Postanowienie II AKZI 189/01 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2001 roku Sqd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym

--- STRONA 1 --- Sygn. akt II AKZI 189/01 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2001 roku Sqd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w sldadzie 1’1&STIQpuj‘8¢Cy111I Przewodniczapy: SSA Ryszarcl Ka%wa ' Protokolant: Agata Gawor przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Zcfiryna Jelenia po rozpoznaniu na posiedzeniu W dniu 6 czerwca 2001 roku sprawy E: M' 2 jego wniosku 0 warunkowe przedterminowe zwolnienie z reszty kaxy pozbawienia wolnoéci orzeczonej wyrokieln Satdu Rejonowego w Kielcach z dnia 7 stycznia 2000 roku sygn. akt II K II K 1957099 na skutek zazalenia wnioskoclawcy na postanowienie SE§_dl1 Okrqgowego W Tarnowie z dnia 11 1<wietnia 2001 roku sygn. akt III W2 352/01  p 0 s t a 11 0 w i i . l uchylié zaskazZone postanowienis, a sprawzg prz<zkazaé Sagiowi Ola‘;ggowemu W Tarnowie do ponowncgo rozpoznania. Uzasadnicnie E: M. ’ odbywa od dnia 3 sierpnia ub. roku 2 kata pozbawienia wolnoslci za rozbéj polqczony z zadaniem niewielkich obrazefi ciala. Wniési, by udzielié mu przedterminowego zwoinienia z reszty tej kary. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2001 roku Sag! Okrqgowy W Tarnowie oclrnéwfl ternu wnioskowi, uznaj a_c, ze nie jest przekonany co do poprawy skazanego, skoro ten popclnik ,,bardzo powazne przestqpstwo”, a nadal kwestionuje swq winq, bo przez to cele kary nie rnogq byé osiqgniqte. sygn.ai<irrAi<z1 189/01 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2001 roku Sąd Apelacyjny W Krakowie w II Wydziale Karnyrn w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Ryszard Kałwa ` Protokoiant: Agata Gawor przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Zefiryna Jelenia po rozpoznaniu na posiedzeniu W dniu 6 czerwca 2001 roku sprawy E: M' z jego wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z reszty kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego W Kielcach z dnia 7 stycznia 2000 roku sygn. akt II K Ii K 1952799 na skutek zażalenia wnioskodawcy na- postanowienie Sądu Okręgowego W Tarnowie z dnia ll kwietnia 2001 roku sygn. akt III Wz 352/01 - p o s t a n o W i ł . I uchylić zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazać Sadowi Okręgoweinu W Tarnowie do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie E: M. ' odbywa od dnia 3 sierpnia ub. roku 2 kata pozbawienia wolności za rozbój połączony z zadaniem niewielkich obrażeń ciała. Wniósł, by udzielić mu przedterminowego zwolnienia z reszty tej kary. Postanowienieni z dnia li kwietnia 2001 roku Sąd Okręgowy W Tarnowie odmówił temu wnioskowi, uznając, że nie jest przekonany co do poprawy skazanego, skoro ten popełnił „bardzo poważne przestępstwo”, a nadal kwestionuje swą winę, bo przez to cele kary nie mo gą być osiągnięte. --- STRONA 2 --- 2 Od tego postanowienia odwolai siq Iwnioskodawca, a to s1<azany'E: Zazalenie nie precyzuje wnioskow ani zarzutow przeciw postanowieniu, jednakze skazany ,,uprasza 0 przychylenie siq do mojej proéby”, zatem Wnosi, by zaskarzone postanowienie zmienié przcz udzielenie mu zwolnienia. W uzasad~ nieniu Wywodzi, Ze skoro odbywajqc