Postanowienie II AKzw 1119/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2014 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku w II Wydziale Karnym

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II AKzw 1119/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2014 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSA Beata Fenska-Paciorek Protokolant: sekr. sąd Anna Tracewska przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Janusza Krajewskiego po rozpoznaniu w sprawie M. M. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia (…) 2014 roku w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w wykonaniu kary na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w B. Uzasadnienie Zażalenie obrońcy skazanego okazało się o tyle zasadne, że skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w B. Postanowieniem z dnia (…) 2014 roku Sąd Okręgowy w B. nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego o udzielenie M. M. przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności z uwagi na jego sytuację rodzinną. Zażalenie na postanowienie wniósł obrońca skazanego, przywołując argumenty je uzasadniające, w szczególności zaś – błędną, jego zdaniem, oceną stanu faktycznego polegającą na niesłusznym przyjęciu, że żona skazanego będzie w stanie prowadzić gospodarstwo rolne samodzielnie a byt rodziny nie jest zagrożony, podczas gdy w ocenie skarżącego, zagrożenie takie jest realne z uwagi na stan zdrowia żony skazanego, ilość i charakter pracy koniecznej do wykonania w gospodarstwie, konieczność opieki nad --- STRONA 2 --- dziećmi z jej strony i brak środków na zatrudnienie osób do pracy. Ponadto skarżący wskazuje na dotychczasowe zaangażowanie M. M. w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, w szczególności udzielane mu dotychczas w tym celu przerwy w karze i przepustki, które przyczyniły się do utrzymania gospodarstwa w należytym stanie przy czym zachowanie skazanego na wolności było według niego właściwe. Dodatkowo obrońca podnosi, iż Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do sytuacji rodziny skazanego w przypadku niemożności wykonania letnich prac polowych co, zdaniem skarżącego może prowadzić do „zapaści dotychczasowego funkcjonowania” wieloosobowej rodziny M. M. W odniesieniu do zaskarżonego postanowienia – niezależnie od zarzutów zażalenia – Sąd Apelacyjny pragnie podkreślić, iż do uzasadnienia postanowienia stosuje się odpowiednio wymogi stawiane uzasadnieniu wyroku, ustalone w art. 424 § 1 k.p.k.. Uzasadnienie postanowienia powinno więc wskazywać wszystkie istotne przesłanki, którymi kierował się sąd wydając to postanowienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2001 r. w sprawie III KKN 595/00, opubl. OSNPK 7-8/01 poz. 5) . Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia przekonuje, że Sąd pierwszej instancji nie wywiązał się należycie z obowiązku rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia oraz dokonania swobodnej oceny całokształtu zebranych w sprawie dowodów. Zważyć trzeba bowiem, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sprowadza się jedynie do przytoczenia treści przepisu z art. 153 § 2 k.k.w., wskazania wyjątkowego charakteru przerwy, skutków osadzenia w zakładzie karnym oraz stwierdzenia, w oparciu o treść przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, że w chwili obecnej rodzina skazanego funkcjonuje prawidłowo, ma zapewnione odpowiednie warunki bytowe a osobista zaangażowanie M. M. w celu udzielenia pomocy w prowadzeniu gospodarstwa nie jest konieczne. Sąd Okręgowy w żaden sposób nie odniósł się do wskazywanej zarówno we wniosku jak i w zażaleniu kwestii osobistego uczestnictwa M. M. w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, w szczególności pominął w swoich rozważaniach kwestię udzielanych mu w tym celu przerw i przepustek, jak również pismo jego żony wskazującej na konieczność osobistej pomocy w pracach polowych. Ponadto nie zbadał także, czy dotychczas udzielane przerwy zostały