Postanowienie II AKzw 1010/17 Skoro istotą warunkowego przedterminowego zwolnienia jest kontynuowanie procesu resoc

--- STRONA 1 --- / T , * POSTANOWIENIE SĄDU APELACYJNEGO W BIAŁYMSTOKU zdnia 12 lipca 2017 r. Sygn. akt II AKzw 1010/17 Skoro istotą warunkowego przedterminowego zwolnienia jest kontynuowanie procesu resocjalizacji skazanego w warunkach wolnościowych, to nałożone na podstawie art. 159 $ 1 kkw. w zw. z art. 72 $ 1 pkt 6a k.k zobowiązanie go do poddania się terapii może mieć formę wyłącznie terapii ambulatoryjnej. To samo dotyczy zmiany tego obowiązku na podstawie art. 163 $ 2 k.k.w., który w żadnym przypadku nie może polegać na umieszczeniu skazanego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, celem odbycia tej terapii. Przewodniczący : SSA Dariusz Czajkowski Sąd Apelacyjny w Białymstoku II Wydział Karny przy udziale prokuratora - Elżbiety Iwanowskiej-. Dukacz po rozpoznaniu w sprawie R.K. zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 13 maja 2017 r., sygn. akt IV Kow 452/17 w przedmiocie zmiany miejsca wykonywania środka zabezpieczającego na podstawie art. 437 $ 2 k.p.k. postanawia zmienić zaskarżone postanowienie, w ten sposób, że uwzględnić wniosek skazanego i określić miejsce Wykonywania terapii zaburzeń seksualnych R.K. w specjalistycznym Gabinecie Psychologiczno- Seksuologicznym J.Z. w G., w warunkach wolnościowych. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 maja 2017 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku nie uwzględnił wniosku skazanego R.K. w przedmiocie zmiany miejsca wykonywania nałożonego wobec tego skazanego obowiązku poddania się terapii zaburzeń seksualnych. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca skazanego, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania tj. art. 366 $ 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., a nadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż środek zabezpieczający wobec R.K. powinien być wykonywany w dalszym ciągu w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych o wzmocnionym poziomie zabezpieczenia. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi | instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Niezależnie od podniesionych zarzutów zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać i należało je — przy zastosowaniu art. 440 k.p.k. - zmienić na korzyść skazanego poprzez uwzględnienie jego wniosku. „Na wstępie podnieść należy, że zaskarżone postanowienie — nieprzeciętnie lakoniczne w swej warstwie argumentacyjnej — stanowiło kontynuację prawnych uchybień, których w rażący sposób dopuścił się Sąd Okręgowy w Białymstoku, wykonujący prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2016 r. (sygn. V Kow 3289/15/wz) o warunkowym przedterminowym zwolnieniu R.K. z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Mocą tego postanowienia, wyżej wymieniony Sąd warunkowo zwolnił skazanego z odbycia reszty kary 3 lat pozbawienia wolności, oddając go - na podstawie art. 159 k.k.w. - pod dozór kuratora i nakładając na niego liczne obowiązki, w tym określony w art. 72 $ 1 pkt 6a k.k: obowiązek kontynuowania w warunkach wolnościowych (podkr. SA) specjalistycznej terapii zaburzeń preferencji seksualnych. W dniu 30 marca 2016 r. wpłynęła do Sądu Okręgowego w Białymstoku informacja wraz z aktami dozoru IV D 89/16, iż skazany przebywając w B. nie ma możliwości kontynuowania w warunkach wolnościowych specjalistycznej terapii zaburzeń preferencji seksualnych, gdyż w B. nie ma poradni leczącej takie żaburzenia (brak podpisanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia umowy ze specjalistą w tej dziedzinie). Wobec powyższego, Sąd Okręgowy w Białymstoku — po uprzednim zasięgnięciu opinii biegłych lekarzy psychiatrów - postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r. (sygn. akt IV Kow 567/16), na podstawie art. 163 $ 2 k.k.w. w zw. z art. 72 $ 1 pkt 6a w zw. z art. 74 $ 1 k.k. nałożył na skazanego R.K. obowiązek poddania się specjalistycznej terapii skierowanej do sprawców przestępstw seksualnych na oddziale szpitalnym. Po zasięgnięciu opinii Komisji Psychiatrycznej do Spraw Środków Zabezpieczających określono miejsce tej terapii w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w S.G. p 1 --- STRONA 2 --- . Trudno zrozumieć, dlaczego Sąd, który nigdy nie orzekał wobec skazanego środka zabezpieczającego (postanowienie z dnia 30.06.2016 r., sygn. III Kow 567/17 dotyczyło przecież zmiany obowiązków probacyjnych — vide K.56 akt), zastosował całą procedurę z art. 201 k.k.w., która zastrzeżona jest w rozdziale Xill Kodeksu karnego wykonawczego dla środków zabezpieczających. Z samej części wstępnej dwóch opinii Komisji: Psychiatrycznej ds. Środków. Zabezpieczających expressis verbis wynika, że dotyczy ona miejsca realizacji_środka zabezpieczającego orzeczonego „przez sąd wobec R.K. Nie sposób również bezkrytycznie przejść do porządku nad stwierdzeniem żawartym w pisemnej opinii Komisji z dnia 29.03.2017 r. (K.8 akt, str. 2 opinii), że „decyzja o formie aktualnej terapii seksuologicznej czy szpitalnej należy do Sądu”, skoro do jej właściwości należą kwestie terapii orzekanej nie jako środek probacyjny, ale wyłącznie jako środek zabezpieczający. Wydaje się, że i Sąd Okręgowy w Białymstoku nie odróżniał pojęcia „terapia” od „środka zabezpieczającego”, o czym świadczy treść jego zarządzeń i postanowień, w których obie instytucje traktowane są w sposób synonimiczny (por np. komparycja i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 13 maja 2017 r., sygn. akt IV Kow 452/17 — K.16). Oceniając powyższe, nie sposób nie odnieść wrażenia, że umieszczenie R. K. w szpitalu psychiatrycznym było rezultatem decyzji Sądu, który musiał się zmierzyć z niewydolnością organizacyjną publicznej służby zdrowia, która nie była w stanie zapewnić niezbędnej opieki terapeutycznej zwalnianemu z zakładu karnego, który tej opieki potrzebował. Fakt ten nie usprawiedliwia jednak takich działań, które de facto skutkują pozbawieniem człowieka wolności bez umocowania prawnego. Wszak R.K. został prawomocnie warunkowo przedterminowo zwolniony z obowiązkiem podjęcia terapii wolnościowej, którą zastąpiono detencją na oddziale psychiatrycznym i to o wzmocnionym zabezpieczeniu, w dodatku w szpitalu położonym w odległej miejscowości od jego miejsca zamieszkania, gdyż szpital ten „dysponował wolnymi miejscami”, w przeciwieństwie do szpitala w C., który „nie posiadał obecnie wolnych miejsc” (str. 3 opinii Komisji Psychiatrycznej z dnia 24.08.2016 r. — K.87 akt o sygn. IV Kow 567/16). Pismem z dnia 1 marca 2017 r. skazany R.K. zwrócił się o zmianę sposobu wykonywania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt IV Kow 567/16 poprzez określenie miejsca terapii w Gabinecie Psychologiczno - Seksuologicznym J.Z. w G. Sąd Okręgowy. w Białymstoku pomimo, iż wcześniej uzyskał potwierdzenie z wyżej wymienionego gabinetu o możliwości poddania skazanego terapii w warunkach wolnościowych (K.12, 13), postanowieniem z dnia 13 maja 2017 r. uznał, że wniosek skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Nie odnosząc się do