karq postqpuje odpowicdnio, a ma zapewnionq pracq i miejsoe do dalszcj nauki, to zasiuguje na zwolnienie, zaé przywiqzywanie wagi do odrnowy przyznania sic; do przestqpstwa nie ma znaczenia. Prokurator reprezentujqcy wobec Sqdu Apelacyjnego interesy spoleczefistwa wniosl, by zaskarzone postanowienie utrzymaé W mocy. Sqd Apelacyjny rozwaZy%, co nastgpuje. Zazalenie jest uzasadnione. Sqd Apelacyjny stwierdzai juz wiele razy, ze W orzekaniu o W5lI‘Ul'Jl{OW'YII1 przedterminowym zwolnieniu nie nalezy kierowaé sio rodzajem przestegpstwa, za ktore wymierzono karr; odbywanq przez skazanego ani nawet indywidualnymi cechami owego czynu. Innymi slowy to vvyrazajqc: skoro ustawodawca nie wykluczy% od przedterminowego zwolnienia z keuy Zadnego rodzaju przestopstwa, bezpravme jest kierowanie sir; takimi kryterium przy decydowaniu o zwolnieniu. Rodzaj czy charakter przestqpstwa ma one znaczenie 0 tyle jedynie, 0 ile czyn skazanego ujawnia szczegolne cechy osobowoéci skazanego, ktére nalezy wziqé pod uwagq przy ustaianiu prognozy przysziogo postgpowania skazanego, bo tylko ona liczy siq W owym orzekaniu. Poza tym rodzaj przestqpstwa nie liczy siq, bo kara za p1‘Z£iSi;QpSTWO zostaia okreélona wyrokiom wraz 2 dopuszczalnymi szczegoltami odbywania jej, ewentualnie i surowszymi warunkami przeclterminowcgo zwolnienia (art. '77 §2 kk), wiqc kolygowanie ich by%oby ukrytym weryflkowaniem wyroku, 2 Od tego postanowienia odwołał się wnioskodawca, a to skazany" E: Zażalenie nie precyzuje wniosków ani zarzutów przeciw postanowieniu, jednakże skazany „uprasza o przychylenie się do mojej prośby”, zatem wnosi, by zaskarżone postanowienie zmienić przez udzielenie mu zwolnienia. W uzasad~ nieniu wywodzi, że skoro odbywając karę postępuje odpowiednio, a ma zapewnioną pracę i miejsce do dalszej nauki, to zasługuje na zwolnienie, zaś przywiązywanie wagi do odmowy przyznania się do przestępstwa nie ma znaczenia. Prokurator reprezentujący wobec Sądu Apelacyjnego interesy społeczeństwa wniósł, by zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje. Zazalenie jest uzasadnione. Sąd Apelacyjny stwierdzał już wiele razy, że w orzekaniu o warunkowym przedterminowym zwolnieniu nie należy kierować się rodzajem przestępstwa, za które wymierzono karę odbywaną przez skazanego ani nawet indywidualnymi cechami owego czynu. Innymi słowy to wyrażając: skoro ustawodawca nie wykluczył od przedterminowego zwolnienia z kary żadnego rodzaju przestępstwa, bezprawne jest kierowanie się takimi kryterium przy decydowaniu o zwolnieniu. Rodzaj czy charakter przestępstwa ma one znaczenie o tyle jedynie, o ile czyn skazanego ujawnia szczególne cechy osobowości skazanego, które należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu prognozy przyszłego postępowania skazanego, bo tylko ona liczy się W owym orzekaniu. Poza tym rodzaj przestępstwa nie liczy się, bo kara za przestępstwo została określona wyrokiem wraz z dopuszczalnymi szczegółami odbywania jej, ewentualnie i surowszymi warunkami przedterminowego zwolnienia (art. 77 §2 kk), więc koiygowanie ich byłoby ukrytym weryfikowaniem wyroku, --- STRONA 3 --- '9 J sprzecznym 2 zasadami procesu karnego; tego czynié nie Wolno. Dlatego omawianc postqpienie Sqdu Okrqgowego byio