanowienie w całości, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania w postaci art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 43la $ 1 i 2 k.k.w. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Obrońca (adw. P. W.) zaskarżył to postanowienie w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie prawa procesowego, fj. art. 58 2 k.p.k. W konkluzji obaj obrońcy wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie skazanemu zgody -na wykonanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. 2 --- STRONA 3 --- '. ' Sygn.akt II AKzw 1406/19 Zażalenia okazały się uzasadnione. Ustawodawca określił przesłanki, po spełnieniu których sąd penitencjarny może udzielić zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. W myśl przepisu art. 43la $ 1 pkt 2 k.k.w. sąd penitencjarny może to uczynić, jeżeli oprócz spełnienia pozostałych łącznych przesłanek, jest to wystarczające dla osiągnięcia celów kary. Nadto skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym (art. 43la 8 2 k.k.w.). Wprawdzie skazany, po wydaniu zaskarżonego postanowienia a przed posiedzeniem Sądu Apelacyjnego został w dniu 6 grudnia 2019 r. zatrzymany i doprowadzony do aresztu śledczego w celu odbycia orzeczonej kary pozbawienia wolności a tym samym w stosunku do niego zastosowanie znajduje już przepis art. 43la 8 3 k.k.w., jednak, mając na uwadze dość krótki pobyt skazanego w warunkach pozbawienia wolności a nadto fakt, iż w toku postępowania przed Sądem I instancji skazany przebywał na wolności i podstawą zaskarżonej decyzji odmownej, poza art. 43la 8 1 pkt 2 k.k.w. był przepis art. 43la $ 2 k.k.w., również niniejsze orzeczenie uwzględnia okoliczności, wynikające z tych przepisów. W ocenie Sądu Apelacyjnego rację mają obaj skarżący, iż Sąd I instancji nie dokonał całościowej oceny przesłanek, wskazujących na możliwość udzielenia skazanemu zgody na wykonanie orzeczonej wobec niego kary 1 roku pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (SDE), wskazując jedynie na kilkukrotne wejście, mimo młodego wieku, w konflikt z prawem, na popełnienie w ramach ciągu przestępstw kilku przestępstw z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a także przestępstw prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem środków odurzających i posiadania znacznej ilości marihuany, konieczność poszukiwania skazanego listem gończym i nieprzydatność sporządzonego w tej sprawie wywiadu środowiskowego, co doprowadziło ten Sąd do uznania, iż konieczne jest poddanie skazanego oddziaływaniom resocjalizacyjnym w warunkach pełnej izolacji. 3 --- STRONA 4 --- Sygn.akt II AKzw 1406/19 , Należy zgodzić się z prezentowanym. w praktyce orzeczniczej poglądem, iż "szczególne okoliczności”, o których mowa w art. 43la $ 2 k.k.w., to zarówno okoliczności dotyczące osoby skazanego, jak też czynu, za który został skazany (zob. postanowienie Sądu Apel. we Wrocławiu z dnia 5 września 2017 r. II AKzw 1508/17). Odczytując jednak ten przepis należy zauważyć, iż kładzie się w nim nacisk przede wszystkim na względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji skazanego a w dalszej kolejności. także na „inne szczególne okoliczności”, przy czym te razem wzięte przesłanki, w tym „inne szczególne okoliczności” muszą być tego rodzaju, że wskazują wręcz na konieczność osadzenia skazanego w zakładzie karnym. Tymczasem rację mają skarżący, iż Sąd I instancji bardzo ogólnikowo uzasadnił konieczność osadzenia skazanego w zakładzie karnym, wskazując na poparcie tego rozstrzygnięcia, na przytoczone wyżej okoliczności związane przede wszystkim z rozmiarem przestępczej działalności skazanego, jak i konieczność poszukiwania go listem gończym do odbycia