Postanowienie – II AKzw 1259/23

<p>Sygn. akt II AKzw 1259/23</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 27 lutego 2024 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="166"/> <col width="389"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>Sędzia Robert Pelewicz /del./</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Katarzyna Korbiel</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza del. do Prokuratury Regionalnej w Krakowie Edyty Kulik </p> <p>po rozpoznaniu w sprawie</p> <p> <span class="anon-block">A. D.</span> </p> <p>skazanej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 148;art. 148 § 1)">art. 148 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 25;art. 25 § 2)">art. 25 § 2 k.k.</a> </p> <p>zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanej</p> <p>na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie o odmowie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności</p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>zmienić zaskarżone postanowienie i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 15;art. 15 § 2)">art. 15 § 2 k.k.w.</a> zawiesić postępowanie wykonawcze.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy w Tarnowie postanowieniem z 11 października 2023 r., sygn. akt II Ko 201/23, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 150;art. 150 § 1)">art. 150 § 1 k.k.w.</a> nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanej w przedmiocie odroczenia wykonania wobec <span class="anon-block">A. D.</span> kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. II K 29/15.</p> <p>W uzasadnieniu Sąd Okręgowy podniósł, że treść pozyskanej w toku postępowania wykonawczego opinii biegłego z zakresu kardiologii z 8.04.2023. i opinii uzupełniającej z 11.08.2023., przekonuje, że przy zapewnieniu pomocy medycznej skazanej w zakładzie karnym może ona odbywać karę pozbawienia wolności w izolacji penitencjarnej. Sąd Okręgowy podkreślił, że skazana przebywając w zakładzie karnym w oddziale szpitalnym będzie miała zapewnioną opiekę i nadzór specjalistyczny przez 24 godziny na dobę. Odnotował nadto, że skazana od stycznia 2020 roku nie była leczona na oddziale kardiologii lub chorób wewnętrznych i nie zgłaszała się do szpitalnego oddziału ratunkowego, a poprzednio odroczenie wykonania kary motywował biegły koniecznością wykonania badań i stwierdzenia czy jej stan zdrowia i wyniki nie uległy pogorszeniu, co nie nastąpiło.</p> <p>Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł obrońca skazanej i zarzucił:</p> <p>1/ obrazę przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 150)">art. 150 k.k.w.</a> poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do odroczenia skazanej wykonania orzeczonej wobec niej kary pozbawienia wolności, gdy tymczasem chorobę serca, na którą cierpi <span class="anon-block">A. D.</span> należy uznać za ciężką chorobą w rozumieniu tegoż przepisu, która to okoliczność została stwierdzona przez kilku biegłych, którzy regularnie stwierdzali u niej ciężką u chorobę, a także wynika ze stanowiska lekarza, który aktualnie leczy skazaną co winno skutkować udzieleniem odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności;</p> <p>2/ obrazę przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 167)">art. 167 k.p.k.</a> z zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 201)">art. 201 k.p.k.</a> poprzez niezasięgnięcie w niniejszej sprawie opinii innego biegłego w sytuacji gdy załączone do akt niniejszego postępowania opinie biegłego <span class="anon-block">Z. P.</span> z dnia 8 kwietnia 2023 roku, a także z dnia 11 sierpnia 2023 roku w ogóle nie uwzględniają wniosków dotychczasowych opinii, a także nie odnoszą się do stanowiska lekarza aktualnie leczącego skazaną, ani dokumentacji załączonej przez obronę do akt sprawy, a tym samym są niepełne, a nadto zawierają poważne wady, które dyskwalifikują je w - niniejszej sprawie jako dowód w sprawie;</p> <p>3/ obrazę przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 4)">art. 4 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 k.k.w.