nieprawidlowe, Skoro kazdo orzeozenie sqdowe powinno ‘oyo sprawiedliwe, WiQC zaréwno shlszne jak celowe, to W owym przedmiocie orzekania liczy sieg, czy skazany zas%u2y% na skrécenie mu kary (tj, jak sio sprawoweuf odbywajap karq) i czy przedtenninowe zwolnienie go jest celowe (czy skazany jest przystosowany do Zycia W spokeczem stwie, a to swymi cechami osobowoéci i wamnkami przysziego Zycia: §rodoWis~ kiem, W Pym rodzina, pracq, mieszkaniem itd). Wsirod fych okolicznosici pewne znaczenie ma i stosunek do popeinionego przestegpstwa (wiqc i uznanie swej Winy), bowiem znmnionujqo samopotqpienio sprawcy przestqpstwa, mofze byé symptomern rozpoozqcia pozqdanych spoiecznie przemian osobowoéci. Jednakze bhgdne jest przywiqzyvvanie zasadniczego znaczenia do tego przejawu zachowania. Po pierwsze ~ ho nie musi to byé przejaw owej postawy cz%oWi'eka zresocjal'izoWanego, proWa dzapej do popehuiania przestqpstw. Po drugie ' ho zakaz samooskarzania siq W pro cesie, stosujqcy sio W cahrm p0S‘[Qp0W&niL1, oznacza W postcgpowaniu wykonawczym brak stosowania form przeiamujqcych swobodq woli skazanego Wzglqdem przypisywanego mu przestopstwa. Innymi siowyz liozqo SE1II10pOTQpi€ni€ sig na dobro skazanego, nie powinno sie; stosowaé folm Wymuszajapych takie oéwiadczenia Woli. Podobnie przy Wyrokowaniu przyznanie uwzglgdnia siq jako okolicznoéé %agodzqca,, ale odmowa przyznania nie obciaga ani nie powoduje wykiuczenia oskarzonego od kar iagodniejszych. Ma to takze Walor praktyczny, bo czynizgo jak W zaskarzonym postanowieniu, mozna katwo spowodowaé deklarowanie owej postawy, nieszczere uznawanie przez skazanych Wiasncj winy, najmniej pozqdane W resoojalizaoji, zaidadajapej Wszak uczciwoéé, wiqc i szczeroéé Wypowiedzi oraz zachowafi. Skoro zasi Sqd Okrqgowy uznah Ze przedterminowo zwolnienie E: M '› J sprzecznyni z zasadami procesu karnego; tego czynić nie wolno. Dlatego omawiane postąpienie Sądu Okręgowego było nieprawidłowe, Skoro każde orzeczenie sądowe powinno być sprawiedliwe, więc zarówno słuszne jak celowe, to W owym przedmiocie orzekania liczy się, czy skazany zasłużył na skrócenie mu kary (tj. jak się sprawował odbywając karę) i czy przedtenninowe zwolnienie go jest celowe (czy skazany jest przystosowany do życia w społeczeń- stwie, a to swymi cechami osobowości i warunkami przyszłego życia: środowis- kiem, w tym rodzina, pracą, mieszkaniem itd). Wśród tych okoliczności pewne znaczenie ma i stosunek do popełnionego przestępstwa (Więc i uznanie swej winy), bowiem znamionując sarnopotępienie sprawcy przestępstwa, może być syrnptomem rozpoczęcia pożądanych społecznie przemian osobowości. Jednakże błędne jest przywiązywanie zasadniczego znaczenia do tego przejawu zachowania. Po pierwsze ~ bo nie musi to być przejaw owej postawy człowieka zresocjalizowanego, prowa- dzącej do popełniania przestępstw. Po drugie -' bo zakaz samooskarżania się w pro- cesie, stosuj ący się w całym postępowaniu, oznacza w postępowaniu wykonawczym brak stosowania form przełamujących swobodę woli skazanego względem przypisywanego mu przestępstwa. Innymi słowy: licząc samopotępienie się na dobro skazanego, nie powinno się stosować form wymuszających takie oświadczenia woli. Podobnie przy Wyrokowaniu przyznanie uwzględnia się