kary. Jednak przy tej ocenie przesłanek udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w SDE Sąd I instancji praktycznie zbagatelizował wszystkie pozostałe okoliczności, podnoszone przez skarżących a z których jasno wynika, iż w rzeczywistości, mimo faktycznie poważnych przestępstw, jakich dopuścił się skazany w związku z przypisaną mu działalnością narkotykową, cele samego postępowania karnego, jak i orzeczonych łącznie kar (nie tylko kary pozbawienia wolności, ale i kar i środków karnych o charakterze finansowym) zostały już osiągnięte, co oznacza, iż nie zachodzi już po wydaniu wyroku bezwzględna konieczność umieszczenia K. M. w zakładzie karnym. Należy zauważyć, iż K. M. był wprawdzie wcześniej raz karany, jednak skazanie to dotyczyło przestępstwa, jakie skazany popełnił w zbliżonym czasie, jak przestępstwa, będące przedmiotem osądu w sprawie II K 1422/18 a nadto skazanie to dotyczyło „drobnego” przestępstwa, o czym świadczy wymierzona rodzajowo kara finansowa (k. 27). Podkreślić należy, iż Sąd Okręgowy nie dysponował w stosunku do skazanego negatywną opinią z miejsca jego pobytu na wolności a wręcz przeciwnie. Opinia z jego miejsca zamieszkania sporządzona przez kuratora sądowego jest pozytywna (k. 40) i jej kwestionowanie przez Sąd I instancji jest niezrozumiałe. Wprawdzie skazany po wyroku był poszukiwany listem gończym, jednak ta okoliczność w żaden sposób nie dyskredytuje w całości pozytywnego funkcjonowania 4 --- STRONA 5 --- '. ' Sygn.akt II AKzw 1406/19 skazanego na wolności. Podkreślić bowiem trzeba, co zostało przecież wykazane w toku postępowania przed Sądem I instancji, jak i w niniejszym postępowaniu zażaleniowym, iż skazany sam z własnej woli czynił starania „naprawy” własnego zdrowia, podejmując terapię w związku z uzależnienem od środków psychoaktywnych a nadto, w miarę swoich możliwości, spłacał orzeczone wobec niego kary i środki o charakterze finansowym, podejmując i wykonując również pracę zawodową, co w sposób jasny wynika zarówno z ustaleń przytoczonych w w/w wywiadzie a także z treści szeregu dokumentów, znajdujących się na k. 4-5, 42-43, 57-62, 87, 88-90, 109-116 a nadto uiszczał należności za wynajmowane w Z. mieszkanie przy ul. (...) (k. 6-8, 91, 92, 93, 94). Powyższe okoliczności znajdują również odzwierciedlenie w wyjaśnieniach skazanego (k. 44, 63). Te pozytywne okoliczności, które zostały zupełnie pominięte w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia świadczą wyraźnie o poprawnym funkcjonowaniu skazanego po wydaniu wobec niego wyroku a tym samym ich nieuwzględnienie przez Sąd Okręgowy świadczy o zasadności podnoszonych przez obu skarżących uchybień formalnych, jak i błędu w ustaleniach faktycznych, które to uchybienia miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Dodać też trzeba, iż fakt poszukiwania skazanego listem gończym sam przez siebie nie oznacza, iż skazany ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości. Jak to podniósł skazany w swoich wyjaśnieniach faktycznie w tym czasie chwilowo przebywał w R. a więc poza wskazywanym przez siebie miejscem pobytu w Z., ale jednocześnie ze skazanym był zapewniony kontakt, o czym świadczy przebieg niniejszego postępowania. Skazany bowiem miał kontakt telefoniczny z kuratorem sądowym (k.40) i stawił się na posiedzenia Sądu Penitencjarnego w dniach 30.09.2019 r. (k. 44) i 30.10.2019 r. (k. 63-64). Poszukiwania skazanego listem gończym Sąd Rejonowy w Żarach zainicjował postanowieniem z dnia 17.10.2019 r. (k. 70) a do odbycia kary został już doprowadzony w dniu 23.11.2019 r., co już świadczy o tym, iż funkcjonariusze Policji dość szybko ustalili konkretne miejsce pobytu skazanego, skoro w tak