</a> poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a w szczególności opinii z dnia 8 kwietnia 2023 roku oraz opinii uzupełniającej z dnia 11 sierpnia 2023 roku sporządzonych przez <span class="anon-block">Z. P.</span>, które są wewnętrznie sprzeczne, a także nie korespondują z pozostałą dokumentacją medyczną zalegającą w aktach i nie opierają się na całości zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego zdrowia skazanej, w tym w szczególności z pominięciem dokumentacji medycznej dotyczącej przebytych zawałów, zabiegu operacyjnego i aktualnego stanu zdrowia;</p> <p>4/ obrazę przepisów postępowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 15;art. 15 § 2)">art. 15 § 2 k.k.w.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 6)">art. 6 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 6;art. 6 § 2)">art. 6 §2 k.k.</a>2. poprzez ponowne pominięcie przez Sąd Okręgowy w Tarnowie wniosku obrony o zawieszenie postępowania wykonawczego, nawet mimo wyraźnych zaleceń Sądu Apelacyjnego w Krakowie II Wydział Karny zawartych w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 czerwca 2023 roku sygn. akt II AKzw 633/23;</p> <p>5/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że obecny stan zdrowia <span class="anon-block">A. D.</span> pozwala na rozpoczęcie odbywania orzeczonej wobec niej kary pozbawienia wolności, gdy tymczasem stan zdrowia skazanej nie pozwala w chwili obecnej na pobyt w zakładzie karnym, wymieniona ma bardzo poważną chorobę serca, jej stan zdrowia pomimo leczenia i rehabilitacji nadal jest bardzo poważny, a dodatkowo w ostatnim okresie czasu pojawiły się objawy w postaci zesztywnienia kończyn i zmian skórnych na kończynach, mogące świadczyć o dalszych problemach kardiologicznych, to przy ogólnym stanie zdrowia skazanej wymaga hospitalizacji i dogłębnej diagnostyki, co w konsekwencji powoduje, że rozpoczęcie odbywania kary może zagrażać jej zdrowiu i życiu;</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty obrońca skazanej wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zawieszenie postępowania karnego wykonawczego prowadzonego wobec skazanej <span class="anon-block">A. D.</span> z powodu niemożności wykonania orzeczonej wobec niej kary, ewentualnie udzielenie oskarżonej odroczenia wykonania kary na dalszy okres sześciu miesięcy lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Tarnowie.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Apelacyjny stwierdził, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie zasługuje na uwzględnienie w zakresie w którym domaga się zmiany zaskarżonego postanowienia i zawieszenia postępowania karnego wykonawczego prowadzonego wobec skazanej <span class="anon-block">A. D.</span> z powodu niemożności wykonywania orzeczonej wobec niej kary pozbawienia wolności.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 15;art. 15 § 2)">art. 15 § 2 k.k.w.</a> jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, a w szczególności jeżeli nie można ująć skazanego albo nie można wykonać wobec niego orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się w całości lub w części na czas trwania przeszkody. Ustawodawca wskazuje, że zawieszenie postępowania karnego może zostać dokonane w przypadku wystąpienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej postępowanie wykonawcze. Wskazano zatem dwie przesłanki, które muszą zaistnieć, to jest długotrwałość przeszkody, a także fakt, że jej wystąpienie uniemożliwia prowadzenie postępowania (postanowienie SN z 13.01.1973 r., II KZ 171/73, OSNKW 1973/10/127). Należy podzielić wyrażany w literaturze przedmiotu pogląd, że może to być zarówno przeszkoda o charakterze faktycznym, jak i prawnym (T. Szymanowski, Z. Świda, <em> <!-- -->Kodeks karny wykonawczy. Komentarz</em>, Warszawa 1998, s. 46; odmiennie K. Postulski, <em> <!-- -->Kodeks karny wykonawczy. Komentarz</em>, Warszawa 2017, s. 155). Co jednak najistotniejsze, nie chodzi o przesłankę utrudniającą prowadzenie postępowania, lecz je uniemożliwiającą (K. Dąbkiewicz, <em> <!