jako okoliczność łagodzącą, ale odmowa przyznania nie obciąża ani nie powoduje wykluczenia oskarżonego od kar łagodniej szych. Ma to takze walor praktyczny, bo czyniąc jak W zaskarżonym postanowienia, można łatwo spowodować deklarowanie owej postawy, nieszczere uznawanie przez skazanych własnej winy, najmniej pożądane W resocjalizacji, zakładającej wszak uczciwość, więc i szczerość Wypowiedzi oraz zachowań. Skoro zaś Sąd Okręgowy uznał, że przedterminowe zwolnienie E: M --- STRONA 4 --- 4 z reszty jego k5.l'}’ ,,jest zam1cni<=,;te”, Wmsnie Z tej przyczyny i dlatego przyjqk, Ze nio ma podstaw do prognozowania respektowania przoz skazancgo prawa W przysziiosci, to Sod ten popeinil bizgddco do przesianok rozumowania, siqgajqoy zresztq giqbszych kryteriéw ooeniania postaw ludzkich. Dlatego zaskarzone postanowienie jako bhgdne nie moze byé utrzymane W mocy. " Sqd Apelacyjny nie podejmujc decyzji co Wniosku, zatem nie przcsqdza, czy jest on uzasadniony. Skoro poza owymi dwoma kryteriami (rodzaj pI‘Z6S’£<,}pStwa i negowanie Winy) Sqd Okrogowy nic rozwazyi, czy skazany zasiuguje na zwolnienie i ozy jest to celowe, nie nalezy przesqdzaé W postopowaniu odwoiawczym togo obszornego i z%o2onego przedmiotu. Tak czyniqc, pozbawiaioby sic; strony [nieza dowoionq z rozstrzygniocia) prawa do odwohania siq od dokonanej ooeny. Moina by to uczynié jodynio W sytuaojach oczywistych, do ktorych badana sprawa nio nalezy. Dlatego pOdjQCi6 dooyzji zostawiono Ssgiowi Okrogowemu W ponownym ‘oadaniu sprawy, a stronie ewentualnie z tego niezadowolonoj  mozliwosé odwoiania SiQ do decyzji Sa_du Apelacyjnego. Z tych przyczyn orzeczono jak Wyzcj na mocy art. 437 §1 i 2 oraz art. 438 pkt 3 kok W zW. 7. art 1 8') WW 9 v‘ | ‘ ~ z 1 ‘_ / \ . / 2 > 1 4 .. J ‘ " .~ 7 = '~..I» r » w .~‘=',, __; ., .. , ]‘:.¢ :\ .,7;In. ..i,/Q \ ' r " . ./ ‘~~~~,.....,,,,,.,.~~~ 1’ ‘ » (Kg " 4 z reszty jego kary „jest zamknięte”, właśnie z tej przyczyny i dlatego przyjął, że nie ma podstaw do prognozowania respektowania przez skazanego prawa w przyszłości, to Sąd ten popełnił błądłco do przesłanek rozumowania, sięgający zresztą głębszych kryteriów oceniania postaw ludzkich. Dlatego zaskarzone postanowienie jako błędne nie może być utrzymane w mocy. " Sąd Apelacyjny nie podejmuje decyzji co wniosku, zatem nie przesądza, czy jest on uzasadniony. Skoro poza owymi dwoma kryteriami (rodzaj przestępstwa i negowanie winy) Sąd Okręgowy nie rozważył, czy skazany zasługuje na zwolnienie i czy jest to celowe, nie należy przesądzać W postępowaniu odwoławczym tego obszernego i złożonego przedmiotu. Tak czyniąc, pozbawiałoby się strony [nieza- dowoioną z rozstrzygnięcia) prawa do odwołania się od dokonanej oceny. Mozna by to uczynić jedynie w sytuacjach oczywistych, do których badana sprawa nie należy. Dlatego podjęcie decyzji zostawiono Sądowi Okręgowemu w ponownym badaniu sprawy, a stronie ewentualnie z tego niezadowolonej - możliwość odwołania się do decyzji Sądu Apelacyjnego. Z tych przyczyn orzeczono jak wyzej na mocy art. 437 §1 i 2 oraz art. 438 pkt 3 kpk w zw. 7. art 1 89 lfl'¬=' ›- ø | ` × z 1 ,_ / \ _ / i > Ä 4 .. l * " .~ 7 « '‹..-li f . ¬ .~_=',, __¿ .A ¬. . ]..'., :\ .|',7i'¦»t. ..ž,»¿ „ f f " . ./ '~~~~=......,,.,„...~-~ 1' \ ›' Í"ş i'