Teza / krótkie omówienie
warunkowego przedterminowego zwolnienia
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
| - skan, MK. Ydlów,
' . - adr.
* aut dzo SO A
Sygn. akt II AKzw 1238/06 o m
POSTANOWIENIE
Dnia 31 stycznia 2007r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Zdzisław Pachowicz
Protokolant : Jzabela Marciniak
po rozpoznaniu w sprawie skazanego E M
zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego
na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 23 października
2006r.
w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia
na podstawie art.437 $ 1 kpk w zw. zart. I $ 2 kkw
postanawia
1. zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać Sądowi Okręgo-
wemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania;
2. odroczyć sporządzenie uzasadnienia postanowienia do dnia 5 lutego
2007r.
, UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 października
2006r. odmówił skazanemu E M warunkowego przedtermi-
nowego zwolnienia z odbycia pozostałej, kary pozbawienia wolności orzeczonej
w wysokości 7 lat i 6 miesięcy, której koniec przypada na dzień 7 maja 2007r.
Na powyższe postanowienie złożył zażalenie obrońca skazanego, który
zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, nie wskazując o jaki przepis
--- STRONA 2 ---
chodzi, i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez warunkowe
przedterminowe zwolnienie skazanego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
- Zażaleniu obrońcy skazanego nie można odmówić racji, chociaż nie jest
możliwa zmiana zaskarżonego postanowienia i merytoryczne rozstrzygnięcie w
przedmiocie wniosku skazanego w instancji odwoławczej.
Na wstępie należy zauważyć, że jakkolwiek Autor zażalenia stawia zarzut
obrazy prawa materialnego, to w istocie, co jednoznacznie wynika z uzasadnie-
nia środka odwoławczego, kwestionuje ustalenia faktyczne w przedmiocie pro-
gnozy kryminologicznej. W orzecznictwie i doktrynie jednomyślnie wyrażany
jest pogląd, że zarzut obrazy prawa materialnego może być skutecznie podno-
szony tylko wówczas, gdy dotyczy zastosowania lub niezastosowania przepisu
zobowiązującego sąd do jego bezwzględnego respektowania. Jeżeli natomiast
ustawa stwarza tylko możliwość zastosowania określonego przepisu prawa ma-
terialnego, to przez niezastosowanie tego przepisu sąd nie dopuszcza się obrazy
prawa materialnego.
W kontekście powyższych stwierdzeń należy odnieść się do charakteru
przepisu art. 77 $ 1 kk, a mianowicie, czy zobowiązuje on sąd do jego zastoso-
wania w wypadku wystąpienia pozytywnej prognozy kryminologicznej oraz czy
możliwa jest „obraza” przez sąd tego przepisu w sytuacji, w której została usta-
lona pozytywna prognoza, a skazanemu odmówiono warunkowego zwolnienia.
W orzecznictwie sądowym można spotkać się z poglądem, że warunkowe zwol-
nienie z odbycia reszty kary jest zawsze fakultatywne, a zatem nawet zaistnienie
wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie , jak i w art. 78 $ I kk nie
obliguje sądu do udzielenia tego zwolnienia ( por. postanowienie Sądu Apela-
cyjnego w Lublinie z dnia 26.102005r, 1] AKzw 622/05).
Sąd Apelacyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie akceptuje poglądu o ,
„fakultatywności” stosowania art. 77 $ 1 kk. Aprobata dla stanowiska, że ustale-
nie pozytywnej prognozy nie obliguje sądu do warunkowego zwolnienia skaza-
--- STRONA 3 ---
4
nego nakazuje postawić pytanie, jakie zatem w tej sytuacji przesłanki mogą za-
decydować o odmowie tego zwolnienia, jakie znaczenie ma przepis art. 77 $ 1
kk oraz czy nie może to doprowadzić do dowolności w orzecznictwie sądowym,
-.. która zapewne nie była intencją ustawodawcy.