-- -->Kodeks karny wykonawczy. Komentarz</em>, Warszawa 2018, s. 124).</p> <p>Wskazany normatyw nie przewiduje żadnej granicy czasowej zawieszenia postępowania wykonawczego z powodu innej przewlekłej, ciężkiej choroby. Zatem, aby uznać, że zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania z tego powodu, konieczne jest ustalenie, że uniemożliwia ona w warunkach skazania prowadzenie postępowania wykonawczego. Nie można wskazać zamkniętego katalogu tych chorób. Pomocne może być stwierdzenie Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z 18.05.1979 r., że w przypadku choroby psychicznej podmiot „nie jest w stanie kierować swym zachowaniem w toku procesu, to jest w sposób właściwy rozumieć znaczenia czynności procesowych i składać sensownych oświadczeń” (wyrok SN z 18.05.1979 r., IV KR 92/79, OSNPG 1979/11/156). Ustawodawca w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 150;art. 150 § 2)">art. 150 § 2 k.k.w.</a> wskazał, że za ciężką chorobę uznaje się taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo.</p> <p>W literaturze przedmiotu podnosi się, że o przewlekłości można mówić w sytuacji, gdy upośledzenie czynności organizmu trwa powyżej 6 miesięcy (K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2017, s. 157). Z uwagi jednak na to, że jest to problem o charakterze medycznym, konieczne jest zwrócenie się o sporządzenie odpowiedniej opinii przez biegłego (T. Przesławski, M. Rokosz [w:] Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, red. W. Sych, LEX/el. 2023, teza 32 do art. 15).</p> <p>W powyższym kontekście kluczowe znaczenie dla uwzględnienia zażalenia obrońcy skazanej ma opinia biegłej lekarz <span class="anon-block">M. L.</span>, która jednoznacznie wskazuje w konkluzji swojej opinii, że poprawa po zastosowanym leczeniu i ewentualna remisja choroby oraz stabilizacja stanu zapalnego narządu ruchu może być oczekiwana po około 6-12 miesięcy od włączonego leczenia. Co jednak najistotniejsze biegła wyraźnie wskazuje, iż ponowna opinia powinna być sporządzona dopiero w grudniu 2024 r. (k. 592v).</p> <p>W związku z tym rzecz także i w tym, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284" title="Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 (art. 3)">art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r.</a> (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 – dalej Konwencja) nakłada na państwo pozytywny obowiązek zapewnienia osobom pozbawionym wolności warunków zgodnych z poszanowaniem ich godności ludzkiej w sposób, który nie sprawia im jednocześnie bólu lub niedogodności przekraczających nieunikniony poziom cierpienia właściwy dla pozbawienia wolności oraz zapewnienia im stosownego zabezpieczenia zdrowia i dobrego samopoczucia, szczególnie poprzez wymaganą pomoc medyczną i opiekę. Brak odpowiedniej opieki medycznej oraz w ogóle osadzenie chorej osoby w nieodpowiednich warunkach, może być co do zasady równoznaczne z traktowaniem wbrew przepisowi art. 3 Konwencji. Odbywająca karę osoba chora musi być umieszczona w warunkach zapewniających ochronę jej zdrowia, z uwzględnieniem powszechnie znanych i uzasadnionych ograniczeń związanych z osadzeniem (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 27.07.2010., 15952/09, w sprawie <span class="anon-block">R.</span> p. Polsce).</p> <p>Ponadto, jak wskazał Trybunał w części motywacyjnej powołanego rozstrzygnięcia, niepokój i niepewność odczuwany przez ciężko chorego osadzonego w związku z odmową zawieszenia postępowania wykonawczego, mającego świadomość swej niezdolności do odbywania kary, oraz fakt jego kwalifikacji, jako pacjenta o wysokim ryzyku zagrożenia zgonem i przeżywane przez niego cierpienia z powodu stwierdzonych licznych poważnych chorób, stanowią traktowanie przekraczające stopień dolegliwości przewidziany przez art. 3 Konwencji.</p> <p>Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny orzekł jak wyżej.</p> </div>