wykorzystane zgodnie z jej przeznaczeniem. Trafne ustalenia Sądu pierwszej instancji odnośnie prawidłowego 2 --- STRONA 3 --- funkcjonowania rodziny nie są bowiem wystarczające do podjęcia prawidłowej decyzji w sprawie w sytuacji, gdy organ ten nie odniósł się do wszystkich powoływanych przez stronę okoliczności, w tym do dotychczasowej postawy skazanego, jego działań podejmowanych w trakcie udzielanych przerw oraz przepustek w związku z koniecznością prowadzenia prac w gospodarstwie, mających niewątpliwy wpływ na sytuację bytową jego rodziny. Skarżący trafnie wywiódł, że Sąd pierwszej instancji pominął w swoich rozważaniach okoliczności, w związku z którymi wnioskowano o przerwę, tj. konieczność wykonania prac polowych, których żona skazanego wykonać nie może ze względu na stan zdrowia a trudna sytuacja finansowa nie pozwala jej na zatrudnienie osób do pomocy. Celem przerwy przedstawionym we wniosku jest zapobieżenie zbyt ciężkim skutkom, jakie wiązać się mogą z niewykonaniem letnich prac polowych na sytuację rodziny skazanego. W tym zakresie Sąd Okręgowy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że udzielenie przerwy M. M. na okres 6 miesięcy nie rozwiąże trwale problemów rodziny, Jednakże, w ocenie Sądu Apelacyjnego, stanowisko to nie uwzględniało we właściwym zakresie wszelkich występujących w przedmiotowej sprawie okoliczności rzutujących na ocenę owej celowości skorzystania z dobrodziejstwa art. 153 § 2 k.k.w. Sąd meriti – przynajmniej nie wynika to z bardzo lakonicznie w tej sytuacji sporządzonego uzasadnienia – nie rozważył faktu, iż prace, które należy wykonać mają charakter prac okresowych, a co za tym idzie wpływu wskazanych we wniosku okoliczności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego stanowiącego podstawę utrzymania rodziny skazanego (a zatem również osoby pokrzywdzonej przestępstwem, za które skazany odbywa obecnie karę – co akcentował też jego obrońca na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2014r.) na byt jego małżonki oraz dzieci. Podnoszona natomiast w zaskarżonym postanowieniu kwestia rozłąki z rodziną nie dotyczy zaś okoliczności, które stanowiły podstawę wniosku skarżącego. Wobec powyższego nie sposób uznać, iż Sąd Okręgowy należycie, rzetelnie i wszechstronnie rozważył argumenty podnoszone w złożonym wniosku o udzielenie przerwy w karze, a następnie w złożonym środku odwoławczym, skoro uzasadnienie orzeczenia winno odzwierciedlać proces „ważenia” dowodów, jakie legły u podstaw zajętego w sprawie stanowiska. Nie można było – zdaniem Sądu Odwoławczego – przyjąć też, iż Sąd Penitencjarny należycie wykazał, że udzielenie skazanemu przerwy 3 --- STRONA 4 --- jest rzeczywiście niecelowe z uwagi na brak konieczności jego osobistego zaangażowania w pracę w gospodarstwie rodzinnym. Tym samym organ ten uniemożliwił Sądowi Odwoławczemu dokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego koniecznym jest zatem wydanie orzeczenia kasatoryjnego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Przeprowadzenie bowiem brakujących ustaleń w postępowaniu odwoławczym naruszałoby rolę organu odwoławczego jako organu sprawującego jedynie kontrolę w odniesieniu do decyzji Sądu meriti i nie przeprowadzającego z zasady własnego postępowania dowodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy winien poczynić rzetelne i szczegółowe ustalenia faktyczne pod kątem konieczności osobistej pracy skazanego w gospodarstwie w okresie letnich prac polowych z uwzględnieniem jego dotychczasowego zaangażowania w tym kierunku i celowości udzielenia przerwy w karze w sytuacji, w której żona skazanego ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie wykonywać ciężkiej pracy fizycznej. Dopiero po uwzględnieniu wyżej wskazanych okoliczności, możliwe będzie wydanie prawidłowego orzeczenia i ewentualna merytoryczna kontrolę wydanego rozstrzygnięcia przez Sąd ad quem. Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny orzekł, jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. 4