szybkim czasie go zatrzymali. Trudno więc uznać za prawidłowe wyolbrzymienie tej okoliczności ponad miarę przez Sąd I instancji, jako mającej stać na przeszkodzie udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary w SDE, tym bardziej, że i postępowanie wykonawcze w tej sprawie przeciągało się, skoro wniosek o udzielenie zezwolenia na 5 --- STRONA 6 --- Sygn.akt II AKzw 1406/19 ' odbycie kary wpłynął do Sądu I instancji w dniu 05.08.2019 r. (k. 2) a merytoryczna decyzja odmowna zapadła praktycznie po 3 miesiącach, tj. w dniu 30.10.2019 r. Nie ulega wątpliwości, iż co do zasady czyny przestępcze, jakie przypisano skazanemu wyrokiem Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie II K 1422/18 są godne potępienia. Skazany bowiem zajmował się działalnością narkotykową, polegającą .na udzieleniu innym dziesięciu osobom marihuany a nadto posiadał znaczną ilość tego środka odurzającego oraz kierował samochodem osobowym znajdując się pod wpływem tego środka. Nie można jednak pomijać i tego, iż w przypadku tych dziesięciu osób w każdym z tych przypadków udzielane ilości marihuany nie były znaczne, zaś skazany już po zatrzymaniu w tej sprawie wyraził szczerą skruchę i dzięki prezentowanej przez niego postawie doprowadził do ujawnienia przestępczego procederu, wskazując również na osoby biorące w nim udział. Takie zachowanie się skazanego pozwala na odmienną, niż to podnosi w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji, ocenę całościowej postawy skazanego, również jeżeli się uwzględni okoliczności przypisanych. mu przestępstw. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż skazany swoją postawą szczerze żałuje swojego udziału w tej działalności przestępczej, zaś po wydaniu wyroku na bieżąco regulował wynikające z niego zobowiązania natury finansowej. Poza tym nie można też wyolbrzymiać, jak czyni to Sąd I instancji, społecznej szkodliwości przypisanych skazanemu czynów. Przeciwko bowiem tym ustaleniom przemawiają kary wymierzone skazanemu, gdyż zostały one orzeczone w najniższym z możliwych wymiarze (w przypadku art. 59 ust. 1 i art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii zagrożenie karą wynosi od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności) a w przypadku czynu z art. 178a $ 1 k.k. orzeczono wobec niego karę grzywny wraz z 4-letnim zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i świadczeniem pieniężnym, mimo przecież możliwości orzeczenia surowszej kary pozbawienia wolności. Te wszystkie pozytywy, na które w większości szczegółowo zwrócili uwagę skarżący obrońcy skazanego a które zostały w sposób niezrozumiały zbagatelizowane przez Sąd I instancji, pozwalają na dokonanie jednoznacznej oceny, iż w przypadku skazanego K. M. wystarczające do osiągnięcia stawianych celów kary będzie odbycie 6 --- STRONA 7 --- ' ' Sygn.akt II AKzw 1406/19 orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Biorąc bowiem pod uwagę całościową pozytywną postawę skazanego, w tym także wykonywanie na bieżąco przez niego pozostałych kar i środków karnych orzeczonych wyrokiem, jak i dotychczasową, poza jednym przypadkiem, jego niekaralność, stwierdzić należy jednoznacznie, iż żadne względy bezpieczeństwa ani stopień demoralizacji skazanego, ani żadne inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym. Podkreślić przy tym należy, iż K. M. co do zasady prawidłowo funkcjonuje w życiu społecznym i zawodowym a tym samym właśnie przy takiej jego pozytywnej postawie bezwzględne pozbawienie go wolności byłoby rozstrzygnięciem niezrozumiałym, skoro istnieje możliwość sprawdzenia skazanego w warunkach odbywania tej kary w systemie dozoru elektronicznego. Wprawdzie w przypadku skazanego