Poszukując ewentualnych przesłanek dla odmowy warunkowego zwol-
nienia, przy pozytywnej prognozie kryminologicznej, nie można pomijać faktu,
że w obecnym uregulowaniu tej instytucji ustawodawca zrezygnował z prze
słanki w postaci „osiągnięcia innych celów kary” niż indywidualno-prewencyjne
(por. art. 90 $ | kk z 1969r.). Ponadto użyte w art. 77 $ | kk sformułowanie
„tylko wówczas” jednoznacznie wskazuje, że warunkowe zwolnienie lub jego
odmowa może nastąpić tylko w wypadku zaistnienia lub braku przesłanki okre-
ślonej w tym przepisie. Nie jest zatem możliwe poszukiwanie w innych przepi-
sach kodeksu karnego dodatkowych przesłanek warunkowego zwolnienia, np. w
art. 53 $ I kk poprzez art. 56 kk. Przyjmując nawet, że przepis art. 56 kk ma
także zastosowanie przy orzekaniu środków związanych z poddaniem sprawcy
próbie, a nie tylko środków karnych, należy wyrazić pogląd, że odpowiednie
stosowanie art. 53 $ kk do instytucji warunkowego zwolnienia nie może prowa-
dzić do „wydrążenia” z treści art.77 $ I kk i przyjmowania innych - niż wymie-
niona w tym przepisie — przesłanek warunkowego przedterminowego zwolnie-
nia. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że użyte w art. 77 $ 1 kk
słowa „tylko wówczas” w istocie oznaczają „nie tylko wówczas”.
Powyższy wywód uzasadnia stwierdzenie, że jedyną przesłanką warun-
kowego zwolnienia jest pozytywna prognoza, a skoro tak, to odmowa warunko-
wego zwolnienia przy jej spełnieniu musiałaby opierać się na przesłankach po-
zaustawowych, co niewątpliwie doprowadziłoby do dowolności w orzecznictwie
sądowym. Orzekanie w przedmiocie warunkowego zwolnienia ma charakter fa-
kultatywny, który jednak ograniczony jest do ustalenia, w oparciu o podstawy
wymienione w art. 77 $ | kk, prognozy społeczno-kryminologicznej. Natomiast
i w sytuacji ustalenia, ze skazany'po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku
|
| ,
--- STRONA 4 ---
- ' i
. : l
prawnego (pozytywna prognoza) warunkowe przedterminowe zwolnienie staje
się obowiązkiem sądu. W takim wypadku, przy odmowie warunkowego zwol-
nienia może być skutecznie podnoszony w środku odwoławczym zarzut obrazy
"prawa materialnego w postaci art. 77 $ 1 kk.
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy i odczytując zarzut zażalenia jako
- kwestionujący ustalenia faktyczne, należy zauważyć, że Sąd Okręgowy progno-
zując zachowanie skazanego na wolności pominął te wszystkie elementy, o któ-
rych mowa w zażaleniu oraz te, które obszernie przedstawiono w opinii o ska-
zanym. Nie byłoby to błędem, gdyby Sąd Okręgowy wskazał inne ustawowe
podstawy, które uzasadniają przyjęcie negatywnej prognozy społeczno-
kryminologicznej, a jednocześnie uzasadnił, dlaczego te podstawy winny mieć
znaczenie dominujące dla prognozy.
Tymczasem Sąd I instancji odwołuje się w uzasadnieniu zaskarżonego po-
stanowienia do pozaustawowych okoliczności, które nie mają znaczenia progno-
stycznego (charakter przestępstwa) albo wskazuje jedynie hasłowo podstawy tej
prognozy (okoliczności przestępstwa). W tym zakresie Sąd Penitencjarny bez-
krytycznie zaakceptował ustalenia w przedmiocie prognozy zawarte w opinii
sporządzonej przez administrację zakładu karnego. Uzasadnienie postanowienia
winno wskazywać, jakie konkretnie „okoliczności popełnienia przestępstwa”
przyjęto do podstawy prognozy i w jaki sposób przekładają się one na tę pro-
gnozę. W powyższych kwestiach Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wielokrotnie
zajmował jednoznaczne stanowisko (p. postanowienia SA z dnia 13 i 21 paź-
dziernika 2004r. ( II AKzw 685/04 i II AKzw 709/04 — OSA 2005/4/22-23).
Uniemożliwia to ocenę zaskarżonego orzeczenia, a tym samym powoduje
konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do po-
nownego rozpoznania, w toku którego zostanie ustalona podstawowa przesłanka
warunkowego zwolnienia, a mianowicie prognoza społeczno-kryminologiczna,
w oparciu o podstawy wymienione w art. 77 $ 1 kk.
W związku z powyższym późno wiono jak na wstępie.
_Lf „O z Zgodność niniejszego odpisu z ory-
O TYgO CET | glwelem-"świerdzam i świadczą, że
Nasi Td JU M Glienznne je ? wykgrolne.—
. ę = Zs A rodem, ana DOL OĘ KA "
> rownik Sektdarian
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w#II AKzw 1238/06 o m POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2007r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale K#art. 56 kk.#art. 56 kk