merytorycznej argumentacji wniosku wskazał, że z aktualnej opinii Komisji Psychiatrycznej do Spraw Środków Zabezpieczających przy Ministrze Zdrowia z dnia 29 marca 2017 r., środek zabezpieczający (podkr. SA) winien być wykonywany wobec R. K. w dalszym ciągu w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w S.G., dysponującym wzmocnionym poziomem zabezpieczenia. Dokonując kontroli odwoławczej zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy w Białymstoku już na etapie nałożenia na skazanego R.K. obowiązku poddania się specjalistycznej terapii skierowanej do sprawców przestępstw seksualnych na oddziale zamkniętym, dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa, w szczególności art. 163 $ 2 zd. drugie k.k.w. w zw. zart. 728 1 pkt6ak.k. Ponad wszelką wątpliwość, nałożenie obowiązku określonego w art. 72 $ 1 pkt 6a k.k., wymaga nie tylko zgody skazanego, ale zobowiązanie to może polegać tylko na leczeniu lub terapeutycznym oddziaływaniu w warunkach ambulatoryjnych i w żadnym wypadku nie może odbywać się w zakładzie zamkniętym. To ostatnie jest bowiem niczym innym jak pozbawieniem człowieka wolności osobistej. Każde zaś pozbawienie. lub ograniczenie wolności może nastąpić wyłącznie na zasadach i w trybie określonym w ustawie, o czym stanowi art. 41 ust. 1 Konstytucji RP (patrz też m.in. Kodeks karny. Komentarz pod red. A.Stefańskiego, Warszawa 2017, t. VIII.1 do art. 72 k.k.; Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz pod red. M. Królikowskiego i R. Zawłockiego, t. 7 do art. 72 k.k., Warszawa 2010; A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, t. 5 do art. 72 k.k., LEX 2010). Skoro istotą warunkowego przedterminowego zwolnienia jest kontynuowanie procesu resocjalizacji skazanego w warunkach wolnościowych, to nałożone na podstawie art. 159 $ 1 k.k.w. w zw. z art. 72 $ 1 pkt 6a k.k zobowiązanie go do poddania się terapii może mieć formę wyłącznie terapii ambulatoryjnej. To samo dotyczy zmiany tego obowiązku na podstawie art. 163 $ 2 k.k.w., który w żadnym przypadku nie może polegać ria umieszczeniu skazanego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, celem odbycia tej terapii. | - Wobec powyższego należało uwzględnić wniosek skazanego w przedmiocie zmiany miejsca wykonywania nałożonego obowiązku poprzez określenie miejsca wykonywania terapii w Specjalistycznym Gabinecie Psychologiczno-Seksuologicznym J.Z. w G. w warunkach 2 --- STRONA 3 --- . + / wolnościowych. Nałożenie obowiązku poddania się specjalistycznej terapii skierowanej do sprawców przestępstw seksualnych na zamkniętym oddziale szpitalnym- nie znajduje bowiem w realiach niniejszej sprawy żadnego umocowania prawnego. Na marginesie tylko Sąd Apelacyjny wskazuje, że o ile stan zdrowia psychicznego R.K. uzasadnia jego pobyt w szpitalu psychiatrycznym, to zastosowanie mogą tu mieć regulacje zawarte w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn. Dz.U.2017.882). W . rozdziale 3 przewidziany jest stosowny tryb postępowania w takich sprawach, ale jest on poddany "kontroli nie sądu karnego, lecz opiekuńczego (patrz art. 25 ust. 1 i 36 ust. 3 tej ustawy). O ile - wedle opinii lekarskiej skazany spełnia kryteria przyjęcia do szpitala psychiatrycznego bez swojej zgody, określone w art. 23 ust. 1 cyt. ustawy (bezpośrednie zagrożenie własnemu życiu lub życiu i zdrowiu innych osób), powinien on decyzją tego lekarza tam pozostać, co wiąże się z dalszymi obowiązkami personelu medycznego, o których mowa w ust. 3-5 tego artykułu. 'Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie. 3