mankamentem jest jego uzależnienie od środków psychoaktywnych, które w sposób bezpośredni przekładało się na popełnione przez niego przestępstwa, jednak to uzależnienie również nie może świadczyć o niezbędności umieszczenia skazanego w zakładzie karnym. Biegli psychiatrzy bowiem w swojej opinii z dnia 26.11.2018 r., ustalając to uzależnienie, nie tylko wskazali na krytyczny stosunek skazanego do własnego nałogu, ale i wskazali na konieczność zobowiązania skazanego do leczenia odwykowego w niestacjonarnym zakładzie, gdyby skazanemu umożliwiono odbywanie kary w warunkach wolnościowych (k. 71-75). Powyższe okoliczności pozwalają więc realnie zakładać, iż skazany, mimo popełnionych przez siebie przestępstw, w tym zwłaszcza narkotykowych, zrozumiał naganność swojego postępowania i, mimo nieosadzenia go w zakładzie karnym, będzie przestrzegać obowiązującego porządku prawnego, co zresztą, poza przestępczymi incydentami, o których wyżej wspomniano, ma cały czas miejsce, w tym również w trakcie procesu karnego i po wydaniu w dniu 03.06.2019 r. wyroku. Skoro zaś aktualna postawa życiowa skazanego, mimo nie tak przecież długiej, bo kilkumiesięcznej działalności przestępczej, nie budzi żadnych zastrzeżeń, to, w ocenie Sądu odwoławczego, istniały po stronie skazanego okoliczności, które czyniły zasadnym umożliwienie mu resocjalizowania się poza zakładem karnym. Dodać przy tym należy, iż skazanemu wymierzono' karę bezwzględnego pozbawienia wolności, jednakże jej wymiar, dzięki obranej przez niego szczerej postawie procesowej nie jest 7 --- STRONA 8 --- Sygn.akt II AKzw 1406/19 przecież surowy. Biorąc także pod uwagę dodatkowo te wszystkie pozytywne okoliczności, o których wyżej wspomniano nie ulega wątpliwości, iż cele kary pozbawienia wolności, określone w art. 67 $ 1 k.k.w. zostaną osiągnięte bez konieczności osadzenia skazanego w zakładzie karnym a obecnie, bez kontynuowania odbywania tej kary w warunkach zakładu karnego. Skazany nie przejawia żadnych symptomów dalszej demoralizacji, które nakazywałyby odbywanie przez niego w dalszym ciągu tej kary w zakładzie karnym. To zaś nakazuje przyjąć, iż ta niezgodna z porządkiem prawnym działalność przestępcza skazanego była w jego dotychczasowym życiu incydentem, który już więcej w przyszłości się nie powtórzy. W tej sytuacji uznać należy, że udzielenie mu zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego sprzyjać będzie osiągnięciu celów poprawczych ukarania. Zważyć przy tym należy, że harmonogram i cele oddalania się skazanego z miejsca stałego pobytu przyjęto zgodnie z wnioskami skazanego, wyrażonymi na posiedzeniu Sądu I instancji w dniu 30 września 2019 r. (k. 44), zmodyfikowanymi na posiedzeniu przed Sądem odwoławczym, nie znajdując żadnych powodów, by z propozycją skazanego w tym zakresie się nie zgodzić. Nadto, wzmacniając cele niniejszej kary należało nałożyć na skazanego stosowane obowiązki, w tym niezbędny a wynikający z opinii psychiatrycznej obowiązek kontynuowania leczenia odwykowego związanego z uzależnienem od narkotyków w zakładzie niestacjonarnym. W tej sytuacji, stwierdzając zasadność i celowość dalszej resocjalizacji skazanego poza zakładem karnym a tym samym uznając zasadność wywiedzionych zażaleń, orzeczono jak w części rozstrzygającej postanowienia. Skazany więc będzie dalej, z chwilą zwolnienia z zakładu karnego i zainstalowania stosowanych urządzeń technicznych kontynuował odbywanie orzeczonej wobec niego kary w systemie dozoru elektronicznego, przy czym przy wykonywaniu tej kary należy również pamiętać o okresie odbytej do tej pory kary w warunkach zakładu karnego oraz o zaliczonym na jej poczet okresie tymczasowego aresztowania. Marek Kordowiecki 8